up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله گياهان گوشتخوار PDF
QR code - گياهان گوشتخوار

گياهان گوشتخوار

اما چرا يک گياه حشره مي خورد؟ مگر نه اينکه گياهان مواد غذايي را از خاک دريافت مي کنند؟ پاسخ اين است که گياهان حشره خوار در زمينهايي مانند مردابها يا لجنزارها رشد مي کنند که خاک آن از نظر مواد مغذي بسيار فقير است. اين گياهان براي دريافت نيتروژن و مواد مغذي ديگر، به شکار حشرات و استفاده از مواد موجود در آنها پرداخته و براي اين منظور تکامل يافته اند.
بسياري از افراد هنگام صحبت از گياه حشره خوار به ياد ونوس مگس خوار (Venus flytrap) مي افتند. اين گياه در مردابها مي رويد و از جمله گياهاني است که مي توان در گلخانه نيز پرورش داد. تله اين گياه از دو برگ تشکيل شده که مانند کفه هاي صدف باز و بسته مي شوند. به محض اينکه حشره اي محرکهاي درخشان اين برگها را لمس کند، تله بسته مي شود و تا زمان هضم حشره، بسته باقي مي ماند. در اينجا به معرفي چهار نوع ديگر از مشهورترين انواع گياهان حشره خوار مي پردازم:
● گياه کوزه اي:
گياه کوزه اي (pitcher-plant) داراي گونه هاي بسيار متنوع و از بزرگترين انواع گياهان حشره خوار محسوب مي شود. و ارتفاع بعضي از گونه هاي آن گاهي به ۶۰ سانتيمتر مي رسد. اين گياه بيشتر در مردابها و لجنزارها مي رويد و هر گياه داراي يک ساقه بلند و صاف و يک گل بزرگ با گلبرگهاي سرخ و مادگي چتر مانند است که در تابستان مي شکفد.
کوزه هاي اين گياه، در واقع برگهاي آن هستند که دورتا دور اين ساقه و نزديک به زمين قرار دارند. اين برگها لوله اي و به شکل کوزه اي دهان گشاد هستند. هر گياه در اواسط بهار ۵ يا ۶ برگ جديد مي دهد که هر ۱۵ روز يکي از آنها باز مي شود. در پايان تابستان تمام برگها رشد کرده و کامل مي شوند و در طول زمستان و حتي تا تابستان بعدي، باقي مي مانند.
اين برگها آب را در خود نگه مي دارند. شهد گياه در اطراف کلاهک و دهانه کوزه ترشح مي شود و حشرات را به سوي خود جلب مي کند، حشره با رسيدن بر روي برگ به درون کوزه حرکت مي کند، تارهاي مو مانند که به سمت پايين متمايل هستند و سطح لغزنده کوزه، حشره را به پايين هدايت مي کند و اين شکار نگون بخت که نمي تواند از کوزه خارج شود، در آب موجود آن غرق مي شود.
برگ کوزه اي منزلگاه موجودات بسيار ريز مانند تک ياخته ها، کرمهاي بسيار کوچک و سخت پوستان ذره بيني آبزي است. لارو سه نوع حشره هم در اين کوزه ها زندگي مي کنند که همه اينها همزيستان گياه هستند و همراه با باکتريها، کار هضم حشره شکار شده را بر عهده دارند. در اوايل تابستان، حشرات بالغ از برگهاي کهنه خارج شده و در برگهاي تازه تخم گذاري مي کنند. برگ کهنه که هضم کننده هايش را از دست داده، مي ميرد و برگهاي تازه جايگزين آن مي شوند.
● دروزرا (Drosera) يا شبنم خورشيد :(sundew)
اين گياه در بسترهاي خزه خشک شده مي رويد. دروزرا از بالا شبيه يک قطره درشت سرخرنگ و براق به عرض ۵ تا ۱۰ سانتيمتر است. برگهاي گرد و پهن آن که هر يک بر روي ساقه اي جداگانه قرار گرفته، سرخ و کرک دار هستند و قسمت پايين آنها و ساقه سبز رنگ است. گل اين گياه سفيد رنگ است و بر روي ساقه ۱۰ سانتيمتري که از ميان رستنگاه ساقه هاي برگها خارج مي شود، مي شکفد.
اين گياه نيز براي شکار حشرات از برگهاي خود استفاده مي کند. تارهاي متعدد سوزني شکل بر روي برگ وجود دارند که نوک هر يک از آنها يک قطره ماده چسبناک وجود دارد که شبيه قطره شبنم يا شهدي شيرين به نظر مي رسد. اين قطره ها، حشراتي چون پشه، مگس و انواع حشرات دوبال را به سوي خود جذب مي کند. فرود حشره بر روي يک قطره، موجب چسبيدن او بر آن شده و حشره با تقلا براي آزاد شدن، بيش از پيش خود را به دام مي اندازد.
پس از اينکه حشره تسليم شد، تارها به ترشح شيره اي پر از آنزيم مي پردازند که حشره را هضم و جذب مي کند. گاهي تمام برگ به آهستگي به دور شکار مي پيچد و کار هضم حدود ۲ روز طول مي کشد. سپس برگ گشوده شده و باقيمانده حشره همراه با باد از برگ جدا مي شود.
● باترورت (Butterwort) يا گياه کره اي:
باترورت يکي از نامتعارف ترين گياهان حشره خوار است. اين گياه بر روي شکاف سنگها و صخره ها مي رويد. باترورت گلهايي ظريف و زيبا - معمولا به رنگ بنفش و آبي- دارد که در ماههاي آخر بهار مي شکفند. باترورت نام خود را به خاطر برگهايي که به نظر چرب و کره اي شده اند به دست آورده است. برگهاي اين گياه به صورت مجموعه ۳ تا ۶ تايي و در گونه هايي بسيار بيشتر- بر سطح زمين مي رويد. با بررسي دقيق متوجه خواهيد شد که برگها داراي دو نوع غده ترشحي هستند. غدد برآمده اي که کار ترشح ماده چسبناک و کره اي را بر عهده دارند و غدد کوتاهي که مواد هضم و جذب کننده را ترشح مي کنند.
اين دو غده بويي ايجاد مي کنند که مگها، شته ها و شش پايان را به تله چسبناک جذب مي کند. حشره اي که به دام بيافتد، با تقلا براي رهايي، موجب ترشح شيره هضم کننده مي شود. برگها به آهستگي لوله مي شوند و حشره را هضم و جذب مي کنند.
● بلدرورت :(bladderwort)
بلدرورت يا گياه مثانه دار در برکه ها، درياچه ها و نهرهايي با جريان آب آهسته و در کل در آبهايي با عمق کمتر از ۶۰ سانتيمتر يافته مي شود. اين گياه بدون ريشه در نزديکي سطح آب شناور مي شود و شاخه هاي آن تا ۹۰ سانتيمتر و بلندتر رشد مي کند و ساقه هاي آن پر برگ هستند. اين ساقه ها تا ۲۰ سانتيمتر بالاي سطح آب رشد مي کنند و خوشه هايي از گلهاي زرد رنگ که شبيه گل ميمون هستند، بر آنها مي شکفد. ساقه هاي زيرآبي منشعب شده و برگهاي نخ مانند بسيار از آنها جوانه مي زند. اين برگها داراي کيسه هاي کوچک و سبکي هستند که مثانه يا bladder نام دارند. مثانه هاي جوان شفاف هستند و به تدريج تيره مي شوند. هر مثانه در واقع تله ريز و تو خالي است که ورودي آن يک طرفه است.
اگر يک حشره آبزي کوچک يکي از چهار تار محرک اين مثانه را لمس کند، در تله باز ميشود و مانند يک جارو برقي، حشره به داخل اين کيسه مکيده شده و درب تله در يک چشم برهم زدن حدود يک ۱۵ هزارم ثانيه - بسته مي شود.
ساقه ها که داراي غدد ترشح آنزيم هستند، کار هضم و جذب طعمه را بر عهده دارند. مثانه پس از يک يا دو ساعت آماده شکار طعمه جديد خواهد بود.

همانند معماري منحصر به فرد و آميخته با نظم باغ ايراني، گونه‌هاي گياهي موجود در آن نيز منحصر بفرد بوده‌اند. در باغ ايراني همچنانكه معماري با اصول و قوا ...

در زمان هاي نه چندان دور در خانواده هاي ايراني معجوني تهيه مي شد که شايد فراهم کردن آن براي خانم ها در اين زمانه کمي سخت باشد چرا جايي که مي توان با ب ...

● مقايسه چمن باگياهان پوششي : چمن گياهي است از خانواده گندميان که به نگهداري و مراقبت زيادي احتياج دارد. داشتن يک چمن خوب مستلزم صرف هزينه سنگيني مي ب ...

مقدمه در بين سيارات منظومه شمسي تنها زمين براي زندگي و حيات مناسب است. يکي از علل آن اندازه صحيح اين سياره است. در سيارات بزرگ نيروي جاذبه به قدري زيا ...

● مقايسه چمن باگياهان پوششي : چمن گياهي است از خانواده گندميان که به نگهداري و مراقبت زيادي احتياج دارد. داشتن يک چمن خوب مستلزم صرف هزينه سنگيني مي ب ...

آلوئه ورا گياهي رو که مشاهده مي کنيد آلوئه ورا يا صبر زرد نام دارد که علاوه بر اينکه خاصيت داروئي زيادي دارد.از ماده ژلاتيني که درون برگ اين گياه وجود ...

در دنيا ۴۵۰ گونه گياه گوشتخوار متعلق به ۱۵ جنس و شش خانواده نهان دانگان دولپه اي وجود دارد که در اينجا ذکر يکي از آنها متعلق به خانواده Draseraceae مي ...

به منظور بررسي اثر ميزان نيتروژن و روي بر عملکرد بابونه مجاز از طرح آزمايشي فاکتوريل در قالب بلوکهاي کامل تصادفي در۳ تکرار و ۱۲ تيمار درسال ۱۳۷۸ در شه ...

دانلود نسخه PDF - گياهان گوشتخوار