up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله گازهاي آتشفشاني PDF
QR code - گازهاي آتشفشاني

گازهاي آتشفشاني

انواع گازهاي آتشفشاني

مقدمه
اصولا با کاهش فشار ، حلاليت گازها در ماگما کم مي‌شود، يعني ابتدا گازها بيش از فشار خارج است، به سرعت انجام مي‌شود و رفته رفته مقدار آن به حدي زياد مي‌شود که ماگما منظره جوشان پيدا مي‌کند (پديده وزيکولاسيون Visiculation) بنابراين پديده وزيکولاسيون پديده‌اي است که در آن ماگما به دو فاز مايع و گاز تفکيک مي‌شود و به علت خروج سريع گاز ، گدازه حالت جوشان پيدا مي‌کند.
مقدار قابل ملاحظه‌اي از گازهاي آتشفشاني ، هنگام فعاليت آتشفشان با شدت هر چه تمامتر از آن خارج مي‌گردد که مشخص نمودن جنس آنها بسيار مشکل است، زيرا غالبا غير ممکن است اين گازها را که داراي دماي زياد بدست آورد. به علاوه با ورود گازهاي آتشفشاني به اتمسفر ، واکنشهاي شيميايي انجام مي‌شود و ترکيب اصلي آنها تغيير مي‌کند. جديدترين بررسيهايي که در مورد گازهاي آتشفشاني انجام شده است نشان مي‌دهد که بسياري از گازهاي آتشفشاني منشا ثانوي دارند، چون اتمسفر اکسيد کننده است در حالي که در اعماق زمين شرايط احيا غلبه دارد. از اينرو گازهاي آتشفشاني را از دو نظر مي‌توان تقسيم نمود.
تقسيم بندي گازهاي آتشفشاني از نظر شيميايي
بطور کلي گازهاي آتشفشاني يا فومرولها از نظر شيميايي به دو دسته تقسيم مي‌شوند.
* فرمرولهاي قليايي : به صورت آمونياک ، نوشادر و بعضي از ترکيبات کلردار خارج مي‌شوند.
* فومرولهاي اسيد : به مراتب فراوانتر از فومرولها قليايي است و شامل اسيد کلريک ، گازهاي سولفورو و سولفوريک و SH2 مي‌شود. رنگ قهوه‌اي و گاه زرد و يا بنفش نتيجه تاثير اين گازها بر سنگها در محل خروج گازهاست.
تقسيم بندي گازهاي آتشفشاني از نظر دما
اصولا انواع گازهاي آتشفشاني را بر حسب دما تقسيم بندي مي‌کنند. البته هر قدر از دهانه آتشفشان دور شويم دماي گازها کاسته مي‌شود و هر قدر زمان استراحت آتشفشان زيادتر باشد دماي آنها کمتر مي‌شود. با افزايش دما مقدار SO2 زياد و SH2 کم مي‌شود در همين شرايط نسبت Ca به H2 , CO2 به H2O افزايش مي‌يابد.
گازهاي خيلي گرم
گازهاي خيلي گرم ، غالبا در دهانه ديده مي‌شوند، دماي آنها ممکن است گاهي به 1000 درجه سانتيگراد نيز برسد. در ترکيب اين نوع گازها H2 NH3BO3H3 SH3 CO2 و بويژه بخار آب وجود دارد (غالبا بخار آب بيش از 90 درصد حجم کل گازها را تشکيل مي‌دهد). به علاوه در آن اسيد کلريدريک و کلريدهايي مانند FeCl3 ALCl3 CLNa NH3Cl نيز پيدا مي‌شود.
گازهاي گرم
در نزديکي پوزول قديمي در ايتاليا آتشفشاني وجود دارد که فقط بخار آب گرم از بعضي از نقاط آن خارج مي‌شود. کف اين منطقه به صورت تشتگي به قطر 400 تا 500 متر است و از خاکسترهاي آتشفشاني بسيار حفره‌دار پوشيده شده است. در اينجا بخار آب سوت زنان خارج مي‌شود. دماي اين بخار آب که با مقداري کمي اسيد کربنيک و سولفيد هيدروژن مخلوط است بين 130 تا 165 درجه سانتيگراد است. در مجاورت اکسيژن هوا ، سولفيد هيدروژن ابتدا به گوگرد و سپس به اسيد سولفورو تبديل مي‌شود.
به دليل وجود همين گوگرد در گذشته آن را سولفاتارا يا گوگردزا مي‌ناميدند. سيليس موجود موجود در محيطهاي سيليکاته نيز به صورت اوپال ته نشين مي‌شود که رنگ آن سفيد و داراي حفره‌هاي فراوان است. در داخل حفره‌هاي مزبور گاهي سولفاتهاي محلول به صورت زاج طبيعي آلونيت (سولفات آلومينيوم) رسوب مي‌نمايند که از نظر اقتصادي داراي اهميت است. بطور کلي سولفاتار عبارت از خروج بخار آب و سولفيد هيدروژن ، با دماي 90 تا 300 درجه سانتيگراد است و در تمام مناطق آتشفشاني ديده مي‌شود.
گازهاي سرد
گازهاي سرد که به آن موفت Moffette هم گفته مي‌شود گازي است که کمي از هواي معمولي گرمتر باشد. اين گازها ممکن است منشا ماگمايي داشته يا نتيجه تصاعد گازها از سنگهاي آهکي باشد (انحلال آهک در مجاورت گازهاي اسيدي). در ترکيب آن علاوه بر بخار آب ، گاز CO2 به فراواني يافت مي‌شود. در سال 1986 از يکي از درياچه‌هاي کامرون (درياچه نيوس Nyos) ناگهان گاز CO2 با نيروي عظيم از درون آب بيرون آمد و راه دهکده را در پيش گرفت. بيش از دو هزار نفر اهالي دهکده و چهارپايان را حقه کرد. اين گاز منشا ماگمايي داشت و به صورت حباب عظيم در زير آب درياچه (از منشا آتشفشاني) پنهان بود.
چشمه‌هاي آب گرم و چشمه هاي معدني
چشمه‌هاي آب گرم غالبا در اطراف نواحي آتشفشاني و حتي در اطراف آتشفشانهاي خاموش ديده مي‌شوند. اين چشمه‌ها نشانه‌اي از آخرين مرحله سرد شدن مواد ذوب در درون زمين‌اند که از آن بخار آب و گازهاي کم و بيش گرم متصاعد مي‌گردد. ترکيب عمده مواد متصاعد بخار آب بسيار گرم و پرفشار و گاز کربنيک است که در هنگام بالا آمدن تدريجا از گرماي آن کاسته مي‌شود. اگر صعود همچنان ادامه يابد بخار آب تقطير مي‌شود و به صورت چشمه‌هاي آب گرم تظاهر مي‌کند. دماي چشمه‌هاي آب گرم عموما 5 تا 10 درجه سانتيگراد گرمتر از آب محيط اطراف است.

سنگ هاي آتشفشاني سنگهايي هستند که به صورت ماگماي گداخته در سطح زمين به سرعت سرد مي شوند و به علت سرد شدن سريع داراي شيشه مي باشند و يا آن قدر ريز دانه ...

اصولا با کاهش فشار ، حلاليت گازها در ماگما کم مي شود، يعني ابتدا گازها بيش از فشار خارج است، به سرعت انجام مي شود و رفته رفته مقدار آن به حدي زياد مي ...

با توجه به تنوع الياف تقويت کننده و گسترش بازار آنها، توليدکنندگان الياف براي همگام شدن با تقاضاي فزاينده جهاني دچار چالش شده اند. به ويژه در زمينه مه ...

فورانهاي آتشفشاني به طرق گوناگون طبقه بندي شده اند که هيچکدام به تنهايي رضايت بخش نمي باشند. انواع معمول طبقه بندي فورانها عبارتند از شکل دهانه که از ...

مقدمه آتشفشانها دستگاههايي هستند که سطح زمين را با مناطق دروني زمين ، يعني جايي که بر اثر بالا بودن دما ، سنگها به صورت مذاب‌اند، مربوط مي‌کند و از آن ...

از اول تا ۱۲ دسامبر در شهر پزنان در لهستان گردهمايي سازمان ملل درباره آب و هوا برگزار شد. در همان زمان از سوي سازمان هواشناسي بين المللي زنگ خطري دربا ...

قديمي ترين سنگهاي آتشفشاني كره زمين توسط زمين شناسان در كاناداكشف شدند. اين سنگها تقريباَ ۴ ميليارد سال سن داشته و در شمال كبك، كشف شده اند. دانشمندان ...

آب تنها جسم طبيعي است که در شرايط معمولي به سه شکل جامد ، مايع و بخار پيدا مي شود، فراوان ترين نوع آن به شکل مايع مي باشد که ويژگيهاي شايان توجهي دارد ...

دانلود نسخه PDF - گازهاي آتشفشاني