up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله کافئين چيست PDF
QR code - کافئين چيست

کافئين چيست

اعتياد به چاي و قهوه

شايد شما تا به حال اطلاعات زيادي راجع به اعتياد و وابستگي به مواد مخدر، سيگار، قرص هاي شادي آور و غيره کسب کرده باشيد، اما جاي ماده اي بسيار شايع که تقريبا همه ما حداقل يک مرتبه آن را مصرف کرده ايم، به چشم مي خورد. اکثر قريب به اتفاق مردم ساکن در کشورهاي غربي اين ماده را روزانه چند مرتبه مصرف مي کنند و امروز در ايران نيز استفاده از آن رو به افزايش است.
اين ماده کافئين نام دارد. کافئين معمولا به صورت قهوه يا چاي مصرف ميشود و رايج ترين ماده روان گردان در ممالک غربي است.
در برخي نقاط جهان، مصرف کافئين کاملا با رسوم فرهنگي روزمره ادغام شده است، مانند: وقت قهوه در آمريکا يا زمان چاي در انگلستان.
از آنجا که مصرف کافئين تا اين حد فراگير است و مقبوليت وسيعي هم دارد، ممکن است، اختلالات مربوط به مصرف کافئين ناديده گرفته شود.
کافئين در انواعي از نوشابه ها، غذاها و داروهاي گوناگون نسخه شده و نشده، وجود دارد.
کافئين چيست؟
کافئين يک ماده محرک رواني است. عمر کافئين در بدن انسان 3 تا 10 ساعت است و زمان رسيدن به اوج غلظت، 30 تا 60 دقيقه است.
کافئين به آساني به مغز مي رسد و باعث فعال شدن گيرنده هايي در مغز مي شود. نتيجه نهايي اين فعاليت، افزايش برخي مواد شيميايي در مغز است.
يک فنجان قهوه به طور معمول 100 تا 150 ميلي گرم کافئين دارد. چاي حدود يک سوم اين مقدار، کافئين دارد. بسياري از داروهاي بدون نسخه حاوي يک سوم تا نصف کافئين موجود در يک فنجان قهوه هستند. برخي داروهاي ضدميگرن و محرک هاي بدون نسخه حتي بيش از يک فنجان قهوه کافئين دارند.
در کاکائو، شکلات و نوشابه هاي گازدار نيز مقادير قابل توجهي کافئين موجود است و مقدار آن در حدي است که مي تواند به ايجاد برخي نشانه هاي مسموميت کافئين در بچه هاي کوچک منجر شود.
در مجموع برخي از منابع معمول کافئين عبارتند از : قهوه تازه دم، قهوه فوري، چاي ( دم کرده يا کيسه اي )، کاکائو، شکلات، نوشابه هاي گازدار و برخي داروها.
سوء مصرف کافئين:
کافئين تمام صفات مواد رايج داراي سوء مصرف را دارد. اول اينکه کافئين به خصوص در مقادير پايين مي تواند، بعنوان يک تقويت کننده مثبت عمل کند. تنها 100 ميلي گرم از اين ماده در انسان مي تواند حالت سرخوشي خفيف ايجاد کند، ولي بايد به ياد داشته باشيم که با افزايش ميزان مصرف، ديگر کافئين بعنوان يک تقويت کننده مثبت عمل نمي کند، و برعکس، موجب افزايش اضطراب و ملال خفيف مي شود.
دوم اينکه، هم مطالعات انساني و هم مطالعات حيواني، بروز تحمل جسمي را نسبت به برخي از اثرات کافئين و نيز بروز نشانه هاي ترک را نشان داده اند.
ترک کافئين:
ظهور علايم ترک، نشان دهنده تحمل و وابستگي فيزيولوژيک است که در نتيجه مصرف مستمر کافئين ايجاد مي شود.
در 50 تا 75 درصد افراد مصرف کننده کافئين، نشانه هاي ترک بروز مي کند. قطع ناگهاني مصرف يا حتي کاهش در ميزان مصرف، به بروز سردرد به همراه اين علايم منجر مي شود: بيمار از خستگي و خواب آلودگي به شدت شکايت مي کند، دردهاي پراکنده عضلاني را تجربه مي کند، مضطرب مي شود، نشانه هاي خفيفي از افسردگي در او آشکار مي شود.
تهوع و استفراغ نيز ديده مي شود و بيمار ميل شديدي به مصرف کافئين دارد. نشانه هاي ترک کافئين 12 تا 24 ساعت پس از آخرين دوز شروع مي شود و طي 24 ساعت تا 48 ساعت به اوج خود رسيده و سپس ظرف يک هفته بر طرف مي شود.
گاهي پزشکان بنا به دلايل خاصي، بر اجتناب از مصرف کافئين توصيه اکيد مي کنند بطور مثال، افرادي که نشانه هاي اضطرابي دارند يا مبتلا به اختلالات خواب به صورت بي خوابي هستند، از اين جمله اند.
کافئين در افراد سالم با خطرات قلبي همراه نيست ولي به کساني که بيماري قلبي دارند، غالبا توصيه مي شود به دليل رابطه احتمالي کافئين و اختلالات ريتم قلبي، مصرف اين ماده را محدود سازند.
کافئين ارتباط روشني با افزايش ترشح اسيد معده دارد و معمولا به افراد مبتلا به زخم معده توصيه مي شود که از مصرف هر گونه محصولات حاوي کافئين خودداري کنند. هر چند درباره تاثير کافئين در بروز نقايص مادرزادي اختلاف نظر وجود دارد، اما خانم هاي باردار يا شيرده احتمالا بايد از محصولات حاوي کافئين پرهيز کنند.
روش ترک کافئين:
نخستين مرحله کاهش يا حذف کافئين اين است که فرد ميزان مصرف روزانه خود را مشخص کند. بهترين روش انجام اين کار، اين است که از او بخواهيم، دفترچه اي براي ثبت مواد غذايي مصرفي خود تهيه کند. سپس تمامي منابع حاوي کافئين در رژيم غذايي و از جمله اشکال گوناگون کافئين(مثل نوشابه ها يا داروهاي حاوي کافئين ) را شناسايي و با دفت، ميزان مصرف آنها را ثبت کند.
پس از چند روز ثبت ميزان مصرف، پزشک با بيمار ملاقات مي کند و با مرور اطلاعات، ميانگين مصرف روزانه کافئين را بر حسب ميلي گرم مشخص ميکند. آنگاه طي تصميمي مشترک براي کاهش مصرف کافئيني، هر چند روز يک بار، ميزان مصرف 10 درصد کاهش مي يابد.
از آنجا که کافئين اصولا به صورت نوشيدني مصرف مي شود، بيمار ميتواند به تدريج نوشابه هاي غير کافئين را جايگزين نوشيدني هاي کافئين دار کند.
به ياد داشته باشيم که بايد از قطع ناگهاني مصرف کافئين خودداري کرد، زيرا در چنين حالتي، احتمال بروز نشانه هاي ترک وجود دارد. گاه براي تخفيف نشانه هاي ترک نياز به مصرف داروهاي ضد درد مثل آسپرين و ... است.
اين داروها به صورت کوتاه مدت و تنها براي رفع علائم ناشي از ترک مصرف کافئين به کار مي روند.
به اين ترتيب، ترک کافئين، راهي ساده و بي دردسر است و با توجه به اثراتي که در بهبود سلامتي دارد، در مواردي که به توصيه پزشک نياز به قطع مصرف اين ماده است يا در افرادي که ميزان مصرفشان بسيار بالا است، به راحتي به کار گرفته مي شود.
مسموميت با کافئين:
به دنبال مصرف کافئين به ميزان بيشتر از 250 ميلي گرم ( مثلا بيش از دو يا سه فنجان قهوه دم کرده ) علائمي بروز مي کند. از جمله نشانه هاي شايع مربوط به مسموميت با کافئين ، مي توان به اين موارد اشاره کرد: اضطراب و سرآسيمه بودن، بي قراري، هيجان بيش از حد و غيرمعمول، تحريک پذيري و عصبانيت، گرفتگي هاي عضلاني، صورت برافروخته، اختلالات گوارشي مثل تهوع و ناراحتي معده، تعريق مفرط، پرادراري، احساس مورمور شدن در انگشتان دست و پا، افزايش تعداد ضربان قلب يا بروز اختلال در ريتم قلب، از اين شاخه به آن شاخه پريدن در تفکر و تکلم و بي خوابي.
اگر ميزان مصرف خيلي بالا باشد، تکلم بي ربط، وزوز گوش، توهمات خفيف بينايي ( جرقه هاي نوراني ) و تفکر مغشوش نيز ديده مي شود.
در نهايت ممکن است مسموميت با کافئين به بروز تشنج، نارسايي تنفسي و بالاخره مرگ منجر شود.

کافئين، ماده طبيعي است که در بسياري از غذاها و نوشابه‌ها از جمله قهوه، چاي، شکلات يافت مي‌شود، مي‌تواند باعث علائمي متفاوت از فردي به فرد ديگر شود. اي ...

PMS چيست و چه کساني به آن مبتلا مي شوند ؟PMS مخفف ( premenstrual Syndrom ) يا سندرم قبل از قاعدگي ( عادت ماهانه ) مي باشد . به نحوي که شخص مبتلا به PM ...

قهوه، يکي از پرطرفدارترين نوشيدني هاي دنياست که عطر و طعم دلنشيني دارد و در قديم، مصرفش بين ايراني ها خيلي رايج بوده؛ آنقدر که اصطلاح «قهوه خانه» از « ...

آپنه نوزادان نارس به طور معمول در نوزادان با سن بارداري کمتر از ۳۷ هفته رخ مي دهد و با دوره هاي زودگذر قطع تنفس براي مدت ۲۰ ثانيه يا کوتاه تر، همراه ب ...

مقدمه قهوه Coffee درختي است که ارتفاع آن تا هشت متر مي‌رسد داراي ساقه‌اي استوانه‌اي شکل و برگهاي نوک تيز ، متقابل ، بيضوي و هميشه سبز مي‌باشد. گلهاي ق ...

1) پاستوريزه سازي(PASTEURIZATION): روشي براي کشتن اغلب ميکروارگانيسمهاي بيماريزا (کاهش تعداد آنها تا حدي که ايجاد بيماري نکنند) و غير فعال ساختن آنزيم ...

● رژيم غذايي خود را بهبود ببخشيد. هرچه زودتر بهتر غذا خوردن را آغاز کنيد، احتمال حامله شدن شما افزايش پيدا مي کند. در مردان و زنان (هر دو)، باروري و ...

چاي، پس از آب، دومين نوشيدني پرطرفدار و پرمصرف در کشور ما و برخي ديگر از کشورهاي دنياست. اگر شما هم از آن دسته افرادي هستيد که زياد چاي مي نوشند، لازم ...

دانلود نسخه PDF - کافئين چيست