up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله کبوتر گوشتي PDF
QR code - کبوتر گوشتي

کبوتر گوشتي

راهکار عملي پرورش کبوتر گوشتي

● پرورش کبوتر در قديم
زمان اهلي شدن کبوتر به درستي معلوم نيست ولي آنچه مسلم است اينکه از سه هزار سال قبل از ميلاد مسيح، کبوتردر مصر وجود داشته و پادشاهان مصر، به عنوان پيک از آن استفاده مي کردند و حتي آنها را پرنده هاي مقدس مي دانستند. پس از مصر، ايران، چين، يونان و روم از قديمي ترين مراکز پرورش و تربيت کبوتر در اعصار گذشته بوده اند.
● پرورش کبوتر در ايران
درگذشته در ايران کبوترخانه هاي زيادي ساخته شده بود. شاردن جهانگرد معروف، در زمان خود تعداد اين کبوترخانه ها را ۳۰۰۰ برج مي داند.
از آن جايي که اين کبوترخانه ها بيشتر در مزارع واقع شده است، مي توان به اين نکته پي برد که درگذشته از فضله کبوتر به عنوان کود استفاده مي کردند. بدين منظور ساختمان دروني کبوترخانه ها را شبيه کندوي زنبور عسل درست مي کردند تا کبوتران در آن جا زندگي کرده و غذاي خود را از مزارع اطراف تامين کنند و از طرف ديگر کشاورزان نيز هر چند وقت يک بار فضولات آنها را جمع آوري مي کردند. شاردن جهانگرد مي گويد: «حوالي اصفهان ۳۰۰۰ کبوترخانه مي شماردند و تمامي اينها چنان که ديده ام بيشتر براي تحصيل کود ساخته شده است نه براي پرورش و تغذيه کبوتران. ايرانيان فضله پرندگان را «چلغوز» مي نامند که به معني محرک قوي مي باشد».
اهميت کبوترخانه در اقتصاد ايران چنان بوده است که غازان خان مغول در کنار ساير اقداماتي که براي احياي کشاورزي ايران انجام داد، فرمان هايي براي حفظ، بازسازي و نگهداري کبوتران و کبوترخانه ها صادر کرد.
ولي در حال حاضرکبوتر در ايران بيشتر براي تفريح مورد استفاده قرار مي گيرد و ايران باسابقه چندين هزار ساله در اين امر از اين علم افتاده.
● نژادهاي معروف کبوتر
کبوتر شاهي King Pigeon
نژادي آمريکايي است که از آن گونه هايي به رنگ هاي سفيد، نقره اي، آبي تيره، سرخ و زرد وجود دارد. معمول ترين آنها گونه سفيد است. وزن کبوتر نر بالغ در حدود ۹۰۰ گرم و کبوتر ماده بالغ در حدود ۷۵۰ گرم و وزن هر جفت جوجه بين ۹۰۰ تا ۱۳۵۰ گرم است. اين نژاد سالانه ۸ تا ۱۵ جفت جوجه مي دهد.
کبوتر گاينت هومر Giant Homer Pigeon
اين نژاد از بهترين نژادهاي گوشتي کبوتر است. وزن کبوتر نر بالغ در حدود ۹۰۰ گرم و کبوتر ماده بالغ تقريبا ۷۰۰ گرم و وزن هر جفت جوجه ۴۰۰ تا ۶۰۰ گرم است. اين نژاد سالي ۸ تا ۱۲ جفت جوجه مي دهد. تنوع رنگي زيادي دارد و متداول ترين رنگ مربوط به گونه اي است که رنگ سر، دم و دو طرف بال ها آبي تيره و باقي اجزاي بدن، سفيد است. اين کبوتر از جمله بارورترين و پرنسل ترين کبوترها به شمار مي رود و ديگر اينکه براي تغذيه انسان گوشت مناسب و لذيذي دارد.
کبوتر رنت Rant Pigeon
اين نژاد سنگين وزن ترين کبوتر است. وزن پرنده بالغ آن در حدود ۵ ۱ کيلوگرم است و رنگ هاي متفاوتي دارد که بيشتر به رنگ سفيد است. اين نژاد سالانه ۴ تا ۶ جفت جوجه مي دهد و وزن هر جفت جوجه آن ۵ ۱ تا ۲ کيلوگرم است. اين نژاد از بدني کشيده و سينه اي عميق برخوردار است.
کبوتر کارينه Carneau pigeon
کبوترهاي کارينه از کبوترهاي جنوب بلژيک و شمال فرانسه به وجود آمده، وزن کبوتر نر بالغ حدود ۷۰۰ گرم و کبوتر ماده بالغ حدود ۶۰۰ گرم است. اين نژاد سالانه ۶ تا ۱۲ جفت جوجه مي دهد و وزن هر جفت جوجه حدود ۹۵۰ تا ۱۰۰۰ گرم است.
کبوتر موندن Mondaine Pigeon
اين نژاد دو تيره دارد، تيره سوئيسي سفيدرنگ با سري بدون پر و تيره فرانسوي با رنگ هاي مختلف، نژاد موندن شبيه مرغ است و وزن پرنده در حدود ۱ تا ۵ ۱ کيلوگرم است و سالانه ۵ تا ۱۲ جفت جوجه مي دهد و وزن يک جفت جوجه آن ۱۲۵۰ گرم است. پاهاي اين نژاد پرهاي انبوهي دارد.
کبوتر چين دار شرقي Oriental Frills Pigeon
مهمترين مشخصه اين نژاد منقار کوتاه است که به آن شکلي زيبا مي دهد و در انواع اصيل معمولا منقار پرنده کوتاه و پهن است. اما حقيقت اين است که پرورش آن با ساير انواع پرندگان زينتي تفاوتي ندارد و به عنوان پرنده تزييني مورد استفاده قرار مي گيرد.
کبوتر مکه Makka Pigeon
اصل اين نژاد به سه جا نسبت داده مي شود که اين سه مکان عبارتند از: شهر صنعا در يمن، شهر مکه و کشور مصر و بيشتر به نظر مي رسد که اصل آن از شهر صنعاي يمن بوده و از ان جا به مکه و مصر برده شده است. اين نژاد از آواز بسيار خوب و دلنشيني برخوردار است که با آواز ساير کبوترها متفاوت است.
کبوتر يعقوبي Jacobin Pigeon
کبوتر بسيار زيبايي است که به رنگ هاي مختلف ديده مي شود و دور تا دور سر آن را پرهاي انبوهي فرا مي گيرد که از پس سر کبوتر شروع شده و به جلوي گردن آن ادامه مي يابد.
● راهنماي پرورش کبوتر
بر عکس ساير طيور، کبوتران زندگي کاملا منوگام داشته و در سن ۷-۵ ماهگي به سن بلوغ مي رسند. هر قدر وزن آنها سنگين تر باشد به همين نسبت ديرتر بالغ مي شوند. بعد از اينکه کبوتر ماده اي اعلام آمادگي جنسي و همزيستي نمود، اوويست ها در تخمدان شروع به رشد کرده و پس از تقريبا ۵-۴ روز اولاسيون انجام گرفته و مدت کوتاهي بعد از آن هر جفت گيري و انقتال اسپرم صورت مي گيرد. تقريبا ۴۴-۴۰ ساعت پس از زمان جفت گيري، مي گذارد اولين تخم را مي گذارد. و بر عکس ساير طيور گذاشتن فقط دو تخم از لحاظ ژنتيکي تثبيت شده است و هيچ گاه افزايش و کاهش ندارد.
تخم کبوترها حدود ۲۰ گرم وزن و ۴ سانتي متر پهنا و رنگ سفيد دارد. نسبت زرده به وزن تخم با ۱۹ درصد بين ساير طيور در کمترين حد است ولي در درصد پوست آهکي با ديگر طيور ندارند. لانه سازي با همکاري هر دو جنس ۳-۲ روز قبل از گذاشتن تخم آغاز گشته و حتي پس از آن نيز ادامه مي يابد. پس از ۱۸-۱۷ روز جوجه ها از تخم خارج شده و به ندرت هر دو جوجه با هم متولد مي گردند. فاصله زمان تولد دو جوجه اغلب ۲۴-۱۲ ساعت است. کبوتر در بين طيور تنها پرنده اي است که جوجه آشيانه نشين دارد. ساير ماکيان در موقع تولد کاملا لخت هستند و حدودا پس از يک هفته پرهايشان جوانه مي زند. جوجه ها در حدود ۶ هفتگي توسط مادران تغذيه مي شوند. در ۵-۴ روز اول تولد غذاي جوجه ها را شيرابه چينه دان تشکيل مي دهند. اين شيرابه بسيار مغذي بوده و توسط سلول هاي چين خورده چينه دان ترشح مي شود. چينه دان در تعدادي از گونه هاي پرندگان خصوصا در خانواده کبوترها مولد شير مخصوص چينه دان است و تکثير سلول هاي مخاطي، کنده شدن و توليد شير توسط آنها به وسيله هورمون پرولاکتين، صورت گرفته و کنترل مي شود. اين پرندگان شير ايجاد شده در چينه دان را به دهان بازگردانده و جوجه ها را به وسيله آن غذا مي دهد. ساختمان ميکروسکوپيک چينه دان مشابه ساختمان مري است.
● رفتار کرچي و لانه گزيني
رفتار کرچي عبارت است از: خاتمه توليد تخم، خوابيدن بر روي تخم ها و مراقبت از جوجه هاي جوان. درصد باروري ۹۶-۸۵ درصد و ميزان جوجه درآوري ۸۵-۸۰ درصد است. رفتار خوابيدن روي تخم در کبوتر موجب تحريک رشد و توسعه کيسه چينه دان مي گردد. به نظر مي رسد که رشد و تزايد اين غده تحت کنترل مستقيم پرولاکتين باشد که در قمري توليد استروژن و آندروژن که با ترشح FSH تحريک مي شود، موجب رفتار لانه سازي در جنس ماده مي گردد.
در مقابل آغاز فعاليت لانه سازي در جنس نر بستگي به شرايط هورموني و رفتار جنسي ماده دارد. در پرندگان رفتار لانه سازي به طور وسيعي با تخمک گذاري مرتبط مي باشد. ۱۰۰ درصد از تخمک گذاري ۲۴ ساعت پس از رفتار لانه سازي و ۹۹ درصد لانه سازي قبل از تخمک گذاري انجام مي شود با اين حال تنها ۹۵-۶۰ درصد از تخمک گذاري پس از يک سيکل تخم گذاري انجام مي شود. تخم هاي شکسته ناشي از مبارزات بر سر لانه نيز در حدود ۶ درصد برآورد مي گردند. تلفات در بين جوجه ها تقريبا ۹ درصد و گاهي بيشتر مي باشد. براي افزايش راندمان تخم گذاري، تعدادي از کبوتران را فقط مخصوص گذاشتن تخم انتخاب مي کنند. بدين ترتيب که پس از گذشت ۱۰ روز از تاريخ تخم گذاري تخم ها را از زير کبوتران برداشته و در نتيجه پرنده در عرض ۲-۱ هفته مجددا تخم خواهد گذاشت با اين روش مي توان تا ۶۰ درصد به راندمان تخم گذاري افزود.
در ايتاليا به مجرد تخم گذاري تخم هاي گذاشته شده جمع آوري مي گردد. در اين روش تخم ها را به طور متوسط از ۱۵ عدد در سال به ۴۷ عدد افزايش مي دهند.
تخم هاي برداشته شده را با کمک ماشين جوجه کشي به جوجه تبديل کرده و تحويل کبوترهاي مادر که در همان روز جوجه هايشان متولد شده مي دهند و يا هر تخم را به عنوان تخم سوم زير کبوترهاي ديگر مي گذارند. هم سن بودن اين سه تخم کاملا ضروري است. کبوترها قادرند تا سه نوزاد را نگهداري کنند ولي اکثرا از عهده تغذيه و رسيدگي ۴ جوجه عاجزند و فشار کاري زيادي را بايد تحمل کنند. در جوجه کشي مصنوعي کبوترها نسبت به مرغ ها به درجه حرارت کمتر از ۷ ۳۶-۱ ۳۶ درجه سانتي گراد و رطوبت بيشتري نياز دارند.
هر سي دقيقه سني به اندازه ۹۰ درجه به سمت جلو و عقب چرخانده مي شوند به طوري که در دروه نيم ساعته بعدي گيرنده حساسي قبل از اينکه بر روي تخم ها قرار بگيرد در معرض جريان هوا قرار مي گرفته و سپس بر روي آنها قرار داده مي شود پس از عبور از روي تخم مرغ هاي تازه، درجه حرارت هوا زياد نمي شود ولي در تخم هاي جوجه کشي دما ۷۵ ۱ فارنهايت افزايش پيدا مي کند.
تفاوت هاي گوناگوني در درجه حرارت مطلوب وجود دارد که شامل حرارت داخل بدن پرنده بالغ، اندازه تخم ها و تناسب آنها با بدن پرنده، خال و فرج پوسته و طول دوره جوجه کشي مي باشد.
هنوز جزييات زيادي در رابطه با ايجاد شرايط مناسبت جوجه کشي براي پرندگان ديگر وجود داردکه بايد مورد مطالعه قرار گيرد. تخم کبوترها را در دماي بين ۹۷-۲ ۹۷ درجه فارنهايت (۱ ۳۶-۷ ۳۶ سانتي گراد) در صورت تعديل رطوبت و جريان هوا به طور مطلوب بايد جوجه کشي کرد.
● بيماري هاي شايع کبوتر
▪ نيوکاسل:
يک بيماري ويروسي مي باشد خانواده ويروس: Virus Paramyxo Viridae، Henus Rubula
بال هاي افتاده و آويزان، پاهاي کشيده، پيچيدگي سر و گردن، افسردگي و عدم انجام فعاليت هاي عادي، فلج شدن کامل پرنده.
▪ بيماري مارک
اين بيماري نيز يک بيماري ويروسي است. از ويژگي هاي اين بيماري فلج پاها و بال ها است.
▪ عفونت استرپتوکوکي (streptococcus infections)
علت آن باکتري استرپتوکوکوس مي باشد. علايم بيماري متفاوت بوده و عوارض مختلفي ايجاد مي کند. مثل آبسه هاي پوستي، زخم هاي چرکي، آندوکارديت وجتاتيو بر روي دريچه هاي قلب.
▪ ليستريوز (listeriosis)
اين بيماري در اثر باکتريي به نام ليسترپامونوسيتوژنز به وجود آمده، کبوتر نسبت به اين بيماري حساس تر است.
▪ عفونت با باکتري اي کولاي (e.coli infection)
عامل اين بيماري اشرشياکولاي است و بين بسياري از گونه هاي پرندگان مشترک بوده و باعث بيماري مي شود.
▪ بيماري تورم عفونتي پيش معده (infections proventriculitis)
اين بيماري در اثر باکتري درشتي به نام مگا باکتر که به خانواده لاکتو باسيلاسه تعلق دارد. به وجود مي آيد و در کبوتر، فنچ، مرغ عشق و برخي طوطي هاي کوچک ديده شده است.

●منشاء و اهلي شدن منشاء کبوترهاي خانگي يا اهلي Columba livia domestika را از کبوترهاي چاي columba liuia liuia مي دانند که در تمام اروپا شمال آفريقا تا ...

درست است كه همواره كارشناسان به دليل چربي بالاي گوشت قرمز افراد را از مصرف بيش از حد آن بر حذر كرده‌اند ولي بد نيست بدانيد كه مصرف كمتر از نياز گوشت ق ...

پيشرفتهاي سريع صنعت مرغداري در طول ۴۰ سال گذشته باعث به وجود آمدن نژادهائي با رشد بسيار سريع شده است.امروزه مرغهاي گوشتي پرورش داده مي شود که در طول ۴ ...

● تغذيه برنامه دار جوجه هاي گوشتي : تغذيه برنامه دار بدين منظور است که پس از ۲۱ روزگي ٬گله کل غذا را دريافت مي کند .آنها مي توانند در پنها ٬۴نوبت در ر ...

کاکتوس در حقيقت شتر دنياي گياهان است. زيرا آب و مواد غذايي را در خود ذخيره نموده و براي روزهاي کم غذايي و کم آبي به مصرف ميرساند.و در مقابل گرما و خشک ...

کاکتوس در حقيقت شتر دنياي گياهان است. زيرا آب و مواد غذايي را در خود ذخيره نموده و براي روزهاي کم غذايي و کم آبي به مصرف ميرساند.و در مقابل گرما و خشک ...

تغذيه جوجه پس از خروج از تخم تاثير زيادي بر عملکرد گله در پايان دوره پرورش دارد به عبارت ديگر اگر شروع پرورش گله اي با تغذيه و مديريت مناسب و صحيح توا ...

● مقدمه: از اصلي ترين عوامل موثر براي دستيابي به حداکثر توليد اقتصادي، مديريت پارامترهاي محيطي و بخصوص مديريت يستر در سالن پرورش مي باشد. چرا که وجود ...

دانلود نسخه PDF - کبوتر گوشتي