up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله گياهان هرز PDF
QR code - گياهان هرز

گياهان هرز

تکثير گياهان هرز

مقدمه
تکثير گياهان هرز به دو طريق جنسي و غيرجنسي صورت مي‌گيرد در انتشار و گسترش گياهان هرز چند ساله تکثير به طريق رويشي يا غيرجنسي نقش بسيار مهم دارد.
تکثير رويشي
بسياري از گياهان هرز ، مانند بعضي از گياهان تيره گندميان و پهن‌برگان ، يا داراي ساقه زيرزميني‌اند (غده يا ريزوم) و يا داراي ريشه‌هايي هستند که بطور افقي در خاک قرار مي‌گيرند و در فواصل معيني ساقه‌هايي توليد مي‌نمايند. گياه نوپا در اين قبيل موارد ممکن است در فاصله چندين ده سانتيمتر از گياه مادر به حيات خود ادامه دهد. در مبارزه و لگام اين گياهان قسمتهاي زيرزميني آنها را نبايد از نظر دور داشت زيرا پس از نابودي قسمتهاي هوايي ، زندگي گياه با قسمتهاي زيرين مجددا آغاز مي‌شود، از اين رو مبارزه بايد به نحوي صورت گيرد که قسمتهاي موجود در خاک در معرض علف‌کش قرار گيرند.
انواع مهم ساقه‌هاي زيرزميني
* ريزوم‌ها: ريزوم‌ها تا حدودي به ريشه‌هاي سطحي شباهت دارند ولي داشتن گرهها و همچنين برگهاي فلسي موجب تمايز آنها از ريشه‌هاي سطحي مي‌گردد. علاوه بر آن ساختمان تشريحي ريزوم‌ها مانند ريشه‌هاي سطحي نبوده و بدين طريق تشخيص اين دو نوع از يکديگر امکان‌پذير است. ريزوم‌ها معمولا باريک بوده و بطور افقي در خاک گسترش مي‌يابند. يکي از علل گسترش شديد گياهاني مانند پيچک صحرايي و کنگر صحرايي به طريق رويش ريزوم در اين گياهان مي‌باشد.
* ساقه کورمي: در گياهاني که ساقه کورمي دارند ساقه‌هاي کوتاه ، عمودي و متورم هستند و برگهاي هوايي در قسمت بالا و انبوه ريشه‌هاي نابجا در قسمت پايين قرار دارند. در اويارسلام ساقه سوخ مانند آنها از يک قسمت توسط برگهاي واقع در پايين گياه پوشيده شده است و از قسمت ديگر ، نزديک به سطح خاک ، بوسيله ريزوم به غده‌هاي زيرزميني متعددي که زنجيره‌وار بوسيله ريزوم‌ها به يکديگر مربوط مي‌شوند اتصال مي‌يابند.
* سوخ‌ها: در سوخ‌ها که از ساقه‌هاي زيرزميني محسوب مي‌شوند جوانه‌ها در زيرزمين و همراه با فلس‌هاي متورم و محوري کوتاه قرار دارند. مانند پياز وحشي و سير وحشي. اين گياهان هرز وحشي که شباهت زيادي به پياز معمولي و يا سير معمولي دارند بطور قابل ملاحظه‌اي از آنها کوچکترند.
اکثر ريشه‌ها ، ريزوم‌ها ، غده‌ها ، سوخ‌ها ، کورم‌ها مقاوم به سرماي زمستان بوده و در چند ساله شدن اين گياهان در مناطقي که داراي زمستان سرد هستند نقش اساسي دارند. انواع فوق‌الذکر چه به طريق رويش طبيعي و چه به طريق مصنوعي بوسيله انسان و حيوانات قادر به تکثير هستند. وسايل کشت و زرع که براي آماده کردن زمين در مزارع بکار مي‌روند، يکي از عوامل انتشار ريشه‌هاي خزنده و ساقه‌هاي زيرزميني و خزنده هستند.
تکثير زايشي
تکثير جنسي توسط دانه صورت مي‌گيرد. ساختمان دانه گياهان هرز مانند گياهان ديگر شامل و مواد غذايي است که در آلبومين يا درون لپه‌ها ذخيره مي‌گردد و غشايي اطراف آنها را مي‌پوشاند. اندازه دانه‌هاي گياهان هرز يکنواخت نبوده و وزن دانه‌ها هم از چند ميلي‌گرم تا چند گرم متغير مي‌باشد. تعدادي از گياهان بطور موروثي به مقدار زيادي دانه توليد مي‌کنند در حالي که تعداد ديگر ذاتا از توليد دانه ناتوانند. در اين مورد مثالهايي را مي‌توان ذکر کرد: يک گياه خردل وحشي مولد حدود نيم ميليون دانه و يک چسب يا گاورس مولد حدود 150 هزار دانه و يک تاج خروس سفيد که به وفور در ايران يافت مي‌شوند مولد حدود 6 تا 10 ميليون دانه مي‌باشند.
عوامل موثر در توليد دانه گياهان
* شرايط محيطي که گياهان در آن به رشد و نمو خود ادامه مي‌دهند در مقدار توليد دانه بطور موثري دخالت دارند. در اين مورد به عنوان مثال مي‌توان از گونه شقايق وحشي نام برد. اگر در پايه گل شقايق وحشي با صفات ژنتيکي مشابه در شرايط مختلف از نظر حاصلخيزي خاک به رشد و نمو خود ادامه دهند ملاحظه مي‌شود که گونه واقع در شرايط نامساعد فقط يک کپسول که حاوي چهار دانه دست توليد مي‌نمايد، در حالي که از گياه ديگر در شرايط مناسب 400 کپسول که هر کدام بيش از 2000 دانه‌رست توليد مي‌گردد.
* اثر علف‌کشها يا مواد تنظيم کننده نمو درون گياهان ، ممکن است موجب افزايش يا کاهش توليد دانه شود. اين اثرات به نوع ماده شيميايي ، مقدار مواد مصرفي ، نوع گونه گياهي ، مرحله نمو و زمان استفاده از مواد شيميايي بستگي دارد. مواد شيميايي يا مواد تنظيم کننده نمو پس از مصرف در روي گياهان به مناطق فعال گياه انتقال مي‌يابند. در گياهان جوان که بافتها و اندامها داراي نموي سريع هستند، مواد شيميايي به سهولت در پيکر گياه جابجا مي‌شوند.
ولي در گياهان بالغ که نمو طولي در دو انتهاي گياه يعني ساقعه و ريشه متمرکز مي‌باشد مواد شيميايي فقط در دو منطقه انتهايي جمع مي‌گردند، اگر در زمان مصرف علف‌کش در سيستم انتهايي گياه در مراحله پيدايش جوانه‌هاي گل باشد مواد شيماييي به اين نقطه منتقل مي‌گردند و در چنين مرحله‌اي که جوانه گل در فعاليت حياتي شديد مي‌باشد، گياه‌کشها همراه هيدراتهاي کربن ، پروتئينها و ساير مواد که در تشکيل گل نقش موثر دارند در طول گياه به حرکت درآمده و به شدت به سلولهاي مريستمي سازنده قطعات مختلف گل يا به سلولهاي جوانه گل که در آغاز شکوفايي و يا قبل از گل کردن هستند صدمه مي‌زنند. در صورتي که مواد شيميايي چند روز يا چند هفته زودتر يا ديرتر از زمان پيدايش نخستين آثار جوانه‌هاي گل استعمال مي‌شوند به گل و ميوه‌ها کمتر آسيب مي‌رسانند، زيرا در آن زمان محل فعاليت نموي در نقطه ديگري از گياه قرار دارد.
اگر گياه‌کشها زماني زودتر از شکوفايي گل مصرف شوند در کاهش مقدار دانه‌ها بسيار موثر خواهند بود. استعمال و پاشيدن گياه‌کش شيميايي 2 - 4 - D روي گندم در مرحله دانه بستن موجب اتلاف 30 تا 50 درصد محصول مي‌گردد، در حالي که ظاهرا به نظر مي‌رسد که برگها و ساقه‌ها تحت تاثير اين گياه‌کش قرار نگرفته‌اند. همچنين سمپاش خردل‌ها با گياه‌کش 2- 4 - D در مراحل آخر شکوفايي گل يا قبل از تشکيل خورحين موجب کاهش حدودي 50 درصد محصول مي‌گردد، دانه‌هاي حاصل از چنين گياهاني که قادر به ادامه حيات مي‌باشند در حدود 2 درصد است، در حالي که 68 درصد دانه‌هاي حاصل از گياهان شاهد به خوبي قادر به ادامه نمو طبيعي خود هستند.

همانند معماري منحصر به فرد و آميخته با نظم باغ ايراني، گونه‌هاي گياهي موجود در آن نيز منحصر بفرد بوده‌اند. در باغ ايراني همچنانكه معماري با اصول و قوا ...

● رقابت علف هاي هرز و تاثير زمان حذف آنها علفهاي هرز براي استفاده از نور، مواد غذايي و آب با گياه چغندرقند رقابت مي کنند و در اراضي فارياب و ديمي که ا ...

در زمان هاي نه چندان دور در خانواده هاي ايراني معجوني تهيه مي شد که شايد فراهم کردن آن براي خانم ها در اين زمانه کمي سخت باشد چرا جايي که مي توان با ب ...

● مقايسه چمن باگياهان پوششي : چمن گياهي است از خانواده گندميان که به نگهداري و مراقبت زيادي احتياج دارد. داشتن يک چمن خوب مستلزم صرف هزينه سنگيني مي ب ...

● مقايسه چمن باگياهان پوششي : چمن گياهي است از خانواده گندميان که به نگهداري و مراقبت زيادي احتياج دارد. داشتن يک چمن خوب مستلزم صرف هزينه سنگيني مي ب ...

آلوئه ورا گياهي رو که مشاهده مي کنيد آلوئه ورا يا صبر زرد نام دارد که علاوه بر اينکه خاصيت داروئي زيادي دارد.از ماده ژلاتيني که درون برگ اين گياه وجود ...

در دنيا ۴۵۰ گونه گياه گوشتخوار متعلق به ۱۵ جنس و شش خانواده نهان دانگان دولپه اي وجود دارد که در اينجا ذکر يکي از آنها متعلق به خانواده Draseraceae مي ...

به منظور بررسي اثر ميزان نيتروژن و روي بر عملکرد بابونه مجاز از طرح آزمايشي فاکتوريل در قالب بلوکهاي کامل تصادفي در۳ تکرار و ۱۲ تيمار درسال ۱۳۷۸ در شه ...

دانلود نسخه PDF - گياهان هرز