up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله گياه سرخدار PDF
QR code - گياه سرخدار

گياه سرخدار

گياه سرخدار (Taxus baccata L.)

● اختصاصات تشريحي
درختي کوچک، پرشاخه و به ارتفاع ۵ تا ۱۵ متر است. برگ هايي باريک و دراز، به رنگ سبز تيره و شفاف در سطح فوقاني پهنک ولي به رنگ سبز روشن در سطح تحتاني پهنک دارد. طول برگ هاي باريک آن به ۲ تا ۳ سانتيمتر و عرض آنها به ۲ تا ۳ ميليمتر مي رسد. از مشخصات ديگر آن اين است که اولاً فاصله برگ هاي آن کم است و ثانياً چون برگ هاي آن دائمي مي باشند، هميشه سبز به نظر مي رسند. گل هاي اين درخت عاري از کاسه و جام مي باشند و به دو صورت نر و ماده، واقع بر روي دو پايه جداگانه ظاهر مي شوند. گل نر آن ۴ تا ۱۲ پرچم فشرده و گل ماده آن که شبيه بي يک جوانه کوچک است، منحصراً يک تخمک برهنه، واقع در درون محفظه اي به صورت پياله دارد که تدريجاً گوشتدار و قرمز رنگ شده، منظره يک ميوه سته را که در قسمت انتهايي باز است، پيدا مي کند و بعلاوه به علت برگ هاي سبز دائمي که دارد، در برخي نواحي پرورش مي يابد.
● تاريخچه
سرخدار از قديم الاياممورد شناسايي مردم بوده است و بطوري که شواهد تاريخي نشان مي دهد، مردم ماقبل تاريخ آن را مي شناخته و ازچوب آن شانه چوبي و وسايلي نظير آن مي ساخته اند. بعلاوه از برگ آن نوعي ماده سمي جهت زهر آلود کردن نيزه هاي خود تهيه مي کرده اند. برگ هاي سبز دائمي و چوب غير قابل فساد اين درختچه باعث شده که احترام زيادي نسبت به آن بين مردم بعضي کشورها ايجاد شود و آن را درختچه اي مقدس بدانند. هنوز هم در بعضي نواحي آن را در قبرستان ها مي کارند. تئوفراست در قرن سوم قبل از ميلاد، از اثرات سمي آن در اسب و جوندگان اطلاع داشته است. ديوسکوريدوس در قرن اول ميلادي اعلام داشت که سميت اين درختچه در ناحيه ناربون (Narbonne) ، به پايه اي است که اگر کسي در زير اين درختچه بخوابد خواهد مرد. پليني (Pline) درباره آن چنين اظهار داشته که چليک هاي چوبي ساخته شده با چوب اين درختچه که در آنها شراب جاي داشته، به دفعات مسموميت در مصرف کنندگان ايجاد نموده است. ميوه اين گياه در صورتي که عاري از دانه باشد، سميت ندارد و حتني در بعضي نواحي، کارگران براي رفع عطش از آن مصرف مي نموده اند.
● کاربرد در طب سنتي
ميوه عاري از دانه گياه اثر نرم کننده، رفع سرفه و ملين دارد. Perey در سال ۱۷۹۰ ميلادي از ميوه عاري از دانه اين درختچه نوعي شربت و ژله تهيه مي کرد که روزانه به مقدار چند قاشق جهت رفع سرفه هاي مزمن، سياه سرفه و حتي دفع سنگ کليه و رفع نزله به بيماران خود مي داد. شير تازه آن به مقدار ۲۰ تا ۲۵ گرم، اثر مدر و بطور ملايم ملين دارد.
قسمت هاي مختلف اين گياه از نظر سميتي که دارد امروزه کمتر به مصارف درماني مي رسد. در ژاپن از برگ آن دم کرده اي جهت رفع بيماري قند تهيه مي شود. مصرف فراورده هاي آن جهت رفع رماتيسم ، زردي، باز شدن قاعدگي، نرمي استخوان،اسکوربوت، صرع و ديفتري توصيه گرديده است. مقدار مصرف گرد برگ آن ۰۵ ۰ تا ۰۳ ۰ گرم ذکر شده است.
● محل رويش
جنگل هاي نواحي شمال ايران؛ گرگان: شربت، کتول، رباط قزلق، زيارت، راميان؛ گيلان: دامنه هاي مقابل امامزاده ابراهيم( عبدالعلي منتظر غائب) ؛ مازندران: دره هراز، مغرب عمارت در ارتفاع ۱۴۰۰ متري.
● اسامي محلي
اين درختچه در مازندران و گرگان به سرخدار، سرخه دار و سخدار، در کتول به سوختال ودر سخت سر و آستارا به سيردار موسوم است.
● ترکيبات عمده
از ترکيبات مهم موجود در اين گياه مي توان به ترکيبات دي ترپنوئيدي، ترکيبات آلکالوئيدي، اسيد هاي گياهي، ترکيبات ليگناني، ترکيبات فنلي و ... اشاره کرد. مهمترين ترکيبات اين گياه با اثرات دارويي به گروهي از ترکيبات دي ترپنوئيدي به نام تاکسوئيد تعلق دارند. يکي از اين ترکيبات تاکسول نام دارد که در حال حاضر به عنوان يکي از مهمترين داروهاي ضد سرطان در درمان سرطان هاي رحم، تخمدان و سينه در زنان و پروستات در مردان و ريه و سلول هاي سنگفرشي سر و صورت محسوب مي شود.

همانند معماري منحصر به فرد و آميخته با نظم باغ ايراني، گونه‌هاي گياهي موجود در آن نيز منحصر بفرد بوده‌اند. در باغ ايراني همچنانكه معماري با اصول و قوا ...

capparis spinosal يا caperbush يک گياه مفيد و زيبا در خانواده capparidaceae است. (۲)spinosa به جفت اسپين هاي قلابي در قاعده هر ساقه اطلاق مي شود. (۳) ...

زوفا يکي از مهمترين گياهان دارويي و ادويه اي به شمار مي رود . از دم کرده پيکر رويشي اين گياه براي درمان بيماريهاي مربوط به دستگاه تنفس مانند سرفه ، سي ...

● ديدکلي گياه شناسي شاخه اي از زيست شناسي است که با گياهان سروکار دارد. که چند نوع گياه وجود دارند؟ چگونه زندگي و رشد مي کنند. چه طور نسبت به محيط اطر ...

گياه سيب (Malus domestica) از اعضاي زيرخانواده پوموييده و تيره گل سرخ است. گلابي، به و ازگيل نيز همانند سيب در همين تيره قرار مي گيرند. جنس مالوس دست ...

گياه سيب (Malus domestica) از اعضاي زيرخانواده پوموييده و تيره گل سرخ است. گلابي، به و ازگيل نيز همانند سيب در همين تيره قرار مي گيرند. جنس مالوس دست ...

آلوئه ورا گياهي رو که مشاهده مي کنيد آلوئه ورا يا صبر زرد نام دارد که علاوه بر اينکه خاصيت داروئي زيادي دارد.از ماده ژلاتيني که درون برگ اين گياه وجود ...

آلوئه ورا خاص مناطق آفريقايي است که به آن زنبق بياباني يا صحرايي هم مي گويند. در برخي کشورها با نام هايي چون «گياه جاودانگي»، «گياه دارويي»، «گياه ملک ...

دانلود نسخه PDF - گياه سرخدار