up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله ژينکوبيلوبا PDF
QR code - ژينکوبيلوبا

ژينکوبيلوبا

درخت ژينکوبيلوبا

ژينکوبيلوبا گياهي ا ز خانواده ginkgoaceae مي باشد اين گياه قديمي ترين درخت جهان با قدمتي بيش از 200 ميليون سال است ( دوران پرمين ) اين درخت بين 30 تا40 متر ا رتفاع دا رد ونسبت به حشرات وبيما ريهاي مختلف بسيا ر مقاوم است . هر درخت حدود 1000 سال عمر مي کند .اين درخت بومي چين ژاپن وکره است ودر ايلات متحده وا روپا نيز مي رويد نام ديگر درخت پرسياوشان بوده وبرگ آن مورد مصرف دا رويي دا رد.پايه ماده آن به علت توليد دانه هاي متعفن کمتر کاشته مي شود . اکثرا زينتي بوده و مقاوم به خشکي کم آبي آفات و آتش سوزي هستند.
اين درخت از کهن‌ترين گونه هاي باقي مانده در روي زمين است که قدمت آن به حدود 200 ميليون سال پيش در عصر دايناسورها باز مي‌گردد. زماني بر اين باور بودند که درخت پرسياوش مويي داراي قدرتهاي جادويي است و امروزه اين مطلب پذيرفته شده است که جينکو داراي نقش و اثر دارويي بر حقي است.
مشخصات گياه شناسي:
درختاني با تنه خاکستري بدون کانال رزين برگ هاي ساده متناوب بادبزني کامل خزان کننده که در هنگام ريزش به رنگ زرد روشن در مي آيند و فقط روي شاخه هاي کوتاه برگ وجود دارد شاخه بلند برگ ندارند رگبرگها داراي انشعابات دو شاخه اي گياه دوپايه دانه گرده بدون بال ( سه سلولي : سلول پروتالي رويشي زايشي ) تعداد دانه ها معمولا يک عدد (5 2 سانتيمتر) و آبدا ربا بوي متعفن گرده افشاني توسط باد در بها ر انجام مي گيرد.فاصله گرده افشاني تا لقاح 4 تا7 ماه ا ست عطر وبوي دانه ها باعث جلب حيوانات وپراکنش آن ها توسط اين حيوانات مي شود داراي اسپرم متحرک بوده و لوله گرده ندارد ودر هنگام لقاح تخمک هيچ ا رتبا طي با پايه مادري ندارد وقبل از لقاح ا ز پايه مادري جدا مي شود .
ترکيبات مو جود در برگ ژينکو:
براي مصارف درماني برگ هاي پروانه اي شکل ژينکو را در فصل پاييز از درختان موجود درکشتزا رها يا جنگل به وسيله دستگاه يا با دست چيده وسپس آن را خشک مي کنندعصا ره برگ هاي خشک شده را به وسيله مخلوط کردن با آب واستون استخراج مي کنند و با آناليز دستگاهي ترکيبات عصا ره ودرصد آن رادر هر گرم برگ خشک شدهمشخص مي کنند که مهمترين آن ها عبارتند از :
1) فلاوون گليکوزيدها 24 درصد
2) ترپن لاکتون ها 6 درصد
3) ژينکو ليد
فلاوون گليکوزيدها مسئول اثرات آنتي اکسيداني ومها ر تجمع پلاکتي در عصا ره ژينکو هستند وترپن لاکتون هاي عصا ره ژينکو گردش خون مغز وساير اعضاي بدن را افزايش داده وباعث افزايش اکسيژن رساني به بافت ها مي شوند . ژينکو ليد B يک مهار مهار کننده قوي فاکتور فعال کننده پلاکت ا ست. شکل زير ساختار بعضي تر کيبات عصاره ژينکو را نشان مي دهد
خواص داروئي :
در طب سنتي چين ژينکو بيلوبا در درمان آسم وزوز گوش وآنژين به کار مي رفت در حال حاضر در موارد زير استفاده مي شود :
۱) فراموشي آلزايمر کم شدن حافظه
۲) نارسايي عروق مغزي
۳) سرگيجه
۴) بي حسي اندام ها
۵) ناتواني جنسي
۶) افسردگي در افراد مسن
مطالعات انجام شده در بيماران مبتلا به مشکلات شنوايي ناشي از کمبود گردش خون در گوش نشان داده که 40 درصد اين بيماران پس از 6 ماه درمان با عصاره ژينکو بهبود شنوايي پيدا کردند همچنين عصاره برگ ژينکو که به بيماران ديابتي داده شد جريان خون محيطي در اين افراد 40 تا50 درصد افزايش يافته بود.
مکانيسم عمل ترشحات ژينکو براي بهبود بعضي بيماريها
ترشحات جينکو که به صورت قرص ، مايع يا تزريق درون رگي تهيه مي‌شوند به دلايل بسياري براي نارسايي مغزي مصرف مي‌شوند. مکانيسم عمل آن به اين صورت است که با افزايش دادن جريان خون به سمت مغز و توسعه و بهبود ارسال پيامهاي عصبي موجب کاهش نارسايي مغز مي‌شود. همچنين اين محصول يک تنظيف کننده بدون راديکال آزاد است. نارسايي مغزي مي‌تواند باعث ايجاد مشکلاتي در مهارتها و قابليتهاي معمولي فردي ، کاهش انرژي و توانايي فيزيکي ، افسردگي ، پرخاشگري ، سرگيجه ، سردرد و صداي زنگ در گوش شود. با آن که بعضي از افراد مبتلا به طنين صدا در گوش به مفيد بودن جينکو ايمان دارند افراد ديگري اعتقاد دارند که جينکو رويهمرفته در اين مورد بي‌اثر است.
در مورد مکانيسم اين عمل بايد گفت مهمترين اجزاي جينکو شامل فلاونوئيدها و ترپنوئيدها مي‌شوند. جينکوليد B ، ترپنوئيدي که تاکنون وجود آن در هيچ گونه ديگري گزارش نشده است. در شرايط آزمايشگاهي از عمل عاملهاي فعال کننده پلاکتهاي خوني جلوگيري مي‌کند. اين عاملها براي شروع تجمع يافتن پلاکتهاي خوني ضروري هستند و اين مرحله در حقيقت مرحله آغازين انعقاد خون است. پس بنابراين ممکن است جينکو بتواند در شرايط طبيعي بر روند لخته شدن خون تأثير منفي بگذارد و اين مي‌تواند دليلي باشد براي آنکه چرا روز به روز بر تعداد خونريزش بيني در ميان افرادي که از جينکو استفاده مي‌کنند افزوده مي‌شود.
اسامي ژينکو بيلوبا
نام قديمي جينکو بيلوبا Salisburia adiantifolia بوده است و نيز داراي نامهاي رايج درخت پر سياوش مويي و درخت چهل تاج مي‌باشد و همچنين نامهاي چيني زيادي براي آن وجود دارد. در ژاپن نيز به آن Icho و به ميوه آن Ginnan مي‌گويند. اين درخت وقتي که جوان است داراي شکل هرمي با شاخه‌هاي بلند قائم و قلمي است و هنگامي که مسن‌تر شد تاج آن پراکنده و نامنظم مي‌شود. اين درخت مي‌تواند تا 35 متر طول و 10 متر قطر ساقه داشته باشد. اين درخت برگ ريز است و برگهاي آن بر روي شاخه‌هاي بلند پراکنده هستند در حالي که در رأس شاخه‌هاي کوتاه تراکم يافته‌اند. شاخه‌هاي کوتاه اين درخت نمود بسيار جالبي از گياه جينکو هستند که هر ساله تاجي از برگهاي جديد درست مي‌کنند و همچنين توليد ميکروسپورانژيوم و تخمک توسط اين شاخهاي کوتاه صورت مي‌گيرد.
شاخه‌هاي کوتاه پس از چند سال که زمان آن در واريته هاي مختلف فرق مي‌کند بلند شده و توليد برگهاي پراکنده و غير مجتمع مي‌نمايند. شاخه‌هاي بلند معمولا يک شاخه کوتاه انتهايي براي چند سال بعد ايجاد مي‌نمايند. اين قابليت توليد شاخه‌هاي کوتاه مي‌تواند دليل آن باشد که چرا مدت زمان رشد درخت در مقايسه با ساير نهاندانگان طولاني است. و همچنين مي‌تواند روشن سازد که چگونه درخت مي‌تواند از اين قابليت خوب براي بقا برخوردار باشد. برگهاي جينکو داراي دمبرگ بلند بوده و در شکل و اندازه‌هاي متنوع هستند. در کل برگهاي جينکو داراي دو لوب ، فاقد رگبرگ مياني و بطور غير عادي کنگره‌دار هستند.
رگبرگها مکررا منشعب مي‌شوند و بعضي از آنها درهم ادغام مي‌گردند. اين گياه دوپايه بوده و اسپورانژيومهاي آن روي شاخه‌هاي کوتاه تشکيل مي‌شوند. ميکرواسپورانژيومها با آرايش نگيني يا تسمه‌اي به تعداد 3 تا 6 عدد بر روي شاخه قرار گرفته‌اند و هر يک مانند يک محور نوساني پرچمهاي زيادي را که نزديک بهم مرتب شده‌اند، در بر مي‌گيرند. پرچم در حقيقت يک برآمدگي با پايه کوتاه با 2 تا 4 کيسه گرده است که به صورت طولي شکاف مي‌خورند.
مگاسپورانژيومها معمولا به تعداد 1تا 3 عدد به صورت افراشته بر روي شاخه قرار مي‌گيرند و هر يک شامل يک شاخه بلند هستند که يک تخمک را در هر سمت خود نگه مي‌دارد. تخمک بدون پايه و صاف بوده و در پايه داراي يقه مي باشد و برهنه است. ميوه ي جينکو شفت مانند با گوشت نارنجي است که يک درون بر چوبي را مي پوشاند. جنين معمولا 2 تا 3 لپه است. ميوه‌هاي جينکو در پاييز در هنگام افتادن مقادير زيادي بوتيريک اسيد توليد مي‌کنند که سبب ايجاد بوي نامطبوع و زننده‌اي مي‌شود.
پراکنش و خاستگاه
خاستگاه راسته جينکوآلس متعلق به دوره پرمين (200 تا 225 ميليون سال پيش) مي‌باشد. به نظر مي‌رسد که تکامل اين گياه در دوره ژوراسيک (100 ميليون سال پيش) به اوج خود رسيده باشد و فرم برگهاي جينکو از آن زمان تغيير نکرده است. جينکو پراکندگي بسيار وسيعي در سطح کره زمين داشته است و فسيل آن تقريبا در هر مکاني از جمله استراليا و نيوزيلند يافت مي‌شود. شايان ذکر است که فسيل گونه ديگري به نام Baiera برگهايي بسيار شبيه به برگهاي جوان جينکو و برگهايي که از پايه درخت توليد مي‌شوند دارد. از اين سابقه مشخص مي‌شود که چرا جينکو با نام فسيل زنده ناميده مي‌شود. تکامل اين درخت در حدود 125 ميليون سال پيش هنگامي که هنوز دايناسورها بر روي زمين پرسه مي‌زدند پايان يافت و از آن زمان بدون تغيير باقي مانده است.
جينکو بيلوبا در حقيقت يک عضو تنهاي زنده از نژاد مقتدر گياهان شاخه خود است و بنابراين پيوست با ارزش و دقيقي ميان حال و گذشته دور زمين محسوب مي‌شود. امروزه درخت جينکو بطور طبيعي در مناطق کوهستاني دور در چين شرقي مي‌رويد با اين حال بطور مصنوعي در مناطق وسيعي از جهان از جمله چين ، کره و ژاپن کاشته مي‌شود. قديمي‌ترين نمونه‌هاي جينکو در باغهاي کهن معابد ، قصرها و پرستشگاه‌هاي ژاپن وحود دارد و چند درخت مشهور جينکو نيز در اين مکانها قرار دارد. جينکو به دليل مقاومت در برابر آلودگي هوا در شهرهاي آلوده بسيرا مناسب است و نيز در برابر حملات قارچي و حشره اي و آفات مقاوم است.
کاشت، داشت و برداشت
اطلاعات محدودي در اين زمينه در دسترس مي باشد. تکثير اين گياه به دو طريق جنسي (بذر) و غيرجنسي (قلمه، پيوند و کشت بافت) امکان پذير مي باشد. تکثير از طريق قلمه بيشتر مورد توجه مي باشد زيرا در اين روش جنسيت درختان حاصله مشخص خواهد بود. امروزه تکثير اين گياه توسط کشت بافت بسيار مورد توجه قرار گرفته و تحقيقات گسترده اي در مورد بهينه سازي اين روش در حال انجام مي باشد.
برگ ها و گاها دانه هاي اين گياه مورد برداشت قرار مي گيرند. بهترين زمان برداشت برگ ها در اواسط ارديبهشت و اوايل خرداد ماه است که ميزان مواد موثره ي برگها در حالت ماکزيمم مي باشد.

اين درخت از کهن ترين گونه هاي باقي مانده در روي زمين است که قدمت آن به حدود ۲۰۰ ميليون سال پيش در عصر دايناسورها باز مي گردد. زماني بر اين باور بودند ...

دانلود نسخه PDF - ژينکوبيلوبا