up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله گردو PDF
QR code - گردو

گردو

گياه گردو

در يونان قديم و در مصر باستان در معبد ژوپيتر براي كساني كه تازه ازدواج مي كردند، برگ و شاخه هاي گردو را زير پايشان مي انداختند وبر اين باور بودند كه عروس و داماد از قيد جادو و طلسم رها شده و خوشبخت زندگي خواهند كرد.
برابر بررسي هاي ديرين شناسي گياهي و گرده شناسي در روي كره ي زمين، گونه هاي مختلف گردو از زمان هاي بسيار قديم به ويژه از دوران سوم زمين شناسي وجود داشته است.
و از دوران چهارم زمين شناسي به بعد آثار درخت گردو از جمله گرده ي آن در كشورهاي اروپاي شرقي به دست آمده است .
منشاء درخت گردو را اسياي غربي و نواحي هيماليا مي دانند . در ايران نيز گردو در جنگلهاي شمال از استارا تا گلي داغ در جلگه و ساحل تا ارتفاع۲۲۰۰ متر از سطح دريا انتشار دارد و به طور پراكنده يا كم و بيش انبوه در جنگلها از جمله جنگلهاي غرب و در راه سنندج به مريوان به طور خودرو ديده مي شوند ولي وحشي بودن آن در ايران مشكوك است.
احتمالا كهن ترين درخت گردو در ايران در اورگان شهر كرد وجود دارد. برابر نوشته اي كه از نزديك اين درخت از زير خاك بدست آمده است، تاريخ كاشت آن به زمان يزدگرد ساساني و حدود۱۴۰۰ سال پيش مي رسد.
● طبقه بندي گياهي
گردو با نام علميJuglans از خانواده ي Juglandaceae است. نام علمي اين جنس از كلمه لاتين Jovis Glans به معني فندق ژوپيتر گرفته شده است.
انواع اين درخت در چين ،ژاپن،فرانسه و آمريكا كشت مي شود مهمترين گردوهاي موجود دردنيا معروف به گردو ي ايراني است . زيرا ابتدا از ايران به خاور ميانه و از آنجا به يونان و روم و سپس به انگلستان و بعد به امريكا برده شده است. گردو ي ايراني تنها گونه اي از اين خانواده است كه مغز آن از نظر خوراكي مصرف اقتصادي دارد .
گردوي معمولي درختي است يك پايه كه بلندي آن از ۱۰ تا ۲۵ متر متغيير است،گردو داراي برگهاي مركب شانه اي است و درختي يك پايه است كه گلهاي نر و ماده روي يك درخت به صورت جدا گانه ظاهر مي شوند.
گامت هاي ماده گردو دگر گشن است گرده افشاني آن به وسيله باد انجام مي شود و حشرات در آن نقشي ندارند.
● پراكنش جغرافيايي
درخت گردو از درختان بسيار با ارزش و از پهن برگان است كه در بسياري از نقاط جهان در نيمكره شمالي از مركز تا شرق اروپا و قفقاز و شمال و مركز ايران تا دامنهاي هيماليا و كشور چين و ژاپن و همچنين گونه هايي از آن در آمريكاي شمالي و جنوبي به طور طبيعي مي رويند و كاشته مي شوند. تنها جنگل طبيعي باقي مانده از اين محصول در دنيا هم اكنون در قرقيزستان و در شرايط بسيار خوب موجود است .
در ايران كاشت گردو از دره گز و مغان در شمال كشور تا اقليد فارس در جنوب و از ارتفاعات جنوب غربي اروميه تا كوه تفتان در جنوب شرقي بين طولهاي جغرافيايي ۴۵تا ۶۵ درجه به خوبي مي رويند ولي بهترين بازدهي مربوط به باغهايي است كه در ارتفاعات دامنه هاي البرز، خراسان ، آذربايجان و دامنه هاي زاگرس ( به ويژه تفرش،گلپايگان و تويسركان ) قرار دارند . همچنين اطراف كوههاي لاله زار و جبال بارز منطقه اياست كه از مراكز عمده گردو كاري كشور به حساب مي آيد.
● ارقام
گردوهايي که در نقاط گردو خيز ايران کاشته شده اند از گونه گردي معمولي يا Juglans هستند. رقم هاي اين گونه از نظر باغباني هنوز کاملاٌ مشخص نشده اند. اين گردوها در نقاط مختلف ايران با نام هاي گونگون محلي ناميده مي شوند.
با وجود تفاوت هاي ظاهري ،ممکن است برحي از انواع ،رقم واحدي باشند ولي نام هاي گوناگون داشته باشند. با اين توصيف مهمترين انونع گردو که در ايران کاشته مي شوند عبارتند از :
گردوي کاغذي ، سنگي ، ماکويي ، سوزني ، نوک کلاغي ، ضيا آبادي ، خوشه اي ،سبزوار ،
آميخته خراسان ،مازندران ، شهميرزاد ، قزوين و طالقان ، آذربايجان ، همدان وتويسرکان ، ساير مناطق .
● سطح زير کشت گردو در جهان
بر اساس اطلاعات سازمان خواربار جهاني (FAO) در سال ۱۹۷۷، سطح زير کشت گرئو جهان ۵۱۸۴۹۰ هکتار بوده است که نسبت به سال گذشته يک درصد کاهش ونسبت به سال ۱۹۸۸(سال پايه) ۲۲درصد افزايش داشته است .
از سال ۱۹۸۸تا۱۹۹۷در يک دوره ده ساله سطح زير کشت گردو در جهان بهطور کلي سير صعودي داشته است . در آغاز دوره مورد بررسي (سال پايه) سطح زير کشت گردو جهان ۴۲۳۲۷۱ هکتار بوده که در سال ۱۹۹۷به ۵۱۸۴۹۰ هکتار رسيده است. دراين دوره سطح افزايشي برابر ۲۲درصد و مقدار توليد افزايشي برابر ۲۷درص د نشان مي دهد.
در بين کشورهاي جهان چين با دارا بودن ۱۶۰۰۰۰ هکتار اراضي زير کشت گردو به تنهايي حدود ۳۱ درصد از کل اراضي زير کشت گردو را به خود اختصاص داده ومقام اول را داراست . پس از آن آمريکا با ۶۸۸۰۰ هکتار ، ترکيه با ۵۷۴۵۰ هکتار وايران با ۴۱۷۶۶ هکتار به ترتيب مقام هاي دوم تا چهارم را به خود اختصاص مي دهند .
▪ سطح زير کشت گردو در ايران
براسا س آخرين اطلاعات موجود ، سطح زير کشت گردو در ايران در سال زراعي ۷۶ ۷۵ برابر ۴۱۷۶۶ هکتار بوده است که نسبت به سال زراعي گذشته حدود ۱۷ درصد ونسبت به سال پايه ۲۵۹ درصد افزايش نشان مي دهد .
سطح زير کشت گردو در ده سال مورد بررسي به طور کلي سير صعودي داشته است ، در آغاز دوره (سال پايه) سطح زير کشت گردو ايران ۱۱۶۴۴ هکتار بوده که درسال زراعي ۷۶ ۱۳۷۵به ۴۱۷۶۶ هکتار رسيده است .
بر اساس آمار موجود در سا ل ۱۳۷۶ بيشترين سطح زير كشت در استان كرمان با ۵۱۷۱ هكتار كه ۴ ۱۲ درصد از سطح زير کشت گردو کشور مي باشد پس از کرمان که مقام اول را از اين نظر دارا است استان هاي همدان ، قزوين ف آذربايجان شرقي ، کرمانشاه ، خراسان و فارس به ترتيب دوم تا هفتم را به خود اختصاص داده اند. استان سيستان وبلوچستان با ۵ هکتار کمترين سطح زير کشت گردو در کل کشور را دارد. کرمان ، همدان ، قزوين ، آذربايجان شرقي ،کرمانشاه ،خراسان و فارس جمعاٌ ۵۴ درصد از سطح زير کشت گردو کل کشور را داشته و مهمترين مناطق کشت گردو به شمار مي آيند .
● توليد گردو در جهان
بر اساس آخرين اطلاعات منتشر شده از سوي سازمانم خوار بار جهاني مقدار توليد گردو جهان درسال ۱۹۹۷ برابر ۱۰۹۷۰۶۴ تن بوده است که نسبت به سال قبل ۲ ۲ درصد و نسبت به سال پايه (۱۹۸۸) ۲۷ درصد افزايش نشان مي دهد .
در بين کشورهاي جهان ، ده کشور هر يک بيش از ۲۰۰۰۰ تن گردو در سال ۱۹۹۷ توليد کرده اند که دربين آنها آمريکا با توليد ۲۴۴۰۰۰ تن ، رتبه اول راداراست. اين کشور به تنهايي ۲ ۲۲ درصد گردو جهان را توليد مي کند. پس از آمريکا ، چين با توليد ۲۴۰۰۰۰ تن دومين کشور عمده توليد کننده گردو جهان به شمار مي رود .
ايران با توليد ۱۲۴۸۷۲ تن ، ۴ ۱۱ درصد از توليد گردو جهان را دارا است و مقام سوم را به خود اختصاص داده است.
در بين کشورهاي عمده توليد کننده گردو جهان ، ميزان توليد سال ۱۹۹۷ نسبت به سال گذشته در کشورهاي آمريکا ، چين ، ايران و فرانسه افزايش و در کشورهاي روماني ، هند ويونان کاهش توليد وجود داشته و در بقيه کشورها توليد تغييري را نشان نمي دهد .
▪ توليد گردو در ايران
در سال زراعي ۷۶ ۱۳۷۵ ميزان توليد گردو در کشور ۱۲۴۸۷۲ تن است که نسبت به سال گذشته ۳ ۱۰ درصد افزايش و نسبت به سال پايه ۲۳۰درصد افزايش داشته است .
ميزان توليد گردو کل کشور در ده سال مورد بررسي از ۳۷۸۲۱ تن آغاز شده وبه ۱۲۴۸۷۲ تن رسيده است . کمترين ميزان توليد گردو کل کشور در سال زراعي ۶۷ ۱۳۶۶ بوده که اين روند از ابتداي دوره مورد بررسي سير صعودي داشته تا اينکه در سال ۷۶ ۱۳۷۵ به رقم ۱۲۴۸۷۲ تن رسيده است.
براساس آمار موجود در سال ۱۳۷۶ بالاترين مقدار توليد در استان همدان با توليدي برابر ۲۰۱۷۵ تن مي باشد که ۱۶درصد از توليد کل کشور را به خود اختصاص داده است و پايين ترين مقدار با ۲۰تن از توليد کل کشور مذبوط به استان سيستان وبلوچستان است .
پس از همدان ، استان فارس از نظر توليد گردو در مقام دوم قرار دارد که با احتساب توليد استان هاي آذربايجان شرقي ، تهران ، کرمان ، قزوين ، کردستان ، کرمانشاه و خراسان جمعاٌ ۷۲درصد از توليد کل کشور را به خود اختصاص داده اند و مهمترين مناطق توليد به شمار مي آيند.
● عملكرد گردو در جهان
درسال ۱۹۹۷ براساس اطلاعات به دست آمده از فائو ، متوسط عملكرد گردو در جهان ۲۱۱۶ كيلوگرم در هكتار بوده است كه نسبت به سال قبل با ۷۲ كيلوگرم (۵ ۳درصد ) ونسبت به سال ۱۹۸۸ (سال پايه) با ۷۲ كيلوگرم افزايش ، ۵ ۳ درصد رشد داشته است .
در بين كشورهاي عمده توليد كننده گردو در سال ۱۹۹۷ كشور روماني با متوسط توليد ۱۴۱۳۶ كيلوگرم در هكتار بالاتريت عملكرد را به خود اختصاص داده است و نسبت آن به عملكرد جهاني ۶۶۸ درصد بالاتر است. پس از روماني ، آمريكا با توليد ۳۵۴۷ كيلوگرم در هكتار در جايگاه دوم قرار دارد . كشورهاي ايران و اكراين نيز به ترتيب با عملكردهاي ۲۹۹۰ و۲۳۴۱ كيلوگرم در هكتار دررتبه هاي بعدي قرار گرفته اند كه بالاتر از عملكرد جهاني بوده است .كشور هند با متوسط توليد ۸۶۸ كيلوگرم در هكتار پايين ترين عملكرد را در بين كشورهاي عمده توليد كننده اين محصول به خود اختصاص داده است .
در سال ۱۹۹۷ عملكرد در هكتار گردو ايران ۲۹۹۰ كيلوگرم بوده كه نسبت به متوسط جهاني ۱۴۱ درصد بوده است.
▪ عملكرد گردو در ايران
عملكرد در هكتار گردو كل كشور در سال زراعي ۷۶ ۱۳۷۵ ، ۲۹۹۰ كيلوگرم بوده كه نسبت به سال گذشته ۵ ۵ درصد و نسبت به سال پايه (۶۷) حدود ۸ درصد كاهش داشته است .
در دوره ده ساله مورد بررسي ، بيشترين مقدار عملكرد گردو با ۴۲۶۶ كيلوگرم به سال زراعي ۷۲ ۷۱ وكمترين آن با ۲۹۶۱ كيلوگرم به سال زراعي ۶۸ ۱۳۶۷ مربوط است .
دربين استان هاي كشور در سال زراعي ۷۶ ۱۳۷۵ بالاترين توليد در واحد سطح با ۸۰۰۰ كيلوگرم مربوط به استان خوزستان وپايين ترين آن با ۶۰۳ كيلوگرم متعلق به استان قم بوده است.
● آب وهوا
درخت گردو درطول تابستان و زمستان نسبت به گرما و سرماي بيش از حد حساس است. در طول دوره خواب زمستانه ، گردو مي تواند سرماي ۱۱ درجه سانتي گراد را بدون خسارت جدي تحمل کند ولي پس از شروع رشد ، سرماي ۲ تا ۳ درجه سانتي گراد موجب از بين رفتن برگها ، شاخه ها و گلها شده ودر نتيجه محصول کاهش مي يابد. به علاوه شاخ و برگ درختاني که تا اواخر پاييز به رشد خود ادامه مي دهند در معرض خسارت سرما قرار مي گيرد. مقاومت ارقام مختلف گردو نسبت به سرما متفاوت است.
دماي بالاتر از ۳۸ درجه سانتي گراد موجب آفتاب سوختگي پوست سبز و چروکيدگي مغز گردو مي شود و گاهي اوقات نيز ميوه ها پوک مي شوند. در رطوبت نسبي کم و دماي بالاتر از ۴۰ درجه سانتي گراد ، به گردو خسارت جدي وارد مي شود. دماي پايين تابستان نيز مناسب نيست زيرا موجب مي شود ميوه ها به اندازه کافي پر نشود . هواي خنک در طي فصل رشد ، برداشت محصول را به تاخير انداخته و در نتيجه باغداران متضرر مي شوند. بنابراين هواي خنک و فصل رشد کوتاه از عوامل محدود کننده پرورش گردو هستند. گردو نيز مانند ساير ميوه ها مناطق معتدله در زمستان به مقدار سرماي معيني نياز دارد تا خواب آن برطرف شود که به اين ترتيب در بهار رشد رويشي و گلدهي کافي خواهد داشت. در صورت عدم وجود سرماي کافي ، بازشدن جوانه ها و گلدهي نامنظم شده وبه تاخير مي افتد واين موجب کاهش محصول و خشک شدن سر شاخه ها مي شود. نياز سرمايي ارقام مختلف گردو متفاوت است.
▪ بارندگي
بارندگي و رطوبت در اواخر فصل بهار و در تابستان موجب افزايش شيوع بيماري بلايت گردو مي شود ولي ارقامي که برگهاي آنها ديرتر ظاهر مي شود ، معمولاً ا ز آلودگي مصون مي مانند. در صورتي که ميزان بارندگي ساليانه حدود ۸۰۰ ميلي متر باشد مي توان درخت گردو را با موفقيت کاشت ولي در مناطق خشک تر آبياري تکميلي نيز ضروري است. در شرايط آب وهوايي بسيار خشک احتمال دارد که درختان رشد مطلوبي داشته باشند ولي ميوه ها به خوبي پر نمي شوند. درختان گردو نسبت به شرايط نامطلوب سازگار هستند. مشاهده شده است که در شرايط نامساعد محيطي ، پرورش درختان گردو به صورت درختچه از نظر سازگاري مناسب بوده است.
▪ خاک
قبل از کاشت گردو ابتدا بايد خاک رويي ، خاک زيرين ، زهکشي ، واکنش شيميايي خاک (pH) و قابل استفاده بودن عناصر مختلف مورد آزمايش قرار گيرد. تجزيه خاك رويي وخاك زيرين اطلاعات مفيدي در مورد وضعيت خاك به دست مي دهد. خاك رويي بايد حاصلخيز بوده و زهكشي خوبي داشته باشد. گردو در مقايسه با ساير ميوه هاي معتدله كه معمولاً در خاك هايي با اسيديته كم رشد مي كنند ، به خاك خنثي نياز دارد. ميزان اسيديته خاك در قابل جذب بودن مواد معدني مؤثر است.
اكثر عناصر معدني در دامنه اسيديته ۶ تا ۷ براي گياه قابل جذب است. معمولاً در مناطق سرد واكنش شيميايي خاك اسيدي است كه با اضافه كردن آهك ، مي توان آنرا افزايش داد. غير از خاك رويي ، وضعيت خاك زيرين نيز براي گردو اهميت دارد زيرا ريشه هاي آن تا عمق ۳ متري خاك نفوذ مي كنند. خاك زيرين بايد عاري از سنگ ، رس سفت و لايه هاي غير قابل نفوذ كه رشد ريشه را محدود مي كنند باشد. درخت گردو خاك فقير ، خاك سطحي و خاك خشك را بهتر از شرايط آب وهوايي نامساعد تحمل مي كند. در ضمن خاك بايد عاري از نماتد هاي مولد زخم ريشه و بيماريهاي قارچي باشد.

گردو درخت زيبايي است كه ارتفاع آن ميتواندبه 20 متر برسد. مغز گردو داراي پروتئين،قند ،آب و ويتامين، املاح معدني و همچنين مواد چربي است. مقدار فسفر موج ...

يكي از خوشمزه ترين راهها براي افزودن مواد مغذي، طعم و تردي به غذا، افزودن گردو به آن است. گردو در ماههاي شهريور ومهربرداشت مي‌شود و در همه فصول سال وج ...

مقدمه تيره گردو متعلق به راسته آمانتال از دولپه‌ايها مي‌باشد. راسته آمانتال گياهاني چوبي هستند که ارتفاع آنها نسبتا زياد است. گلها در اين راسته تک جنس ...

مغز گردو داراي پروتئين ، قند ، آب و ويتامين ، املاح معدني و همچنين مواد چربي است . مقدار فسفر موجود در گردو با ماهي و برنج و حتي تخم مرغ نيز برابري مي ...

آتشک يا بادزدگي (به انگليسي: Blight يا Fire Blight) با عامل باکتريايي Erwinia amylovora يکي از مهمترين بيماري‌هاي درختان ميوه دانه‌دار (سيب، گلابي و ب ...

در يونان قديم و در مصر باستان در معبد ‍ژوپيتر براي كساني كه تازه ازدواج مي كردند، برگ و شاخه هاي گردو را زير پايشان مي انداختند وبر اين باور بودند كه ...

يکي از بيماريهاي مهم و خطرناک درختان ميوه دانهدار در جهان و نيز ايران است.اين بيماري حتي اگر در برخي مناطق، انتشار کمي هم داشته باشد، خسارات سنگيني را ...

زعفران از گياهان بومي ايران است که سرزمين اصلي آن از زمان حکومت مادها در دامنه کوههاي الوند در همدان و حوالي آن بوده است. گفته مي شود ايرانيان نخستين ...

دانلود نسخه PDF - گردو