up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله گياهان زينتي PDF
QR code - گياهان زينتي

گياهان زينتي

کاشت و تکثير گياهان زينتي

● جايگاه گلکاري در ايران
▪ اهميت تاريخي: قدمت کشت و کار و نگهداري گلها در ايران شايد همزمان با شروع کشاورزي بوده است. با نگاهي به تاريخ و فرهنگ ايران بنظر ميآيد که همواره ايرانيان در زمينه موضوعات مرتبط با گلها جايگاه خوب و ارزندهاي داشتهاند.
▪ اهميت اقتصادي: شايد قديميترين گلخانههاي موجود در ايران که در حال حاضر هم فعال هستند قدمتي در حدود ۷۵ – ۷۰ سال دارند. در حقيقت اهميت اقتصادي اين رشته، سابقه طولاني در ايران دارد. زماني که بسياري از کشورها نامي در زمينه پرورش گل و گياه نداشته اند کشور ما با داشتن گلخانههاي خوب و قابل قبول در زمان خود وضعيتي مناسب داشته است. کشت و کار پرورش گلهاي زينتي در ايران بعنوان يک رشته اقتصادي سابقهاي به قدمت احداث گلخانهها ندارد اما از زمانهاي گذشته، گلخانهدارها کار تکثير و پرورش گياهان را براي سرگرمي، و گذران اوقات فراغت انجام ميدادند. در سالهاي اخير بدليل نياز روز افزون بازار و خواست افراد جامعه و بدليل محدود شدن فضاي زندگي مردم اين وضعيت کاملاً تغيير کرده است. بطوري که در سالهاي اخير احداث گلخانههاي نسبتاً مجهز و کارآمد بمنظور کشت و پرورش و تکثير گياهان زينتي و نيز توسعه اقتصادي پيشرفت زيادي داشته است. ايران يکي از خواستگاهها و زادگاههاي طبيعي گياهان زينتي از جمله لاله، سنبل، زنبق، سيکلمه و برخي از درختچهها و تعداد زيادي از درختان ميوه بشمار ميآيد، و در منابع علمي دنيا اسناد و مدارک مربوط به اين موضوع موجود است. ولي از نظر اقتصادي و صادرات گل و گياه هنوز موقعيت مناسبي در سطح دنيا ندارد.
● جايگاه ايران از نظر جغرافيايي
▪ موقعيت جغرافيايي ايران از دو نظر قابل ارزش است :
- از نظر آب و هوايي
- موقعيت نسبت به کشورهاي همسايه.
۱) ايران در يک منطقه پر رود با طول روز بلند و روشنايي کامل آفتاب قراردارد و از اين نظر ميتواند در بسياري از هزينههاي مربوط به گرم کردن و روشن نگه داشتن گلخانهها که براي کاشت و تکثير گياهان زينتي اهميت زيادي دارد، صرفه جويي کند.
۲) موقعيت ايران بدليل قرار داشتن در کنار کشورهاي پر مصرف گل و گياه از نظر اقتصادي حائز اهميت است. همسايههاي شمالي و جنوبي ايران از خريداران بسيار خوب گياهان زينتي هستند. ايران با داشتن يک بازار متعادل و نسبتاً ثابت و دائمي قادر است جايگاه واقعي خود را در اين عرصه پيدا کند.
● کشورهاي مهم توليد کننده و مصرف کننده گل و گياه
۱) هلند
۲) ايتاليا
۳) آلمان
۴)سوئيس
۵) دانمارک
۶) بلژيک
۷) سوئد
۸) ژاپن
۹) انگلستان
۱۰) استراليا
۱۱) فرانسه
۱۲) اسپانيا
۱۳) آمريکا
همانطور که مشاهده ميکنيد هلند مقام اول در بين همه کشورها را دارد و بقيه کشورها در رتبه بعدي قرار گرفتهاند. از لحاظ موقعيت جغرافيايي و آب و هوايي و همچنين وضعيت نيروي کار، ايران در مقايسه با هلند از موقعيت مناسبتر و ارزانتري برخوردار است. ارز آوري گل و گياه براي ايران يک موقعيت انحصاري است. در کشور ما گاهي ارز آوري گلهاي شاخه بريده با ارز آوري نفت مقايسه ميشود. بطوري که فروش ۲ تا ۳ شاخه گل (از بعضي انواع گلها) ميتواند ارزآوري معادل يک بشکه نفت را داشته باشد و صادرات گلها و گياهان زينتي ميتواند جانشين صادرات نفت شود. اما پارامترهاي لازم و شاخصهاي قابل قبول بازار جهاني براي پرورش گل و گياه را بايد مهيا کرد.
رشتهها و زير شاخههاي متعددي در رابطه با گلکاري يا Flowery culture وجود دارد. يکي از اين موارد استفاده از اندامهاي گياهان زينتي ميباشد. از لحاظ موقعيت مصرفي گياهان زينتي را به سه دسته تقسيم ميکنند :
گياهان يک ساله ياAnnual Plants ؛ گياهان زينتي که بعنوان گلهاي فضاي سبز استفاده ميشوند. اين گياهان معمولاً مقاوم به سرما نيستند و دوره زندگي نسبتاً کوتاهي دارند. مانند گل اطلسي و آحار.
گلهاي دائمي يا Perennial Plants؛ گياهاني که بيش از يک سال در فضاي آزاد قابليت رشد و نمو دارند. مانند گل تاجالملوک، داودي و زنبقهاي دائمي.
گياهان آپارتماني يا Indoor Plants؛ گياهاني که فقط در فضاي محدود آپارتمانها و گلخانهها قابل نگهداري هستند. مانند برگ انجيلي و فوتوس.
انجام تحقيقات براي صادرات گلها و گياهان زينتي يک امر مسلم و ضروري است. همچنين مجموعه عواملي که در اين راستا بايد مد نظر قرار گيرند عبارتند از :
نوع خاک و بستر مورد پرورش گياهان؛
نوع محصول ارائه شده؛
تداوم توليد در طي يک زمان معين.
● انواع گلکاري يا Flowery culture
گياهان گلدار گلداني يا Pot Plant؛ گياهاني که در فضاي مستور آپارتمان رشد و نمو ميکنند و بخش زينتي آنها همان گل است. مانند گل حنا، سيکلامن ايراني، آزاليا و …
گلهاي شاخه بريده يا Cut Flowers؛ گروه بسيار بزرگي از گياهان زينتي در اين رده هستند. تعداد زيادي از گياهان زينتي بعنوان بخشهاي بريده شده و جدا از پايه مادري قابل عرضه به بازار هستند. نظير انواع ميخک، ژربرا، رز و ارکيده.
بسته به نوع بازار و سليقه خريداران تقريباً همه گياهان Cut Flowers شبيه بهم عرضه ميشوند. اينطور که برآورد نشان ميدهد معمولاً ميخک، رز و ژربرا سه محصول رده اول تا سوم گلها شناخته شدهاند.
درختان، درختچهها و پيچهاي زينتي يا Trees, Shrubs and Climbers؛ اين مجموعه در کشت و کار گياهان زينتي جايگاه ارزندهاي دارد و ايران ميتواند در اين قسمت موقعيت خوبي کسب کند.
● تاسيسات گلکاري
▪ تعريف گل­خانه: گل­خانه ياGreen house به فضاي محدودي اطلاق مي­شود که قابليت کنترل شرايط محيطي مناسب را براي رشد گياهان از نواحي مختلف در طي فصول مختلف يک سال داشته باشد. طبق اين تعريف از جمله عملکرد گل­خانه، فراهم کردن شرايط محيطي لازم و مورد نياز محصولي معين است.
گل­خانه­ها بر حسب اينکه چه نوع مصالح ساختماني در آنها بکار برده شده است به نوع ثابت و متحرک تقسيمبندي مي­شوند. گل­خانه­هاي ثابت و متحرک بنا ­بر نياز در موقعيت معين، در جايي که مدنظر ما است احداث مي­شوند.
گل­خانه­هاي ثابت، به گل­خانه­هايي گفته ميشود که مصالح ساختماني بکار رفته در آنها از جنس پايدار و با دوام باشد. پس بايد ساليان سال از آنها استفاده کرد. بنابراين نکاتي در ساخت گلخانههاي ثابت بايد در نظر گرفته شود.
● نکات مهم در احداث گلخانه­ هاي ثابت
۱) فاصله گلخانه تا بازار مصرف؛
۲) کيفيت آب از نظر سختي؛
۳) وجود بازارهاي فروش محلي؛
۴) دسترسي به کارگران متخصص.
● انواع گلخانه هاي ثابت
▪ گلخانه يکطرفه: از يک جهت از نور کامل آفتاب بر ­خوردار است و از جهت ديگر از مصالح ساختماني پوشيده شده است. اين نحوه ساخت و ساز گل­خانه براي مناطقي با شرايط محيطي نسبتاً دشوار بسيار مطلوب است. در مناطقي که سرماي شديد يا يخبندانهاي طولاني وجود دارد، ساخت اين گلخانهها به صرفه ميباشد.
▪ گلخانه دو طرفه: از دو جهت بطور کامل از نور آفتاب بهره­مند است. اين گلخانه براي کشت و پرورش بسياري از محصولات، ايده­آل و مناسب است. زيرا از جهت نور و درجهي حرارت بطور کامل از نور خورشيد بهره ميبرد.
▪ گلخانه نيمه دو طرفه: از يک جهت بطور کامل از نور آفتاب برخوردار است و از جهت مقابل تا نيمه از مصالح ساختماني پر شده و نيمه ديگر از جنس شفاف (شيشه) است.
گلخانه هاي سه گانه هر کدام براي يک اقليم معين مناسب ميباشند. اما بطور کلي براي مناطق مختلف ايران گلخانه­هاي دو طرفه بسيار مناسب و مطلوب هستند. چرا که در کشور ما، به علت برخورداري از نور فراوان مخصوصاً در زمستان ميتوان در مصرف سوخت صرفه جويي بسيار خوب و با ­ارزشي داشت.
● عوامل قابل کنترل در گلخانه­ ها
۱) درجه حرارت؛
۲) نور؛
۳) رطوبت؛
۴) مقدار گاز کربنيک(Co۲).
هر کدام از عوامل قابل کنترل در گل­خانه­ها جداگانه توضيح داده ميشوند.
درجه حرارت در گل خانه ها
تنظيم درجه حرارت در گل­خانه­ها شرط اوليه براي رشد و نمو بسياري از گياهان است. نياز گياهان به درجه حرارت دامنه­هاي مختلفي دارد. بعضي از گياهان درجه حرارت­هاي بالاتري نياز دارند مثل گياهان مناطق گرمسيري. بعضي ديگر در درجه حرارت­هاي کمتر از ۲۰ درجه سانتيگراد هم بخوبي رشد و نمو مي­کنند، مانند گياهاني که از مناطق سردسيري منقل شدهاند نظير پامچال که در جنگلهاي شمال ديده ميشود.
اما چگونگي تنظيم درجه حرارت در گلخانه­ها بستگي به سيستم گرمايي دارد. انواع بخاريها يا سيستمهاي گازي و … ميتوانند مورد استفاده قرار بگيرند. اما دو شرط اوليه موجود در عامل گرم کننده عبارتند از:
۱) توان توزيع يکنواخت دما در سطح گلخانه را دارا باشد؛
۲) فاقد اثرات مخرب زيست محيطي باشد.
● نياز نوري گياهان
همه گياهان به يک اندازه به نور نيازمند نيستند. بعضي از گياهان نياز به نور فراواني دارند و بعضي ديگر به نور کمتري نياز دارند. بنابراين گياهان را از نظر نياز نوري به سه گروه بزرگ تقسيم مي­کنيم:
گياهان روز بلندLDP : Long Day Plants براي به گل رفتن بين ۱۰ تا ۱۴ ساعت به نور نياز دارند، مانند گياهان فصلي تابستانه نظير آحار، اطلسي، ناز و ميمون.
گياهان روز کوتاه SDP: Short Day Plants براي به گل رفتن نياز نوري کمتر از ۱۲ ساعت دارند. که در نقطه مقابل گياهان روز بلند قرار ميگيرند، مثل گل داودي.
گياهان بي تفاوت به طول روز NDP: Neutral Day Plants براي نگهداري در منزل بسيار مناسب و مطلوب هستند. مثل گل حنا يا بگونيا که حساسيتي نسبت به طول روز ندارند و در تمام طول سال گل دارند.
به گل بردن گياهان روز کوتاه در طي ساعات روشنايي، طولاني به موضوع کنترل نور بر مي­گردد. در کشور ما با توجه به اينکه روزهاي آفتابي خيلي زياد است بايد نياز نوري گياه شناخته شود تا گياه در طي روزهاي بلند بخوبي از رشد رويشي برخوردار باشد. لذا گياهان روز کوتاه را به وسيلهي پايين آوردن ساعات روشنايي، بوسيله يک پرده تيره رنگ، و اصطلاحاً ايجاد شب­هاي طولاني به گل مي­بريم.
● نور در گلخانه ها
در گلخانه­ها مقدار نور را به وسيلهي پوشاندن شيشه­ها با حصير، پاشيدن گِل و يا رنگهاي قابل شست و شو و يا با استفاده از چادر­هاي الکترونيکي، کنترل ميکنيم.
● کنترل رطوبت در گلخانه­ ها
تأ­مين رطوبت يکي از پارامترهاي مهم در گلخانه­ها است. براي رشد و نمو گياهان، البته بايد نيازهاي رطوبتي گياهان را بشناسيم. بعضي از گياهان به رطوبتهاي خيلي بالا نياز دارند و بعضي ديگر به رطوبت کمتري نياز دارند، مثل گل کاغذي. بعد از شناخت نياز رطوبتي گياهان، آنها را در گلخانه­هاي خاص خود جايگزين مي­کنيم يعني همه گياهان در يک نوع گلخانه نگهداري نميشوند. در سطوح تخصصي و بزرگ، هر گلخانه براي يک محصول و يا تعدادي محصول مشابه با نياز­هاي يکسان در نظر گرفته ميشود.
راهها و روشهاي مختلفي براي تأمين رطوبت گلخانهها وجود دارد که عبارتست از:
۱) آبياري؛
۲) پاشيدن آب به سقف و کف و جدار گلخانه؛
۳) کاربرد دستگاههاي بخار ساز.
● گاز کربنيک در گلخانه ­ها
کاربرد Co۲ تقريباً معادل استفاده از مواد غذايي، کاربرد پيدا کرده است. در کشور ما که گياهان از لحاظ نوري در وضعيت مناسبي قرار دارند ميتوان با بالا بردن مصرف Co۲ راندمان محصول را نيز بالاتر برد.
وجود Co۲براي انجام عمل فتوسنتز ضروري است. اين واکنش شيميايي منجر به توليد محصول سبز يا عملکرد گياه مي­شود . در اين واکنشCo۲ عامل بسيار مهمي تلقي مي­شود.
▪ فرمول فتوسنتز
۶ CO۲ + ۶ H۲O à C۶H۱۲O۶ + ۶ O۲
گلخانه­هاي ايزوله و با شرايط استاندارد داراي Co۲هستند. لذا گلخانه­هايي که ارتباط کمتري با فضاي خارج دارند و يا گلخانه­هايي که تبادل گازي کمي دارند و در معرض رفت و آمدهاي مکرر و متوالي نيستند براي مصرفCo۲ مناسب­تر هستند.
● عوامل مؤثر در ميزان مصرف Co۲
۱) فصل و موقعيت زماني: در فصلهاي گرم و پر نور سال مقدار مصرف Co۲ بيشتر است؛
۲) نوع محصول: بسته به نوع محصول نياز به Co۲ نيز متفاوت است؛
سن گياه: گياهان مختلف در سنين مختلف نيازهاي متفاوتي به Co۲۳.دارند.
● بسترهاي کشت، تکثير و پرورش گياهان زينتي
▪ انواع محيطهاي کشت براي ريشهزايي
- ماسه؛
- پرلايت؛
- ورميکولايت؛
- مخلوط ماسه و پرلايت.
● ماسه
- محيط کشت معروف؛
- فاقد هر گونه عناصر؛
- ارزش آن به واسطه وجود تخلخل کافي، وجود اکسيژن و حفظ رطوبت.
اولين محيط کشت ماسه است که براي ريشهدار کردن گياهان ارزشي خاص دارد، زيرا قلمههاي جدا شده از پايههاي مادري ذخيره غذايي به اندازه کافي دارند. اندازه ذرات ماسه و تخلخل بين اين ذرات بسته به نوع قلمهها متفاوت است پس بهتر است که براي قلمههاي مختلف اندازه معيني از محيط کشت را استفاده کنيم.
● پرلايت
- منشا آتشفشاني؛
- سفيد رنگ؛
- فاقد هرگونه ذخيره غذايي؛
- ارزش آن به واسطه ذخيره آب تا ۴ برابر وزن خود.
دومين محيط کشت که براي تکثير قلمهها استفاده ميکنيم پرلايت است. و به دليل خصوصيات ذکر شده، در ريشهدار شدن قلمهها يا گياهاني که در غير محيط خاک پرورش مييابند بسيار مفيد و مناسب است. اندازه ذرات پرلايت بين ۴- ۲ ۱ ميليمتر است و بسته به نوع مصرف و نوع قلمه براي تکثير از پرلايتهاي نرم و نسبتاً درشت استفاده ميکنيم. معمولاً مخلوطي از پرلايتهاي خيلي نرم و نسبتاً درشت به نسبت مساوي ترکيب ميکنيم و بعنوان يک بستر ريشهزايي از آن استفاده ميشود.
● ورميکولايت
- ماده معدني از نوع ميکا؛
- حاوي سيليکات منيزيم، آلومينيم و آهن است.
در حقيقت يک رس حرارت ديده است که ميتواند مقدار زيادي آب را جذب کند. ورميکولايت بدليل قيمت نسبتاً بالايي که دارد مصرف چنداني ندارد. بعلاوه بعلت جذب آب حجمش زياد ميشود و نبايد تحت فشار قرار گيرد، زيرا تخلخلش را از دست ميدهد. فقط در موارد خاص براي سازگاري دادن يک گياه حاصل از کشت بافت در محيط جديد از اين ماده استفاده ميشود. بنابر اين براي تکثير معمول و متداول گياهان عمدتاً ماده مورد مصرف پرلايت يا ماسه است.
● مخلوط ماسه و پرلايت
- به نسبت مساوي مخلوط ميشوند؛
- در سطح کاربردي مصرف زيادي دارد.
چهارمين محيط کشت، مخلوط ماسه و پرلايت است. به نسبت مساوي يک حجمي از پرلايت و ماسه نرم (همان چيزي که در اصطلاح باغباني ماسه بادي ميگويند) را با هم مخلوط ميکنند و قلمهها را در آن قرار ميدهند. بعد از ريشهدار شدن قلمهها و اطمينان از حجم ريشه، قلمهها به محل مناسب ديگر انتقال مييابند.
محيطهاي کشت قلمهها فاقد هر گونه ذخيره غذايي بوده و بدليل آنکه فوقالعاده سبک هستند تخلخل زيادي دارند و نميتوانند مواد غذايي را به مدت زيادي در خود نگه دارند. بعد از ريشهدار شدن گياهان چون نياز به عناصر معدني در گياه خيلي بالا ميرود، در يک خاک مناسب که ذخيره کافي اين مواد را دارند کشت ميشوند.
● محيطهاي پرورشي گياهان – کشت خاکي
- متداولترين محيط کشت شناخته شده خاک يا Soilاست. تعريف خاک و انتظاري که از خاک براي نگهداري طولاني يک گياه ميرود، بسته به نوع گياه و نياز خاص غذايي آن گياه متفاوت است. گياهان علفي و آپارتماني نياز به يک بافت بسيار سبک دارند، بافتي که تخلخل کافي دارد و آب را به اندازه مناسب در خود نگهداري ميکند و ريشهها در آن بخوبي تنفس ميکنند.
- ترکيبي با نسبت مساوي از خاک برگ، ماسه بادي و خاک زارعي و داراي يک بافت خوب و مناسب براي پرورش گياهان آپارتماني اصطلاحاً خاک سبک ناميده ميشود.
- خاک سنگين در باغباني کاربرد خيلي زيادي ندارد، فقط گياهاني که ساختمان ريشهاي بسيار قطور و قوي دارند مثل گل کاغذي و همچنين شاهپسند درختي و درختچه ختمي چيني در خاکهاي سنگين بهتر رشد و نمو ميکنند.
- غير از خاک ترکيبات مصنوعي ديگر مثل پيت هم استفاده ميشود. Peatخاکي است که از بقاياي در حال تخمير اندامهاي مختلف گياهي بوجود آمده است. پيتهاي طبيعي حاصل تخمير خزهها هستند. دو خزه معروف بنامهاي Sphagnum و Hyponum در اروپاي شمالي به وفور يافت ميشوند و معادني که از اين خزهها در اروپاي شمالي بدست آمده تحت عنوان تورب يا پيت خالص به بازار عرضه ميشوند. پيتPH بسيار پاييني دارد و براي گياهان اسيد پسند و آنهايي که نياز به PH پايين دارند بسيار مناسب و ايدهآل است.
● هيدروپونيک – کشت بدون خاک گياهان
- پرلايت؛
- ورميکولايت؛
- پشم سنگ؛
- پوکه معدني.
البته اين مواد فاقد هر گونه ذخيره غذايي هستند و مواد غذايي بطور مصنوعي به اين سيستمها بايد اضافه شوند. پرلايتي که مواد غذايي لازم به آن اضافه شده باشد بحث محيط کشت هيدروپونيک Hydroponic را به ميان ميآورد. معادن خاک پيت در چند ناحيه (عمدتاً در شمال ايران) شناسايي شدهاند ولي اين معادن دقيقاً حاصل تخمير دو خزه معروف هاپونوم Hyponum و اسفاگنوم Sphagnum نيستند. پيت يا تورب ايران رنگ روشنتري دارد در حاليکه پيت اروپا داراي رنگ قهوهاي بسيار تيره است. PH پيت در معادن ايران خيلي زياد و گاهي بيش از ۷ ميباشد (يعني از حد خنثي کمي بالاتر است) ولي PH پيتهاي اروپايي حدود ۵ ۴ است. همچنين معادن کشف شده در ايران قابل توسعه در سطح وسيع نميباشند.
● رشد و نمو
مهمترين عامل بعد از بستر رشد، عوامل موثر در رشد و نمو گياه ميباشند. ابتدا تفاوت بين رشد و نمو را يادآور ميشويم (البته اين تفاوت در فرهنگ نامه انگليسي بيشتر نمايان است).
رشد يا Growthبزرگ شدن سلولها و افزايش تعداد سلولها را گويند. به عبارت ديگر منظور از رشد افزايش تعداد و حجم سلولهاست.
نمو يا Developmentبه مفهوم اختصاصي شدن و تمايز سلولهاست. ممکن است سلولي رشد زيادي داشته باشد ولي نمو نکرده باشد. هر وقت گياه از مرحلهاي وارد مرحلهي ديگر شود نمو يافته است. مثلاً گياه گلخانهاي را در نظر بگيريد که چند سالي رشد رويشي داشته ولي تا زماني که وارد فاز گلدهي نشده باشد نمو نداشته است. به معناي ديگر نمو پديدهي تخصصي شدن سلولهاست.
● عوامل موثر بر رشد و نمو
▪ داخلي:
الف) عوامل ژنتيکي،
ب) هورمونهاي نباتي.
▪ خارجي:
الف) حرارت،
ب) رطوبت،
ج) نور،
د) گازها.
ابتدا به تعريف عوامل داخلي ميپردازيم. خصوصياتي را که عوامل خارجي بر آن بيتاثيرند را عوامل ژنتيکي ميگويند. وقتي خصوصيات، صفر ذاتي هستند طوري که عوامل خارجي بر آنها بيتاثيرند، براي مثال اگر گياهي گلهاي صورتي دارد عوامل خارجي نميتوانند رنگ گلهاي آن را تغيير بدهند.
کنترل اعمال فيزيولوژي گياهان در مبحث هورمونها گنجانده شده است
● کاربرد هورمونهاي گياهي
▪ هورمون
هورمون به موادي اطلاق ميشود که به مقدار بسيار ناچيز در يک اندام معين از گياه بوجود ميآيد و در اندامهاي ديگر استفاده ميشود. با اين تعريف شايد تصور شود که هورمونها صرفاً جزء مواد کاملاً درون ساز گياه هستند، اما همواره اينطور نيست زيرا هورمونها هم در داخل اندامهاي گياهي و هم به شکل سينتتيک و شيميايي در خارج ساخته ميشوند و روي گياه القا ميشوند. بنابراين علي رغم اينکه يک تفاوت ناچيز بين اين دو نحوه ساخت هورمون موجود است بيشترين تفاوت مربوط به اصطلاح انگليسي است.

همانند معماري منحصر به فرد و آميخته با نظم باغ ايراني، گونه‌هاي گياهي موجود در آن نيز منحصر بفرد بوده‌اند. در باغ ايراني همچنانكه معماري با اصول و قوا ...

در زمان هاي نه چندان دور در خانواده هاي ايراني معجوني تهيه مي شد که شايد فراهم کردن آن براي خانم ها در اين زمانه کمي سخت باشد چرا جايي که مي توان با ب ...

● مقايسه چمن باگياهان پوششي : چمن گياهي است از خانواده گندميان که به نگهداري و مراقبت زيادي احتياج دارد. داشتن يک چمن خوب مستلزم صرف هزينه سنگيني مي ب ...

مقدمه در بين سيارات منظومه شمسي تنها زمين براي زندگي و حيات مناسب است. يکي از علل آن اندازه صحيح اين سياره است. در سيارات بزرگ نيروي جاذبه به قدري زيا ...

● مقايسه چمن باگياهان پوششي : چمن گياهي است از خانواده گندميان که به نگهداري و مراقبت زيادي احتياج دارد. داشتن يک چمن خوب مستلزم صرف هزينه سنگيني مي ب ...

آلوئه ورا گياهي رو که مشاهده مي کنيد آلوئه ورا يا صبر زرد نام دارد که علاوه بر اينکه خاصيت داروئي زيادي دارد.از ماده ژلاتيني که درون برگ اين گياه وجود ...

در دنيا ۴۵۰ گونه گياه گوشتخوار متعلق به ۱۵ جنس و شش خانواده نهان دانگان دولپه اي وجود دارد که در اينجا ذکر يکي از آنها متعلق به خانواده Draseraceae مي ...

به منظور بررسي اثر ميزان نيتروژن و روي بر عملکرد بابونه مجاز از طرح آزمايشي فاکتوريل در قالب بلوکهاي کامل تصادفي در۳ تکرار و ۱۲ تيمار درسال ۱۳۷۸ در شه ...

دانلود نسخه PDF - گياهان زينتي