up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله کمپوست PDF
QR code - کمپوست

کمپوست

تبليغات رسانه ها هر روز براي تفکيک زباله هاي شهري ، به نقطه هاي روشن تري نسبت به گذشته مي رسد. ديگر کمتر کسي در شهرها پيدا مي شود که از مزيت هاي تفکيک زباله ها بي اطلاع باشد و شايد مشکل اصلي فقط مرحله اجرا است ؛ اما غير از شيشه ، کاغذ و فلز که معمولا به عنوان زباله هاي بازيافتي معرفي مي شوند کمتر کسي به گروه اصلي زباله ها که همان زباله هاي تر هستند، فکر مي کند.
اين گروه به عنوان منابع اوليه تهيه کمپوست ، قابليت دارند که به مهمترين منابع اوليه در تهيه کودهاي کشاورزي تبديل شوند؛ اما صحبت ها بر سر بايدها و نبايدها بالا گرفته و زباله با شمشيري دو لبه که از يک سو تهديد سلامت جامعه و از سوي ديگر، تلاش براي تامين منابع غذايي انسان را به يدک مي کشد نقل محافل علمي است. با هم نگاهي به اين بايدها و نبايدها داشته باشيم.
کمپوست طي فرآيندهايي که روي موادخام بلااستفاده و کم ارزش به دليل بالا بردن کيفيت آن براي موارد خاص يا کاستن مضرات و معايب آن انجام مي شود، به دست مي آيد. با توجه به نوع مواد اوليه و روش کمپوست کردن ، انواع مختلف کمپوست را مي توان توليد کرد. زباله هاي شهري بقايا و پساب کارخانه هاي صنعتي ، بقاياي کشاورزي و دامداري ها و حتي فضولات انساني قابل کمپوست کردن هستند. طي عمل کمپوست ، مواد اوليه در شرايط هوازي باميزاني از اکسيژن تحت کنترل و رطوبت مناسب در يک دماي خاص به موادي تبديل مي شوند که حداقل از يک يا چند نظر نسبت به مواد اوليه برتري دارند. يکي از مهمترين فوايد کمپوست کردن مواد، حذف بوي نامطبوع و زننده آنهاست.
غالب موادي که به عنوان ماده اوليه در تهيه کمپوست به کار مي روند زباله هاي با بوي بسيار بد را شامل مي شوند که قابل استفاده در کشاورزي نيستند؛ چرا که هيچ کشاورزي حاضر به استفاده از اين مواد متعفن در مزرعه خود نيست.
حتي تصور مصرف صدتن زباله با بوي نامطبوع در يک مزرعه به نسبت کوچک ۲ هکتاري تا شعاع چند کيلومتر هر انساني را فراري مي دهد، در صورتي که با کمپوست کردن همين مقدار زباله مي توان اين مشکل را براحتي بر طرف کرد. فايده ديگر آن کاهش حجم مواد اوليه است که بيشتر از طريق از دست رفتن آب زايد موجود در مواد اوليه در زباله ها حاصل مي شود. اين مساله حمل و نقل و مصرف ضايعات را آسان مي کند و تاثير بسزايي در سهولت استفاده از کمپوست دارد. علاوه بر اين ، کاهش آب موجود در زباله ها باعث متوقف شدن رشد ميکروارگانيزم هاي ناخواسته مي شود و از تجزيه و فساد آن جلوگيري مي کند. تجزيه مواد سمي موجود در زباله ها شامل بقاياي شوينده ها، حلال ها، مواد سمي ناشي از فساد بي هوازي موادغذايي مثل اسيد بوتيريک و... طي عمل کمپوست کردن تجزيه مي شوند و بخش عمده اي از اثرات مخرب خود را از دست مي دهند، در صورتي که رها کردن اين مواد از محيط زيست ، پيش از عمل کمپوست مي تواند بشدت باعث تخريب اکوسيستم شود حتي بسياري از نگهدارنده هاي موادغذايي نيز نبايد براحتي در محيط زيست رها شوند. فايده ديگر کمپوست کردن ، امکان نگهداري آن در طول زمان بيشتر است ، چرا که به طور کلي نگهداري زباله به مکان هان خاصي نياز دارد و بسيار دردسرزاست ، ولي کمپوست باتوجه به رطوبت کم و پاک بودن آن از ميکروارگانيزم هاي مضر و عدم دارا بودن بوي نامطبوع ، در هر مکاني قابل انبار کردن و نگهداري است.
نکته مهم اين که بجز موارد خاص از بيشتر مواد زايد شهري و کشاورزي مي توان کمپوست تهيه کرد و نه تنها اين مواد اوليه قابل اختلاط با يکديگر هستند، بلکه نتايج تحقيقات نشان مي دهد مخلوط کردن موادآلي حاصل از زباله هاي شهري با بقاياي کشاورزي مي تواند بر کيفيت کمپوست اثر مثبت داشته باشد، در نتيجه طيف وسيعي از موادآلي را مي توان طي روش هايي به کمپوست تبديل کرد.
● فوايد کاربرد کمپوست در کشاورزي
درصد عمده اي از مواد موجود در کمپوست ، جزو موادآلي هستند که براي بهبود خصوصيات فيزيکي ، شيميايي و بيولوژيک خاک بسيار ضروري هستند. موادآلي باعث بهبود تخلخل خاک و افزايش تهويه خاک مي شود. مي تواند کاستي هاي موجود در خاک هاي شني را در نگهداري آب کم کند. همين طور از شدت سله در خاک هاي رسي بکاهد. مواد آلي رشد ميکروارگانيزم ها در خاک را سرعت مي بخشد و از جنبه هاي مختلف مي تواند براي آنها مفيد واقع شود.
● موانع توليد کمپوست در ايران
کشور ما از نظر توليد سرانه زباله ، در دنيا در رده هاي بالايي قرار دارد. در عمده کشورهاي اروپايي ، زباله به صورت هفتگي جمع آوري مي شود.
در صورتي که در کشور ما به دليل حجم بالاي زباله بايد روزانه و حتي چند بار در روز ، زباله از سطح شهر و روستا جمع آوري شود. اين پتانسيل بالا متاسفانه هنوز با فناوري ادغام نشده است.
در بسياري از شهرهاي ايران همچنان سيستم سنتي دفن زباله برقرار است که باعث ايجاد مناطقي آلوده مي شود که مرکز شيوع انواع بيماري ها بوده و از نظر بهداشتي به طور کلي مردود است.
کشاورزان ما نيز با اين ماده بخوبي آشنا نيستند و موارد کاربرد آن را به درستي نمي دانند. استفاده ناصحيح از کمپوست ، در مواردي باعث متضرر شدن زارع شده که منجر به تبليغات سوئ براي اين ماده مفيد شده است.
کاربرد اين مواد در خاک هاي اسيدي شني مي تواند به طور کلي بسيار سودمندتر از خاک هاي حاصل خيز باشد. به نظر مي رسد بايد تحقيقات هدفداري به منظور تعيين ميزان مصرف اين ماده در کشت هاي مختلف و بخصوص در صنعت توليد قارچ انجام شود و شرايط توليد آن هم بايد با بررسي هاي کاوشگرانه بهينه سازي شود تا اثرات سودمند کمپوست بيش از پيش مشخص گردد.
به طور قطع فرهنگ سازي براي آشنايي مردم با شيوه برخورد با زباله به عنوان يک ماده ارزشمند مي تواند اين طلاي کثيف را به پول نقد و قابل استحصال تبديل کند.
همچنين مي تواند عناصر غذايي مورد نياز گياه را در خود ذخيره و آن را در مواقع نياز براي جذب گياه آزاد کند. از اين رو، اثر موادآلي موجود در کمپوست ، بسيار در کشاورزي مورد توجه است. افزايش توان نگهداري آب در خاک يکي از فوايد غيرقابل انکار کمپوست است.
● مواد آلي از کجا مي آيند؟
مواد آلي اوليه مورد استفاده در فرآيند کمپوست سازي ، زباله هايي هستند که بسيار ارزان تهيه مي شوند و از آنجا که بشر همواره در زندگي خود اين مواد را توليد مي کند، مي توان اين زباله ها را جزو منابع تجديدپذير به شمار آورد، چراکه تا بشر هست زباله هم توليد خواهد شد. از طرف ديگر، مواجهه با اين زباله ها خود معضل بزرگي است.
در تمام دنيا شهرداري ها مي کوشند به نحوي از شر اين زباله ها خلاص شوند به اين ترتيب کمپوست کردن آنها اين امکان را فراهم مي کند که از بدترين و کريه ترين موجودي ، مواد مفيد و ضروري تهيه شود و از اين طريق مي توان سطح حاصلخيزي خاک را بالا برده و ميزان عناصر غذايي ضروري براي گياه موجود در خاک را افزايش داد.
● مضرات کمپوست
در صورتي که مواد اوليه کمپوست بخوبي تفکيک نشده باشند و حاوي عناصر سنگين مثل نيکل ، جيوه ، سرب و... باشند، کمپوست حاصل بشدت بر محيط زيست اثر مخرب دارد. لامپ هاي جيوه اي باتري هاي سربي ، روي ، قلع و ديگر فلزات سنگين موجود در انواع قوطي کنسروها و ظروف پخت و پز و جوهر چاپ روي کاغذها بشدت مي توانند در کمپوست حاصل از مواد جامد زباله هاي شهري وارد شوند.از اين رو بايد پيش از قراردادن زباله ها در کيسه ها در آشپزخانه و حداکثر قبل از بارگيري زباله ها از کنار خيابان ، اين مواد حاوي عناصر سنگين بايد از مواد آلي که در تهيه کمپوست به کار مي روند، جدا شوند. اهميت اين جداسازي به حدي است که مي تواند کيفيت کمپوست حاصل را تضمين کند.
در استانداردهايي که در تهيه کمپوست در دنيا به آن اشاره شده است ، نبود فلزات سنگين بسيار مورد تاکيد است. با توجه به مقادير بسيار زيادي از کمپوست که در مزارع يا صنعت توليد قارچ مورد استفاده قرار مي گيرد (حدود ۵۰ تن در هکتار) بديهي است که حتي غلظت بسيار کم اين عناصر سنگيني مي تواند حجم قابل توجهي از آن فلز را در محيطزيست رها کند.
اين فلزات بر رشد گياهان ، قارچ ها، باکتري ها، حيوانات و بخصوص پستانداران ، اثرات سوئ دارد. غلظت اين عناصر طي عمل کمپوست کردن معمولي کم نمي شود، بلکه بايد به طور جداگانه فرآيندي براي کاهش غلظت آن در کمپوست صورت گيرد که باتوجه به مشکلات موجود در جداسازي اين فلزات از کمپوست ، تفکيک زباله از مبدا بهترين و شايد تنها راه حل موجود براي جلوگيري از ورود مواد مضر به داخل کمپوست است.
يکي از معايب کمپوست ، عدم تناسب عناصر غذايي موجود در آن با نياز غذايي گياهان است ، به طوري که ۱۰ تن در هکتار کمپوست مي تواند نياز پتاسيم يک گياه زراعي معمولي مثل گندم را برطرف کند، در صورتي که ۱۰۰ تن از همين کمپوست حاصل از مواد زايد شهري نمي تواند تمام نياز نيتروژن گياه گندم را رفع کند.

تبليغات رسانه ها هر روز براي تفکيک زباله هاي شهري ، به نقطه هاي روشن تري نسبت به گذشته مي رسد. ديگر کمتر کسي در شهرها پيدا مي شود که از مزيت هاي تفکيک ...

سابقا محيط کشت قارچ دکمه اي فقط کود اسب بود اما از آنجايي که تهيه اين کود در مقياس وسيع امکان پذيرنبود از مواد ديگري مانند کاه گندم – کود مرغ و سنگ گچ ...

صنعت جهاني قارچ به علت ارتباطات بين المللي در تهيه مواد لازم(اسپان و کمپوست متمرکز) طبيعت تک کاشت وانبوه اين محصول دائما توسط بيماري هاي جديد که بسرعت ...

بطور کلي طرز پرورش قارچ مخصوص به خود آنست و مي توان آنرا در محيط تاريک پرورش داد و بجز نور مستقيم آفتاب, هر مقدار نور راتحمل مي کند در هر صورت در محل ...

مقدار دي اکسيد کربن موجود در هوا ۰.۰۳درصد و يا حدود ۳۰۰پي پي ام مي باشد. (هر ميليون کيلوگرم هوا داراي ۳۰۰کيلوگرم دي اکسيد کربن مي باشد ) در مناطق صنعت ...

استفاده از کودهاي شيميائي به اندازه زياد و به کارگيري بي رويه آفت کش هاي شيميائي باعث آلودگي آب، هوا و خاک مي شود. طي اين فرآيند آفت هاي موجود نسبت به ...

تهيه بذر قارچ با کود اسب براي اين منظور ممکن است از کمپوست طبيعي و يا مصنوعي استفاده شود . کود اسب کمپوست شده، کاملا شسته ميشود . تا بعضي مواد موجود د ...

● واژگان واژگان موردنياز به منظور تأمين مقاصد و اهداف کشاورزي زيستي عبارتند از: ▪ برچسب: از ديدگاه اقتصادي عبارتست از ارائه ي نام محصول، علائم تجاري و ...

دانلود نسخه PDF - کمپوست