up
Search      menu
تاریخ و فرهنگ :: مقاله گنبد سلطانيه PDF
QR code - گنبد سلطانيه

گنبد سلطانيه

گنبد سلطانيه بزرگ‌ترين گنبد آجري جهان و مقبرهٔ اولجايتواست که نام خود را به سلطان محمد خدابنده تغيير داد و از آثار مهم دوره ايلخانيان به حساب مي‌آيد.
اين بنا مسجدي است بسيار زيبا از حيث معماري و تزيين و بزرگي در دنيا مشهور است. گنبد مزبور در پنج فرسخي سمت شرقي شهر زنجان در داخل باروي شهر قديم سلطانيه قرار گرفته و بنايي است هشت ضلعي که طول هر ضلع آن ۸۰ گز است. هشت مناره نيز در اطراف گنبد دارد. و قديمي‌ترين گنبد دوپوش موجود در ايران است. رنگ گنبد آبي است. بر روي اين اضلاع گنبد بلندي قرار گرفته که ارتفاع آنرا ۱۲۰ گز نوشته‌اند. در قسمت بالايي آن ساختمان دور تا دور اطاقها و غرفه‌ها ساخته‌اند. خود گنبد از کاشي‌هاي فيروزه‌اي رنگ پوشيده و سقف داخل اطاقهاي بالا با گچ‌بري‌هاي و آجرهاي رنگارنگ تزيين يافته‌است. در حاشيه طاقها آيات قرآني واسماالله با خط جلي نوشته شده‌است. حکاکي‌هايي در آجرهاي ديوارها و سقف‌هاي رنگين بنا نيز ديده مي‌شود.
نماي داخلي گنبد سلطانيه
تزيينات و نحوهٔ ساخت اين مقبره در واقع نقطهٔ عطفي در معماري آن دوران بوده به اين شکل که سبکي جديد را در معماري به‌وجود آورده که از معماري سلجوقي منفک شده‌است.
ساخت اين گنبد در سال ۷۰۲ هجري قمري به دستور الجايتو در شهر سلطانيه، پايتخت آن زمان ايلخانيان آغاز شد و در سال ۷۱۲ هجري قمري به اتمام رسيد.
بعضي از تاريخ نويسان نوشته‌اند سلطان محمد خدابنده اين گنبد و بناي عظيم را بنا کرد که اجساد ائمه اول و سوم شيعيان يعني علي و حسين را از آرامگاهاي خود به آنجا منتقل کند. ولي به علت خوابي که ديد از اين عمل منصرف شد.
دالان‌هاي تودرتويي در سردابهٔ اين بنا موجود است که حدس زده مي‌شود براي اجراي مراسم خاصي به کار مي‌رفته. حتي حدس مي‌زنند که سلطان محمد خدابنده پس از مدتي از اسلام روي برگردانده و دوباره به اصل خود برگشته و شمن شده و اين دالان‌ها و فضاها براي اجراي مراسم مذهبي خاص پس از مرگ وي بوده‌است. البته جسد وي نيز به جاي دفن در سردابه، در کوه‌هاي اطراف دفن شده‌است.
گنبد سلطانيه در شهر سلطانيه قرار دارد و در فهرست آثار ميراث جهاني به ثبت رسيده‌است و شامل سه بخش اصلي ورودي، تربت‌خانه و سردابه‌است.
گفته مي‌شود در ساخت گنبد بزرگ شهر فلورانس از اين گنبد الگوبرداري شده‌است. بناي اين گنبد که بعد از گنبدهاي سانتامارينا و اياصوفيه سومين گنبد بزرگ دنياست.

بطور کلي برجستگيهايي که توسط نمک به علت حرکات و بالا آمدن آن ايجاد مي‌گردد، گنبد نمکي ( Saltdom ) ناميده مي‌شود. بديهي است اشکال خارجي تمامي گنبدهاي ن ...

بطور کلي برجستگيهايي که توسط نمک به علت حرکات و بالا آمدن آن ايجاد مي‌گردد، گنبد نمکي ( Saltdom ) ناميده مي‌شود. بديهي است اشکال خارجي تمامي گنبدهاي ن ...

بطور کلي برجستگيهايي که توسط نمک به علت حرکات و بالا آمدن آن ايجاد مي‌گردد، گنبد نمکي ( Saltdom ) ناميده مي‌شود. بديهي است اشکال خارجي تمامي گنبدهاي ن ...

بطور کلي برجستگيهايي که توسط نمک به علت حرکات و بالا آمدن آن ايجاد مي گردد، گنبد نمکي ( Saltdom ) ناميده مي شود. بديهي است اشکال خارجي تمامي گنبدهاي ن ...

بر اساس طبقه بندي علم باستان شناسي محوطه باستاني به 3 دسته كلي (پيش از تاريخي، تاريخي و اسلامي) تقسيم بندي مي گردند. به همين دليل در اينجا آثار باستان ...

مقدمه : مهم ترين آثار هنر معماري و شهرسازي هر دوره تاريخي اغلب در مرکز حکومت متبلور شده است . آنچه از اين آثار در گذر زمان به شکلهاي مختلف قابل مطالعه ...

حکيم عم خيام در سن ۲۴ سالگي به اصفهان رفت و به مدت ۱۸ سال در آنجا ماند. با حمايت ملک شاه سلجوقي و وزيرش نظام الملک، به همراه جمعي از دانشمندان و رياضي ...

حکيم عمر خيام (خيامي) در سال ۴۳۹ هجري (۱۰۴۸ ميلادي) در شهر نيشابور و در زماني به دنيا آمد که ترکان سلجوقيان بر خراسان، ناحيه اي وسيع در شرق ايران، تسل ...

دانلود نسخه PDF - گنبد سلطانيه