up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله گنيس PDF
QR code - گنيس

گنيس

گنيس ها سنگهاي دگرگوني فلدسپات داري هستند که با داشتن فولياسيون مشخص مي باشند. کانيهاي سازنده آنها ممکن است در حد ميليمتر تا سانتي متر باشد. به عبارت ديگر هر نوع سنگ ماگمايي يا رسوبي که در آن فلدسپات وجود داشته باشد و يا در شرايطي قرار گيرد که در آن فلدسپات به مقدار قابل توجه به وجود آيد و رشد کند، به شرط آنکه عوامل ديناميکي بتواند در آن فولياسيون ايجاد کند، گنيس تشکيل مي شود.
فراواني گنيس ها
گنيس ها ممکن است از دگرگوني بسياري از سنگهاي آذرين، مانند گرانيت، ريوليت، سينيت، تراکيت، سينيت هاي نفليني و يا سنگهاي رسوبي مانند ماسه سنگهاي فلدسپات دار و گري وک به وجود آِيد. به علاوه در هر يک از رخساره هايي که فلدسپات در آن حالت پايدار باشد، گنيس تشکيل مي شود. به همين دليل گنيس ها را مي توان فراوانترين سنگهاي دگرگوني بعد از انواع شيست ها دانست.
دانه بندي و ترکيب کاني شناسي
با توجه به دانه بندي و ترکيب کاني شناسي دو نوع گنيس هاي هموژن و هتروژن را مي توان از هم مشخص کرد. در گنيس هموژن پراکندگي دانه در سنگ حالت تقريبا يکنواخت دارد ولي در گنيس هتروژن اين حالت ديده نمي شود. از اقسام گنيس هاي هتروژن، گنيس هاي چشمي و گنيس هاي نواري را مي توان نام برد. در گنيس نواري، لايه هاي کوارتز- فلدسپات يا فقط فلدسپات با لايه هاي سرشار از ميکا، کلريت، آمفيبول، پيروکسن و غيره به صورت متناوب قرار مي گيرند و در گنيس چشمي فلدسپات يا کوارتز و فلدسپات به صورت چشمها يا عدسيهاي درشت تر در متن سنگ ديده مي شود.
منشا گنيس ها
همانطوري که در بالا ذکر شد، گنيس ها هم مي توانند از دگرگوني سنگهاي آذرين و هم از دگرگوني سنگهاي رسوبي ايجاد شوند به گنيس هايي که منشا ماگمايي يا آذرين دارند ارتوگنيس و به گنيس هايي که منشا رسوبي دارند پاراگنيس گفته ميشود. در ارتوگنيس آثار باقيمانده از سنگ والد، همبستگي آن با سنگهاي مجاور (در صحرا)، وجود آنکلاوهاي قابل تشخيص و بالاخره در جمله همگني آن منشا ماگمايي آن را تاييد مي کند. ولي وجود لايه ها با ترکيب متفاوت کاني شناسي (گرافيتي، آهکي، ميکادار) نشان دهنده منشا رسوبي آنها، يعني نوع پاراگنيس است.
انواع گنيس ها
گنيس ها اقسام مختلفي دارند که خود هم به ترکيب سنگ والد و هم به شرايط دگرگوني در ارتباط است و شامل موارد زير مي باشد:
* گنيس کورندون دار که از دگرگوني سنگهاي بوکسيت يا لاتريتي به وجود مي آيد و در آن کورندون- منيتيت و سيليمانيت نيز ديده مي شود.
* گنيس ديستن دار که معرف فشار زيادتر و درجه حرارت کمتر نسبت به گنيس هاي سيليمانيت داراست.
* گنيس کورديريت دار که معرف درجه شديد دگرگوني سنگهاي رسي غني از کلريت و مونتموريونيت است و غالبا همراه با سيليمانيت ديده مي شود.
* گنيس گرونا دار: در بسياري از گنيس ها گارنت يافت ميشود که غالبا از نوع آلماندن- پيروپ اند.
* گنيس گرافيتي که در بعضي حالات از تبديل شيست هاي گرافيتي به وجود مي آيد و چون محيط احيا کننده را مشخص مي کند لذا در آن مي توان پيريت يا پيروتين را ملاحظه نمود.
* گنيس کلسيک عبارتست از سنگهاي کلسيک فولياسيون داري است که در آن کانيها مانند ديوپسيد، گروسولار و پلاژيوکلاز کلسيم دار، يافت ميشود.
* گنيس پيروکسن دار که از دگرگوني سنگهاي آذرين بازيک در رخساره گرانوليت ايجاد مي شود.
* گنيس تزريقي که معرف تزريق و نفوذ مواد مذاب به داخل سنگ است که در حاشيه بعضي از باتوليتها ديده مي شود.
فابريک گنيسي
فابريک گنيسي نوعي از فابريک نواري است که از نوارهاي متناوب روشن و تيره رنگ تشکيل شده باشد. اين سنگها دانه درشت بوده و در نمونه دستي و مقاطعه ميکروسکوپي به آساني قابل تشخيص مي باشند. نوارهاي روشن معمولا از کانيهاي کوارتز و فلدسپات تشکيل شده و فابريک موزاييکي دارند. در صورتي که نوارهاي تيره ممکن است از نوع پيروکسن، آمفيبول و يا ميکا باشد. ضخامت نوارها متغير است و ممکن است در حد ميلي متر تا متر و يا بيشتر باشد.

سنگ لايه لايه يا تورق در بسياري از سنگهاي دگرگوني ناحيه‌اي ، جهت يافتگي برتر وجود دارد. يعني کليه بلورها تقريبا در امتداد فابريک سنگ بطور موازي قرار م ...

نام ترياس اولين بار توسط فون آلبرتي در سال ۱۸۳۴ در ناحيه لرن (Luraien) آلمان بکار برده شد. چون رسوبات اين دوره از سه قسمت کاملا مشخص تشکيل گرديده است ...

● بررسي زمين شناسي ، پترو ژئوشيمي و ژئو كرونولوژي افيوليت هاي ناحيه خوي (ايران)» افيوليت هاي ناحيه خوي در منتهي اليه شمال غربي ايران ، در مجاورت مرز ا ...

● پهنه رسوبي – ساختاري البرز پهنه رسوبي – ساختاري البرز شامل بلندي‎هاي شمال صفحه ايران است که به شکل تاقديسي مرکب(Anticlinorium) ، در يک راستاي عمومي ...

● پهنه رسوبي – ساختاري البرز پهنه رسوبي – ساختاري البرز شامل بلندي‎هاي شمال صفحه ايران است که به شکل تاقديسي مرکب(Anticlinorium) ، در يک راستاي عمومي ...

دانلود نسخه PDF - گنيس