up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله گياه شناسي PDF
QR code - گياه شناسي

گياه شناسي

● ديدکلي
گياه شناسي شاخه اي از زيست شناسي است که با گياهان سروکار دارد. که چند نوع گياه وجود دارند؟ چگونه زندگي و رشد مي کنند. چه طور نسبت به محيط اطراف خود واکنش نشان مي دهند نسبت به چه امراضي حساس هستند و مهمتر از همه آنکه به چه نحوي گياهان در زندگي روزمره ما تاثير مي گذارند. مطالعه بيشتر ديد روشن تري نسبت به وابستگي انسان به گياهان و تاثير زيادي که آنها در منشا و پيشرفت تمدن داشته اند به دست مي دهد. و به مطالعه علمي گياهان مي پردازد. بطور قراردادي ، گياه شناسان به بررسي کليه موجودات زنده اي که عموما جزء گونه هاي حيوانات محسوب نمي شوند مي پردازند، يعني موجودات زنده اي که ثابت بوده يا به پايه اي متصلند، هدف بررسي گياه شناسان هستند.
بنابراين پيشرفتهاي حاصل در دانش اقسام گوناگون حيات موجب ايجاد حوزه هاي ديگر مطالعات تخصصي ، جدا از گياه شناسي براي اين موجودات شبيه گياه شده است. امروزه رشته اي به نام قارچ شناسي به مطالعه قارچها ، ميکروبيولوژي به بررسي ويروسها و باکتريها و رشته جلبک شناسي به بررسي جلبکها مي پردازد. امروزه موجودات زنده جزء اين سه گروه (بيشتر قارچها ، جلبکها و ميکروبها) ديگر در قلمرو گياهان ، مورد بررسي قرار نمي گيرند اما هنوز هم توجه گياهان شناسان به آنها معطوف مي باشد.
● تاريخچه
در بين کارهاي آغازين مربوط به گياه شناسي که تقريبا ۳۰۰ سال قبل بعد از ميلاد نوشته شده دو رساله بزرگ توسط تئوفراستوس (فيلسوف يوناني) ديده مي شود: درباره تاريخچه گياهان (Historia Plantarum) و درباره اهداف گياهان. اين دو کتاب روي هم بيشترين تاثير را در دوران باستان و قرون وسطي در علم گياه شناسي داشته اند. Dioscorides نويسنده رومي شواهد مهمي مبني بر دانش يونانيان و روميان درباره گياهان دارويي ارائه مي دهد.
Robert Hooke در سال ۱۶۶۵ با استفاده از يک ميکروسکوپ ابتدايي ، سلول را در چوب پنبه و اندک زماني بعد در بافت گياه زنده کشف کرد. او با نگاه به يک برش باريکي از چوب پنبه نوشت : من توانستم تعداد بسيار زيادي منفذ و سوراخ در آن مشاهده کنم که بيشتر شبيه کندوي عسل هستند. اين روزنه ها يا سلولها عمق زيادي نداشتند اما تعداد بسيار زيادي جعبه کوچک محسوب مي شوند. (Leonhart Fuchs) نويسنده آلماني ، (Conrad Gessner) نويسنده سوئيسي و (Nicholas Culpeper) و (John Gerard) نويسند گان انگليسي يک کتاب گياهي منتشر کردند که اطلاعاتي را درباره گياهان داروئي ارائه مي کرد.
● نخستين گياهان در زندگي بشر
گياهان نه فقط براي ما غذا ، لباس و مسکن تهيه مي کنند، بلکه هوايي را که تنفس مي کنيم از اکسيژن ، که بدون آن زندگي ممکن نيست محيا مي سازند. بعضي از گياهان نظير باکتريها موجب ايجاد امراض مهمي براي انسان و حيوانات مي شوند. اما در عين حال آنتي بيوتيک ها ، نظير پني سيلين و ديگر داروهايي که از گياهان بدست مي آيند به جلوگيري از انتشار يافتن اين امراض کمک مي نمايند. گياهان براي بکار افتادن کارخانه ها نيرو تهيه مي کنند و در بيشتر موارد ، مواد خام نظير پنبه ، روغنها ، چربيها ، مومها ، لاستيک و چوب توليد مي نمايند که در ساخت فرآورده هاي آنها بکار مي روند.
اکثر کارگران جهان بوسيله کار با گياهان و فرآورده هاي گياهي افراد معاش مي کنند. از ابتداي تاريخ ، گياهان به دفع نيازهاي بشر کمک کرده و موجب پيشرفتش گريده است. احتمالا يکي از مهمترين اتفاقات در تاريخ تمدن کشف اين پديده بود که بذرهايي که به داخل خاک مي افتند رشد کرده ، گياهان غذا دهنده را توليد مي کنند. اين انسان را ملزم به ماندن در يک محل به قدر کافي طولاني ، مي کرد تا محصولاتي زراعي را برداشت کند و در تشکيل گروههاي اجتماعي که به نوبه خود منجر به تقسيم کار مي شد و منشا تجارت بود نقش مهمي را ايفا کند.
▪ زيست گياهي پايه چه علومي است؟
دانش عمومي از اشيايي که چنان قسمت بزرگي از محيط ما را تشکيل مي دهند و نقش چنان برجسته اي در زندگي ما ايفا مي نمايند تا حد يک آموزش وسيع ضروري است. براي دانشجويان کشاورزي ، بيولوژي ، جنگلداري و منابع طبيعي بطور کلي زيست گياهي پايه اي است که دانش اختصاصي تر آنها بر روي آن بنا شود.
● رشته هاي زيست گياهي
زيست گياهي يکي از تقسيمات اصلي زيست شناسي (علم زندگي) است. براي سهولت مطالعه ، موضوع زيست گياهي به چندين رشته مهم تقسيم گرديده است. اين رشته ها عبارتند از:
▪ تاکسونومي: يا سيستماتيک گياهي با نامگذاري و تقسيم بندي گياهان سرو کار دارد.
▪ مورفولوژي گياهي: شکل و ساختمان و توسعه آنها همراه با روابط قسمتهاي گياهان با يکديگر را بررسي مي کند. و شامل مطالعه آناتومي ، سيتولوژي و امبريولوژي (جنين شناسي گياهي) است.
▪ فيزيولوژي گياهي: اعمال اين علم مطالعه اعمال حياتي گياه ، فرايندهاي رشدو نمو ، متابوليسم و توليد مثل در گياهان است.
▪ بيماري شناسي گياهي: با امراض نباتي سروکار دارد.
▪ اکولوژي: علم بررسي روابط موجودات زنده با محيط اطرافشان مي باشد.
▪ ژنتيک گياهي: با مطالعه توارث در گياهان سروکار دارد.
▪ مايکولوژي: علم مطالعه قارچها مي باشد.
▪ فيکولوژي: علم مطالعه جلبکها مي باشد.
● انواع مختلف گياهان
يک گردش کوتاه در داخل جنگلها يا مزارع هنگام تابستان يا پاييز ، اختلافات وسيعي را از نظر شکل و ساختمان در گياهان آشکار مي سازد. بعضي ، درختاني مرتفع هستند، عده اي علفهايي کوتاه مي باشند. بعضي گلهاي زيبا دارند و بذر توليد مي کنند. حال آنکه عده اي ، نظير سرخسها به هيچ وجه توليد گل نمي کنند. اما بوسيله ساختمانهايي بسيار کوچک به نام اسپور تکثير مي شوند. بعضي روي زمين و بعضي در آب زندگي مي کنند اين اختلافات وسيع باعث شده که گياه شناسان گياهان را در گروههاي مختلفي تقسيم کنند. و بر اساس شباهتها و يا روابط بنياني تمام گياهان به چند گروه بزرگ تقسيم مي شوند.
ساده ترين اين گياهان ، باکتريها هستند که اکثرا تک سلولي مي باشند. عده اي از اين باکتريها موجب امراض سخت در انسان و حيوان و گياه مي شوند ولي بسيار ديگر براي انسان مفيد مي باشند.
قارچها مانند باکتريها تماما فاقد رنگيزه هاي کلروفيل سبز که لازمه زندگي مستقل هستند مي باشند و از اين رو بايد غذاي خود را از موجودات ديگر بدست مي آورند برخي قارچها سبب امراض انساني و حيواني مي شوند و بسياري نيز براي انسان مفيد هستند.
جلبکها به صورت غوطه ور در آب يا در شرايط مرطوب مي رويند و محتوي رنگيزه هاي نوري مانند کلروفيل سبز مي باشند و از اين رو گياهان مستقلي هستند برخي تک سلولي و برخي به صورت کلني مي باشند. و پايه غذايي تمام جانوران آبزي مي باشند از اين رو از اهميت اقتصادي برخوردارند.
خزه ها و پنجه گرگيان ، گروهي از گياهان را تشکيل مي دهند. که در محلهاي مرطوب سراسر جهان مي رويند و فاقد ريشه ، ساقه و برگهاي حقيقي هستند.
سرخسهاي معمولي و دم اسبيان با داشتن تنه هاي گياهي کاملا متمايز از جلبکها و قارچها و پنجه گرگيان و خزه تفاوت دارند و داراي ريشه ، ساقه و برگهاي حقيقي هستند . و سيستم آوندي کاملا مشخص دارند. ولي به دليل عدم توليد گل ، ميوه يا بذر از گياهان عالي متمايزند.
توسعه يافته ترين گياهان با بزرگترين تغييرات ، گياهان بذردار مي باشند. آنها داراي ريشه ها ، ساقه ها و برگهاي حقيقي و يک سيستم آوندي کاملا توسعه يافته مي باشند هر چند مهمترين صفت ويژه در مورد آنها اين امر است که بذر توليد مي کنند. اکثر گياهان زراعي ، درختان ، درختچه ها و گياهان گلدار به اين گروه تعلق دارند. گياهان بذردار به دو گروه اصلي يعني بازدانگان و نهاندانگان تقسيم مي گردند. بازدانگان بوسيله توليد بذر بدون پوشش مشخص مي شوند يعني بذرها در ميوه محصور نمي شوند.
نهاندانگان ، داراي گلهاي کاملا توسعه يافته هستند و بذرهاي خود را در يک ساختمان محصور شده که ميوه ناميده مي شود توليد مي کنند. اعضاي اين گروه بسيار فراوان و تمام گياهان گلدار معروف را دربرمي گيرند نهاندانگان به دو گروه مناسب کوچکتر تقسيم مي شوند: تک لپه ايها و
دولپه ايها.
● ارتباط با ساير علوم
گياه شناسي داراي روابط گسترده با ساير علوم است. گياه شناسي با جانور شناسي ، فيزيولوژي گياهي ، بيوشيمي ، ژنتيک گياهي ، کشاورزي و اکولوژي گياهي و اکولوژي عمومي رابطه دارد.

همانند معماري منحصر به فرد و آميخته با نظم باغ ايراني، گونه‌هاي گياهي موجود در آن نيز منحصر بفرد بوده‌اند. در باغ ايراني همچنانكه معماري با اصول و قوا ...

capparis spinosal يا caperbush يک گياه مفيد و زيبا در خانواده capparidaceae است. (۲)spinosa به جفت اسپين هاي قلابي در قاعده هر ساقه اطلاق مي شود. (۳) ...

هيدرولوژي يا آب شناسي از دو کلمه Hydro به معني آب و Logos به معني شناسايي گرفته شده است. ديد کلي هيدرولوژي علمي است که در مورد پيدايش خصوصيات و نحوه ت ...

خون شناسي به مطالعه سلولهاي خوني و انعقاد مي پردازد. اين علم مقدار و ساختمان و عمل سلولهاي خوني ، پيش سازهاي سلولهاي خوني را در مغز استخوان ، ساختار ه ...

گياه سيب (Malus domestica) از اعضاي زيرخانواده پوموييده و تيره گل سرخ است. گلابي، به و ازگيل نيز همانند سيب در همين تيره قرار مي گيرند. جنس مالوس دست ...

گياه سيب (Malus domestica) از اعضاي زيرخانواده پوموييده و تيره گل سرخ است. گلابي، به و ازگيل نيز همانند سيب در همين تيره قرار مي گيرند. جنس مالوس دست ...

آلوئه ورا گياهي رو که مشاهده مي کنيد آلوئه ورا يا صبر زرد نام دارد که علاوه بر اينکه خاصيت داروئي زيادي دارد.از ماده ژلاتيني که درون برگ اين گياه وجود ...

آلوئه ورا خاص مناطق آفريقايي است که به آن زنبق بياباني يا صحرايي هم مي گويند. در برخي کشورها با نام هايي چون «گياه جاودانگي»، «گياه دارويي»، «گياه ملک ...

دانلود نسخه PDF - گياه شناسي