up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله گياهان در فضاي باز PDF
QR code - گياهان در فضاي باز

گياهان در فضاي باز

گياهان در فضاي باز آفتابگردان

آفتابگردان گياهي يک ساله و چندساله، داراي سه نوع ريشه است :
۱) ريشه اصلي که تا ۴ ۲ متر در عمق زمين فروميرود.
۲) ريشه هاي فرعي که در ۲۵ سانتيمتري عمق خاک پراکنده ميشوند و مهمترين بخش ريشه را تشکيل ميدهند.
۳) ريشه هاي سطحي که نزديک به سطح خاک هستند.
ساقه آفتابگردان اندکي خشن است، قطر آنها ۵ ۲ تا ۵ ۷ سانتيمتر است و ارتفاعشان تا ۴ متر ميرسد. برگها به طور متناوب روي ساقه ميرويند. اين برگها عريض، تخم مرغي يا مثلثي شکل دندانه دار ، کرکدار و زبر هستند. از اين روي، گوسفندان، بويژه برهها، از خوردن آن امتناع ميکنند. طول برگها به ۴۰ سانتيمتر و عرض آنها به ۱۵ تا ۲۰ سانتيمتر ميرسد. برگها رو در روي آفتاب قرار گيرند به طوري که پهنک برگهايي که در معرض نور هستند، همراه با تغيير جهت آفتاب تغيير جهت ميدهند و همواره به حالتي تقريباً عمود بر اشعه آفتاب قرار ميگيرند. پهنک برگ آفتابگردان، به هنگام طلوع خورشيد به سوي مشرق، در غروب به سوي مغرب و در ظهر رو به بالاست.
گلهاي آفتابگردان در انتهاي ساقه ميرويند و گل آذين آن به صورت کلاپرگ (کپهاي) است. اين گلها روي نهنج (طبق) قرار دارند. قطر طبق در حدود ۵ تا ۱۵ سانتيمتر است. ليکن در پارهاي اوقات به ۴۰ سانتيمتر ميرسد. طبق داراي ۸۰۰ تا ۱۵۰۰ گل است. گلهاي اطراف طبق کاسبرگ و گلبرگ دارند. رنگ گلبرگها معمولاً زرد يا قهوهاي مايل به قرمز است و عمر گلها اغلب به ۶ هفته ميرسد. اين گلها اندام زايشي ندارند. از اين روي بارور نميشوند، ليکن حشرات، بويژه زنبور عسل را به سمت طبق هدايت ميکنند.گلهاي داخل طبق کاسبرگ ندارند اما اندام ماده و نر دارند و بارور ميشوند و توليد دانه ميکنند. امروزه ثابت شده است که گلهاي وسط ديرتر از گلهاي کناري ميرسند.
طبق گل آفتابگردان از صفحهاي به رنگ خرمايي يا تقريباً سياه که به سمت پايين خم شده تشکيل يافته است. تعداد آنها ۱ تا ۶ است. در بعضي از واريته ها طبقها هم روي شاخه هاي فرعي، هم در نوک ساقه اصلي به وجود ميآيند، در صورتي که در بيشتر ارقام معمولاً يک طبق در انتهاي ساقه اصلي ديده ميشود.
آفتابگردان خود بارور نيست، گرده افشاني آن بيشتر توسط حشرات انجام ميگيرد و در بعضي از واريته ها گرده افشاني به طور مستقيم است.
تعداد کروموزوم هاي آن، در ارقام يک ساله، ۱۷ = n است. در صورتي که اين تعداد در ارقام چند ساله آن ۳۴= n۲ و ۵۷ = n۳ است. ميوه آفتابگردان نوعي «فندقه» است که در اينجا با «دانه» مترادف گرفته ميشود. دانه ها بر روي طبق آفتابگردان در امتداد دايره هاي متحدالمرکز و فشرده به هم داخل حجره ها قرار دارند.
● نياز اقليمي
آفتابگردان گياهي است مخصوص مناطق نيمه گرمسير تا گرمسير . بهترين موقع جوانه زدن اين گياه وقتي است که دماي خاک در حدود ۱۰ درجه سانتيگراد باشد. مجموع درجه حرارت از زمان کاشت تا هنگام برداشت اين گياه ۲۶۰۰ تا ۲۸۰۰ درجه سانتيگراد است. آفتابگردان در صفر درجه سانتيگراد از بين ميرود.
اين گياه در هنگام گل دادن در برابر مدت تابش نور حساسيت زيادي ندارد. از اين روي، جزو گياهان بي تفاوت (خنثي) به شمار مي آيد.
آفتابگردان در اوايل کاشت به آب کمتري نياز دارد. ليکن پس از رشد کافي، يعني از موقع گلدهي به بعد، مقدار آب مصرفي آن افزايش مييابد، بر طبق آزمايشهاي به عمل آمده، اين گياه از زمان کاشت تا هنگام برداشت در هر هکتار به ۴ تا ۷ هزار متر مکعب آب احتياج دارد.
آفتابگردان حساسيت زيادي به خاک ندارد و در هر نوع خاکي مي تواند رشد کند. ليکن در زمينهاي سفت و سنگين و زهکشي نشده مسلماً محصول خوبي نخواهد داد. اين گياه در خاکهاي شني رسي يا رسي شني با واکنش ۷ معمولاً بهترين محصول را به بار ميآورد و در برابر شوري خاک مقاومتي بسيار اندک دارد.
● روش ازدياد
آفتابگردان از طريق کاشت بذر تکثير ميشود.
بذر آفتابگردان بايد عاري از تخم علفهاي هرز باشد. شکسته و پوک نباشد و داراي قوه ناميه خوبي باشد.
بهترين زمان کاشت آن در تهران از اواسط فروردين تا اواخر ارديبهشت است. براي کاشت اين گياه، چاله هايي به عمق ۳ تا ۶ سانتيمتر ايجاد ميشود و سپس ۲ تا ۳ بذر را با هم بطور رديفي در داخل هر چاله قرار داده و روي آنها را با خاک پرکنند. البته بهتر است که بذرها را چند ساعت پيش از کاشت در آب قرار دهند.
● کاربرد
با توجه به اينکه آفتابگردان از جمله گياهاني است که عمر گلدهي آن حداکثر تا ۶ هفته به طول ميانجامد ميتوان از آن در سطح پارکها و ميادين بصورت کشت رديفي استفاده کرد.
اين روش کاشت آفتابگردان در زيباسازي و جلوه گري آبنماها و اطراف آنها سودمند ميباشد. به علاوه کشت آفتابگردان در گلجاي ها (فلاورباکس) براي تزيين حياط هاي کوچک، تراس ها، بالکن ها و پشت بامهاي منازل توصيه ميگردد. براي اين منظور، بهتر است انواع پرورش يافته اين گياه مورد استفاده قرار گيرند که معروفترين آنها عبارتند از :
▪ Helianthus annuus nanus :
اين گياه به خورشيد زرد و زرد طلايي معروف است. بلندي آن ۵۰ تا ۶۰ سانتيمتر ميباشد. گلهاي دوتائي به مقدار زياد ديده ميشوند. زمان کشت اين گياه از اوائل ارديبهشت تا اوائل خرداد و زمان گلدهي آن اواسط مرداد تا اواسط مهر است.
از اين نوع آفتابگردان، بيشتر براي تزيين دسته گل استفاده ميکنند، همچنين کشت آن در گلجاي ها براي تزيين حياط هاي کوچک، تراس ها، بالکن ها و پشت بام هاي منازل توصيه ميگردد.
▪ Helianthus cucumerifolius :
اين گياه زرد طلائي ميباشد. بلندي آن حداکثر به ۱۵۰ سانتيمتر ميرسد. بوته آن به صورت کپه است. گلها متعدد ، کوچک و قطر آنها ۸ سانتيمتر ميباشد. زمان کشت اين گياه اوائل ارديبهشت تا اوائل خرداد و زمان گلدهي اواسط مرداد تا اواسط مهر است.
جهت کاشت در پارکها و ميادين در اطراف آبنماها پيشنهاد ميگردد.
▪ Helianthus debilis :
اين گياه به خورشيد زيباي پاييزي معروف است. گياهي است پا بلند که بلندي آن به ۲۰۰ سانتيمتر ميرسد. رنگ گلبرگها طلائي و برنزي است. کشت آن از اوائل ارديبهشت تا اوائل خرداد و زمان گلدهي آن اواسط مرداد تا اواسط مهر ميباشد. از اين گونه بيشتر براي تزيين دسته گل استفاده ميشود.
▪ Helianthus intermedius
گياهي پابلند به بلندي ۲۵۰ سانتيمتر ميباشد. رنگ گلهاي زرد، قهوه اي، برنزي و ارغواني است و بعضي از گلها نيز دورنگ ميباشند. زمان کشت اين گياه اواسط فروردين تا اواسط ارديبهشت و زمان گلدهي آنها اوائل مرداد تا اوائل مهر است. اندازه گلها متوسط و ساقه ها قوي ميباشند. کشت اين نوع آفتابگردان مخصوصاً نوع دو رنگ آن در پارکها و ميادين در اطراف آبنماها توصيه ميگردد.

همانند معماري منحصر به فرد و آميخته با نظم باغ ايراني، گونه‌هاي گياهي موجود در آن نيز منحصر بفرد بوده‌اند. در باغ ايراني همچنانكه معماري با اصول و قوا ...

دياباز عبارت سنگ آذريني است که بصورت توده‌هاي نفوذي عميق و همچنين بصورت دايک و سيل ديده مي‌شود. معمولا داراي بافت تمام بلورين است و داراي کانيهاي زير ...

بازالت عبارت از سنگ آتشفشاني تمام بلورين ، نيمه بلورين و گاهي شيشه‌اي است که داراي بافت آفانيتي است و گاهي نيز بصورت توده‌هاي تموذي کم عمق ظاهر مي‌شود ...

بازار در زبان پهلوي «واکار» و «وازار» آمده و به معناي محل داد و ستد و اجتماع است. بازار در تمدن ايران و جهان سابقه چند هزار ساله دارد. از همان هنگام ک ...

آلوئه ورا گياهي رو که مشاهده مي کنيد آلوئه ورا يا صبر زرد نام دارد که علاوه بر اينکه خاصيت داروئي زيادي دارد.از ماده ژلاتيني که درون برگ اين گياه وجود ...

چمن در لغت به معني سبزه زار، مرغ زار و زمين سبز و خرم مي باشد. چمن بيشترين نقش را در تصفيه و کاهش آلودگي هوا در محيط هاي شهري برعهده دارد. يکي از عوام ...

در دنيا ۴۵۰ گونه گياه گوشتخوار متعلق به ۱۵ جنس و شش خانواده نهان دانگان دولپه اي وجود دارد که در اينجا ذکر يکي از آنها متعلق به خانواده Draseraceae مي ...

به منظور بررسي اثر ميزان نيتروژن و روي بر عملکرد بابونه مجاز از طرح آزمايشي فاکتوريل در قالب بلوکهاي کامل تصادفي در۳ تکرار و ۱۲ تيمار درسال ۱۳۷۸ در شه ...

دانلود نسخه PDF - گياهان در فضاي باز