up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله چغندر PDF
QR code - چغندر

چغندر

خانواده چغندر

خانواده چغندر که نام علمي آن chenopodiaceae است، با حدود ۱۰۵ جنس و ۱۴۰۰ گونه و داراي پراکندگي وسيع در سطح دنياست و از نظر تنوع و تعداد گونه ها ، دومين مقام را بين خانواده هاي گياهي دنيا دارد. خانواده chenopodiaceae از خانواده هاي بزرگ در ايران و داراي پراکندگي وسيعي در اکثر نقاط کشور ، بخصوص در مناطق شور ، از خاکهاي شورها و بيابانها ، تا سواحل شور درياها و درياچه هاي شور (درياي خزر ، خليج فارس ، درياچه نمک و ...) مي باشد. اغلب گياهان اين خانواده ، هالوفيت و پساموفيت هستند و داراي اهميت اکولوژيکي فراوان و همچنين اهميت اقتصادي مي باشند. اغلب گياهان هالوفيت که پوشش گياهي کويرهاي ايران را تشکيل مي دهند، به خانواده chenopodiaceae تعلق دارند.
● مشخصات گياه شناسي
گياهان خانواده Chenopodiaceae عمدتا علفي و يکساله اند ولي در ميان آنها انواع چند ساله ، درختچه اي و بندرت درختي هم مشاهده مي شود. بسياري از اعضاي اين خانواده ، داراي ساقه هاي گوشتي و آبدار ، شبيه کاکتوسها هستند. تعداد معدودي از گياهان اين خانواده ، بالا رونده اند. برگهاي گياهان خانواده چغندر ، اغلب ساده و در بسياري از آنها بسيار ريز و فلس مانند و يا تحليل رفته هستند. اکثر اعضاي اين خانواده ، تک پايه و برخي از آنها دو پايه (گياه نر و ماده جدا از هم) مي باشند. گل آذين ، گرزنهاي مجتمع و کوچک و گاه سنبله دم گربه اي است که در مسير تکامل در اين خانواده ، تغيير از گل آذين گرزن دو سويه به گرزن يک سويه و سپس به گل آذينهاي کروي و فشرده مشاهده مي شود.
گلها دو جنسي و يا تک جنسي و داراي ۵ کاسبرگ معمولا گوشتي و فاقد گلبرگ هستند. گلهاي برهنه (فاقد گلبرگ و کاسبرگ) نيز در اين گياهان ديده مي شود. گلها عمدتا ۵ پرچم دارند که گاه به ۲ يا ۳ پرچم کاهش يافته است. مادگي معمولا ۵ برچه اي و گاه ۳ ۲ برچه اي و تخمدان در همه اعضاي خانواده ، تک خانه اي و فوقاني و داراي يک تخمک است. ميوه در گياهان خانواده Chenopodiaceae معمولا فندقه است و اغلب باله هاي رنگيني دارند که از رشد کاسبرگها بوجود آمده اند. دانه ها داراي نشاسته ، دو لپه اي و داراي رويان خميده اند و رويش دانه ها به صورت رو زميني است. (لپه ها همراه با ساقه چه از خاک بيرون مي آيند.)
● فيزيولوژي و آناتومي
گياهان خانواده Chenopodiaceae ، برخلاف ساير گياهان ، براي رشد و ادامه حيات خود به سديم نياز دارند. اين گياهان با انباشته کردن يونهاي سديم و برخي از يونهاي نمکي ديگر از جمله يون کلريد در بافتهاي خود ، فشار اسمزي دروني خود را بالا مي برند و بدين ترتيب مي توانند عليرغم بالا بودن فشار اسمزي محيطشان (به دليل شوري و کم آبي) ، آب را جذب مي کنند و در سلولهاي خود ذخيره نمايند. برخي از گياهان اين خانواده ، از جمله Atriplex ، داراي کرکهاي ترشحي نمک روي برگ هاي خود هستند که محل ذخيره نمکهاي اضاقي گياه اند.
روي سطح برگهاي Atriplex ، اين حبابهاي نمک پس از پر شدن از نمک مي ترکند و لايه اي نقره اي رنگ را روي برگ ايجاد مي کنند که باعث منعکس شدن نور تابيده شده به برگ مي شود. اين مساله علاوه بر اين که باعث جلوگيري از بالا رفتن حرارت گياه مي شود از جذب پرتو فرابنفش و اثرات زيانبار آن نيز جلوگيري مي کند. چون اکثر گياهان اين خانواده در شوره زارها و شن زارها مي رويند، بسياري از آنها داراي ساقه هايي آبدار و متورم ، براي ذخيره آب ، و برگهايي بسيار کوچک ، براي جلوگيري از تبخير زياد آب ، مي باشند.
اعضاي خانواده Chenopodiaceae براي دستيابي به آب در اعماق زياد زمين ، معمولا ريشه هايي گسترده و عميق دارند و برخي از آنها داراي چترهايي کم ارتفاع و بسيار انبوه هستند که اين امر علاوه بر جلوگيري از تبخير آب ، باعث مقاومت در مقابل بادهاي شديد ، که از خصوصيات مناطق کويري است، مي شود. تقريبا تمام گياهان خانواده چغندر ، پاييزه اند. اين گياهان در اواخر بهار جوانه مي زنند و در پاييز ميوه مي دهند که اين ، سازشي براي زيستن در شرايط خشکي و شوري است و باعث مي شود که ميوه ها در فصل پاييز که زمان بارندگي است برسند تا دانه ها امکان بقاي بيشتري يابند. گياهان اين خانواده حتي در مناطقي که باران ساليانه در آنها کمتر از ۱۰ ميليمتر است نيز مي توانند به حيات و رويش خود ادامه دهند.
● اهميت اقتصادي و بوم شناسي
گياهان خانواده چغندر يا Chenopodiaceae بخصوص در شن زارها ، چه در ايران و چه در ساير نقاط جهان از اهميت اکولوژيکي بسيار بالايي برخوردارند. در مناطق بياباني و شن زارها به دليل سيلابي شدن نزولات جوي ، وزش بادهاي شديد ، و کمبود وجود باکتريها ، گياهان و ساير موجودات زنده ، خاک همواره در معرض فرسايش و نابودي قرار دارند. در اين خاکها مهمترين عاملي که مي تواند از فرسايش خاک جلوگيري کرده، ذرات خاک را در جاي خود تثبيت کند، وجود گياهان خانواده Chenopodiaceae در اين مناطق است. اين گياهان با داشتن ريشه هاي بسيار عميق و گسترده ، و چترهاي انبوه و کم ارتفاع ، مانع از روان شدن شنها و فرسايش خاک مي شوند.
جنس Haloxylon يا تاغ که گونه هاي مختلفي از آن ، از جمله Haloxylon Persicum (سفيد تاغ) در ايران وجود دارند، مهمترين گياه تثبيت کننده شنهاي روان است. کاشتن اين گياه در مناطق کويري ، علاوه بر آنکه در ايجاد فضاي سبز اهميت فراوان دارد، مانع گسترش بيابانها و روان شدن شنها که خسارات فراواني را ببار مي آورد، مي شود و در حفظ اکوسيستم و ادامه حيات گونه هاي مختلف ، اهميت بسزايي دارد. گياه سگ ليسه (Halocnemum Strobilaceum) که يکي از مهم ترين هالوفيتهاي ايران است و پراکندگي وسيعي در بسياري از نقاط کشور دارد، نيز يکي ديگر از اعضاي خانواده Chenopodiaceae است.
از ديگر اعضاي مهم اين خانواده که در اکوسيستمهاي شور و شني ايران مي رويند مي توان به اين جنس اشاره نمود: Atriplex (بوته شور) ، Haloxylon Salicornia (از جمله گونه Suaeda (سودا) ، Anabasis (رمسي) ، Seidlitzia (از جمله گونه Seidlitzia rosmarinus يا اشنان) ، Kochia (جارو گياهي) ، Bienetria ، Halostachys ، Halanthium. اين گياهان حتي در کوير مرکزي ايران نيز که نيزآن بارندگي ساليانه در آن بسيار کم است (کمتر از ۱۰ ميليمتر) مشاهده مي شوند. تعدادي از اعضاي خانواده Chenopodiaceae نيز داراي اهميت تغذيه اي براي انسان هستند که از جمله آنها مي توان به Beta Vulgaris (چغندر قند) Spinacia oleracea (اسفناج) و Chenopodiaum (سلمه تره) اشاره کرد.
بعضي ديگر از اعضاي اين خانواده از جمله Kachia Scoparia نيز براي تامين سوخت بکار مي روند. همچنين ، از برخي از اعضاي گياهان اين خانواده از جمله Atriplex , Salicornia در کشاورزي با آب شور استفاده مي شوند. تهيه آلکالوئيدهاي مختلف ، بتالائينها و ساير ترکيبات شيميايي ، از ديگر مصارف اقتصادي گياهان خانواده چغندر است. خانواده Cheropodiaceae داراي ۱۴ طايفه است که ۸ تا از آنها تک جنسي (داراي فقط يک جنس) و برخي از آنها (از جمله Atriplex) داراي گونه هاي بسيار زياد و متنوعي هستند.

چغندر را از قديم شناختند و حتي در حدود چهار قرن قبل از ميلاد به خواص درماني آن آَشنا بوده و از آن استفاده مي كرده اند . چغندر بطور بومي در ناحيه مديتر ...

مقدمه : در تمام مناطق ايران که چغندر کشت مي شود شيوع دارد . و در نواحي فارس ، اصفحان ، کرمانشاه ، کرمان و قزوين خسارت بيشتري دارد . هر دو گونه C. tibi ...

شب پره زمستاني يا آگروتيس Agrotis Segetum (Lep.: Noctuidae) معرفي آفت در تمام مناطق ايران انتشار داشته و علاوه بر چغندرقند به ريشه و طوقه گياهان مختلف ...

مقدمه چغندر يکي از گياهان دو لپه مي‌باشد. خانواده چغندر که نام علمي آن chenopodiaceae است، با حدود 105 جنس و 1400 گونه و داراي پراکندگي وسيع در سطح دن ...

Barbados sugar : شکر قهوه اي نيشکر. Barley sugar :آب نبات : شکر نيست اما يک شيريني سفت آمريکايي است که از آب جو و شکر تهيه شده است. Beet sugar :کريستا ...

بيماريهاي مهم چغندرقند هم عبارتند از: بيماريهاي قارچي(سفيدك سطحي، سفيدك داخلي، زنگ چغندر، لكه گرد چغندر، پوسيدگي قهوه‌اي ريشه ، پوسيدگي بنفش ريشه) بيم ...

● مقدمه كلزا يك محصول روغني در شمال ايالت داكوتا آمريكا مي باشد كه حدود ۸۸ درصد كلزاي اين كشور در اين ايالت مورد كشت قرار مي گيرد . كلزا يك گياه روغني ...

در تير ماه سال جاري خبر توليد بستني ماهي به شكل هاي مختلف در جرايد منتشر شد . بعضي از روزنامه ها نوشتند بستني ماهي توليد شد ( ۱) و بعضي ديگر عنوان ...

دانلود نسخه PDF - چغندر