up
Search      menu
طب سنتی :: مقاله گياهان داروئي PDF
QR code - گياهان داروئي

گياهان داروئي

شناخت خواص ”گياهان داروئي“

گياهان از همان آغاز تمدن بشري در درمانهاي داروئي بهکار برده ميشدند و حتي بعضي از مشتقات آنان مانند آسپرين، رزرپين و گليکوزيدهاي قلبي نقاط اتکاء اصلي در دارودرماني بودهاند.
امروزه نيز داروهاي گياهي سهم بزرگي از فرآوردههاي داروئي تجاري ساخته شده را به خود اختصاص دادهاند که براي مثال ميتوان افدرين از گياه افدرا، ديژيتوکسين از گل انگشتانه، ساليسين از درخت بيد و رزرپين از گل مار را نام برد و حتي کشف داروي ضدسرطان Paclitanel از گياه سرخدار، بر نقش گياهان بهعنوان يک منبع جاودانه براي طلب مدرن تأکيد مضاعفي ميباشد.
اگرچه با توسعه صنايع داروئي در اوايل قرن بيستم، داروهاي گياهي تا حد زيادي اعتبار و ارزش خود را نسبت به داروهاي جديد صناعي در بين اطباء از دست دادند. اما در دهه اخير اقبال دوبارهاي براي مصرف داروها و فرآوردههاي گياهي - طبيعي بهوجود آمده است. در اين ميان از آنجائيکه با وجود فلور متنوع گياهي ايران، هنوز گياهان داروئي بهصورت کاملاً علمي و مستند معرفي نشدهاند، از اين رو ”سرزمين سبز“ سعي دارد در حد مقدور خود و در جهت اطلاعرساني نسبت به معرفي اين نوع گياهان اقدام کند.
به همين منظور در اين مبحث نگاهي داريم به ويژگيها، محل رويش، کاربرد درماني و آثار سداب، فوکا و درخت بيد که با هم ميخوانيم:
● سداب
Ruta graveolens L. (Rutaceae) Rue
▪ ريختشناسي گياه
گياه پايا، سبز مات متمايل به آبي که ارتفاع آن به ۸۰-۳۰ سانتيمتر ميرسد. با ساقههاي متعدد در بخش فوقاني بدون کرک، برگ يا پيرامون کلي مثلثيشکل، منقسم و بريده، معمولاً داراي دو بار تقسيم شانهاي عميق است. گلها زردرنگ مجتمع در خوشههاي تقريباً کوتاه و تنک ديهيمي شکل، کپسول تقريباً کروي با ۵-۴ بخش مدور ميباشد.
▪ محل رويش
در گيلان، رشت و مازندران پراکندگي دارد.
▪ زمان برداشت
برداشت محصول از سال دوم آغاز ميشود. شاخههاي برگدار را کمي قبل از گلدهي در بين خرداد و تيرماه جمعآوري ميکنند.
▪ قسمت مورد استفاده
سرشاخه
▪ کاربرد درماني
محرک، بادشکن و ضدکرم است. مهمترين خاصيت درماني که از اين گياه ذکر شده است تسکيندهنده نقرس و دردهاي روماتيسمي ميباشد. روغن و دمکرده گياه ضدگرفتگي عضلاني ميباشد.
▪ آثار فارماکولوژيک
اثر ضددرد و ضدالتهاب از اين گياه گزارش شده است.
▪ احتياط مصرف
مصرف خوراکي روغن سداب باعث درد شديد معده، تهوع، ضعف، گيجي، تشنج و حتي مرگ ميشود و تماس با گياه تازه و آب آن باعث التهاب پوستي ميگردد.
▪ منع مصرف
در زنان باردار مصرف نشود.
▪ ترکيبات شيميائي:
اسانس، فلاوونوئيد، فورانوکومارين، الکالوئيدهاي فوروکينولين
▪ نحوه و ميزان مصرف
۱) دمکرده: يک قاشق مرباخوري گياه خشک، در نصف فنجان آب روزانه ميل شود.
۲) عصاره سرد: يک قاشق مرباخوري گياه خشک، در يک فنجان سرخالي آب سرد، براي مدت ۱۰ ساعت خيس و بعد از صاف کردن ميل شود.
۳) تنتور: ۲۰-۵ قطره يکبار در روز ميل شود.
▪ مصرف غذائي
برگ گياه بهعنوان طعمدهنده در صنايع غذائي بهکار ميرود.
● فوکا
▪ بيد مرتفع، سياه بيد، بيد خشتي
(Salix fragilis auct fl orient. Nonl (Salicaceae
▪ ريختشناسي
درختان دوپايه، داراي شاخههاي ترد و شکننده، برگها ساده، منفرد، متناوب، با گوشوارک زودافت، تخممرغي باريک يا سرنيزهاي که هميشه پس از پيدايش گلها ظاهر ميشود.
▪ محل رويش
در کنار بستر رودخانههاي شمال ايران ميرويد.
▪ قسمت مورد استفاده
مان گياه
▪ کاربرد درماني
در طب سنتي در درمان تبخال و برفک به کار ميرود.
▪ آثار فارماکولوژيک
ساليسين موجود در گياه يک پيشساز داروئي ميباشد که در اثر متابوليزه شدن به سالوژنين در مجاري گوارشي و قبل از جذب به اسيدساليسيليک تبديل ميشود.
▪ ترکيبات شيميائي
گليکوزيدهاي فنلي، ساليسيلات (ساليسين)، تانن، فلاوونوئيد، ساکاريد (ملزيتوز، ساکارز، گلوکز، فروکتوز)
● درخت بيد
Salix spp. (Salicaceae) Willow
▪ ريختشناسي گياه
درختاني انبوه که ارتفاعشان به ۲۵ متر ميرسد، برگها در انتهاء باريک شده و به رنگ سبز ميباشد.
▪ محل رويش
در جنگلهاي نواحي شمال ايران، مازندران، گرگان و آذربايجان ميرويد. گونههاي اين گياه در فلور ايران و برخي کتب علمي منعکس است که با فلور ايرانيکا مغاير است.
▪ زمان برداشت
پوست از شاخههاي درختان ۵-۳ ساله در بهار جمعآوري ميشود.
▪ قسمت مورد استفاده
پوست خشکشده از تنه.
▪ کاربرد درماني
مدر، تببر، ضددرد، ضدالتهاب و طعمدهنده تلخ است. ضدعفونيکننده و قابض نيز ميباشد.
▪ آثار فارماکولوژيک
ساليسين موجود در گياه يک پيشساز داروئي ميباشد که در اثر متابوليزه شدن به سالوژنين در جاري گوارشي و قبل از جذب به اسيدساليسيليک تبديل ميشود.
▪ احتياط مصرف
ساليسيلاتها سبب ايجاد تحريک گوارشي، کليوي، حساسيت مشاهده خون در مدفوع، وزوز در گوش، تهوع، استفراغ و راش پوستي ميشود.
▪ منع مصرف: در بارداري و شيردهي مصرف نشود.
▪ ترکيبات شيميائي
گليکوزيدهاي فنلي، ساليسيلات (ساليسين)، تانن، فلاوونوئيد.
▪ نحوه و ميزان مصرف
۱) جوشانده: ۳ - ۱ گرم پوست خشک شده تنه، سه بار در روز ميل شود.
۲) عصاره مائي: به نسبت ۱:۱ در الکل ۵۲% سه بار در روز ميل شود.
▪ مصرف غذائي
مصرف خوراکي ندارد.

همانند معماري منحصر به فرد و آميخته با نظم باغ ايراني، گونه‌هاي گياهي موجود در آن نيز منحصر بفرد بوده‌اند. در باغ ايراني همچنانكه معماري با اصول و قوا ...

در زمان هاي نه چندان دور در خانواده هاي ايراني معجوني تهيه مي شد که شايد فراهم کردن آن براي خانم ها در اين زمانه کمي سخت باشد چرا جايي که مي توان با ب ...

● مقايسه چمن باگياهان پوششي : چمن گياهي است از خانواده گندميان که به نگهداري و مراقبت زيادي احتياج دارد. داشتن يک چمن خوب مستلزم صرف هزينه سنگيني مي ب ...

مقدمه در بين سيارات منظومه شمسي تنها زمين براي زندگي و حيات مناسب است. يکي از علل آن اندازه صحيح اين سياره است. در سيارات بزرگ نيروي جاذبه به قدري زيا ...

● مقايسه چمن باگياهان پوششي : چمن گياهي است از خانواده گندميان که به نگهداري و مراقبت زيادي احتياج دارد. داشتن يک چمن خوب مستلزم صرف هزينه سنگيني مي ب ...

راهنماي کاشت گياهان دارويي در خانه اگر در حياط خانه يا آپارتمان تان باغچه کوچکي داريد، پيشنهاد مي کنم براي يک بار هم که شده، گياهان دارويي در باغچه تا ...

دانه، برگ، ريشه، عصاره و پوست درختان و انواع گياهان موجود در طبيعت، اولين ترکيباتي بود که آدمي از بدو تولد به جاي قرص و ديگر داروهاي شيميايي از آن برا ...

قبل از کشف انسولين و داروهاي کاهش دهنده قندخون، بيماران ديابتي با گياهان دارويي و درمان هاي سنتي معالجه مي شدند. تاکنون تاثير مثبت بيش از ۱۲۰۰ گياه دا ...

دانلود نسخه PDF - گياهان داروئي