up
Search      menu
صنعت و مکانیک :: مقاله گريس PDF
QR code - گريس

گريس

فرايند توليد و مصارف گريس

نويسنده: مهندس سعيد صالحي
ماهنامه نفت پارس
يکي از مهمترين روانکارهايي که در اکثر صنايع مورد استفاده قرار مي گيرد، گريس است. اين ماده بعد از روغنها بيشترين مصرف را در جهان( در حدود چهار درصد) به خود اختصاص مي دهد. شايد بتوان گفت که بدون استفاده از اين روانکار چرخ اقتصاد هيچ کشوري به گردش در نخواهد آمد. فرمولاسيون، ساخت، واکنشها و کاربرد گريس مجموعه کاملي از تکنولوژيهاي گوناگون شامل بخشهاي وسيعي از علم فيزيک، شيمي و مهندسي شيمي را به خود اختصاص مي دهد. براي شناخت کامل از اين روانکار، به بررسيهاي بسيار دقيقي نياز است. همزمان با ساخت ماشين آلات و تجهيزات جديد که در مقايسه با گذشته داراي سرعت، شرايط سخت کارکرد، تغييرات دما و مزيت هاي ديگري هستند، تهيه روانکارهاي جديد ويژه ماشين آلات امروزي نيز ضروري مي نمايد. از اين رو شناخت کامل از ساختار و فرايند تهيه گريس هاي جديد اهميتي دو چندان مي يابد.
در طول ساليان متوالي و پس از کسب تجربيات فراوان، دانش بسياري در خصوص ساختار گريس بدست آمده است. اخيراً با استفاده از ابزارهاي پيشرفته مانند ميکروسکوپ هاي الکترونيکي و با گرفتن فيلمهاي مخصوص و استفاده از اشعه X، موارد بسياري در خصوص ساختار گريس مشخص شده است. با کسب اين دستاوردها، مطالعه برروي ساختار صابونها و نحوه ترکيب آن با روغن و کريستال شدن صابون در روغن با امکانات بيشتري ميسّر بوده است.
● تعريف گريس
تاکنون تعاريف متعددي براي گريس ارايه شده که عمده ترين آنها را مي توان به اين شرح خلاصه کرد:
۱) گريس ماده اي است جامد يا نيمه جامد که از مشتقات نفتي و صابون(با ترکيب چند صابون) همراه با پرکننده (fillers)، تشکيل شده و قابل کاربري براي مصارف خاص است.
۲) گريس ماده اي است جامد و يا نيمه جامد که از ترکيب يک پرکننده در داخل روغن ساخته شده است، ساير مواد (براي افزايش خاصيت) نيز ممکن است در آن بکار گرفته شود.
۳) گريس ماده روانکاري است که در ساختار آن از پرکننده استفاده شده تا بتواند به قطعات متحرک چسبيده و تحت نيروي جاذبه و يا فشار کارکرد از قطعه جدا نشود.
● ساختار
گريس ماده اي است ژلاتيني بصورت جامد و يا نيمه جامد که از يک ماده روانساز(روغنهاي معدني يا سنتتيک) و يک پرکننده (thickener) معدني يا آلي، تشکيل يافته است. اين ماده در جايي مورد استفاده قرار مي گيرد که نتوان از روانکارهاي ديگر با غلظت کم(روغنها) استفاده کرد. چرخ دنده هاي صنعتي، ياتاقان هاي بزرگ، فلکه ها و نظاير آن از جمله کاربردهاي گريس هستند. اين ماده مانند روغنها براي به حداقل رساندن اصطکاک بين دو قطعه مورد استفاده قرار مي گيرد. از مهمترين مزاياي کاربرد گريس مي توان به کاهش دفعات روانکاري، سهولت استفاده، جلوگيري از ضربه چکشي به قطعات در زمان کارکرد و چسبندگي بهتر اشاره کرد.
● پايه صابوني
انواع گريس را با پايه صابوني آن نامگذاري مي کنند. در زمان پخت، الياف و يا رشته هاي صابوني(Fibers) در داخل روغن تشکيل شده و حالت ژلاتيني به آن مي دهد. اين الياف به چند گروه طبقه بندي شده اند: الياف کوتاه، بلند، کره اي و يا ريش ريش. طول آنها در ساختار رشته اي از يک تا صد ميکرون متفاوت است. در نوع بافت کره اي قطر آنها از۰ ۰۱۲ تا۰ ۸ ميکرون اندازه گيري شده است. براي مطالعه برروي ساختار گريس از ميکروسکوپ الکترونيکي و فيلمبرداري اشعه ايکس و نور پلاريزه استفاده مي شود. هرچه نسبت طول الياف به قطر آن بيشتر باشد، گريس قوام بهتري دارد. پخت گريس نياز به تجربه طولاني و مهارتهاي خاص دارد.
پرکننده هاي گريس پرشمارند ولي مهمترين آنها از اين قرارند:
▪ صابون کلسيم(گريسهاي کاپ، شاسي)
▪ صابون سديم(RBB ، فايبر يا نام تجاري آن والوالين)
▪ صابون ليتيم(مالتي، ماهان)
▪ صابون غيرآلي(گريس نسوز، بنتون)
▪ صابون آلومينيوم
براي کارکرد در شرايط سخت نيز مي توان از مواد بالا برنده مقاومت در فشار استفاده کرد.
● کاربرد و اهميت استفاده از گريس
بسياري از نيروهاي محرکه بدون استفاده از گريس قابل استفاده نيستند. گرچه گريس در مقايسه با ساير روانکارها از مقدار مصرف کمتري برخوردار است، ولي جايگاه آن قابل جايگزيني با مواد ديگر نيست. اهم مزيت هاي کاربردي آنرا مي توان به اين شرح خلاصه کرد:
۱) تعداد دفعات روانکاري گريس در مقايسه با روغن کمتر است که اين مزيت باعث کاهش هزينه نگهداري و تعميرات مي شود. اين خود يک مزيت براي کاربردهايي است که دسترسي به ماشين آلات در آن سخت باشد، مثل موتورهاي نصب شده برروي سقف ها، خطوط محرکه، بلبرينگهاي غيرقابل دسترسي و نظاير آن.
۲) گريس به عنوان يک مانع به صورت آببندي براي ورود گرد و خاک و يا خروج برخي مواد از ماشين آلات عمل مي کند.
۳) اگر ماشين آلات به درستي گريس کاري شده باشند، اجزاي قطعات آن در اثر کارکرد از هم پاشيده و جدا نمي شوند. گريس نشت نمي کند و از اين جهت در بحث شرايط نگهداري کارگاه و توليد آلودگي کمتر، حائز اهميت است.
۴) آببندي قطعات و کاربرد کاسه نمدها و نظاير آن با هزينه کمتري انجام مي شود. کاسه نمدهاي آببندي روغن هم اصطکاک بيشتري با قطعات داشته و هم نيروي بيشتري را براي اين منظور به خود اختصاص مي دهد.
۵) گريس اگر حتي در قطعه ديده نشود، باز در مقايسه با روغن روانکار مدت بيشتري کار مي کند. برخي گريس ها طوري ساخته شده اند که بصورت آببندي در قطعه بوده و طول عمر آن با قطعه يکي است.
۶) زمانيکه از قطعه استفاده نشود و روانکار آن خارج شود امکان زنگ زدگي قطعه اي که از گريس استفاده کرده در مقايسه با روغن بسيار کمتر است.
۷) برخي از گريسها مشکل روانکاري در مجاورت با آب را - در مقايسه با روغن- حل کرده اند.
۸) بعضي از گريسها اصطکاک کمتري را در زمان شروع راه اندازي دستگاه ايجاد مي کند.
۹) گريس مي تواند باعث کاهش ارتعاش و صداي برخي دستگاهها مانند دنده هاي بزرگ شود. گريس مانند يک لايه نرم بين قطعات قرار گرفته و باعث کاهش صدا و ارتعاش و کارکرد روان دستگاهها، به ويژه چرخ دنده هاي بزرگ مي شود.
۱۰) گريس در کارکرد تحت فشار زياد، دماي بالا، شرايط سخت عمليات، سرعت پايين، شوکهاي مداوم و ياتاقانهايي که گردش محوري آنها مرتباً معکوس مي شود، بهتر عمل مي کند.
۱۱) جايي که ماشين آلات به شدت خوردگي و سايش داشته باشند، گريس کاربرد بهتري دارد.
۱۲) اکثر گريسها در دماهاي متغير کاربرد وسيعي دارند ولي دماي کارکرد بيشتر روغنها معين است.
۱۳) در طراحي بوشها و ياتاقانهاي ماشين آلات، گريس نقش مؤثرتري نسبت به روغن دارد.
● مقايسه کاربرد گريس با روغن
۱) گريس دستگاهها را در زمان کارکرد خنک نمي کند.
۲) روغنها به سهولت در مجاري دستگاهها نفوذ پيدا مي کنند ولي اين براي گريسها يک نقطه ضعف است.
۳) روغنها از نظر نگهداري در انبار مزاياي بيشتري دارند.
● طبقه بندي گريس (گريد)
گريس از نظر طبقه بندي به۹ گروه (گريد) تقسيم بندي شده است. اين تقسيم بندي براساس درجه نفوذ پذيري نسبي از قوام گريس صورت گرفته است.

گريس ماده اي است جامد يا نيمه جامد که از ترکيب يک ماده پرکننده و صابون (Thickener) ، در داخل روغن به دست مي آيد. البته ممکن است ساير موادي که بتواند ب ...

آناليز گريس آناليز گريس، روش تشخيص با ارزشي براي مراقبت وضعيت (CM) دستگاه ها است. نمونه هاي ارائه شده گريس براي ارزيابي مشكلات خاص و به عنوان راه كاري ...

گريس ماده اي است جامد يا نيمه جامد كه از تركيب يك ماده پركننده و صابون (Thickener) ، در داخل روغن به دست مي آيد. البته ممكن است ساير موادي كه بتواند ب ...

گريس ماده اي است جامد يا نيمه جامد كه از تركيب يك ماده پركننده و صابون (Thickener) ، در داخل روغن به دست مي آيد. البته ممكن است ساير موادي كه بتواند ب ...

نيروگاه اتمي بررسي شده در اين مقاله داراي ۲ رآكتور است كه ضخامت جداره فولادي هريك۲۰ سانتيمتر، قطر۴ ۸ و ارتفاع آنها۱۲ ۸ متر است. اين راكتورها درون سيلو ...

● ياتاقانها: ياتاقانها تکيگاه اصلي اجزائ چرخنده پمپ بوده ومعيوب شدن آنها ممکن است موقعيت اجزاء چرخشي پمپ را تغيير دهد که در اين صورت باعث برخورد قطعات ...

در گردهمايي سالانه عاملان فروش نفت پارس که چندي پيش با حضور۱۴۰ نفر از نمايندگان فروش شرکت نفت پارس برگزار شد، کارشناسان شرکت دو مقاله علمي ارايه دادند ...

معيارهاي متعددي براي انتخاب يک گريس با قابليت کاربرد در دماهاي بالا (H.T.G) وجود دارد . اين انتخاب با در نظر گرفتن شرايطي از جمله نوع روغن پايه، گرانر ...

دانلود نسخه PDF - گريس