up
Search      menu
آموزش,روانشناسی :: مقاله کم ر ويي ناشي از ترس PDF
QR code - کم ر ويي ناشي از ترس

کم ر ويي ناشي از ترس

در پيله انزوا

کم ر ويي، يک پديده پيچيده رواني اجتماعي است. کم ر ويي، يک صفت يا ويژگي ارثي يا ژنتيکي نيست، بلکه اساساً در نتيجه روابط نادرست بين فردي و سازش نايافتگي هاي اجتماعي در مراحل اوليه رشد، در خانه و مدرسه پديدار مي شود.با اينکه برخي از روانشناسان بر اين عقيده اند که بعضي افراد با زمينه يا سندروم کم ر ويي متولد مي شوند اما بايد توجه داشت که بحث درباره سندروم کم ر ويي و استعداد بيشتر بعضي از کودکان در ابتلا به کم ر ويي به معناي ارثي بودن مثل رنگ چشم و پوست نيست.بديهي است کودکان کمرو عموماً متعلق به والديني هستند که خودشان کم ر ويي دارند، ليکن اين بدان معني نيست که اين قبيل کودکان کم ر ويي را از طريق ژن هاي ناقل از والدين خود به ارث برده اند، بلکه اساساً بدين معناست که کم ر ويي را از آنها ياد گرفته اند.
کم ر ويي ناشي از ترس
کم ر ويي ناشي از ترس، عموماً از سال اول زندگي نوزاد مشاهده مي شود. مطالعات انجام شده روي نوزادان، حاکي از اين است که در اواسط سال اول زندگي (غالباً در شش ماه دوم آن)، کم ر ويي به عنوان يک پديده همگاني در همه نوزادان، نسبت به غريبه ها و افراد آشنايي که به خاطر تغيير لباس و آرايش، ظاهرشان متفاوت به نظر مي آيد ديده مي شود به عبارت ديگر در اين شرايط اضطراب ناشي از روبه رو شدن با بيگانه ها و ناآشناها، وجود کودک را فرا مي گيرد. در حقيقت کودک خردسال، از اين رو کمرو است که مردم برايش ناآشنا هستند، از او بزرگتر، قوي تر، قدرتمندتر و مقتدرترند و کودک نمي داند که در شرايط گوناگون چگونه با وي برخورد خواهند کرد.
بعد از ۶ ماهگي، کودکان خردسال به تدريج به لحاظ رشد ذهني و عاطفي، مي توانند افراد آشنا را از غريبه ها تشخيص دهند. همراه با افزايش دامنه ارتباطات کودک با ديگران، کم کم بر تجارب خوشايند و دوست داشتني وي افزوده مي شود و کودک از ارتباط و همنشيني با ديگران بخصوص آشنايان لذت مي برد، ترسش فرو مي ريزد و اين حالت مقدمه لازم و مطلوبي براي اجتماعي تر شدن کودک است.
● خانواده و فرزندان کم رو
در بررسي علل کم ر ويي به طور مشخص مي بايست به شرايط و عوامل خانوادگي، ويژگي هاي شخصي و شخصيتي، نظام باورها و رفتارهاي فردي، موقعيت هاي رواني و اجتماعي اشاره کرد.محيط خانواده و تجارب اوليه کودک به خصوص در سنين پيش دبستاني و سال هاي آغازين مدرسه، اصلي ترين نقش را در شکل گيري شخصيت کودک دارد. در اين دوران الگوهاي رفتاري بزرگسال، برنامه هاي تلويزيوني، نحوه و ميزان ارتباطات عاطفي، کلامي و اجتماعي خردسالان با والدين و بزرگسالان خانواده بيشترين تأثير را در رشد مطلوب اجتماعي يا به وجود آمدن اضطراب و کم ر ويي کودکان مي تواند داشته باشد.
هنگامي که الگوهاي بزرگسال مثل والدين، خودشان عموما مضطرب هستند و از مهارت برقراري روابط عاطفي اجتماعي مطلوب و خوشايند با ديگران به ويژه با فرزندان خود بي بهره هستند، بدون شک طبيعي است که فرزندان اين خانواده نيز بياموزند که کمرو باشند به همين دليل بعضي از روانشناسان مانند «واتسون» کم ر ويي کودکان را در نتيجه يادگيري و تقويت آن در خانه و مدرسه مي دانند.
کمال جويي و آرمان گرايي فوق العاده والدين و انتظارات نامعقول آنان از فرزندان در شرايط گوناگون و وادار کردن آنها به رفتارهاي کليشه اي و قالبي و عکس العمل هاي تصنعي در موقعيت هاي مختلف اجتماعي، (در حضور مهمانان، به هنگام مهماني رفتن، حضور در مجالس جشن و مراسم عمومي، در کوچه و خيابان، در اتومبيل و اتوبوس، به هنگام لباس پوشيدن، غذا خوردن، نگاه کردن، صحبت کردن، راه رفتن و ...(، سختگيري بيش از حد بر کودکان و نوجوانان و داشتن توقعات زياد، رفتار خصمانه و عصبي با آنها، تهديدها و تنبيه ها، تحقيرها و تهديدهاي ناروا يا حمايت هاي افراطي و غيرضروري از فرزندان) از اصلي ترين زمينه هاي رشد معيوب اجتماعي کودک و بروز کم ر ويي به شمار مي آيند.
مشاهده دوگانگي و تعارض در رفتار الگوهاي بزرگسال و ايجاد ناهماهنگي در مفاهيم اساسي شخصيت کودک که موجب کشمکش هاي دروني و در نتيجه اختلال در رشد طبيعي مي شود، اضطراب شديد و کم ر ويي کودک را به همراه خواهد داشت. کم ر ويي در ميان فرزندان اول خانواده و تک فرزندها بيش از ساير فرزندان خانواده ديده مي شود، بخصوص زماني که والدين قادر نباشند زمينه تربيت و رشد اجتماعي مطلوب و هماهنگ ايشان را مطابق با نيازهاي عاطفي و اجتماعي آنان فراهم آورند. به طور کلي در بيشتر موارد، فرزندان اول خانواده و تک فرزندها با بزرگترها بيشتر همانندسازي مي کنند و تمايل ايشان در برقراري ارتباط با بزرگسالان بيش از همسالانشان است.
به ديگر سخن، فرزندان اول خانواده و تک فرزندها در برقراري ارتباط با همسالان و همکلاسي هاي خود بيشتر با مشکل مواجه مي شوند تا با افراد بزرگسال چرا که عموماً والدين انتظارات و توقعات متنوعي از تنها فرزند و يا فرزند اول خود دارند و به دليل همين انتظارات فوق العاده، اعمال فشارهاي رواني از طرف والدين و آرمانخواهي هاي فراوان ايشان و احساس ناتواني اين قبيل فرزندان در تحقق بخشيدن به خواست هاي والدين به تدريج بعضا دچار احساس بي کفايتي مي شوند و خودپنداري بسيار ضعيفي پيدا مي کنند و زمينه اضطراب فراگير و کم ر ويي در شخصيت ايشان نمايان مي شود. به علت چنين وضعيت عاطفي رواني، از دست دادن احساس خود ارزشمندي و برخورداري از خودپنداري کمتر در بعضي از موارد فرزندان اول در مقايسه با ساير فرزندان خانواده به توفيقات کمتري در پيشرفت تحصيلي دست مي يابند.
مدرسه به عنوان اولين جايگاه رسمي تجربه اجتماعي کودکان، مي تواند نقش تعيين کننده اي در تقويت کم ر ويي يا پرورش مهارت هاي اجتماعي آنان ايفا کند. متأسفانه در بسياري از موارد، کم ر ويي کودکان در محيط مدرسه و فضاي کلاس درس تقويت مي شود و چنين رفتار ناخوشايندي در شخصيت کودک تثبيت مي شود.
در غالب موارد، اولياي مدرسه رفتار انفعالي و آرام و سکوت مضطربانه کودک يا کودکان کمرو و ناتوان را به عنوان يک صفت پسنديده و ويژگي رفتاري مطلوب تلقي مي کنند، بعضاً با تأييد و تشويق هاي خود به طور مستقيم و غيرمستقيم سعي مي کنند آن را تقويت کنند. واقعاً جاي بسي تعجب و تأسف است که در بسياري از مدارس ما گاهي بالاترين نمره انضباط از آن کمروهاست!
برچسب زدن ها و القاي ويژگي هاي خاص به بعضي از کودکان، مانند اين که معلم مرتباً بگويد که فلان کس، دانش آموزي است بسيار آرام، ساکت و مودب و اعمال فشارهاي اخلاقي و وادار کردن کودک به سکوت هاي اجباري و رفتارهاي به اصطلاح مؤدبانه مصنوعي سبب مي شود که وي به تدريج به يک موجود کاملاً کمرو با شخصيتي انفعالي تبديل شود.
در اينجا نيز اعمال فشارهاي رواني و اخلاقي، اجراي مقررات خشک و غيرقابل انعطاف، برخوردهاي قالبي و ديکتاتور منشانه، رقابت هاي فشرده و نابرابر، ترسيم فاصله يا شکاف فوق العاده زياد و غيرعادي بين وضع موجود و وضع مطلوب براي دانش آموزان، اظهار نگراني مداوم نسبت به آينده شاگردان و کنترل شديد رفتارهاي فردي و اجتماعي ايشان، کمال جويي ها و آرمان خواهي ها، تحقيرها و تهديدها، تنبيه ها و محدوديت هاي غيرمنطقي و تقويت روحيه تسليم پذيري و احساس عدم کفايت اجتماعي و غيره مي تواند زمينه هاي اضطراب و کم ر ويي را در کودکان ايجاد يا تقويت کند.
● فشارهاي اجتماعي و کم ر ويي
علاوه بر خانه و مدرسه، عواملي همچون محروميت ها و آسيب هاي اجتماعي، ناسازگاري هاي شغلي، سلطه ها و فشارهاي گروهي، مقايسه ها و برتري طلبي هاي قومي و نژادي، تقويت شخصيت انفعالي، پرخاشگري ها و قدرت مداري ها، کنترل شديد اجتماعي، ويرانگري خلاقيت هاي ذهني و غيره مي تواند از ديگر عوامل زمينه ساز فزوني اضطراب، تشديد کم ر ويي و رفتارهاي گوشه گيرانه باشد.
کم ر ويي رفتاري است آموخته شده و رفتاري قابل تغيير اما هميشه بايد اميدوار بود و به مطلوب ترين شرايط و مؤثرترين روش ها انديشيد.
● تاثير کم رويي بر افراد
کم رويي پيوستار رواني گسترده اي را در بر مي گيرد: مي تواند از احساس عدم کفايت در حضور ديگران تا حوادث آسيب زاي ناشي از اضطراب که کاملا زندگي يک فرد را ويران مي کند را در برگيرد. به نظر مي رسد کمرو بودن اسلوب ترجيحي برخي افراد در زندگي است اما براي ديگران به منزله محکوميت تحميلي زندگي بدون احتمال وجود عفو مي باشد. در انتهاي اين پيوستار افرادي قرار دارند که با کتاب خواندن ، فکر کردن و کارکردن با اشيا يا حضور در طبيعت ، احساس راحتي بيشتري مي کنند تا معاشرت با افراد ديگر. نويسندگان ، دانشمندان، مخترعين ، جنگلبانان و مکتشفين احتمالا شيوه اي از زندگي را برگزيده اند که آنان را قادر مي سازد بيشتر وقت خود را در دنيايي بگذرانند که انسانها فقط به طور پراکنده در آن حضور دارند. آنان بسيار درون گرا هستند و همراهي با ديگران در مقايسه با نياز آنان به تنهايي و داشتن خلوت ، جذابيت محدودي دارد.
در حقيقت امروزه افراد بسياري جذابيت زندگي تنها در جزيره اي دور افتاده را دوباره در مي يابند اما حتي در درجاتي از اين بخش کوچک از پيوستار کم رويي ، افرادي جاي گرفته اند که مي توانند به آساني هر زمان که لازم باشد با ديگران ارتباط برقرار کنند يا افرادي که به دليل عدم توانايي در پيشبرد يک گفت وگوي ساده، کنش متقابل را دشوار مي يابند مي توانند گروهي از مردم را مخاطب قرار دهند يا يک مهماني رسمي را در کمال آرامش برگزار کنند. طيف مياني پيوستار کم رويي شامل بخش اعظم افراد کمرو است، يعني کساني که در موقعيت هاي مشخص با افراد خاصي احساس بي کفايتي و ترس مي کنند. ناراحتي آنان آنقدر شديد است که به زندگي اجتماعي آنان آسيب وارد شده و عملکرد آنان مختل مي گردد و ابراز اين مطلب که چه فکر مي کنند و دوست دارند چه کار کنند را دشوار يا غير ممکن مي سازد.
از آنجا که منبع واحدي از کم رويي «ترس از مردم» موجب بروز واکنش هاي مختلف مي شود ، رفتار بيروني يک فرد هميشه شاخص قابل اطميناني براي تعيين ميزان کم رويي واقعي او به شمار نمي رود. کم رويي هميشه بر طرز رفتار ما تأثير مي گذارد اما لزوماً اين تأثير گذاري آشکار يا مستقيم نيست. در نهايت مي توان گفت اگر شما فکر مي کنيد خجالتي هستيد پس هستيد ، بدون در نظر گرفتن اين که در انظار چگونه رفتار مي کنيد.
افرادي که در پيوستار کم رويي در طيف مياني قرار دارند عموماً به خاطر عدم تسلط بر مهارت هاي اجتماعي يا فقدان اعتماد به نفس ، کمرو هستند . برخي افراد بر مهارت هاي اجتماعي لازم جهت تداوم بخشيدن به حرکت نرم و روان ماشين ارتباطات بشري تسلط ندارند. آنان نمي دانند که يک گفت وگو را چگونه آغاز کنند يا در کلاس درس چگونه از سخنران بخواهند که بلندتر صحبت کند .
بقيه هم براي انجام کاري که مي دانند صحيح است اطمينان لازم را ندارند. در انتهاي پيوستار کم رويي افرادي قرار دارند که ترس آنان از افراد ديگر هيچ حد و مرزي نمي شناسد افراد مطلقا کمرو. اين افراد هر زمان که براي انجام کاري در حضور مردم صدا زده مي شود بي نهايت مي ترسند و به قدري به واسطه اضطراب پديد آمده احساس نااميدي مي کنند که تنها راه را فرار و پنهان شدن مي يابند. اين پيامد حاکي از عدم صلاحيت، که در افراد بي نهايت کمرو پديد مي آيد به افراد جوان يا دانش آموزان محدود نمي گردد و حتي بر اثر مرور زمان نيز ناپديد نمي گردد.
در بدترين حالت، کم رويي مي تواند به روان رنجوري حاد مبدل گردد، يک بيماري ذهني که مي تواند موجب افسردگي شده و حتي در نهايت تاثير بسياري در اقدام به خودکشي داشته باشد.

استرس پاسخ بدن براي دفاع از خود است. اين طبيعت بدن در فوريت ها مانند کنار رفتن از سر راه ماشيني که بسرعت نزديک مي شود ، خوب است اما اگر به مدت طولاني ...

مقدمه مهارت در استفاده از ابزار هاي زمين شناسي براي زمين شناس امروز بسيار مهم و اساسي به نظر مي رسد و مي تواند او را در برداشت هاي صحرايي بسيار کمک نم ...

تبليغات رسانه ها هر روز براي تفکيک زباله هاي شهري ، به نقطه هاي روشن تري نسبت به گذشته مي رسد. ديگر کمتر کسي در شهرها پيدا مي شود که از مزيت هاي تفکيک ...

تبليغات رسانه ها هر روز براي تفکيک زباله هاي شهري ، به نقطه هاي روشن تري نسبت به گذشته مي رسد. ديگر کمتر کسي در شهرها پيدا مي شود که از مزيت هاي تفکيک ...

دنياي زنان بعضي اوقات تفاوت هاي بزرگي با دنياي مردان دارد و ممکن است بعضي مردها اين موضوع را درک نکنند، در اکثر اوقات زنان در هنگام ازدواج مخصوصا در س ...

نقاشي بچه ها چيزي است که روند تکاملي دارد. بچه ها به تدريج مهارت نقاشي کردن را به دست مي آورند و نقاشي شان پيشرفت مي کند..... گاهي والدين با ديدن برخي ...

خواب براي کودک همانند تغذيه لازم و ضروري است. پس از مشکلات تغذيه اي، مشکلات خواب کودکان عمده ترين شکايت بسياري از والدين است و عوامل زيادي در اين قبيل ...

زمستان هميشه با سرماخوردگي جسمي و زکام و تب و لرز همراه نيست، گاهي نيز موجب ترس و لرز آدمي مي شود و سرماخوردگي روحي را نيز به همراه دارد. اين تنها پزش ...

دانلود نسخه PDF - کم ر ويي ناشي از ترس