up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله کليه PDF
QR code - کليه

کليه

نشانه‌هاي بيماري کليوي

کليه
کُليه (فارسي قديميتر گُرده) يکي از اندامهاي دروني بدن انسان و برخي ديگر از جانداران است.
بطور معمول در هر فرد سالم دو کليه وجود دارد که هر يک در يکطرف ستون مهره‌ها و زير دنده‌هاي تحتاني واقع شده اند. کليه‌ها به رنگ قرمز متمايل به قهوه‌اي بوده و از نظر شکل شبيه لوبيا مي‌‌باشند. هر کليه به اندازه مشت بسته فرد است. اکثر اعضاء بدن براي عملکرد مطلوب وابسته به کليه‌ها هستند. در نتيجه کليه‌ها يکي از مهم‌ترين اعضاي بدن انسان هستند.
وظايف کليه‌ها
مهم‌ترين وظيفه کليه‌ها برداشت مواد زائد از خون و بازگرداندن خون تصفيه شده به بدن مي‌‌باشد. هر دقيقه حدود يک ليتر خون (يک پنجم خوني که توسط قلب پمپ مي‌شود) از طريق سرخرگ کليوي وارد کليه‌ها مي‌شود. پس از اينکه خون تصفيه شد خون تصفيه شده از طريق سياهرگ‌هاي کليوي به بدن باز مي‌گردد. داخل هر کليه متجاوز از يک ميليون واحد بسيار ريز عملکردي بنام نفرون وجود دارد. هر نفرون از يک صافي بسيار کوچک بنام کلافه (گلومرول) که به يک لوله کوچک (توبول) متصل است تشکيل مي‌شود. آب و مواد زائد توسط اين صافي از خون جدا مي‌شوند و بداخل لوله‌هاي ه کوچک (توبول ها) جريان پيدا مي‌کنند. قسمت عمده اين آب توسط لوله‌هاي کوچک باز جذب مي‌شود و مواد زائد بصورت غليظ وارد ادرار مي‌شوند تا دفع گردند. ادرارهاي جمع شده از لوله‌هاي کوچک وارد قسمت قيفي شکل بنام لگنچه کليه شده و سپس از طريق لوله‌اي بنام ميزناي وارد مثانه مي‌شود. مثانه ادرار را تا زماني که ادرار کنيد نگهداري مي‌کند. پس از مثانه ادرار از طريق لوله‌اي بنام ميزراه از بدن خارج مي‌شود. کليه سالم بطور معمول يک تا ۲ ليتر ادرار در روز و بر اساس ميزان مايعات دريافتي توليد مي‌کند. کليه سالم قابليت افزايش فعاليت خود را دارد بطوريکه اگر يک کليه از دست رود کليه ديگر بزرگ شده و کار دو کليه را انجام خواهد داد.
سه وظيفه اصلي کليه ها
1-کليه‌ها آب بدن را تنظيم مي‌کنند: براي اينکه بدن شما بدرستي و به نحو مطلوب فعاليت کند لازم است که داراي حجم مناسب آب باشد. يکي از مهم‌ترين وظايف کليه‌ها برداشت آب اضافي يا حفظ آب بدن در موارد ضرورت مي‌‌باشد.
2-کليه‌ها مواد زائد را برداشت مي‌کنند: بسياري از مواد در خون و مايعات بدن بايد در اندازه مناسب وجود داشته باشند تا بدن به درستي عملکرد داشته باشد. براي مثال: سديم و پتاسيم مواد معدني هستند که از مواد غذايي بدست مي‌‌آيند. اين مواد معدني براي سلامتي لازم هستند اما بايد در حد معيني نگهداشته شوند. زمانيکه کليه‌ها بدرستي فعاليت کنند، مواد زائد از بدن داخل ادرار ترشح مي‌شوند همچنين کليه‌ها در تنظيم ساير مواد معدني در بدن مانند: کلسيم و فسفر که براي تشکلي استخوان لازمند، کمک مي‌کنند مواد زائد مانند: اوره و کراتي نيز بايد از بدن خارج شوند. اوره و ساير مواد زائد زماني که بدن پروتئين‌ها مانند: گوشت را تجزيه مي‌کند، تشکيل مي‌شوند. کراتي نين يک محصول زائد ماهيچه است. اگر فعاليت کليه‌ها کاسته شود، اوره و کراتي نيز در خون افزايش مي‌‌يابند بسياري از محصولات زائد اگر از مايعات بدن جدا نشوند براي بدن سمي هستند براي مثال، وقتي فردي دارويي مصرف مي‌کند، مواد زائد شيميايي که از مصرف اين دارو در بدن بوجود مي‌‌آيند، عمدتاً توسط کليه‌ها از بدن خارج مي‌شوند.
۳- کليه‌ها هورمون مي‌‌سازند: کليه‌هاي سالم پيک (پيغام بر)‌هاي شيميايي مهمي بنام هورمون‌ها را نيز مي‌‌سازند. اين هورمون‌ها در جريان خون گردش کرده و بعضي از عملکردهاي بدن مانند: فشار خون، ساخت گويچه‌هاي قرمز و برداشت کلسيم از روده‌ها را تنظيم مي‌کنند.
نشانه‌هاي بيماري کليوي
بيماري کليوي معمولاً بي سر و صدا پيشرفت مي‌کند و پيش از ايجاد هر گونه شکايت موجب تخريب قسمت عمده‌اي از فعاليت و عملکرد کليه مي‌گردد. بنابراين افراد در معرض خطر پيشرفت بيماري کليوي بايد بطور مرتب مورد ارزيابي قرار گيرند. اين افراد کساني هستند که مبتلا به بيماري قند - ديابت - پرفشاري خون، بيماري عروقي و وابستگان نزديک افراد مبتلا به بيماريهاي ارثي کليه مي‌‌باشند.
گاهي اوقات افراد با بيماري شديد کليوي نيز بدون علامت مي‌‌باشند. اين موضوع اهميت آزمايش خون يا آزمايش ادرار را در بررسي مشکلات کليوي روشن مي‌کند. به هرحال شکايات و علائم زير مي‌توانند نشانگر بيماري کليوي باشند که در صورت وجود، انجام آزمايشات و بررسي‌هاي بيشتر توصيه مي‌شود. بعضي از علائمي که مي‌تواند نشانگر بيماري کليوي باشد عبارت‌اند از:
* خستگي
* پرفشاري خون
* ورم چشم ها، دست يا پا
* دفع ادرار خوني، تيره يا رنگ چاي
* شب‌ادراري (بيشتر از يک بار در موقع خواب)
* کاهش اشتها (کاهش وزن)
* خارش سراسري پايدار
زماني که کليه‌ها نارسا شوند مواد زائد و مايعات در بدن تجمع پيدا کرده و شما نياز به درمان دياليز (براي تصفيه خون يا به وسيله ماشين يا از راه شکم و به صورت دياليز صفاقي) يا پيوند کليه داريد چگونه مي‌توانيد در پيشگيري از بيماريهاي کليوي موثر باشيد. فشار خون خود را بطور منظم چک کنيد. فشار خون بالا و کنترل نشده سرعت طبيعي هر گونه بيماري کليوي را افزايش مي‌‌دهد. اگر شما مبتلا به مرض قند مي‌‌باشيد، بايد بيماري شما تحت کنترل درآيد. تعداد زيادي از بيماران کليوي مبتلايان به بيماري قند مي‌‌باشند به ويژه و حتي الامکان از مصرف داروهايي که توسط پزشک تجويز نشده‌اند ماند مسکن‌ها خودداري کنيد. پيش از مصرف هر دارو حتما با پزشک خود مشورت نمائيد. ديگر داروهاي ويژه مانند سموم، آفت‌کش‌ها و مواد مخدر و ... نيز مي‌توانند موجب آسيب کليه شوند. پزشک شما مشکلات و عوارض ناشي از مصرف طولاني مدت و بدون مجوز اين داروها را بيان مي‌کند.

سنگ کليه به خصوص در کشور ما يکي از بيماري هاي شايع کلينيک ارولوژي محسوب مي شود و موادي که از آن با عنوان سنگ کليه ياد مي شود واقعاَ سنگ هستند،درباره ا ...

سال ۲۰۰۵، «عبدالله دار» جراح پيوند و متخصص اخلاق پزشکي در نشريه معتبر Nature Clinical Practice Nephrology نوشت که ايران موفق شده فهرست انتظار پيوند کل ...

نارسايي كليه در دو طيف سني بررسي مي‌شوند؛ يكي طيف سني اطفال كه معمولاً افراد زير 18 سال را در بر مي‌گيرند و ديگري طيف سني بزرگسالان كه بالاي سن 18سال ...

عفونت کليه در اثر هجوم باکتري به کليه اتفاق افتاده و به نام پيلونفريت معروف است و شامل انواع پيلونفريت حاد و مزمن و پيلونفريت آمفيزماتو مي باشد. بعضي ...

کليه ها در بدن ما دو عضو کوچک هستند. روي هريک از اين دو عضو اعضاي کوچک تري قرار گرفته که ما به شدت به آنها نياز داريم. نام اين دو عضو کوچک، غدد فوق کل ...

سرطان پروستات به نژاد، جنس و نوع تغذيه افراد بستگي دارد. تاکنون آمار دقيقي در مورد شيوع اين سرطان در ايران وجود نداشت، اما مطالعات اخير نشان مي دهد که ...

اولين نکته اي که شما به عنوان يک فرد ديابتي بايد بدانيد، اين است که ديابت از جمله بيماري هايي است که در صورت کنترل نکردن آن، عوارض ناگواري به همراه دا ...

● دستگاه گوارش دستگاه گوارش از لوله گوارش و اعضاي مرتبط با آن تشکيل مي شود. لوله گوارش يک لوله پيچ خورده به طول حدود۷ متر است که غذا در حين هضم شدن از ...

دانلود نسخه PDF - کليه