up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله کنترل بيولوژيک PDF
QR code - کنترل بيولوژيک

کنترل بيولوژيک

کنترل بيولوژيک چيست ؟

کنترل بيولوژيک
امروزه با استفاده گسترده از مواد شيميايي در باغات و مزارع که منجر به ريشه کن شدن نسل موجودات و عوامل بيماري زا ميشود بيم اين است که حشرات وميکرو ارگانيسمهاي مفيد نيز براي هميشه از بين بروند. اين در حالي است که واژه مفيد و غير مفيد را ما انسانها بر حسب نياز هاي مصرفي خود ابداع کرده ايم .اعتقاد بسياري از دانشمندان اين است که تنوع زيستي بيشتر بين موجودات برابر است با سلامتي بيشتر محيط زيست. يقينا يک فضاي سبز با تنوع بيشتر بقاي بيشتري خواهد داشت. بنابراين سعي آنها در جلوگيري از ريشه کن شدن بعضي از حشرات و پاتوژنهايي است که در يک سيستم باعث خسارت به گياهان مي شوند.
● تعريف
کنترل بيو لوژيک عبارت است از استفاده از يک عامل بيماريزا يا يک حشره به منظور کاهش خسارت ناشي از يک نوع آفت . اين روش مخصوصا براي محل هايي مثل گلخانه ها و محيط هاي بزرگ مصنوعي مناسب است . هدف از کنترل بيو لوژيک ريشه کن کردن آفاتي که به گياهان آسيب وارد مي کنند نيست بلکه هدف کاهش جمعيت آنها به حدي است که کمترين خسارت را به کشاورز يا محيط زيست وارد کند. در حقيقت اين روشي است که با عکس العمل محيطي بين موجودات زنده آفات را کنترل مي کند.در يک محيط طبيعي يعني جايي که بشر کمترين دخالت را در اکوسيستم دارد آفات و بيماري هاي گياهي هميشه وجود دارند اما در صورت عدم دخالت مستقيم بشر جمعيت آنها هميشه در حال تعادل و به حد نرمال است.
يکي از عوامل مهم براي شروع کار کنترل بيولوژيک آشنايي با مراحل مختلف رشد آفات و شناسايي مرحله اي است که آنها بيشترين خسارت را به گياهان وارد مي کنند. بيشتر روش هاي کنترل بيو لوژيک بر پايه جذب بيشتر حشرات مفيد در مزارع و باغات پايه ريزي شده اند. موجودات زنده اي که بيشتر براي کنترل بيولوژيک استفاده مي شوند عبارتند از انگل ها،شکارچي ها، پاتوژن ها و خورنده علف هاي هرز(Weed feeder). کشاورزان مي توانند آنها را از طريق پست خريداري نمايند .موجوداتي که براي اين منظور استفاده مي شوند مي توانند شکارچي يا انگل باشند.
کنترل بيولوژيک از ديدگاه اقتصادي
کنترل بيولوژيک از نظر اقتصادي روشي بهينه است. حتي در صورت عدم موفقيت کامل در مزرعه نسبت سود به هزينه B C در اين روش ۱۱:۱ است. بر اساس يک مطالعه تخمين زده مي شود که در اين روش برنامه هاي با موفقيت کامل در ازاي يک واحد سرمايه ۳۲ واحد سود را باز مي گردانند.( ۳۲:۱ B C) اين درحالي است که در تحقيق مشابهي نسبت سود به سرمايه در کنترل شيميايي آفات فقط ۵ ۲ به ۱ است.
کنترل بيولوژيک با استفاده از حشرات
براي شروع اين روش بايد از روش زندگي حشرات يعني انگل يا شکارچي بودن،سيکل زندگي و مکان هايي که آنها براي زندگي ترجيح مي دهند مطلع باشيم .حشرات راه هاي مختلفي براي تغذيه از ساير حشرات ابداع کرده اند. شکارچي ها مستقيما حمله ميکنند و قرباني خود را مي بلعند در حالي که انگل ها در روي بدن حشره ديگر تخم گذاري مي کنند و هنگامي که لارو ها از تخم بيرون آمدند از اندام هاي داخلي بدن حشره ميزبان تغذيه مي کنند.
کنترل بيولوژيک زنبور پليستز(Polistes)از طريق کفشدوزک(Ladybug)
کفشدوزک ها مخصوصا لارو هاي آنها شته هايي مثلGreenfly و Blackfly راشکار مي کنند و از کرم ،پوسته بدن و لارو هاي کوچک آنها تغذيه مي کنند. کفشدوزک ها شبيه سوسک هستند و با رنگ سياه و قرمز بيشتر ديده مي شوند. لاروهاي آنها در ابتدا خيلي کوچکند ولي تا ۱۷ ميلي متر رشد مي کنند. بدن آنها پوشيده از رنگ هاي سياه يا خاکستري با لکه هاي مشخص قرمز يا نارنجي است. آنها بيشتر در باغات يافت ميشوند و در زمستان در سوراخ ساقه هاي درختان به خواب مي روند.
کنترل بيولوژيک حشره White fly با استفاده از زنبور Encarsia formosa
اين حشره يک زنبور کوچک است که به شکل انگل از حشره White fly تغذيه مي کند. White fly نو عي حشره کوچک است که از آفات مهم گلخانه اي است. اين حشره از شيره گياهي تغذيه مي کند و باعث پژمردگي و تشکيل تودهاي کپکي سياه بر روي گياه مي شود.اين روش مخصوصا در صورت هجوم کم حشره مفيد است و تا مدت زيادي محافظت ايجاد مي کند. مکانيسم کنترل به اين صورت است که زنبور روي پوسته لارو White fly تخم گذاري مي کند. بعد از خروج لارو ها از تخم، آنها از لارو White fly تغذيه کرده و قبل از تبديل آنها به شفيره آنها را از بين مي برند. بايد بلافاصله بعد از مشاهده اولين حشره بالغ White fly نسبت به رها سازي زنبورها اقدام کرد تا کنترل به نحو موثري صورت بگيرد.
کنترل بيولوژيک علف هاي هرز
کنترل بيولوژيک علف هاي هرز يکي از روش هاي کنترل علف هاي هرز است ،که از طريق قرار دادن آنها در معرض دشمنان طبيعي انجام مي شود. بسياري از علف هاي هرزي که امروزه در محيط هاي اطراف ما وجود دارند بومي مناطق ديگر بوده اند و از طريق بذر ، اندام رشد رويشي، باد، آب،حشرات و... به مناطق ديگر منتقل شده است.متاسفانه با انتقال علف هاي هرز به مناطق جديد دشمنان طبيعي آنان به همراه آنان منتقل نمي شوند در نتيجه آنها به راحتي قادر به رشد و نمو هستند، و حيات گياهان بومي و مطلوب را به خطر مي اندازند.
کنترل بيولوژيک روش هايي را پيشنهاد مي کند تا تعادل طبيعي بين علف هاي هرز و محيط آنها برقرار شود. که از طريق معرفي حشرات و بيماري هايي است که به گياهان مضر حمله مي کنند.
▪ يک روش کنترل شامل استقرار يک جمعيت از دشمنان طبيعي علف هرز است که قادر به ادامه حيات در محيط جديد مي باشند.هدف ايجاد ممانعت براي رشد علف هاي هرز ،مخصوصا در مورد علف هايي که زمين هاي غير زراعي را اشغال کرده اند،است.اين روش با افزايش جمعيت يک عامل بيولوژيک (که معمولا يک حشره است )اجرا شده و تا زماني که جلوي افزايش علف هرز را بگيرد ادامه مي يابد . کنترل بيولوژيک علف هرز روشي تدريجي وطولاني است و تا ۲۰ سال به طول مي انجامد. اما در شرايط درست سودمند ترين و اقتصادي ترين روش کنترل است با توجه به اينکه اگر از عامل صحيحي براي کنترل استفاده شود کمترين خسارتي به محيط زيست وارد نمي کند.
▪ روش دوم به کار بردن يک دشمن طبيعي است که ، مثل علفکش ها با علف هرزمستقيما در تماس باشد، مانند عوامل بيماري زاي گياهي. اين روش بيشتر براي کنترل علف هاي هرز غلات و در مزارع استفاده مي شود. در کانادا عوامل بيماري زايي که براي اين منظور استفاده مي شوند حتما بايد در آن منطقه وجود داشته باشند و اجازه ورود از مناطق ذيگر را ندارند. شرايط مورد نيازي که يک عامل بيماري زا براي استفاده در روش کنترل بيولوژيک بايد داشته باشد اين است که با روش انتخاب توده ايجواب دهد و بعد از به کار بردن روي علف هاي هرز اثر قابل قبولي داشته باشد.
کنترل بيولوژيک همچنين مي تواند به طور غير مستقيم از طريق اعمال روش هاي زراعي انجام شود .به اين طريق که با سيستم کشت حفاظتي يا بدون شخم و جلوگيري از چراي دام در فصل هاي بخصوص باعث افزايش دشمنان طبيعي و ميکرو ارگانيسم هاي خاک مي شوند.
کنترل بيو لوژيک علف هاي هرز يک فرايند طولاني ،تدريجي و گران است اما تحقيقات نشان داده است که بازگشت سرمايه در اين روش به طور کلي و در پايان کار ۵۰:۱ است و شايد تا ۱۰۰:۱. کنترل بيولوژيک در صورتي موفق است که قدرت رشد و فراواني علف هاي هرز و همچنين هزينه هاي اقتصادي که آنها به کشاورزان تحميل مي کنند را کاهش دهد.
● مراحل انتخاب يک عامل کنترل بيولوژيک قبل از آزاد شدن در محيط
▪ انتخاب دشمنان طبيعي که از علف هرز يا آفت مورد نظر تغذيه مي کنند.
▪ انجام مطالعات گسترده روي عامل بيولوژيک تا زماني که مطمئن شوند که تنها به علف هرز يا آفت مورد نظر حمله مي کند.
▪ انجام آزمايشات ناحيه اي
▪ تاييد توسط سازمان محيط زيست و سازمان هاي ديگري که با توجه به کشور هاي مختلف فرق مي کند.

در اثر بسياري از فعاليت ها در كارگاه ها و صنايع، مثل خرد كردن، ساييدن، حفاري، آسياب كردن، برش، تراش و... و در مشاغلي نظير نجاري، سنگ بري ها، معادن، ما ...

تنش يا استرس Stress ، واژه‎اي است که اولين بار توسط دانشمندان علوم بيولوژيک در مورد موجودات زنده بکار برده شد. بعدها اين واژه از علم فيزيک گرفته شده و ...

ميکروکنترلر سيستم هاي مبتني بر ميکروکنترلر بلوك دياگرام سيستم مبتني بر ميکروکنترلر ملزومات سخت افزاري و اجزاء داخلي سيستمهاي مبتني بر ريزپردازنده ها م ...

سوخت بيولوژيک جديد که از قند ميوهجات بدست ميآيد نسبت به اتانول سنتي از جذابيت بيشتري برخوردار خواهند بود. جايگزين کردن سوختهاي فسيلي سرشار از کربن با ...

اتمسفر مانند نهر يا رودخانه داراي فرآيندهاي طبيعي است که در تميز کردن آن نقش دارند. بدون چنين فرآيندهايي تروپوسفر سريعا به محيطي نامناسب براي زيست بشر ...

امروزه در صنعت و در بسياري از وسايل خانگي کنتر دور موتور مورد استفاده قرار ميگيرد. از جمله ميتوان به کاربردهاي کنترلگرهاي دور موتور، به موارد زير اشار ...

حضور ذهن ندارم کسي در بازي آرزوهاي گيکي آرزو کرده باشد بتواند مغز خود را مستقيماً به اينترنت متصل کند يا از تراشه ها و پردازنده هاي کامپيوتري براي افز ...

● واژگان ▪ پارازيتوئيد: گروهي از حشرات هم چون زنبورهاي مفيد با تخم ريزي در تخم برخي از آفات و تخريب آن ها سبب کنترل جمعيت آفات مي شوند که پارازيتوئيد ...

دانلود نسخه PDF - کنترل بيولوژيک