up
Search      menu
ستاره شناسی :: مقاله گل هاي کهکشاني PDF
QR code - گل هاي کهکشاني

گل هاي کهکشاني

شکوفيدن گل هاي کهکشاني

از آن توده ابر گازي هيدروژني و عظيمي که در بخش کوچکي از پهنه کهکشان گسترده شده است بعد از چند ميليون سال، «پيش ستاره يي» متولد مي شود و با افزايش جرم، اين «پيش ستاره» نوپا تبديل به ستاره يي درخشان مي شود که توان سپري کردن عمري حدود يک ميليون تا چند ميليارد سال را دارد. اکثر عمر ستاره ها در آرامش سپري مي شود؛ آرامشي همانند اکنون يگانه ستاره منظومه شمسي يعني خورشيد. خورشيد و ديگر ستارگان که معمولاً بيش از ۹۰ درصد از عمر خود را در اين دوران آرام (مرحله رشته اصلي) سپري مي کنند، تنها در حال سوزاندن اولين عصر تشکيل دهنده خود يعني هيدروژن و تبديل آن به هليم هستند.
توده ابرهاي اوليه (سحابي ها) که محل تشکيل ستارگان هستند، عموماً از گاز هيدروژن است. اما با به وجود آمدن ستاره يي در بين يک سحابي گازي شکل، وضعيت براي همجوشي عناصر سبک تري همچون هيدروژن فراهم مي شود. ستارگان همگي همانند خورشيد در حال سوزاندن سوخت خود هستند، اما روند مصرف سوخت شان نسبتي مستقيم با جرم تشکيل دهنده شان دارد. برخي از ستارگان تا حدودي کوچک تر از خورشيد هستند، اما برخي ديگر چندين برابر خورشيد ما جرم دارند و گاهي ابعادي تا صدها برابر خورشيد را دارا هستند. با در نظر گرفتن اين موضوع متوجه مي شويم ستارگان هر کدام با طول عمرهايي متفاوت نسبت به يکديگر زندگي مي کنند.
اما آنچه در همگي ستارگان يکسان است، همان همجوشي عناصر سبک تر به سنگين تر است که اين فرآيند نه تنها موجب توليد نور و گرما مي شود بلکه با توليد عناصر سنگين تر حتي امکان به وجود آمدن حيات و فرآيندهاي پيچيده تر را مهيا مي کند. به اين جهت است که امروزه مي گوييم اتم هاي سازنده بدن ما انسان ها روزي در درون يک ستاره تشکيل شده است زيرا ماده اوليه عالم، به ساده ترين شکل، يعني اتم هيدروژن وجود داشته است و عناصر سنگين تر به دليل وجود همجوشي هاي هسته يي در قلب ستاره يعني هسته آن و به سبب فشار فوق العاده زياد تشکيل شده اند. ستارگان با چنين فرآيندهايي عمر خود را تا زماني که ديگر جرم مورد نياز براي تشکيل عناصر سنگين تر و پيچيده تر ندارند، سپري مي کنند.
ستارگان در سال هاي پاياني عمر خود از رشته اصلي خارج شده و تبديل به يک غول سرخ يا يک ابرغول سرخ مي شوند. در اين حالت آنها نسبت به ابعاد اوليه خود بسيار ناپايدار و بزرگ تر مي شوند و سوخت درون هسته شان رو به اتمام مي رود. تمام فعل و انفعالات اصلي يک ستاره درون هسته آن که داراي فشار فوق العاده زيادي است، رخ مي دهد. به همين دليل مي توان گفت بيشتر جرم يک ستاره در مرکز آن متمرکز شده است.
نحوه چگونگي مرگ يک ستاره بستگي به جرم ستاره اوليه دارد. براي بررسي اين امر جرم خورشيد را به عنوان واحد اندازه گيري خود در نظر گرفته و به بررسي نحوه مرگ ستارگاني با جرم کمتر از خورشيد و تا ۴ ۱ برابر جرم خورشيد مي پردازيم. بديهي است مرگ خورشيد هم در حدود ۵ ميليارد سال آينده به اين شکل خواهد بود.
ستاره يي تا ۴ ۱ برابر جرم خورشيد، ستاره يي نسبتاً کوچک به شمار مي رود که مرگي آرام دارد. زماني که ستاره از حالت پايدار اوليه خود (رشته اصلي) خارج مي شود، هسته آن فشرده و لايه هاي خارجي آن منبسط مي شود. اين روند يعني پس زدن لايه هاي خارجي براي ستاره يي با جرمي حدوداً برابر خورشيد ممکن است چند هزار سال (با سرعتي معادل چند ده کيلومتر بر ثانيه) به طول انجامد. لايه هاي خارجي ستاره همانند گلبرگ هايي در فضا حتي تا مسافت هايي برابر چند ده ميليارد کيلومتر به آهستگي پراکنده مي شود.
هسته ستاره همچنان منقبض مي شود، به صورتي که اندازه ستاره يي که روزي زمين در برابرش همچون نقطه يي بود، اکنون هسته يي برابر شعاع زمين پيدا کرده است. اين هسته بسيار فشرده و چگال است. در چنين هسته يي الکترون ها در دريايي از هسته اتم ها (گاز تبهگن شده) غوطه ور هستند. وزن يک مشت از مواد سطحي چنين هسته يي برابر با ۱۰۰ تن روي زمين است. اين قلب کوچک که شايد به يک صدم شعاع اوليه و عادي خود رسيده باشد، به علت فوق العاده چگال بودن ممکن است گرانشي تا ۱۰۰ ميليارد برابر گرانش موجود روي سطح زمين داشته باشد.
اين پايان عمر يک ستاره نسبتاً کوچک به اندازه خورشيد است. هسته برجاي مانده دماي به شدت زيادي برابر چند ده هزار درجه دارد و با تابش هاي خود موجب توليد نور از مواد اطراف خود مي شود. به هسته باقي مانده چنين ستاره يي در اخترشناسي «کوتوله سفيد» مي گويند و کل جرم باقي مانده که همانند گلي زيبا در پهنه فضا پراکنده مي شود، اصطلاحاً «سحابي سياره نما» مي گويند.
پس بيشتر جرم ستاره در کوتوله سفيد فشرده شده و لايه هاي خارجي آن با سرعتي بسيار زياد در پهنه فضا پراکنده مي شوند. «سحابي هاي سياره نما» بعد از گذشت ميليون ها سال کم فروغ مي شوند و هسته آنها بعد از گذر بيش از ۱۰ ميليارد سال خاموش شده (کوتوله سياه) و به نزديکي دماي فضاي اطراف خود مي رسند. تک تک «سحابي هاي سياره نما» ظاهري متفاوت از يکديگر دارند. شما مي توانيد با تلسکوپي عادي همراه با کسي که آسمان شب را مي شناسد، برخي از بقاياي مرگ اين ستارگان نسبتاً کوچک را که ممکن است هزاران سال پيش عمرشان پايان يافته باشد در زير آسماني تاريک رصد کنيد و از ديدن آنها لذت ببريد.

گلسنگ نوعي پيکره گياهي بدون ريشه، برگ يا گل است؛ در واقع، مجموعه اي از جلبک و قارچ است که زندگي هر کدام وابسته به زندگي ديگري است. در اين همزيستي جلبک ...

گلوکز ، يکي از قندهاي مونوساکاريد (تک قندي) است که به نامهاي D- گلوکز ، D- گلوکوپيرانوز ، قند انگور ( grape Suger )، قند ذرت ( Corn Suger )، دکستروز و ...

گلوکز ، يکي از قندهاي مونوساکاريد (تک قندي) است که به نامهاي D- گلوکز ، D- گلوکوپيرانوز ، قند انگور ( grape Suger )، قند ذرت ( Corn Suger )، دکستروز و ...

● گياهشناسي و تاريخچه حنا گلي متعلق به خانواده Balsaminaceaeو از جنس Impatiens است. گل حنا امروزه تبديل به پرمصرف ترين گل براي پوشاندن زمين باغ ها در ...

سياه چاله تمرکز عظيمي از جرم است که نيروي جاذبه آن مانع عبور اجسامي که از افق رويداد آن-نه آنهايي که از تونل کوانتومي(شعاع هاوکينگ) مي گذرند-مي شود. ن ...

و السماء و الطارق(۱) وما ادراک ما الطارق(۲) النجم الثاقب(۳) قسم به آسمان، و قسم به طارق آن. و تو چه مي داني طارق آسمان چيست! وطارق همان ستاره درخشان ا ...

ستارگان زيبايي كه در سرتاسر آسمان پراكنده اند هر كدام گلوله هاي عظيمي از گازهاي بسيار بسيار زياد و دماي فوق العاده بالا هستند. اين گازها ميلياردها سال ...

دوگ ريکارد (Doug Rickard)، در تمام طول زندگيش با کامپيوتر, الکترونيک و مخابرات سروکار داشت. وي به مدت ۱۱ سال مشاور شرکت تجهيزات الکترونيک (DOC) بود و ...

دانلود نسخه PDF - گل هاي کهکشاني