up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله کلزا PDF
QR code - کلزا

کلزا

فرآيند خشک شدن کلزا بهينه سازي ميشود

خشک کردن کلزا پس از برداشت، يکي از عوامل مهم در حفظ کيفيت آن ميباشد. در ايران، با استفاده از کمباينهاي بزرگ دانههاي کلزا برداشت شده و توسط خشککنهاي ايستاده و بستر خوابيده موجود در کارخانههاي شاليکوبي (در فصل بيکاري) خشک ميشود که در اين خشککنها علاوه بر تعداد و ظرفيت محدود، محصول خروجي نيز بهعلت عدم خشکشدن يکنواخت، داراي کيفيت مناسبي نميباشد؛ لذا ما شاهد ضايعات زيادي در اين مرحله ميباشيم و با توجه به نياز کشور به خشککنهاي با راندمان و کيفيت بالاي محصول خروجي، در شرکت خزرالکتريک آمل، دستگاه خشککن پاروئي به منظور خشک کردن غلات و دانههاي روغني خصوصاً کلزا طراحي و ساخته شد . در حين طراحي و ساخت مسائل زير مدنظر قرار گرفت.
● خواص فيزيکي کلزا همچون ميانگين قطر
▪ پارامترهاي مؤثر بر عملکرد همچون رطوبت اوليه و نهائي کلزا، دماي هواي خشک کردن، عدم نياز به نيروي انساني به منظور جابهجائي محصول در حين خشککردن، حجم هوادهي بالاي بلوئر، اتوماتيک بودن و قابليت کنترل درجه حرارت مشعل دستگاه طراحي، ساخت و مورد ارزيابي قرار گرفت، در حين طراحي و ساخت، قابليت تغيير و تنظيم کل سيستم مدنظر قرار گرفت يعني کشاورزان و کارخانههاي روغنکشي قادر هستند از اين دستگاهها به منظور خشککردن ساير غلات و حبوب نيز استفاده کنند.
به منظور ارزيابي دستگاه، ابتدا دانههاي کلزا با رطوبت بالا وارد محفظه خشککن ميشوند که با استفاده از حرکت پاروها و کالسکه، اين دانهها در تمام سطح خشککن پخش ميگردند. اين پاروها علاوه بر عمل بههم زدن محصول در حين خشک شدن، عملي تخليه آنها را نيز برعهده دارند. پس از پايان فرآيند، محصول از انتهاي دستگاه تخليه و راندمان دستگاه تعيين ميگردد.
ميانگين قطر دانههاي کلزا ۶۳ ۱ ميليمتر، رطوبت اوليه ۲۴۱۹ درصد، رطوبت نهائي ۱۰۹۰ درصد، درجه حرارت خشککن در حدود ۸۲۰ درجه سانتيگراد و راندمان دستگاه ۴۲ تن در ساعت (نزديک به ۸۰ تن در ۲۴ ساعت) ميباشد که اين راندمان در مقايسه با خشککنهاي متداول، رقم چشمگيري بوده و محصول خروجي نيز بهعلت مخلوط شدن در حين خشک شدن داراي کيفيت بالائي ميباشد.
کلزا (Brassica Napus) يکي از مهمترين گياهان روغني است که ويژگيهاي خاص اين گياه و سازگاري آن با شرايط مختلف آب و هوائي ايران، اهميت اين محصول را هر چه بيشتر کرده و بهعنوان نقطه اميدي جهت تأمين روغن خوراکي مورد نياز کشور ما به شمار آمده است.
روغن کلزا در مقايسه با روغنهاي حاصل از دانههاي آفتابگردان، ذرت و سويا بهدليل حضور اسيدهاي چرب اشباع شده و فاقد کلسترول از کيفيت تغذيهاي بالائي برخوردار است. کنجاله کلزا با دارا بودن حدود ۵ ۴۶ درصد پروتئين، ۵ ۳ درصد چربي و ۲ ۱ درصد فسفر قابل جذب نسبت به کنجاله سويا برتري نشان ميدهد.
دانه کلزا (Canola) داراي ۴۸۴۰ درصد روغن در دانه و ۴۵۳۸ درصد پروتئين در کنجاله ميباشد و ميزان رطوبت دانه آن در حدود ۹ درصد ميباشد. نسبت اسيد لينولئيک به اسيد لينولنيک در روغن کلزا تقريباً ۱ به ۲ ميباشد که براي مصارف انسان نسبت متعادلي به شمار ميرود. کنجاله کلزا حاوي ۱۳ درصد فيبر است. وجود مقدار نسبتاً زياد فيبر در کنجاله يک عامل محدودکننده در استفاده از آن بهعنوان خوراک دام است زيرا توان توليد انرژي را در جيره غذائي کاهش ميدهد. پوسته کلزا تقريباً ۵ ۱۶ درصد تا ۵ ۱۸ درصد وزن خشک دانه را تشکيل ميدهد. وزن هزار دانه کلزا در حدود ۳ تا ۷ گرم متغير است.
برداشت ۲ تن در هکتار دانه کلزا معادل توليد ۸۰۰ کيلوگرم روغن نباتي، ۱۱۰۰ کيلوگرم کنجاله يا ۴۳۰ کيلوگرم پروتئين در هکتار ميباشد که استحصال اين مقدار روغن و پروتئين از ساير دانههاي روغني مقدور نخواهد بود.
کلزا در استانهاي مختلف ايران همچون گلستان، مازندران، فارس، خوزستان، کرمان، آذربايجانغربي و شرقي، اردبيل، خراسان شمالي و... کشت ميگردد. متوسط عملکرد در ايران در حدود ۲۱ تن در هکتار ميباشد. در ايران برداشت کلزا با استفاده از کمباينهاي بزرگ و با تغيير قسمت بردارنده با رطوبت ۲۵۲۰ درصد صورت ميپذيرد که تلفات بذر در هنگام برداشت در حدود ۵۰۰ کيلوگرم در هکتار ميباشد که مهترين علت آن تنظيم نامناسب کمباين ميباشد.
پس از برداشت، محصول برداشت شده سبز و مرطوب داراي ناخالصيهائي ميباشد که به منظور خشک کردن از خشککنهاي ايستاده متداول و خشککنهاي بستر خوابيده موجود در کارخانههاي شاليکوبي (چون زمان برداشت کلزا در فصل بيکاري کارخانههاي شاليکوبي است) استفاده ميگردد و پس از رساندن رطوبت دانههاي کلزا به محدوده ۱۰% آنها را در انبارهاي کارخانههاي روغنکشي ذخيره کرده و پس از اين مرحله فرآيند روغنکشي برروي آن صورت ميگيرد.
در اين روش خشک کردن کلزا، بهعلت اينکه تعداد و ظرفيت خشککنهاي مورد استفاده محدود ميباشد و از طرفي دانههاي کلزا بعد از يکهفته نه تنها کيفيت خود را از دست ميدهد، بلکه مناسب عرضه به بازار نخواهد بود، لذا مقداري از محصول برداشت شده از بين ميرود و مناسب استفاده در کارخانههاي روغنکشي نميباشد.

سوسک کک مانند Phyllotreta spp سوسک هاي بالغ به مزارع تازه جوانه زده کلزاي بهاره حمله کرده و از گياهان کوچک تغذيه مي کنند. شدت خسارت خصوصا در هواي گرم ...

خانواده فرفيون‌ها Euphorbiacea آكاليفا مارجيناتا Acalypha marginata آکاليفا مارجيناتا يا آكاليفاي برگي گياهي است که برگ‌هاي سبز تيره مايل به قهوه‌اي، ...

گياهان صنعتي گياهاني هستند که محصولات آنها بطور عمده پس از فرآيندهاي صنعتي مورد استفاده قرار مي گيرند اين گياهان را در گروههاي گياهان، روغني ، ليفي، ق ...

جو موشي Hordeum morinim Wall barley(mouse barley) علف هرزي يکساله،از خانواده Poaceae ،داراي ريشه هاي افشان که از طريق بذر توليد مثل ميکند. ساقه ها بال ...

دانلود نسخه PDF - کلزا