up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله گاو PDF
QR code - گاو

گاو

سوددهي گله هاي گاو

دامدار گرامي يکي ازمهمترين عوامل مؤثر درسوددهي گله هاي گاو شيري تغذيه مناسب و صحيح است ، زيرا بيش از نيمي (۶۰ تا ۷۰ درصد ) ازمخارج روزمره هر دامداري صرف هزينه هاي تغذيه اي شده و از طرفي يکي از مهمترين عواملي که مي تواند بر روي مقدار و ترکيبات شير تاثير گذار باشد تغذيه است. بديهي است هرگاه مقدارخوراک مصرفي بيش از نياز دام باشد ، دام انرژي بيشتري دريافت کرده و چاق مي شود که اين جاقي مشکلاتي را درتوليد ، زايمان و عدم فحلي (کل آمدن ،بوقه ) ايجاد مي نمايد و ازسويي اگر خوراک مصرفي کمتر ازنياز دام باشد ، دام به تدريج لاغر و ضعيف شده ودر مقابل بيماري ها مقاومت کمتري ازخود نشان مي دهد.دامداران دلسوز بايد به اين نکته توجه نمايند که ارزش غذايي انواع خوراک مورد استفاده درتغذيه دام متفاوت بوده و هر خوراک ارزش خاصي براي دام دارد. بطور کلي خوراک دام به دو بخش اصلي يعني علوفه و کنسانتره تقسيم مي شود که ابتدا به معرفي خوراک علوفه اي و سپس به معرفي خوراک آماده (کنسانتره) مي پردازيم.
● يونجه
مصرف يونجه سبز پر برگ و فاقد کپک زدگي درجيره غذايي گاوهاي شيري باعث افزايش مقدار شير و مقدار کل چربي شير مي شود.يونجه خوشخوراک بوده و يکي ازبا ارزش ترين گياهان علوفه اي مي باشد. برگ يونجه به علت داشتن پروتئين بالا داراي ارزش تغذيه اي بالاتري نسبت به ساقه يونجه است.ميزان پروتئين يونجه مناسب بوده اما ازلحاظ انرژي داراي کمبود است که اين کمبود بايد ازساير اجزاء جيره (کنسانتره يا جو) تامين شود مناسب ترين زمان برداشت يونجه زماني است که ۵۰ درصد مزرعه به گل نشسته باشد
● ذرت سيلو شده
يکي از منابع غذايي با قابليت هضم بالا براي دام ذرت سيلو شده است که دام آن را با ميل و اشتها فراوان مصرف مي نمايد و درزمستان يکي از بهترين خوراک ها براي گاوهاي شيري ، پرواري و گوسفندان مي باشد.ميزانانرژي ذرت سيلو شده بالا و پروتئين آن کم مي باشد از اينرو مصرف آن همراه با يک منبع پروتئيني (يونجه) بسيار مناسب است .زمان مناسب برداشت ذرت جهت فرايند سيلو زماني است که دانه ها حالت خميري داشته به طوري که با فشار ناخن شيرابه سفيد رنگ غليظي از دانه ذرت خارج شود. تغذيه با ذرت سيلو شده بايد پس از شيردوشي انجام شود تا بوي مواد سيلو شده وارد شير نشود همچنين از تغذيه ذرت سيلو شده درگوساله هاي زير ۶ ماه خودداري گردد.
ميزان انرژي ذرت سيلو شده بالا و پروتئين آن کم مي باشد از اينرو مصرف آن همراه با يک منبع پروتئيني (يونجه) بسيار مناسب است .زمان مناسب برداشت ذرت جهت فرايند سيلو زماني است که دانه ها حالت خميري داشته به طوري که با فشار ناخن شيرابه سفيد رنگ غليظي از دانه ذرت خارج شود. تغذيه با ذرت سيلو شده بايد پس از شيردوشي انجام شود تا بوي مواد سيلو شده وارد شير نشود همچنين از تغذيه ذرت سيلو شده درگوساله هاي زير ۶ ماه خودداري گردد.
● کاه گندم
کاه گندم بطور کلي داراي ارزش غذايي و قابليت هضم پاييني بوده و قادر به تامين نيازهاي غذايي دام نيست . از اينرو براي بالا بردن ارزش غذايي کاه بخصوص درمناطقي که منابع پروتئيني محدودي دارند تامين بخشي ازاحتياجات غذايي دام ازطريق غني سازي کاه با اوره روشي ساده و مقرون به صرفه خواهد بود
● نان خشک
پس از مصرف توسط دام به توده خمير چسبناک تبديل شده و به ديواره شکمبه و روده ها مي چسبد و دام را دچار ناراحتي هاي گوارشي مي نمايد علاوه بر اين اکثر نان خشک هاي مورد استفاده دردامداري ها آلوده به کپک ،ميکروب و ساير اجسام خارجي مي باشد که باعث مسموميت ، سقط جنين و ابتلا دام به برخي بيماري ها و درنهايت افزايش هزينه هاي درماني مي شود. لذا توصيه مي شود از مصرف نان خشک توسط دام ها خودداري کرده و باجايگزيني کنسانتره افزايش توليد و حفظ سلامتي دام ها را تضمين نماييد
● کنسانتره و ضرورت مصرف آن
از آنجايي که استفاده از يک نوع ماده غذايي به تنهايي نمي تواند تمامي احتياجات دام را برطرف کند مصرف کنسانتره درگاوهاي شيري ضروري است زيرا علاوه بر اينکه فضاي شکمبه براي مصرف ميزان بالاي خوراک (به خصوص درگاوهاي پر توليد ) محدود است.
بدن دام نيز به مجموعه اي از مواد غذايي جهت تامين احتياجات خود نياز دارد. علاوه بر موارد فوق درکشور ما توليد ۱ ليتر شير با علوفه گرانتر از توليد ۱ ليتر شير با کنسانتره مي باشد زيرا کيفيت علوفه توليدي درکشور ما بطور کلي پايين است. مواد تشکيل دهنده کنسانتره معمولاً شامل :
۱) مواد انرژي زا مانند دانه ذرت ، دانه جو ، چربيهاي گياهي و حيواني ، تفاله چغندر قند ، ملاس
۲) مواد پروتئيني مانند انواع کنجاله ها ، پودر ماهي، اوره
۳) مواد معدني و ويتاميني : کمبود برخي مواد معدني و ويتاميني در جيره غذايي دام باعث کاهش توليد، کاهش رشد، عدم آبستني ، سقط جنين و کوري دردام مي گردد. از جمله مواد معدن يمي توان به دي کلسيم فسفات ، پودرصدف ، پودراستخوان و از جمله مواد ويتاميني مي توان به ويتامين هاي D ، A و E اشاره کرد.
همچنين از سبوس گندم و سبوس برنج نيز درمخلوط کنسانتره استفاده مي شود اما بايد توجه داشت که ارزش غذايي انواع سبوس بسيار کمتر از کنسانتره بوده و دامداران نبايد سبوس را جايگزين کنسانتره نمايند به طور متوسط به ازاي هر ۵ ۲ ليتر شير توليدي ۱ کيلو گرم کنسانتره جهت تغذيه دام در نظر گرفته مي شو د ( بدون درنظر گرفتن کنسانتره مورد نياز جهت نگهداري ، رشد گوساله و افزايش وزن روزانه گاو شيري).
با توجه به اينکه درحال حاضر از يک سو سطح کيفي کنسانتره توليدي کارخانجات خوراک دام به علت نظارت و انجام آزمايش هاي کنترل کيفي افزايش يافته و از سوي ديگر با توجه به افزايش بي رويه قيمت علوفه ضرورت مصرف کنسانتره بيش از پيش احساس مي شود.
▪ کنسانتره پلت شده درمقايسه با کنسانتره ساده(مش) داراي مزاياي زير مي باشد :
۱) سهولت جابجايي به علت حجم پايين
۲) افزايش قابليت هضم بر اثر حرارت دادن
۳) کاهش ريخت و پاش و گرد وغبار به علت چسبندگي و فشردگي
۴) کاهش آلودگي احتمالي بر اثر حرارت دادن
۵) قدرت ماندگاري بالا به علت کاهش سطح تماس با محيط
● مراحل مختلف تغذيه اي يک گاو شيري طي يک دوره شير دهي
▪ مرحله اول ( از زايش تا ۸۰ روز پس از زايش)
دراين مر حله مصرف خوراک با ميزان توليد شير هماهنگ نيست به طوري که دام شير زيادي توليد مي نمايد و اشتهاي کمي براي مصرف خوراک دارد ، از اينرو دام براي تامين انرژي مورد نياز بدن و توليد شير اقدام به مصرف چربي هاي بدن نموده : درنتيجه دام مقداري از وزن بدن خود ( ۱۰ تا۱۲ درصد) را از دست داده و لاغر مي شود؛ مثلاً يک گاو ۳۰۰ کيلويي حدود ۳۰ کيلو کاهش وزن خواهدداشت. بنابراين با توجه به اشتهاي کم گاو شيري دراين مرحله، دام بايد با کنسانتره و علوفه اي با کيفيت بالا تغذيه شود زيرا زماني که کيفيت خوراک مصرفي دام بالا باشد دام اشتهاي بيشتري جهت مصرف خوراک دارد لذا از تغذيه گاو شيري با مواد غذايي کم ارزش مانند کاه خودداري شود .لازم به ياد آوري است براي داشتن يک گوساله درهر سال گاو شيري بايد حداکثر ۶۵ تا۷۰ روز پس از زايش آبستن شده باشد .
▪ مرحله دوم ( از ۸۰ تا۲۰۰ روز پس از زايش )
دراين مرحله مصرف خوراک با ميزان شير توليدي بتدريج هماهنگ مي شود يعني ازيک سو اشتهاي دام درمصرف خوراک افزايش و از سوي ديگر ميزان توليد شير به تدريج کاهش مي يابد . تغذيه دام دراين دوره بايد بر اساس نيازهاي بدني دام و متناسب با توليد شير باشد.
▪ مرحله سوم( از ۲۰۰ تا۳۰۵ روز پس از زايش )
دراين مرحله روند کاهش توليد شير ادامه دارد لذا تنها درصورتي مي توان خوراک مصرفي دام را کاهش داد که گاو شيري کاهش وزن خود در مرحله اول راجبران کرده باشد، زيرا جبران وزن از دست رفته دام دردوره خشکي با مصرف خوراک بيشتري همراه بوده همچنين دراثر مصرف کنسانتره شرايط مناسب جهت استراحت و بهبود شکمبه دردوره خشکي از دام سلب مي گردد.
▪ مرحله چهارم ( ۴۵ روز ابتدايي دوره خشک)
دراين مرحله اقدام به خشک نمودن شير دام مي نماييم بدين ترتيب که ابتدا کنسانتره (خوراک دانه اي) را قطع کرده ، با تغذيه مواد غذايي کم ارزش مانند کاه ، ايجاد محدوديت درمصرف آب، کاهش تعداد دفعات دوشش از دو بار به يک بار و درنهايت دوشش يک روز درميان اقدام به خشک نمودن شير دام مي نماييم.اين دوره فرصت مناسبي جهت تغذيه با علوفه بوده و به شکمبه اين فرصت را مي دهد تا آسيب هاي وارده به شکمبه طي دوران شيردهي را ترميم نمايد و با توانايي بيشتري دوره شيردهي آينده را آغاز کند . همچنين اين دوره به پستان گاو شيري اجازه استراحت و بازسازي بافت هاي فرسوده را داده تا دوره شير دهي پيش رو را با حداکثر توان توليدي آغاز نمايد .
▪ مرحله پنجم (۱۵ تا ۲۰ روز قبل از زايش )
اين مرحله جهت عادت دهي گاو شيري به حداکثر مصرف کنسانتره پس از زايش درنظر گرفته مي شود تا پس از زايمان شاهد حداکثر مصرف خوراک ، حداکثر توليد شير، حداقل کاهش وزن و عدم ابتلاء دام به بيماري هاي تغذيه اي پس از زايمان باشيم.بايد مصرف نمک و مواد معدني درجيره غذايي گاو شيري را در اين مرحله بسيار محدود نمود.
● چند توصيه درارتباط با تغذيه گاو شيري
۱) زمان خوراک دادن به دام بايد هر روز منظم و سر وقت باشد.
۲) هرگونه تغيير درخوراک مصرفي دام بايد به تدريج صورت گرفته و از تغيير ناگهاني جيره خودداري نماييد .
۳) از تغذيه دام با مواد غذايي کپک زده و آلوده خودداري کنيد.
۴) درصورت امکان گاوهاي گله را بر اساس ميزان توليد شير دسته بندي و تغذيه نماييد .
۵) بهره گيري ازکارشناسان تغذيه کمک فراواني به تهيه يک جيره متعادل جهت تامين نيازهاي واقعي گاو شيري مي نمايد
۶) از تغذيه دام با علوفه جوان و تازه به مقدار زياد درفصل بهار خودداري کنيد تا دام شما دچار ناراحتي هاي گوارشي نشود
۷) به هنگام تغذيه بهتر است ابتدا علوفه و سپس کنسانتره را دراختيار دام قرار مي دهيم
۸) بهترين زمان تغذيه گاو شيري ، پس از دوشش است زيرا دراين زمان دام اشتهاي بيشتري جهت مصرف خوراک دارد
۹) درطراحي و ساخت آخور دقت کافي به عمل آيد زيرا کمبود فضاي آخور باعث کاهش مصرف خوراک و کاهش توليد مي شود
۱۰) ميزا ن اشتهاي دام نشانه اي مهم درتعيين سلامتي دام مي باشد ، به طوري که با ابتلاء دام به بسيار ي از بيماري ها مصرف خوراک دردام کاهش مي يابد
۱۱) طول علوفه مصرفي جهت تغذيه دام نبايد از ۳ تا ۴ سانتيمتر کوچکتر باشد.
۱۲) مواد و ترکيبات تشکيل دهنده کنسانتره ها متفاوت بوده و هر کنسانتره عملکرد و اثر مشخصي دردام دارد . لذا لازم است درزمان خريد کنسانتره به برچسب و آناليز کنسانتره خريداري شده دقت شود
۱۳) از تغذيه دام با دانه گندم به علت قيمت بالا و ايجاد مشکلات گوارشي خودداري کنيد
۱۴) درصورت عدم استفاده از کنسانتره و مصرف دانه جو، دانه جو را قبل از مصرف شکسته شود : در غير اين صورت دانه جو به علت سختي پوست بصورت کامل و بدون تغيير از بدن دام دفع مي شود
۱۵) آب تميز و با دماي مناسب بايد درطول شبانه روز دراختيار دام قرار داده شود درغير اينصورت حداقل ۳ نوبت درروز آب کافي دراختيار دام ها قرار دهيد.

● تعريف : طاعون گاوي (Rinderpest) RP يک بيماري ويروسي واگيردار است که درگاو و گاو ميش اهلي وبعضي حيوانات وحشي بوجود مي آيد . اين بيماري با تب زخمهاي د ...

● تعريف : طاعون گاوي Rinderpest RP يك بيماري ويروسي واگيردار است كه درگاو و گاو ميش اهلي وبعضي حيوانات وحشي بوجود ميآيد . اين بيماري با تب زخمهاي دهان ...

تعريف : طاعون گاوي (Rinderpest) RP يک بيماري ويروسي واگيردار است که درگاو و گاو ميش اهلي وبعضي حيوانات وحشي بوجود ميآيد . اين بيماري با تب زخمهاي دهان ...

گل گاو زبان borago officinalis: نام :گل گاو زبان borago officinalis خانواده : گاوزبانها Boraginaceae گل گاو زبان از گياهان دارويي و داراي روغني است که ...

بيماري سل در گاو با ايجاد توبركلهاي پيشرونده در اندامهاي مختلف بدن مشخص مي گردد . علاوه بر گاو ، انسان ، بز و خوك نيز نسبت به آلودگي با عامل مسبب سل گ ...

در اين مقاله پرورش گوساله در دو قسمت عمده پرورش گوساله و مراقبت از گوساله بعد از تولد بررسي خواهد شد. ● کنترل تنفس: - بعد از خروج گوساله وضعيت تنفس آن ...

امروزه (HBS ) يا سندرم خونريزي روده در گاوهاي شيري بيش از پيش متداول شده است . HBS با مرگ ناگهاني حيواناتي عارض مي شود که اغلب نشانه اي از بيماري ندار ...

● ويژگيهاي گاوآهن دوطرفه: تيغه هاي گاوآهن دوطرفه در دو سمت شاسي قرار گرفتنه اند و از لحاظ وزن و اندازه با هم مساوي هستند، اما برگردان آنها مخالف يکديگ ...

دانلود نسخه PDF - گاو