up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله زيتون PDF
QR code - زيتون

زيتون

همه چيز در مورد زيتون (Olive)

زيتون درختچه اي است به ارتفاع تقريبا سه متر ولي هنگاميكه در شرايط مساعد پرورش مي يابد ارتفاع آن حدود 12متر و قطر تنه اش به 3 متر ميرسد. چوب درخت زيتون بسيار سخت و مقاوم است . رنگ آن زرد است كه خطوطي قهوه اي رنگ در آن وجود دارد . از چوب زيتون براي تهيه اشياء چوبي ظريف استفاده مي شود . برگهاي آن سبز رنگ ، بيضوي و دراز و بوضع متقابل يكديگر بر روي ساقه قرار گرفته اند. منشاء درخت زيتون احتمالا منطقه مديترانه بوده و از آنجا به نقاط ديگر دنيا راه يافته است . زيتون معمولا در اوائل تابستان شروع به گل دادن مي كند و ميوه آن كم كم ظاهر مي شود . در اواخر تابستان ميوه آن به ثمر مي رسد . در اين هنگام زيتون سبز است و بتدريج تبديل به بنفش و قهوه اي و سپس سياه مي شود بطوريكه در اواخر پائيز كه موقع برداشت ميوه است رنگ آن بكلي تيره است .
تركيبات شيميايي زيتون
زيتون رسيده در حدود 30 درصد روغن درد . اين روغن مخلوطي از اوليئك اسيد Oleic acid ، لينولئيك اسيد Linolenic acid و پال ميتيك اسيد Palmitic acid مي باشد .
درخت زيتون
روغن زيتون مايعي است زلال برنگ زرد روشن مايل به سبز يا زرد طلايي براي استخراج روغن زيتون ميوه ها را له كرده و در داخل كيسه اي مي ريزند و سپس كيسه را تحت فشار قرار داده تا روغن آن خارج شود.
البته از باقيمانده تفاله زيتون كه روغن آن گرفته شده تحت اثر آب جوش حرارات و فشار روغن زيتون معمولي را استخراج مي كنند كه ارزش روغن فشار اول را ندارد .
زيتون داراي سديم ، ويتامين A و E و آهن مي باشد .
خواص داروئي زيتون
زيتون رسيده از نظر طب قديم ايران گرم و قابض است و ميوه نارس زيتون سرد و خشك است و روغن زيتون گرم و خشك است . برگ درخت زيتون نيز گرم و خشك مي باشد .
1) دم كرده برگ زيتون داروي خوبي براي پائين آوردن فشار خون مي باشد . بدين منظور بايد 20 عدد برگ زيتون را داخل 300 گرم آب ريخته و آنرا بمدت 15 دقيقه بجوشانيد . سپس كمي قند به آن اضافه كرده و بمقدار يك فنجان دوبار در روز از آن بنوشيد . بعد از دو هفته بايد بمدت 8 روز نوشيدن اين دم كرده را قطع كنيد و سپس ادامه دهيد .
2) روغن زيتون نرم كننده و صفرا بر است .
3) روغن زيتون دفع كننده سنگ كيسه صفرا است براي اين منظور بايد آنرا با آبليمو مصرف كرد .
4) روغن زيتون كرم كش است .
5) روغن زيتون براي رفع سرفه هاي خشك مفيد است .
6) براي رفع خارش گزيدگي حشرات ، روغن زيتون را به محل گزيدگي بماليد .
7) بدن بچه هايي را كه مبتلا به نرمي استخوان و كم خوني هستند با روغن زيتون ماساژ دهيد اثر مفيدي دارد.
8)ب راي رفع پيوره لثه ، روغن زيتون را بر روي لثه بماليد .
9) براي برطرف كردن خراش و ترك پوست ، گليسيرين و روغن زيتون را بمقدار مساوي با هم مخلوط كرده و روي پوست بماليد .
10) دم كرده برگ درخت زيتون تب بر است .
11) جوشانده برگ درخت زيتون برطرف كننده نقرس و رماتيسم است .
12) براي سرباز كردن جوشها و كورك ها زيتون را له كرده و روي جوش يا كورك بماليد .
13) دم كرده و جوشانده پوست درخت زيتون تب بر و درمان كننده مالاريا است .
14) پماد ميوه نارس زيتون براي سوختگي مفيد است
15) جويدن برگ زيتون براي از بين بردن زخم هاي دهان مفيد است
16) براي رفع سستي فلج و لقوه و تقويت نيروي جنسي بايد 80 گرم روغن زيتون را با 14 گرم كندر و 16 گرم سياه دانه مخلوط كرده و بمدت سه روز از آن بخوريد
17) مصرف روغن زيتون از امراض قلبي وسرطان جلوگيري مي كند .
18) و بالاخره روغن زيتون بهترين روغن براي پخت و پز مي باشد زيرا در اثر حرارات خراب نمي شود.
زيتون سياه
مضرات زيتون
روغن زيتون براي هيچ كس مضر نيست و همه افراد مي توانند از آن استفاده كنند فقط ميوه تازه و ياقوتي آن معده راسست مي كند و ممكن است توليد استفراغ كنند .
زيتون در قرآن
در قرآن هفت مرتبه به زيتون اشاره شده‌است
يُنبِتُ لَکُم بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُونَ وَالنَّخِيلَ وَالأَعْنَابَ وَمِن کُلِّ الثَّمَرَاتِ إِنَّ فِي ذَلِکَ لآيَةً لِّقَوْمٍ يَتَفَکَّرُونَ سوره نحل آيه﴿۱۱﴾
به وسيله آن کشت و زيتون و درختان خرما و انگور و از هر گونه محصولات [ديگر] براي شما مي‌روياند قطعا در اينها براي مردمي که انديشه مي‌کنند نشانه‌اي است
روغن زيتون خالص ، مفيد براي مقابله با سرطان سينه
متخصصان علوم پزشكي اعلام كردند روغن زيتون كاملا خالص و طبيعي براي مقابله با سرطان سينه مفيد است. تحقيقات جديد نشان داده است روغن زيتون طبيعي و خالص حاوي مواد شيميايي شفابخش موسوم به «فيتوكميكال» است. به گفته محققان اين ماده مي‌تواند سلول‌هاي سرطاني را مورد هدف قرار داده و حتي قابليت آن را دارد كه اين سلول‌هاي بيماري زا و مخرب را نابود كند. در اين تحقيق كه در مجله سرطان بي.ام.سي به چاپ رسيده ، ارتباط بين رژيم‌هاي غذايي مديترانه‌اي غني از روغن زيتون و كاهش خطر ابتلا به سرطان سينه بيشتر مورد تاييد قرار گرفت. اين محققان تاكيد كردند يافته‌هاي ما براي اولين بار نشان مي‌دهد كه تمام فنول‌هاي اصلي موجود در روغن زيتون كاملا خالص، به ميزان قابل توجهي فعاليت ژن عامل بروز سرطان سينه در انسان را متوقف مي‌كند.
زيتون علاوه بر اين که مصرف زيادي در تغذيه دارد خاصيت درماني ديگر از جمله اثر نرم کنندگي، ملين و صفرا دارد.زيتون سنگهاي صفراوي را دفع و يبوستهاي مزمن را درمان مي‌کند، معالج قولنج‌هاي ناشي از ورم کليه است.همچنين اين ماده در تسکين درد و سوزش سوختگي‌ها، درمان آفتاب زدگي و سرمازدگي، گزش حشرات، مار و عقرب مفيدست. همچنين پژوهشگران معتقدند مصرف روغن زيتون خطر سرطان سينه را در زنان کاهش مي‌دهد . تحقيق روي سلول‌هاي سرطان سينه در زنان نشان داد که اسيد اولئيک روغن زيتون اثر ژن سرطان زاي اين بيماري را کاهش مي‌دهد. پژوهشگران به زنان توصيه مي‌کنند که در رژيم غذايي خود از زيتون و روغن آن استفاده کنند. همچنين روغن زيتون به جز خاصيت ضد سرطاني فوايد فراواني دارد که از آن جمله ملين بودن آن و نرم کردن عضلات و آرامبخشي درد استخوان است. همچنين روغن زيتون به موها نرمي و لطافت خاصي مي‌بخشد و باعث تقويت مو مي‌شود. عصاره زيتون براي چين و چروک پوست بسيار مفيداست و باعث لطافت و نرمي و شادابي پوست صورت مي شود. اجزاي مغذي خاص در روغن زيتون مي تواند دليل تاثير مثبت رژيم غذايي مديترانه اي بر سلامت قلب باشد. اين ترکيبات که تحت عنوان “فنل” ناميده مي شوند اثر آنتي اکسيداني ، ضد التهابي و جلوگيري از تشکيل لخته در عروق دارند. روغن هاي زيتون سرشار از فنل بر عملکرد عروق خوني مشخص شده است. مصرف غذاهاي غني از ترکيبات فنلي مي تواند سلامت قلبي عروقي را بهبود بخشد و بر قلب نيز تاثير حفاظت بخش دارد.
ترشي زيتون
زيان‌ها
با گرم شدن، کمي از طعم و بوي اين روغن از دست مي‌رود. گرم شدن در دماي بالا مي‌تواند باعث بي ثباتي و ناپايداري روغن شود، که باعث ايجاد بيماري‌هاي قلبي در مصرف کنندگان شود. زيتون درختي پر ثمر و روغن ميوه آن، غذا و دارويي مفيد و در درمان اختلالات گوارشي، کبدي، کليوي، پوستي وعفوني است. زيتون نقرس و رماتيسم را درمان مي‌کند و برگ زيتون با اثر مقوي درمان کننده فشار خون و زخم‌هاي عفوني است. اين درحالي است که مصرف زياد ميوه زيتون سبب لاغري، بي‌خوابي واختلالات تنفسي مي‌شود. باعث لاغري هم مي‌شود.
تأثير روغن زيتون در بهبود جريان خون
اجزاي مغذي خاص در روغن زيتون و برخي غذاهاي ديگر مي‌تواند دليل تأثير مثبت رژيم غذايي مديترانه‌اي بر سلامت قلب باشد. اين ترکيبات که تحت عنوان “فنل” ناميده مي‌شوند اثر آنتي اکسيداني، ضد التهابي و جلوگيري از تشکيل لخته در عروق دارند. در اين مطالعه تأثير سودمند روغن‌هاي زيتون سرشار از فنل بر عملکرد عروق خوني مشخص شده‌است. مصرف غذاهاي غني از ترکيبات فنلي مي‌تواند سلامت قلبي عروقي را بهبود بخشد و بر قلب نيز تأثير حفاظت بخش دارد. تحقيقات نشان داده که مصرف روزانه دو قاشق غذا خوري (۲۳ گرم) روغن زيتون، خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي را کاهش مي‌دهد که اين امر، به دليل وجود چربيهاي اشباع نشده در اين روغن است. بنابراين براي جلوگيري از ابتلا به اين بيماري، بهتر است که به جاي چربيهاي اشباع شده از روغن زيتون استفاده شود تا ميزان مصرف کالري روزانه از حد لازم بيشتر نباشد. همچنين روغن گردو و اسيد چرب امگا۳ که در گوشت ماهي و سبزيجات وجود دارد همچون روغن زيتون، اسيدهاي چرب اشباع نشده دارند و بنابراين براي پيشگيري از ابتلا به بيماريهاي قلبي مفيدند. روغن زيتون دفع کننده سنگ کيسه صفرا است براي اين منظور بايد آنرا با آبليمو مصرف کرد . روغن زيتون براي رفع سرفه‌هاي خشک مفيد است . براي رفع پيوره لثه ، روغن زيتون را بر روي لثه بماليد .براي برطرف کردن خراش و ترک پوست جويدن برگ زيتون براي از بين بردن زخم‌هاي دهان مفيد است وزيتون تقويت کننده نيروي جنسي است. مصرف روزانه زيتون از امراض قلبي وسرطان جلوگيري مي‌کند و بالاخره روغن زيتون بهترين روغن براي پخت و پز مي‌باشد زيرا در اثر حرارات خراب نمي‌شود.
خواص درماني زيتون
زيتون نقرس و رماتيسم را درمان مي‌کند ، برگ زيتون با اثر مقوي درمان کننده فشار خون و زخم‌هاي عفوني است. شيرابه‌اي قندي تحت نام (مان زيتون) از ساقه اين درخت ترشح مي‌شود که مصرف خوراکي دارد. همچنين برگ زيتون نيز حاوي گلوکزيد،مواد قندي، مواد تلخ، کلروفيل، اسيد گاليک، تائن، موم و مانيت است. روغن زيتون، سوزش و درد ناشي ازسوختگي را تسکين داده و از بروز تاول جلوگيري مي‌کند. کمپرس پوست در موارد آفتاب زدگي، سرمازدگي، گزش مار، عقرب و حشرات با روغن زيتون سبب تسکين درد و سوزش و التيام مي‌شود. همچنين ماساژ پوست با روغن زيتون، تعريق زياد را کاهش داده،مژه و ابرو را تقويت مي‌کند. اين درحالي است که ماساژ پوست سر با روغن زيتون سبب تقويت پوست و مو گشته و شوره سر را برطرف مي‌سازد و موهاي سپيد شده را سياه مي‌نمايد. چند قطره روغن زيتون سريعا خارش و سوزش چشم و پلک راتسکين داده و آبريزش چشم را برطرف ساخته و قوه بينايي را تقويت مي‌کند. مخلوط مساوي روغن زيتون و گليسيرين نيز نقش مفيدي در معالجه پوست پاي ترک خورده، درمان شوره سر و ريزش مو، جلوگيري از سفيدي مو دارد. پوست و برگ درخت زيتون داراي خواص تب‌بر است.
محصولات نهايي درخت زيتون: ميوه و روغن زيتون وتفاله زيتون
در دنياي هومر همانگونه که در ايلياد مشخص است، روغن زيتون فقط به‌عنوان يک ماده براي ثروتمندان – محصول خارجي – شناخته شده و بيشتر به سبب ارزش آن براي آرايش پهلوانان مورد توجه بوده‌است ؛ جنگجويان بعد از استحمام به خودشان روغن زيتون مي‌زدند و بدن پاتريکلوس هم عيناً با روغن زيتون پوشيده مي‌شد اما نه اشاره‌اي به کشت اين گياه شده و نه بر روي تاکستاني که روي سپر آشيل نقش شده، جود دارد. اما اگرچه در ايلياد هيچ اشاره‌اي به کشت زيتون نشده، وجود آن در باغ السينوس و ديگر کنايه‌هاي آشنا نشان دهنده اين حقيقت است که زيتون در زمان نگارش اديسه شناخته شده‌است. هرزمان که به معرفي اين گياه مي‌رسيم تمامي روايات به تپه‌هاي آهکي آتيکا به‌عنوان اولين مکان کشت آن در شبه جزيره يوناني اشاره دارد. زمانيکه (پوسايدون خداي دريا) و (آتن الهه عقل و زيبايي) براي شهر آينده رقابت مي‌کردند به خواست الهه يک زيتون از صخره‌هاي لم يزرع پديدار شد (نگهبان هنرهايي که برآن وضعيت روبه افزايش تأثيرجاوداني گذاشت). اينکه اين افسانه ارتباطهايي با اولين کشت زيتون در يونان دارد با توجه به داستان جالبي که توسط هرودوت Epidaurianها نقل شده قطعي به نظر مي‌رسد. آنها به علت از دست دادن محصولشان مجبور به مشورت با (پيشگوي دلفي) شدند و مقرر شد تا مجسمه هايDamia و Auxesia (نمادهاي حاصلخيزي) را از چوب باغهاي زيتون بتراشند سپس تنها در اختيار مردم آتن قرار گيرد، آتني‌ها به درخواست مردم Epidaurianدرختي را به آنها اعطا کردند مشروط به آنکه هر سال براي آتنا الهه عقل و زيبايي (نگهبان آن) قرباني کنند لذا آنها دستوردلفي را اطاعت نمودند و سرزمينشان دوباره حاصلخيز شد. درخت مقدس الهه مدت طولاني در آکروپليس قرار دادشت و اگرچه در حمله ايرانيان نابود شد، دوباره از ريشه جوانه زد (گفته مي‌شود بعضي مکنده‌هاي اين ريشه، درختان زيتون باغ محل تحصيل افلاطون را بوجود آورده‌اند که پس از گذشت سالها هنوز بسيار قابل احترام هستند). در زمان سولن حقوقدان يوناني زيتون به قدري گسترده شده بود که او وضع قوانيني را براي کشت منظم اين درخت در آتيکا ضروري دانست اين منطقه‌اي بود که احتمال زيتون ازآنجا به تدريج در تمام نواحي هم پيمان يونان و کشورهاي انشعابي از آن انتشار يافت. در ساحل آسياي صغير که در آنجا مقدار فراواني از اين درخت در زمان Thaleها وجود داشت، اين درخت ممکن است در سالهايي پيشتر از آن توسط کشتي‌هاي فينيقي آورده شده باشد، برخي از جزاير درياي اژه نيز ممکن است آن را از همين منبع بدست آورده باشند ؛ زيتون جزيره رودز و جزيره کرت نيز شايد ريشه‌اي مانند اينها داشته باشند. اگر از لقب اسکيلس استفاده کنيم ،جزيره ساموس بايد سالها زيادي قبل از جنگهاي ايران داراي درختان زيتون ميوه دار باشند.
زيتون جايگزين مناسبي براي چربيهاي حيواني و کره مصرفي مردم نواحي شمال شد و در بين ملل جنوب نيز نه تنها نشاني از صلح بلکه نمايانگر ثروت و وفور کشور بود ؛ حمل شاخه‌هاي آن در جشن بزرگ يونان، افشاندن زيتون وحشي براي قهرمانان المپيک، تاج زيتون فاتحان رومي درمراسم استقبال، و موارديکه سواره نظام‌ها در بازديدهاي امپراتوري همانند هديه‌هاي نمادين صلح بکار مي‌بردند (دوران بربرها) که فقط با پيروزي حفظ مي‌شدند.در بين يونانيان روغن زيتون به‌عنوان يک ماده غذايي مهم و نيز براي کاربردهاي خارجي اهميت زيادي داشت. روميان بيشتر از آن در آشپزي و غذا استفاده مي‌کردند و به‌عنوان ماده‌اي ضروري براي آرايش پرارزش بود، و در روزهاي پرشکوه امپراتوري بعدي اين بصورت يک اصل درآمد که زندگي طولاني و خوش به دو مايع بستگي دارد: با شراب و بدون روغن. پليني بصورت مبهمي پانزده گونه زيتون کشت شده در دوران خودش را توصيف مي‌کند که با ارزش‌ترين آنها Licinian ناميده مي‌شد و روغن بدست آمده از آن در Venafrum در ناحيه کامپانيا عالي‌ترين نوع شناخته شده براي خبرگان رومي بود ؛ توليد Istria و Baetica در شبه جزيره ايتاليا به‌عنوان رده دوم مورد توجه قرار داشت. خوراک شناس امپراتور با خواباندن زيتون خام در آب نمک به‌عنوان تحريک کننده اشتها به اين ميوه ارزش بيشتري بخشيد که کمتر از انواع جديد آن نبودند و ترشي زيتون با حفظ خصوصيات طعم خود در انبارهاي زير خاک پمپي يافت شده‌اند. آب تلخ زيتون يا پس مانده حاصل ازآن در خلال روغن گيري (به نام آمورکا) و برگهاي گس آن داراي خواص بسياري هستند که نويسندگان دوران بسيار دوربه آنها اشاره کرده‌اند. پزشکان رومي از روغن زيتون تلخ وحشي در پزشکي استفاده مي‌کردند ولي کاربرد آن به‌عنوان غذا يا در آشپزي مشخص نيست. در عصر حاضر اين ميوه کستردگي فراواني در جهان پيدا کرده‌است و اگرچه ناحيه مديترانه که خواستگاه آن است همچنان توليد کننده عمده زيتون مي‌باشد، اين درخت اکنون در نواحي بسيار زيادي که براي توزيع کنندگان اوليه آن ناشناخته‌است با موفقيت کشت مي‌گردد. يک درخت زيتون که با ديوارهاي آجري بلند محافظت مي‌شود در باغ فيزيک چلسي، لندن نگهداري مي‌شود. مدت زمان کمي پس از کشف قاره آمريکا توسط ساکنين اسپانيايي به آنجا انتقال يافت. اين گياه در شيلي به فراواني سرزمين اصلي زيتون کشت مي‌شود (گاهي اوقات تنه درخت قطور مي‌شود) درحاليکه روغن بدست آمده از ميوه آن کيفيتي متوسط دارد.بعد از آن، زيتون وارد کشور پرو شد اما به موفقي شيلي نبوده‌است.درقرن ۱۷ (مبلغان مذهبي يسوعي) آن را به مکزيک بردند و توسط همين نمايندگان در کاليفرنيا کاشته شد که در آنجا براثر مديريت بي دقت فاتحان انگلوساکسون کشت آن متوقف گشت. درايالات جنوب شرقي نيزبه کشت آن مبادرت شده مخصوصاً در کاروليناي جنوبي، فلوريدا و مي‌سي سي پي. اين گياه درون بسياري از کشورهاي نيمکره شرقي کشت شده که به علت نوع کشت در قديم ناسازگار محسوب مي‌شده‌است. در ايران و ارمنستان آن را در دوران نسبتاً اوليه تاريخ مي‌شناختند و در حال حاضر باغهاي زيتون بسيار زيادي در مصر عليا نيز وجود دارد.درخت زيتون به کشاورزي چين نيز معرفي شده‌است و يکي از منابع مهم افزوده شده براي کشاورزان استراليايي مي‌باشد. کوينزلند داراي آب و هوايي بسيار مطلوب براي زيتون است، در جنوب استراليا نزديکآدلايد شديداً رشد رشد مي‌کند و احتمالاً مناطق ساحلي فراواني در اين قاره جزيره‌اي وسيع وجود دارد که امکان پرورش اين گياه نيست. همچنين زيتون با موفقيت در برخي قسمت‌هاي جزايرمهاجر نشين معرفي شده‌است. زيتون در دستورات غذايي متفاوتي کاربرد دارد: در مخلوطهاي نوشيدني چاشني معروفي براي ماتيني است، در سوسيسها ممکن است در مارتادلا مورد استفاده قرار بگيرد و .... استفاده از آن درپخت نان نيز بسيار رايج مي‌باشد. پرورش زيتون خصوصيت اصلي کشاورزي آميخته مديترانه مي‌باشد وبه علت مناسبت روغن زيتون به‌عنوان محصولي صادراتي، نقش زيادي در توسعه اقتصادي يونان باستان ايفا کرده‌است.مثلاً ناحيه‌اي در آتن به نام اتيکا از دوران تاريخي ابتدايي وارد کننده غلات و صادر کننده روغن زيتون بوده‌است. صنعت سفالگري مردم آتن نيز به علت تقاضا براي ظروفي که در آنها روغن زيتون صادر شود شديداً تحت تأثير قرار گرفت.
تنه درخت زيتون
درخت زيتون از راههاي مختلفي تکثير مي‌شود اما معمولاً روش قلمه زدن يا خوابانيدن شاخه ارجح مي‌باشند ؛ اين درخت در خاکهاي مساعد به آساني درخت بيد ريشه مي‌کند و زمانيکه قطع مي‌شوند مکنده‌ها رااز ريشه جدا مي‌کند.شاخه‌هاي مختلف اين درخت را به اندازه‌هاي چند اينچي برش مي‌دهند و بصورت نسبتاً عميقي در زمينهاي کود داده شده که مي‌کارند ؛ قطعات کوچک‌تررا گاهي اوقات بطور افقي داخل شيارهاي کم عمقي قرار مي‌دهند که اگر با چند اينچ خاک پوشيده شوند به سرعت جوامهايي شبسه مکنده روي آنها ظاهر مي‌شود. در يونان و جزاير آن پيوند زدن درختان اهلي با انواع وحشي عملي متداول مي‌باشد. در ايتاليا جوانه‌هاي جنيني که برجستگي‌هاي کوچکي را روي شاخه بوجود مي‌آورند را به دقت جدا کرده و زير خاک مي‌کارند (که درآنجا مي‌توانند رشد کنند) اين جوانه‌هاي جنيني خيلي زود جوانه‌هاي قوي تري را تشکيل مي‌دهند. بعضي اوقات شاخه‌هاي بزرگ‌تر را مي‌برند و با اين کار شاخه‌هاي جواني بدست مي‌آيد.همچنين گاهي مواقع زيتون از دانه رشد مي‌کنند، غلافهاي روغني رابه منظور تسريع در رشد ابتدا در آب گرم يا در محلولهاي قليايي خيس نموده ونرم مي‌کنند.
زيتون
در مشرق زمين کشاورزان به درختان زيتون توجه زيادي نمي‌کنند و شاخه‌ها بي آنکه به‌وسيله چاقوهاي هرس کاري کوتاه شوند آزادانه رشد مي‌کنند ؛ با اين همه در دوران خشکسالي طولاني براي حفظ محصول بايد آب لازم را تأمين کرد اين بي توجهي به کشت زيتون موجب مي‌شود تا درختان در فواصل سه يا چهار سال محصول باردار بدهند بنابراين اگرچه رشد وحشي از نظر ايجاد منظره زيبا مورد توجه‌است اين کار در زمينهاي مناسب و اقتصادي توصيه نمي‌شود. در نواحي مانند Languedoc و Provence که در کشت اين ميوه دقت زيادي مي‌شود آنها را در رديفهايي با فواصل معين مي‌کارند که اين فاصله‌ها بر حسب گونه زيتون متفاوت است. درختان هرس شده و شاخه‌هايي که در سال گذشته داراي شکوفه بودند حفظ مي‌شوند و به منظور چيدن آسان ميوه‌ها نوک درخت را کوتاه نگه مي‌دارند، هدف هرس کنندگان ايجاد شکلي گنبدي يا گرد براي درخت است. گاهي اوقات فضاي بين درختان را کود يا مواد نيتروژني ديگري مي‌ريزند ؛ در فرانسه استفاده از کهنه‌هاي مندرس پشمي براي اين کار مورد توجه قرار دارد.گاهي محصولات سالانه متنوعي در اين رديفها کشت مي‌شوند، درکالابريا حتي گندم را با اين روش مي‌کارند اما درختاني که در طول سال فاقد برداشت دوباره هستند براي اين کار مناسب تر مي‌باشند. اخيراً گونه‌اي درخت کوتاه و پربار با ميوه‌هاي سبز در مناطق خاصي مخصوصاً در آمريکا مورد توجه قرار گرفته که گفته مي‌شود در اين کشور يک محصول دو يا سه فصل بعد از کاشت توليد مي‌شود. انواع معمولي قبل ازگذشت پنج تا هفت سال از کاشتن قلمه‌ها درزمينهاي زيتون براي پرورش دهندگان سودمند نخواهند بود. جداي خساراتي که بر اثر آب و هوا يا آفات آلي به زيتون وارد مي‌شود اين ميوه حتي در پرورشهاي بسيار دقيق هم در خطر مي‌باشد و درختان پرورش نيافته بزرگي که در ايتاليا و اسپانيا ديده مي‌شوند، ميزان درآمد خاصي را که موسسات براي پرورش دهندگان نسبت مي‌دهند حاصل نمي‌کنند. اين درختان پير اغلب محصول فراوان دارند اما به ندرت در دوسال متوالي اين اتفاق مي‌افتد و در بسياري از موارد در ششمين يا هفتمين فصل مي‌توان انتظاريک برداشت پربار را داشت. زمانيکه اين ميوه مي‌رسد پرورش دهندگان دقيق، آن را با دست چيده و جهت انتقال به کارخانه درون پارچه يا سبدهايي مي‌گذارند اما در بسياري از نواحي اسپانيا و يونان و بخصوص در آسيا زيتون‌ها را با استفاده از اشياء بلند يا با تکان دادن شاخه‌ها مي‌چينند يا حتي اجازه مي‌دهند تا آنها بطور طبيعي روي زمين بيفتند تا وقتيکه مالکان به راحتي اجازه جمع آوري آنها را بدهند ؛ بيشترين علت نامرغوبي روغن زيتون مربوط به بي دقتي مالکان درختها مي‌باشد. برداشت اين محصول در جنوب اروپا در ماههاي زمستان انجام شده و تا چند هفته ادامه مي‌يابد ؛ اما اين زمان درهرکشورو نيز با هر فصل و نوع برداشت متفاوت مي‌شود.
مقدار روغن موجود در زيتون بيشتربه نوع ميوه بستگي دارد ؛ معمولاً پيرابر گياه از ۶۰ تا ۷۰ درصد محصول مي‌دهد. دردوران باستان پرورش دهندگان زيتون معتقد بودند اگر اين گياه را به فاصله بيش از چند ليگ از دريا بکارند، گياه موفقي نخواهد بود(تئوفراستوس طولي حداقل حدود ۵۵۵۰۰ متر را معين مي‌کند) اما تجربيات جديد اين نظر را تاييد نمي‌کند و اگرچه ساحل مزيتي دارد اما زيتون مدتهاي طولاني در نواحي بسيار دوري داخل کشورها کاشته شده‌است.ظاهراً خاکهاي داراي کلسيم اگرچه خشک و ضعيف باشد براي رشد سلامت اين گياه بسيار مناسب است اگرچه اين گياه درصورت زهکشي خوب در هرنوع خاک سبک و حتي در خاکهاي رسي پرورش مي‌يابد اما همانگونه که پليني اظهار مي‌کند اين گياه در خاکهاي غني بيشتر مستعد بيماري است.
دربرخي سالها زيتون در معرض حمله آفات گوناگوني است. يک عامل قارچي در چند فصل پربار تمام درخت را فراگرفته و خسارت شديدي را به باغ وارد مي‌کند. گونه‌اي از گوييزه‌ها به نام Pseudomonas savastanoi pv. Savastanoi به شکل غده در شاخه‌ها رشد مي‌کند و کرمهاي پلک بالي از گلها و برگها تغذيه مي‌کنند درحاليکه خسارت اصلي براثر حشراتي است که به ميوه حمله مي‌کنند.در فرانسه و شمال و مرکز ايتاليا درختان زيتون گاهي اوقات از سرما رنج مي‌برند ؛ در اوايل قرن هجدهم بسياري از درختان براثر سرماي بسيار شديد و غير عادي کنده شده و بر زمين افتادند.بادهاي شديد و بارهاي مداوم در خلال فصل برداشت نيز موجب آزار ميوه مي‌شود.
رده Olea شامل گونه‌هاي ديگرو اهميتهاي اقتصادي مي‌باشد. O. paniculala درخت بزرگ‌تري است در جنگلهاي Queensland که ارتفاع آن به ۱۵ يا ۱۸ متر مي‌رسد (۵۰يا ۶۰فوت) که از چوب آن الوارهايي سخت و محکم مي‌سازند.هنوز چوب سخت O. laurifolia در ناتال، چوب آهن سياه مناطق مهاجر نشين آفريقاي جنوبي مي‌باشد.
تخمين دوران دوري که زيتون از حالت وحشي خارج شد و تحت کنترل کشاورزان درآمد و بصورت ميوه باغي مورد استفاده قرار گرفت ممکن نيست. اشارات فراواني که در انجيل درباره اين گياه و توليد آن وجود دارد و فراواني ضمني آن در سرزمين کنعان و منطقه در سوريه که هميشه زيتون براي اقتصاد ساکنين آن مهم بوده‌است موجب اين نتيجه گيري مي‌شود که سوريه را محل تولد زيتون پرورش يافته بدانيم. احتمالاً درآغاز، يک گونه اصلاح شده به دست تعدادي از فرقه کوچک سامي افتاد و به تدريج در قبايل اطراف نيز گسترش يافت و با حداقل تلاش به ميزان بسيار زيادي پرورش يافت ؛ اين ماده روغني درآب و هواي خشک شرق، ماده‌اي بسيار حياتي براي سلامتي به شمار مي‌رفت و ميوه اين درخت در آن دوران ابتدايي در بين جنگجويان بربري نمادي از صلح و حسن نيت بود. دوراني بعد و هم‌زمان با توسعه سازمانهاي دريايي اين روغن به‌عنوان يکي از اقلام تجاري به کشورهاي آسياي صغير و مناطق دريايي انتقال يافت و بي ترديد گياه زيتون نيز درپي آن گسترش يافت.
محصولات نهايي درخت زيتون :
ميوه و روغن زيتون وتفاله زيتون
در دنياي هومر همانگونه که در ايلياد مشخص است، روغن زيتون فقط به‌عنوان يک ماده براي ثروتمندان – محصول خارجي – شناخته شده و بيشتر به سبب ارزش آن براي آرايش پهلوانان مورد توجه بوده‌است ؛ جنگجويان بعد از استحمام به خودشان روغن زيتون مي‌زدند و بدن پاتريکلوس هم عيناً با روغن زيتون پوشيده مي‌شد اما نه اشاره‌اي به کشت اين گياه شده و نه بر روي تاکستاني که روي سپر آشيل نقش شده، جود دارد. اما اگرچه در ايلياد هيچ اشاره‌اي به کشت زيتون نشده، وجود آن در باغ السينوس و ديگر کنايه‌هاي آشنا نشان دهنده اين حقيقت است که زيتون در زمان نگارش اديسه شناخته شده‌است.
هرزمان که به معرفي اين گياه مي‌رسيم تمامي روايات به تپه‌هاي آهکي آتيکا به‌عنوان اولين مکان کشت آن در شبه جزيره يوناني اشاره دارد. زمانيکه (پوسايدون خداي دريا) و (آتن الهه عقل و زيبايي) براي شهر آينده رقابت مي‌کردند به خواست الهه يک زيتون از صخره‌هاي لم يزرع پديدار شد (نگهبان هنرهايي که برآن وضعيت روبه افزايش تأثيرجاوداني گذاشت). اينکه اين افسانه ارتباطهايي با اولين کشت زيتون در يونان دارد با توجه به داستان جالبي که توسط هرودوت Epidaurianها نقل شده قطعي به نظر مي‌رسد. آنها به علت از دست دادن محصولشان مجبور به مشورت با (پيشگوي دلفي) شدند و مقرر شد تا مجسمه هايDamia و Auxesia (نمادهاي حاصلخيزي) را از چوب باغهاي زيتون بتراشند سپس تنها در اختيار مردم آتن قرار گيرد، آتني‌ها به درخواست مردم Epidaurianدرختي را به آنها اعطا کردند مشروط به آنکه هر سال براي آتنا الهه عقل و زيبايي (نگهبان آن) قرباني کنند لذا آنها دستوردلفي را اطاعت نمودند و سرزمينشان دوباره حاصلخيز شد.
درخت مقدس الهه مدت طولاني در آکروپليس قرار دادشت و اگرچه در حمله ايرانيان نابود شد، دوباره از ريشه جوانه زد (گفته مي‌شود بعضي مکنده‌هاي اين ريشه، درختان زيتون باغ محل تحصيل افلاطون را بوجود آورده‌اند که پس از گذشت سالها هنوز بسيار قابل احترام هستند).
در زمان سولن حقوقدان يوناني زيتون به قدري گسترده شده بود که او وضع قوانيني را براي کشت منظم اين درخت در آتيکا ضروري دانست اين منطقه‌اي بود که احتمال زيتون ازآنجا به تدريج در تمام نواحي هم پيمان يونان و کشورهاي انشعابي از آن انتشار يافت. در ساحل آسياي صغير که در آنجا مقدار فراواني از اين درخت در زمان Thale‌ها وجود داشت، اين درخت ممکن است در سالهايي پيشتر از آن توسط کشتي‌هاي فينيقي آورده شده باشد، برخي از جزاير درياي اژه نيز ممکن است آن را از همين منبع بدست آورده باشند ؛ زيتون جزيره رودز و جزيره کرت نيز شايد ريشه‌اي مانند اينها داشته باشند. اگر از لقب اسکيلس استفاده کنيم ،جزيره ساموس بايد سالها زيادي قبل از جنگهاي ايران داراي درختان زيتون ميوه دار باشند.
زيتون جايگزين مناسبي براي چربيهاي حيواني و کره مصرفي مردم نواحي شمال شد و در بين ملل جنوب نيز نه تنها نشاني از صلح بلکه نمايانگر ثروت و وفور کشور بود ؛ حمل شاخه‌هاي آن در جشن بزرگ يونان، افشاندن زيتون وحشي براي قهرمانان المپيک، تاج زيتون فاتحان رومي درمراسم استقبال، و موارديکه سواره نظام‌ها در بازديدهاي امپراتوري همانند هديه‌هاي نمادين صلح بکار مي‌بردند (دوران بربرها) که فقط با پيروزي حفظ مي‌شدند.در بين يونانيان روغن زيتون به‌عنوان يک ماده غذايي مهم و نيز براي کاربردهاي خارجي اهميت زيادي داشت. روميان بيشتر از آن در آشپزي و غذا استفاده مي‌کردند و به‌عنوان ماده‌اي ضروري براي آرايش پرارزش بود، و در روزهاي پرشکوه امپراتوري بعدي اين بصورت يک اصل درآمد که زندگي طولاني و خوش به دو مايع بستگي دارد: با شراب و بدون روغن.
پليني بصورت مبهمي پانزده گونه زيتون کشت شده در دوران خودش را توصيف مي‌کند که با ارزش‌ترين آنها Licinian ناميده مي‌شد و روغن بدست آمده از آن در Venafrum در ناحيه کامپانيا عالي‌ترين نوع شناخته شده براي خبرگان رومي بود ؛ توليد Istria و Baetica در شبه جزيره ايتاليا به‌عنوان رده دوم مورد توجه قرار داشت.
خوراک شناس امپراتور با خواباندن زيتون خام در آب نمک به‌عنوان تحريک کننده اشتها به اين ميوه ارزش بيشتري بخشيد که کمتر از انواع جديد آن نبودند و ترشي زيتون با حفظ خصوصيات طعم خود در انبارهاي زير خاک پمپي يافت شده‌اند. آب تلخ زيتون يا پس مانده حاصل ازآن در خلال روغن گيري (به نام آمورکا) و برگهاي گس آن داراي خواص بسياري هستند که نويسندگان دوران بسيار دوربه آنها اشاره کرده‌اند. پزشکان رومي از روغن زيتون تلخ وحشي در پزشکي استفاده مي‌کردند ولي کاربرد آن به‌عنوان غذا يا در آشپزي مشخص نيست.
در عصر حاضر اين ميوه کستردگي فراواني در جهان پيدا کرده‌است و اگرچه ناحيه مديترانه که خواستگاه آن است همچنان توليد کننده عمده زيتون مي‌باشد، اين درخت اکنون در نواحي بسيار زيادي که براي توزيع کنندگان اوليه آن ناشناخته‌است با موفقيت کشت مي‌گردد. يک درخت زيتون که با ديوارهاي آجري بلند محافظت مي‌شود در باغ فيزيک چلسي، لندن نگهداري مي‌شود. مدت زمان کمي پس از کشف قاره آمريکا توسط ساکنين اسپانيايي به آنجا انتقال يافت.
اين گياه در شيلي به فراواني سرزمين اصلي زيتون کشت مي‌شود (گاهي اوقات تنه درخت قطور مي‌شود) درحاليکه روغن بدست آمده از ميوه آن کيفيتي متوسط دارد.بعد از آن، زيتون وارد کشور پرو شد اما به موفقي شيلي نبوده‌است.درقرن ۱۷ (مبلغان مذهبي يسوعي) آن را به مکزيک بردند و توسط همين نمايندگان در کاليفرنيا کاشته شد که در آنجا براثر مديريت بي دقت فاتحان انگلوساکسون کشت آن متوقف گشت. درايالات جنوب شرقي نيزبه کشت آن مبادرت شده مخصوصاً در کاروليناي جنوبي، فلوريدا و مي‌سي سي پي. اين گياه درون بسياري از کشورهاي نيمکره شرقي کشت شده که به علت نوع کشت در قديم ناسازگار محسوب مي‌شده‌است. در ايران و ارمنستان آن را در دوران نسبتاً اوليه تاريخ مي‌شناختند و در حال حاضر باغهاي زيتون بسيار زيادي در مصر عليا نيز وجود دارد.درخت زيتون به کشاورزي چين نيز معرفي شده‌است و يکي از منابع مهم افزوده شده براي کشاورزان استراليايي مي‌باشد. کوينزلند داراي آب و هوايي بسيار مطلوب براي زيتون است، در جنوب استراليا نزديکآدلايد شديداً رشد رشد مي‌کند و احتمالاً مناطق ساحلي فراواني در اين قاره جزيره‌اي وسيع وجود دارد که امکان پرورش اين گياه نيست. همچنين زيتون با موفقيت در برخي قسمت‌هاي جزايرمهاجر نشين معرفي شده‌است.
زيتون در دستورات غذايي متفاوتي کاربرد دارد: در مخلوطهاي نوشيدني چاشني معروفي براي ماتيني است، در سوسيسها ممکن است در مارتادلا مورد استفاده قرار بگيرد و .... استفاده از آن درپخت نان نيز بسيار رايج مي‌باشد.
پرورش زيتون خصوصيت اصلي کشاورزي آميخته مديترانه مي‌باشد وبه علت مناسبت روغن زيتون به‌عنوان محصولي صادراتي، نقش زيادي در توسعه اقتصادي يونان باستان ايفا کرده‌است.مثلاً ناحيه‌اي در آتن به نام اتيکا از دوران تاريخي ابتدايي وارد کننده غلات و صادر کننده روغن زيتون بوده‌است. صنعت سفالگري مردم آتن نيز به علت تقاضا براي ظروفي که در آنها روغن زيتون صادر شود شديداً تحت تأثير قرار گرفت.
کشت زيتون در ايران
«ناصرخسرو»درسفرنامه خودازوجود زيتون درطارم رودبار سخن گفته‌است.
خواص درماني زيتون
زيتون نقرس و رماتيسم را درمان مي‌کند ، برگ زيتون با اثر مقوي درمان کننده فشار خون و زخم‌هاي عفوني است. شيرابه‌اي قندي تحت نام (مان زيتون) از ساقه اين درخت ترشح مي‌شود که مصرف خوراکي دارد. همچنين برگ زيتون نيز حاوي گلوکزيد،مواد قندي، مواد تلخ، کلروفيل، اسيد گاليک، تائن، موم و مانيت است. روغن زيتون، سوزش و درد ناشي ازسوختگي را تسکين داده و از بروز تاول جلوگيري مي‌کند. کمپرس پوست در موارد آفتاب زدگي، سرمازدگي، گزش مار، عقرب و حشرات با روغن زيتون سبب تسکين درد و سوزش و التيام مي‌شود. همچنين ماساژ پوست با روغن زيتون، تعريق زياد را کاهش داده،مژه و ابرو را تقويت مي‌کند. اين درحالي است که ماساژ پوست سر با روغن زيتون سبب تقويت پوست و مو گشته و شوره سر را برطرف مي‌سازد و موهاي سپيد شده را سياه مي‌نمايد. چند قطره روغن زيتون سريعا خارش و سوزش چشم و پلک راتسکين داده و آبريزش چشم را برطرف ساخته و قوه بينايي را تقويت مي‌کند.
مخلوط مساوي روغن زيتون و گليسيرين نيز نقش مفيدي در معالجه پوست پاي ترک خورده، درمان شوره سر و ريزش مو، جلوگيري از سفيدي مو دارد. پوست و برگ درخت زيتون داراي خواص تب‌بر است.
تأثير روغن زيتون در بهبود جريان خون
اجزاي مغذي خاص در روغن زيتون و برخي غذاهاي ديگر مي‌تواند دليل تأثير مثبت رژيم غذايي مديترانه‌اي بر سلامت قلب باشد. اين ترکيبات که تحت عنوان “فنل” ناميده مي‌شوند اثر آنتي اکسيداني، ضد التهابي و جلوگيري از تشکيل لخته در عروق دارند. در اين مطالعه تأثير سودمند روغن‌هاي زيتون سرشار از فنل بر عملکرد عروق خوني مشخص شده‌است. مصرف غذاهاي غني از ترکيبات فنلي مي‌تواند سلامت قلبي عروقي را بهبود بخشد و بر قلب نيز تأثير حفاظت بخش دارد.
تحقيقات نشان داده که مصرف روزانه دو قاشق غذا خوري (۲۳ گرم) روغن زيتون، خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي را کاهش مي‌دهد که اين امر، به دليل وجود چربيهاي اشباع نشده در اين روغن است. بنابراين براي جلوگيري از ابتلا به اين بيماري، بهتر است که به جاي چربيهاي اشباع شده از روغن زيتون استفاده شود تا ميزان مصرف کالري روزانه از حد لازم بيشتر نباشد. همچنين روغن گردو و اسيد چرب امگا۳ که در گوشت ماهي و سبزيجات وجود دارد همچون روغن زيتون، اسيدهاي چرب اشباع نشده دارند و بنابراين براي پيشگيري از ابتلا به بيماريهاي قلبي مفيدند.
روغن زيتون دفع کننده سنگ کيسه صفرا است براي اين منظور بايد آنرا با آبليمو مصرف کرد . روغن زيتون براي رفع سرفه‌هاي خشک مفيد است . براي رفع پيوره لثه ، روغن زيتون را بر روي لثه بماليد .براي برطرف کردن خراش و ترک پوست جويدن برگ زيتون براي از بين بردن زخم‌هاي دهان مفيد است وزيتون تقويت کننده نيروي جنسي است. مصرف روزانه زيتون از امراض قلبي وسرطان جلوگيري مي‌کند و بالاخره روغن زيتون بهترين روغن براي پخت و پز مي‌باشد زيرا در اثر حرارات خراب نمي‌شود.
خواص مفيد و سودمندي‌ها
حاوي ميزان زيادي روغن غيراشباع مونو مي‌باشد.
حاوي مواد شيميايي گياهي است که باعث کاهش کلسترول و خطرا ابتلا به سرطان مي‌شود.
حاوي ميزان زيادي آنتي اکسيدان است.
دوام و مدت نگاهداري آن نسبت به روغن‌هاي ديگر بيشتر است و حتي مي‌توان آن را فريز کرد.
گرچه فوايد روغن زيتون بسيار بيشتر از مضرات آن است، اما اين محصول هم ضررهايي دارد.
مصرف روغن زيتون خطر سرطان سينه را کاهش مي‌دهد ايسکانيوز پژوهشگران معتقدند مصرف روغن زيتون خطر سرطان سينه را در زنان کاهش مي‌دهد به گزارش سرويس علمي پژوهشي ايسکانيوز، تحقيق روي سلول‌هاي سرطان سينه در زنان نشان داد که اسيد اولئيک روغن زيتون اثر ژن سرطان زاي اين بيماري را کاهش مي‌دهد. پژوهشگران به زنان توصيه مي‌کنند که در رژيم غذايي خود از زيتون و روغن آن استفاده کنند. همچنين روغن زيتون به جز خاصيت ضد سرطاني فوايد فراواني دارد که از آن جمله ملين بودن آن و نرم کردن عضلات و آرامبخشي درد استخوان است. همچنين روغن زيتون به موها نرمي و لطافت خاصي مي‌بخشد و باعث تقويت مو مي‌شود. عصاره زيتون براي چين و چروک پوست بسيار مفيداست و باعث لطافت و نرمي و شادابي پوست صورت مي‌شود
مضرات و زيان‌ها
با گرم شدن، کمي از طعم و بوي اين روغن از دست مي‌رود.
گرم شدن در دماي بالا مي‌تواند باعث بي ثباتي و ناپايداري روغن شود، که باعث ايجاد بيماري‌هاي قلبي در مصرف کنندگان شود.
زيتون درختي پر ثمر و روغن ميوه آن، غذا و دارويي مفيد و در درمان اختلالات گوارشي، کبدي، کليوي، پوستي وعفوني است. زيتون نقرس و رماتيسم را درمان مي‌کند و برگ زيتون با اثر مقوي درمان کننده فشار خون و زخم‌هاي عفوني است. اين درحالي است که مصرف زياد ميوه زيتون سبب لاغري، بي‌خوابي واختلالات تنفسي مي‌شود. باعث لاغري هم مي‌شود.

زيتونها (نام علمي: Olea europaea) شامل تقريباً ۲۰ گونه درختان کوچک از خانواده Oleaceae بوده و در جهان کهن از حوزه درياي مديترانه، شمال افريقا، جنوب شر ...

▪ نام فارسي: زيتون ▪ نام لاتين: Olive ▪ نام علمي: Olea europaea ▪ خانواده گياهي: Oleaceae ● تاريخچه کاشت درخت زيتون قدمتي بسيار داشته و پيدايش و منشاء ...

زيتونها (نام علمي: Olea europaea) شامل تقريباً ۲۰ گونه درختان کوچک از خانواده Oleaceae بوده و در جهان کهن از حوزه درياي مديترانه، شمال افريقا، جنوب شر ...

(نام علمي: Olea europaea) شامل تقريباً 20 گونه درختان کوچک از خانواده Oleaceae بوده و در جهان کهن از حوزه درياي مديترانه، شمال آفريقا، جنوب شرقي آسيا، ...

تنها حل جدول نيست که به مغز شما کمک مي کند تا از عوارض سالخوردگي دور بمانيد؛ خوردن غذاي خوب و مناسب نيز در اين راستا کمک شاياني است. بعضي خوراکي ها به ...

زيتون درختچه اي است به ارتفاع تقريبا سه متر که هنگامي که در شرايط مساعد پرورش مي يابد ارتفاع آن به حدود ۱۲ متر و قطر تنه اش به ۳ متر مي رسد. ▪ چوب اين ...

کاشت و پرورش زيتون از گذشته در کشور ايران رايج بوده و در سال هاي اخير با پيشرفت هائي که در اصلاح ژنتيکي درختان زيتون ارقام کنسروي صورت گرفته و به سبب ...

● مقدمه عسل ،ماده غذايي بسيار غني و انرژي بخشي است که حدود۸۰ درصد از قندهاي ساده يا مونوساکاريدها ساخته شده و هر۱۰۰ گرم آن ۳۲۰ کالري ايجاد مي کند اين ...

دانلود نسخه PDF - زيتون