up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله ژئوتکنيک PDF
QR code - ژئوتکنيک

ژئوتکنيک

انواع روشهاي ژئوتکنيکي شناسايي مستقيم زير زميني

مقدمه
اطلاعات کسب شده توسط شناساييهاي سطحي ، هر چند دقيق و کامل باشند، نمي‌توانند همه نيازها را برآورده نمايند. اطلاعات دقيقتر از وضعيت زمين را مي‌توان با بررسيهاي زير سطحي بدست آورد. پس از آنکه ضرورت انجام اکتشافات زير زميني مورد تائيد قرار گرفت، بايد در مورد نوع روش يا روشهاي اکتشاف زير زميني تصميم گيري شود.
روشهاي اکتشافي بر مبناي هدف مطالعات ، مرحله بررسيها ، وسعت منطقه مورد مطالعه ، نوع پروژه ، شرايط زمين شناسي ، شرايط سطح زمين ، قابليت دسترسي آن و بالاخره محدوديتهاي بودجه و زمان انتخاب مي‌شوند. روشهاي شناسايي مستقيم وضعيت زير زمين را مي‌توان به دو دسته حفاريهاي بزرگ ، مثل چاهک ، خندق ، چاه ، تونل و حفاريهاي کوچک مثل عمق يابي و نمونه گيري با ابزارهاي دستي مثل انواع اوگرها و نفوذسنجها تقسيم کرد.
انواع روشهاي شناسايي زيرزميني
چاهک و ترانشه
چاهک به گودالهايي به قطر حدود يک متر که معمولا با دست (توسط مقني) حفر مي‌شود، اطلاق مي‌گردد. ترانشه (خندق) گودال درازي است به عرض حدود يک متر و طول و عمق متغير که معمولا عمود بر ساخت يا پديده مورد بررسي حفر مي‌شود. حفر ترانشه نيز در کشور ما اغلب بطور دستي انجام مي‌شود. ترانشه را همچنين با وسايل مکانيکي مثال بيل مکانيکي و بولدوزر نيز مي‌توان حفر نمود.
عمق چاهک و ترانشه معمولا به سطح ايستابي با قابليت دسترسي ابزارها محدود مي‌شود. البته در خاکهايي که تا حدي چسبندگي داشته باشند، در صورتي که پمپاژ آنها و صفحه گذاري ديواره‌ها امکانپذير باشد، مي‌توان حفاري را تا زير سطح ايستايي نيز ادامه داد. حفاري بيش از 12 متر در زير سطح ايستايي بدون صفحه گذاري مي‌تواند خطر آفرين باشد. بطور کلي عمق چاهک و ترانشه را مقدار پوشش سطح ، ضخامت بخش هوازده ، و هدف بررسيها تعيين مي‌کند.
پس از حفر ترانشه نمونه برداري از آن در صورت نياز نيمرخ قايم آن رسم مي‌شود. در خاکهاي مقاوم و چسبنده که ريزش ندارند، اين امکان وجود دارد که بوسيله حفر چاههايي با قطر زياد (60 تا 100 سانتيمتر) بوسيله دست يا با ابزارهايي مثل اوگرهاي محفظه بزرگ ، اعماق بيشتري از زمين را نيز مورد بررسي قرار داد.
تونل
حفر تونل يا گالريهاي بازرسي معمولا پر خرج و وقت گير است. تنها در مورد پروژه‌هاي بزرگي مثل سدها يا فضاهاي زير زميني بزرگ انجام مي‌شود. تونلهاي اکتشافي معمولا در سنگ و به روشهاي رايج حفاري و تونل زني در سنگ انجام مي‌شود. حفر تونل ، بررسي مستقيم توده سنگ ، نمونه برداري دقيق و انجام آزمونهاي برجا را امکانپذير مي‌سازد.
در مواردي که تونل در سنگهايي با کيفيت پايين حفر شوند، تمهيداتي که براي نگهداري آنها بکار مي‌رود، مخارج اکتشافات زير زميني را بيش از پيش افزايش مي‌دهد. تونلها را بايد بلافاصله بعد از حفر مورد بررسي دقيق قرار داده و به نقشه در آورد. روشهاي اکتشافي زير زميني توسط تونلها و مشکلات ژئوتکنيکي مختلفي که در زمان حفاري تونلها ايجاد مي‌شود، به دليل اهميت ويژه‌اي که دارند فروان مي‌باشد.
نفوذ سنجها
نفوذ سنجها اساسا ميله‌هايي هستند که با فشار به داخل زمين (خاک) رانده مي‌شوند. از روي مقامتي که خاک در مقابل نفوذ ميله از خود نشان مي‌دهد، مي‌توان مشخصات لايه‌اي و برخي از ويژگيهاي مهندسي خاک را برآورد نمود. امروزه نفوذ سنجهاي متنوعي در بازار وجود دارد که هر يک از نکات مثبت و منفي ويژه‌اي برخوردار هستند.
نفوذ سنج مخروطي
با راندن ميله‌اي به داخل زمين که راس آن مخروطي است، مقاومت نيروي هيدروليکي انجام مي‌شود. دستگاه نفوذ سنج مخروطي را مي‌توان به روي يک بارکش با يک واحد قابل حمل سبک سوار کرد. از معروفترين انواع نفوذ سنجها ، نفوذ سنج مخروطي هلندي است. نقطه ضعف اين نفوذ سنج آن است که مقادير بدست آمده از آن مجموعه‌اي از مقاومت راس مخروطي شکل و مقاومت ناشي از اصطکاک جدار لوله‌ها است. نمونه‌هاي پيشرفته تر نفوذ سنجهاي مخروطي در سوئد و هلند ساخته شده و حاوي پوششي در روي ميله واقع در بالاي نوک مخروطي است.
آزمايش نفوذ استاندارد (SPT)
در اين روش ، نمونه گيري از نوع دو کفه‌اي بر اثر ضربه‌هاي چکشي به وزن حدود 70 کيلوگرم (140 پاوند) که از ارتفاع 30 سانتيمتر سقوط مي‌کند به داخل خاک رانده مي‌شود. تعداد ضربه‌هاي لازم براي مقدار مشخص از نفوذ ، نشانه‌اي از مشخصات مصالح را بدست مي‌دهد.
عمق يابي ميله‌اي
از اين روش براي تعيين ضخامت و عمق لايه‌هاي نرم و در اعماق کم استفاده مي‌شود. روش کار در اينجا به صورت ساده عبارت از راندن يا فشردن يک ميله فلزي به داخل زمين و تعيين مقاومت زمين در برابر نفوذ ميله است. در اين روش نمونه‌اي بدست نمي‌آيد.

مقدمه بخشهاي خارجي زمين حالتي ناهمگن و ناهمسان دارد. از اين رو حرکت و عملکر امواج زمين لرزه بسته به اينکه از چه محيطي بگذرد متفاوت خواهد بود. جنس و سا ...

مقدمه در زمان انجام طراحي هاي مهندسي، علاوه بر اطلاعات توصيفي و کيفي که توسط بررسيهاي صحرايي و اکتشافات زير زميني گردآوري مي شود، داده هاي کمي و عددي ...

● سدها سازه هايي هستند که براي به تله انداختن و محصور نمودن آب احداث مي شوند. سدها براي مقاصد مختلفي چون ذخيره کردن آب براي مصارف شهري يا کشاورزي، تول ...

براي تعريف گسلها، از مشخصات هندسي آنها، يعني موقعيت قرارگيري آنها در يک فضاي سه بعدي، استفاده مي شود که عمده ترين اين مشخصات هندسي راستا و شيب مي باشن ...

ديدکلي به منظور آگاهي از شرايط زمين شناسي وژئوتکنيکي اعماق بيشتر زمين ، معمولا گمانه‌هايي حفر مي‌شود. گمانه در واقع چاهقائمي است که توسط وسايل مکانيکي ...

مقدمه رسوبات آبرفتي جوان مهمترين منابع تامين شن و ماسه ساختماني‌اند. اين رسوبات از يک طرف به دليل رخنمون وسيعشان در سطح و از طرفي به دليل ناچيز بودن پ ...

دانلود نسخه PDF - ژئوتکنيک