up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله چين‌ها PDF
QR code - چين‌ها

چين‌ها

مفهوم چين‌ها
هنگامي که يک سطح اوليه بر اثر دگرديسي ، خميده و يا منحني مي‌شود ساختاري به نام چين توليد مي‌شود. شکستگيها از دگرديسي شکننده سنگها به وجود مي‌آيد که موجب شکستن کامل آنها در طول سطوح مجزا مي‌شود، اما چين‌ها نمايش دگرديسي « شکل‌پذير » سنگها است که تغييرات تدريجي اما پيوسته‌تري را در وضعيت فضايي و دروني توليد مي‌کند، به گونه‌اي که سنگ خود را با دگرديسي سازگار مي‌کند. چنين دگرديسي با نفوذتر از تغيير شکلي است که موجب گسلش مي‌شود.
اجزاي چين‌ها
* يال چين :
دو طرف يک چين‌ را يالهاي چين يا پهلوهاي چين گويند.
* لولاي چين :
نقطه انحناي بيشينه سطح چين‌ها را لولا مي‌گويند.
* خط لولا :
خطي که در امتداد آن خط چين داراي بيشترين انحنا مي‌باشد.
* سطح محوري :
سطح محوري يک چين سطحي فرضي است که چين را تا حدي به دو قسمت مساوي تقسيم مي‌کند.
* محور چين:
محور چين عبارتست از فصل مشترک سطح محوري با سطح طبقه.
* خط‌الرأس :
خط‌الراس يا کريست ، عبارت از خطي است که در امتداد بلندترين نقاط يک چين رسم مي‌شود.
* خط‌القعر :
خط‌القعر ، تراف خطي است که مي‌توان در پايين‌ترين قسمت يک چين رسم کرد.
* زاويه ميان يالي :
کوچکترين زاويه‌اي را که به وسيله يالهاي يک چين ساخته مي‌شود، زاويه ميان يالي يا زاويه چين مي‌نامند.
* پلانژ چين :
زاويه‌اي را که محور چين با افق مي‌سازد، پلانژ چين مي‌نامند.
انواع چين‌ها
* بر اساس جهت‌ بسته‌ شدن چين :
o چين‌هاي تاق شکل :
چين‌هايي که به سوي بالا بسته مي‌شود، يعني يالها در سوي خلاف لولا شيب دارد، تاق شکل مي‌گويند.
o چين‌هاي ناو شکل :
چين‌هايي هستند که به سوي پايين بسته مي‌شوند و يالها به سوي لولا شيب دارند.
o چين‌هاي خنثي :
چين‌هايي هستند که يالها به سوي جوانب بسته مي‌شوند.
* بر اساس وضعيت صفحه محوري :
چين‌ها را براساس شيب صفحه محوري به انواع زير تقسيم مي‌کنند.
o چين‌هاي راست :
چين‌هايي با سطح محوري تند تا قائم را چين‌هاي راست مي‌گويند.
o چين‌هاي مايل :
چين‌هايي را که سطوح محوري آنها شيب متوسط دارد، چين‌هاي مايل مي‌گويند.
o چين‌هاي خوابيده :
چين‌هاي خوابيده چين‌هايي هستند که سطوح محوري نزديک به افق دارند.
o چين‌هاي برگشته :
چين‌هاي مايلي را که يک پهولي آنها وارونه شده ، چين‌هاي برگشته گويند.
* بر اساس زاويه ميان يالي :
اندازه زاويه ميان يالي ، ميزان تنگي يک چين را مي‌سنجد که مقدار فشردگي چينه‌ها را نشان مي‌دهد. بر اين اساس چين‌ها به انواع زير تقسيم مي‌شوند.
o چين‌هاي ملايم :
زاويه بين يالي در اين نوع چين‌ها بين يا مي‌باشد.
o چين‌هاي باز :
زاويه بين يالي در اين نوع چينها ، بين 70 تا 120 مي‌باشد.
o چين‌هاي بسته :
زاويه بين يالي در اين نوع چين‌ها ، بين 30 تا 70 مي‌باشد.
o چين‌هاي تنگ :
چين‌هاي تنگ ، داراي زاويه بين يالي 30 0 مي‌باشد.
o چين‌هاي هم‌شيب :
در اين نوع چين‌ها ، پهلوها يا يالهاي چين باهم موازي مي‌باشد و زاويه بين يالي صفر مي‌باشد.
* بر اساس طبيعت نيمرخ چين :
نيمرخ چين شکلي است که روي صفحه عمود بر محور چين ديده مي‌شود.
o چين‌هاي موازي :
در اين نوع چين‌ها ، ضخامت لايه که عمود بر سطح چين‌ها اندازه گيري مي‌شود، ثابت است. در اين نوع چين‌ها شکل چين با افزايش عمق تغيير مي‌کند.
o چين‌هاي همسان يا مشابه :
ضخامت مستعامد لايه چين خورده در اين نوع چين‌ها به شيوه‌اي سيستماتيک تغيير مي‌کند، بگونه‌اي که چين ضخامت ثابتي را موازي با سطح محوري حفظ مي‌کند. در اين نوع چين‌ها شکل چين با افزايش عمق تغييري نمي‌کند.
o چين‌هاي جناغي :
چين‌هايي که يالهاي مستوي و لولاهاي تيز دارد، چين‌هاي جناغي و يا اکاردئوني ناميده مي‌شود.
انواع چين‌ها در حالت سه بعدي
طبقه‌بنديهاي قبلي همگي براساس نيمرخ و بعدي چين و با چشمپوشي از بعد سوم مورد بحث قرار گرفته بود. انواع چين‌ها در حالت سه بعدي شامل چين‌هاي زير مي‌باشد:
* چين‌هاي استوانه‌اي :
اين چين‌ها ممکن است با حرکت يک خط به موازات خود ايجاد شود، به گونه‌اي که سطح چين توليد شده ، يک گروه خطوط موازي را در بردارد.
* چين‌هاي غير استوانه‌اي :
اين چينها بسيار رايج بوده و چند نوع ويژه آنها شامل موارد زير مي‌باشد:
o چين‌هاي پري‌کلين :
پري‌کلين ، چيني است که دامنه آن در دو جهت به تدريج تا صفر کاهش يافته ، به گونه‌اي که چين در فضا محدوده‌هاي دقيقي دارد. پري‌کلين ممکن است تاقديس و يا ناوديس باشد.
o چين‌هاي گنبدي :
يک گنبد ، نوعي پري‌کلين تاقديسي است که شيب آن شعاعي ، يعني در نقشه به صورت ساختاري مدور ديده مي‌شود.
o تشتک :
تشتک يا حوضه ، يک فرورفتگي ناوديسي است که داراي جهت پلانج مشخص نيست و در تمام جهات به طرف خارج گنبد پلانج دارد.
مکانيزم چين خوردگي
بطور کلي چهار نوع چين خوردگي اصلي ممکن است تشخيص داده شود، ولي اين چهار نوع چين خوردگي ، حالات انتخابي است و حالات حد واسط يا ترکيب چند حالت فراوان است. انواع چهارگانه اصلي چين خوردگي عبارتست از:
* چين‌خوردگي فلکسور :
چين‌خوردگي فلکسور به نام چين‌خوردگي حقيقي نيز خوانده مي‌شود. اين گونه چين خوردگيها ممکن است بر اثر استرسهاي فشاري يا زوجي توليد مي‌شود.
* چين‌خوردگي جرياني :
چين خوردگي جرياني يا چين خوردگي نامقاوم مخصوص نواحي است که طبقات ضخيم و مقاوم وجود ندارد و تمام سنگها بصورت پلاستيک تغيير شکل مي‌دهد.
* چين خوردگي برشي :
چين خوردگي‌هاي برشي که به نام چين خوردگي لغزشي نيز ناميده مي‌شود بر اثر جابجايي‌هاي جزئي در دره‌هايي که به فواصل کم پهلوي يکديگر قرار دارد، به وجود مي‌آيد.
* چين‌خوردگي بر اثر حرکات قائم :
حرکات قائم متفاوت که با هيچگونه شکستگي همراه نباشد ممکن است باعث ايجاد چين خوردگي در پوسته زمين گردد.
رابطه ميان چين‌ها ، گسلها و برشهاي شکل پذير
گسلها محصول دگرديسي شکننده نسبتا آني بوده و چين‌ها از فرآيند دگرديسي شکل‌پذير آهسته و ممتد تشکيل مي‌شود. اما اين دو فرآيند کاملا از هم جدا نيستند. براي مثال ، در شرايط ويژه‌اي در طول دگرديسي ، ممکن است چين خوردگي به شکستگي بيانجامد. از اين گذشته ، لايه‌هاي در بردارنده مواد قوي با ميان لايه‌هاي ضعيف‌تر ، شکننده رفتار کرده ، در حالي که لايه‌هاي ضعيف‌تر ، فقط چين‌ خوردگي شکل‌پذير نشان مي‌دهد. سنگها همچنين در اعماق پوسته بيشتر شکل پذير مي‌شود. يک گسل شکننده سطحي ممکن است از عمق 20 10 کيلومتري از ساختاري بگذرد که جابجايي ميان دو ديواره گسل به وسيله اين ساختار شکل‌پذير به نام منطقه برشي جايگزين شود.

در زمان حاضر ، بيش از 500 آتشفشان با درجات فعاليت مختلف شناخته شده‌اند. البته اين تعداد ، نمايشگر تمامي آتشفشانهاي موجود در زمين نيست. زيرا تعداد زياد ...

گنبدهاي نمکي هر گنبد نمکي شامل يک هسته مرکزي که از نمک تشکيل شده است و بخشي که اطراف هسته مرکزي را احاطه مي‌کند و از سنگهاي رسوبي محلي تشکيل شده است، ...

تجزيه خاك تجريه خاك براي تمام محصولات كشاورزي اساس توصيه كودي مي‌باشد. نمونه‌هايي كه از مزارع آزمايشي گرفته مي‌شود از اهميت خاصي برخوردار است. چه اين ...

ريشه لغوي زمين شناسي ساختماني از واژه Structral به معني ساختاري يا ساختماني و Geologg به معني زمين شناسي گرفته شده است. ديد کلي هر کسي که با زمين شناس ...

دانلود نسخه PDF - چين‌ها