up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله چشم PDF
QR code - چشم

چشم

گلوب (glob ) يا کره ي چشم در يک ساختمان استخواني حفاظت کننده به نام اوربيت (کاسه چشم) قرار دارد.اوربيت در حدود 4cm ارتفاع،عرض و عمق دارد و به شکل يک هرم چهار گوش است.
کره ي چشم توسط چهار عضله راست و دو عضله ي مايل در تمام ميدان بينايي حرکت مي کند. کره ي چشم از قسمت هاي زير تشکيل شده است :
صلبيه (sclera ) که معمولا به آن سفيدي چشم مي گويند . صلبيه به حفظ شکل چشم کمک مي کند و محتويات داخلي چشم را از آسيب محافظت مي کند.
صلبيه در بچه هاي کوچک ممکن است رنگي شبيه آبي داشته باشد، در حالي که در بالغين سفيد مات است و در افراد مسن کمي به زردي مي گرايد. صلبيه در قسمت خارجي چشم با لايه ي ملتحمه روي هم قرار مي گيرند و يک غشاء مخاطي نازک تشکيل مي دهند که داراي عروق خوني ظريفي است و به همين دليل اين لايه شفاف است.
ملتحمه (conjunctiva ) پرده نازکي است که قسمت مخاطي آن روي صلبيه را مي پوشاند و قسمت پلکي آن داخل پلک را مي پوشاند.در اثر تحريک و يا التهاب، عروق خوني آن واضح تر و مشخص تر مي شوند و چشم قرمز به نظر مي رسد.
يووا (uvea )شامل عنبيه، جسم مژگاني و مشيميه مي باشد.عنبيه يا قسمت رنگي چشم منطقه اي غني از عروق خوني است که مردمک چشم را احاطه کرده است. ماهيچه هاي موجود در عنبيه باعث تنگ و گشاد شدن مردمک چشم (pupil )مي شوند. عمل تنگ شدن توسط اعصاب پاراسمپاتيک و عمل گشاد شدن توسط اعصاب سمپاتيک کنترل مي شود.
مردمک ها به طور طبيعي و در برابر تاباندن نور ، به صورت متقارن، تنگ مي شوند. واکنش به نور و اندازه ي مردمک يکي از معيار هاي ارزيابي مغز و سيستم عصبي مي باشدو جزء علايم حياطي مي باشد. در حدود 20% افراد داراي مردمک هايي هستند که اندازه انها باهم يک اختلاف جزئي دارد اما به طور يکسان به نور واکنش نشان مي دهند.
مشيميه (charoid ) لايه اي است در زير صلبيه و داراي عروق زيادي است که خون را به شبکيه مي رساند.
شبکيه (retina )داخلي ترين لايه ي چشم است و در زير مشيميه قرار دارد و مانند يک ورق کاغذ مرطوب از نظر دوام و قوام است که نور رسيده از اشياء را به پيام عصبي تبديل مي کند.وقتي که شبکيه از طريق مردمک مورد مشاهده قرار مي گيرد مواردي که ديده مي شود شامل 1- صفحه ي بينايي 2- عروق خوني 3- ماکولا (جسم زرد ) است. نقطه ورود عصب بينايي ، شريان و وريد اصلي چشم را اصطلاحا صفحه ي بينايي مي گويند که به شکل گرد يا بيضوي و به رنگ صورتي ديده مي شود.
آن قسمت از شبکيه که مسئول ديد مرکزي است ماکولا نام دارد و ساير قسمت هاي شبکيه مسئول ديد محيطي اند. در شبکيه سلول هاي استوانه اي و مخروطي قرار دارند که نور رسيده از اشياء را به پيام عصبي تبديل مي کنند و اين پيام را از طريق عصب بينايي به مغز مي فرستند. در نتيجه ما مي توانيم اشياء را ببينيم. سلولهاي استوانه اي در نور کم و سلولهاي مخروطي در نور زياد، ديدن ظرافت اشياء و تشخيص رنگها کاربرد دارند. ماکولا بيشترين تجمع سلولهاي مخروطي را دارد.
قرنيه (cornea )يک ساختمان شفاف و بدون رگ خوني است که مهمترين قسمت در انکسار نور است. در پشت قرنيه اطاق قدامي چشم قرار دارد که بوسيله ترشح مداوم مايع زلاليه پر مي شود. اين مايع قرنيه را تغزيه مي کند.اين مايع توسط اجسام مژگاني توليد ميشود و توليد آن با فشار داخل چشمي (IOP ) در ارتباط است. فشارنرمال داخل چشمي 10 تا21 mm جيوه است.
عدسي (lens ) مستقيما در پشت مردمک و عنبيه، قرار دارد . عدسي داراي يک ساختمان شفاف و بي رنگ و با تحدب دو طرفه است که به وسيله ي رشته هاي زنول در وضعيت نرمال خود قرار مي گيرد. عدسي توسط رشته هاي زنول به اجسام مژگاني متصل مي شود.
اجسام مژگاني از طريق فيبر هاي زنول و عضلات مژگاني ميزان تطابق را کنترل مي کند.
تطابق به اين معنا است که عدسي در برابر نوري که از اجسام دور مي ايد قطرش کم و در برابر نوري که از اجسام نزديک مي ايد قطرش زياد مي شود و در نتيجه تصوير روي شبکيه متمرکز ميشود.
پشت عدسي توسط مايع زجاجيه پر مي شود که مايعي شفاف و ژله اي است و باعث شکل کروي چشم مي شود. بين مايع زجاجيه و عنبيه اتاق خلفي چشم قرار دارد.مايع زلاليه در اتاق خلفي چشم و بوسيله ي فيبر هاي هم بندي (trabecular meshwork )در داخل کانال شلم (schlemm canal ) تخليه مي گردد.
پلک ها : قسمت قدامي چشم به وسيله ي پلک ها حفاظت مي شود. پلک ها حاوي غدد متعددي اند، از جمله :غدد چربي ، عرق و غدد اشکي فرعي که به وسيله ي ملتحمه پوشيده مي شوند. در لبه هاي پلک غدد ميبومين قرار دارد همچنين مژه ها در حاشيه پلک ها قرار دارند.
عيوب انکساري چشم
1- نزديک بيني:
اگر کره ي چشم از حد معمول بزرگتر باشد آنگاه تصوير اشياي دور، در جلو شبکيه تشکيل مي شود.به همين خاطر شخص در ديدن اشياي دور دچار مشکل مي شود و شخص به نزديک بيني مبتلا است. اين افراد بايد از عينک هاي داراي عدسي واگرا استفاده کنند تا پرتوهاي نوري اشياي دور که در جلوي شبکيه به هم مي رسند به روي شبکيه يکديکر را قطع و تصوير روي شبکيه تشکيل شود.
2- دوربيني:
اگر کره ي چشم از حد معمول کوچکتر باشد آنگاه تصوير اشياي نزديک در پشت شبکيه تشکيل مي شود.به همين خاطر شخص در ديدن اشياع نزديک دچار مشکل مي شود و شخص به دور بيني مبتلا است. اين افراد نيز بايد از عينک استفاده کنند با اين تفاوت که عدسي عينک اين افراد همگرا است.
3- آستيگماتيسم (Astigmatism):
اگر سطح عدسي و يا قرنيه چشم به طور کامل کروي و صاف نباشد، پرتوهاي نور به طور نامنظم به همديگر مي رسند و روي يک نقطه شبکيه متمرکز نمي شوند و تصوير واضحي را به وجود نمي اورند. در اين حالت مي گوييم فرد به آستيگماتيسم مبتلاست و بايد از عينکي استفاده کند که عدسي آن، عدم يکنواختي انحناي قرنيه يا عدسي را جبران کند.
4- پير چشمي:
عدسي چشم در طول زندگي به رشد خود ادامه مي دهد و فيبرهايي را به شکل حلقه هاي متراکم توليد مي کند.اين زخيم شدن تدريجي عدسي ، سبب تراکم يافتن هسته ي عدسي، کاهش انعطاف آن و در نهايت کاهش قدرت انطباق ان مي شود. اين وقايع در دهه يپنجم زندگي اتفاق مي افتد. اين بيماري پير چشمي نام دارد و با عينک مخصوص درمان مي شود.
5- آب مرواريد يا کاتاراکت (Cataract):
کاتاراکت عبارت اند از کدورت عدسي چشم.تظاهرات باليني بيمار شامل تيرگي ديد بدون درد است. بيمار احساس مي کند که محيط پيرامون تيره تر شده و نياز به پاک کردن عينک دارد. عدسي کدر شده را با جراحي خارج مي کنند. به بيمار در اين حالت افاکيک (بدون عدسي) مي گويند. به جاي عدسي خارج شده عدسي مصنوعي (IOL) قرار مي دهند يا به کمک عينک قدرت بينايي بيمار را تا حدود زيادي به حالت اوليه باز مي گردانند. از لنزهاي تماسي هم استفاده مي شود.
عينک هاي مخصوص افراد آفاکيک سنگين و ضمخت بوده و در حدود 25% اشيا را بزرگنمايي مي کند. اين عينک ها فاصله ي اشيا را نزديک تر از حد واقعي نشان داده در نتيجه حس اختلال در جهت يابي ايجاد مي کنند. لنز تماسي بهتر از عينک هاي آفاکيک اند ولي براي بيماراني که در گذاشتن، برداشتن و تميز کردن آنها مشکل دارند توصيه نمي شود.
IOL (عدسي داخل چشمي) به علت نداشتن عيوب عينک آفاکيک و لنز تماسي رايج تراست و در حين عمل جراحي کاتاراکت گذاشته مي شود.
بيماري هاي شايع چشم
عفونت هاي چشمي :
تظاهر باليني در عفونت هاي چشمي شامل : قرمزي،سوزش و ترشح که به صورت حاد ظاهر مي شوند.ساير علائم و توضيحات آن در قسمت کونژنکتيويت (التهاب ملتحمه ي چشم) توضيح داده مي شود.
1- گل مژه (stye=hordeolum ):
عفونت چرکي حاد در غدد چربي(سباسه) در لبه ي پلک ها و ريشه ي مژه ها که به صورت آبسه ي کوچک تظاهر مي کند.علت عفونت ناشي از باکتري استافيلوکوک طلائي مي باشد.
علائم:قرمزي، درد و تورم پلک مبتلا- حساسيت به نور(فتوفوبي)- اندکي تاري ديد- باز نشدن کامل پلک- يک برجستگي کوچک شبيه جوش- احساس وجود جوش در چشم- اشک ريزش – يک نقطه زرد رنگ در مرکز گل مژه.
درمان: 1- استفاده از کمپرس گرم مرطوب به صورت مستقيم بر روي پلک مبتلا مفيد است.کمپرس بايد 4-3 بار در روز و هر بار به مدت 15-10 دقيقه ادامه يابد.براي اين کار مي توان يک حوله ي تميز را در آب گرم زده و بر روي چشم مبتلا گذاشت ولي نبايد آنقدر فشار داد که چرک درون آن بترکد و بيرون بريزد.
2- خوردن مغز گردو براي درمان گل مژه مفيد است.
3- 50 گرم برگ تازه يا خشک گردو را در يک ليتر آب سرد گذاشته و به مدت 15 دقيقه آن را بجوشانيد و بعد بگذاريد سرد شود و بعد آن را به چشم خود بماليد.
اگر بعد از 3-2 روز بهبودي حاصل نشد بايد به متخصص چشم مراجعه کرد تا با ايجاد برش و تخليه ي چرک و مصرف آنتي بيوتيک موضعي به طور کامل درمان گردد.
پيشگيري: 1- دست هاي آلوده به چشم خود نزنيد و دست ها را چند بار در روز بشوئيد.
2- با شامپو بچه چشم خود را در حمام بشوئيد.به اين صورت که يک قطره شامپوبچه(براي اينکه چشم ها نسوزد) را در يک فنجان آب حل کرده و با گوش پاک کن ريشه ي مژه ها و پلک ها را بشوئيد و در نهايت با آب فراوان چشم را بشوئيد.
3- از اشتراک لوازم آرايشي چشم خودداري و آرايش خود را قبل از خواب حتماً پاک کنيد.
4- اگر زياد گل مژه مي زنيد هفته اي چند بار با شامپو بچه به طريق بالا چشم خود را بشوئيد تا باکتري ها،چربي و سلول هاي مرده پاک شوند.
5- اگر گل مژه زده ايد تا بهبودي کامل از مواد آرايشي و لنز تماسي خودداري کنيد.
2- شالازيون (chalazion):
التهاب غدد چربي که به صورت يک کيست (يک توده ي متورم و برجسته بسيار ريز و يا به اندازه ي يک نخودفرنگي) در پلک چشم (معمولاً در پلک فوقاني) تظاهر مي نمايد.
علت: انسداد مجاري غدد ميبومين (غددي که در لبه ي پلک قرار دارند) باعث تجمع مواد مترشح از ان مي شود و با تجمع مواد کيست تشکيل مي شود.علت پيدايش اين عارضه معمولاً عفونت باکتريال نيست اما ممکن است به دليل عفونت در اطراف سر مجراي غدد ميبومين هم بوجود ايد (معمولاً ناشي از استافيلوکک).
علائم: 1- در روز هاي اول شخص ممکن است احساس ناراحتي و درد بکند ولي پس از چند روز اين علائم بر طرف شده و ان چه بر جاي مي ماند يک برجستگي سفت،گرد،بي درد و با رشد آهسته در وسط پلک است. پوست روي اين برجستگي را به راحتي مي توان حرکت داد.
2- ممکن است پلک حساس به لمس باشد.3- اشک ريزش 4- حساسيت به نور 5- ممکن است با کل مژه اشتباه گرفته شود ولي گل مژه هيچ وقت به اندازه ي شالازيون طول نمي کشد و چند روزه خوب مي شود در حالي که شالازيون چند هفته طول مي کشد تا بهبود يابد.
6- ممکن است به دليل فشاري که بر قرنيه مي آورد باعث استيگماتيسم و تاري ديد شود.
درمان: 1- استفاده ار کمپرس گرم مرطوب 4-3 بار در روز و هر بار به مدت 15-10 دقيقه (به شيوه اي که در بحث گل مژه توضيح داده شد).2- معمولاً ظرف يک ماه به خودي خود خوب مي شود.3- اگر بعد از 6 هفته خوب نشد و يا به دليل بزرگي در زيبايي و ديد چشم اختلال ايجاد کرد توسط پزشک متخصص با جراحي سرپايي تحت بي حسي موضعي برداشته مي شود (يا ممکن است استروئيد داخل ضايعه تزريق شود). در صورت تجويز دارو هاي آنتي بيوتيک مثل پماد اريترومايسين(Erythromycin ) يا باسيتراسين (Bacitracin ) روزانه4-3 بار لايه نازکي را برروي لبه ي پلک بماليد. قطره هاي انتي بيوتيک هم براي جلوگيري از گسترش عفونت به ساير نقاط چشم کاربرد دارند. به آنتي بيوتيک تزريقي يا خوراکي معمولاًنيازي نيست.
پيشگيري: اگر چشمتان زياد شالازيون مي زند روزانه چشم خود را با شامپو بچه به شيوه اي که در بحث گل مژه توضيح داده شد بشوئيد. با ظهور اولين علائم هم روزانه 4-3 بار کمپرس آب گرم بگذاريد.
3- بلفاريت (Blepharitis):
به التهاب گسترده و منتشر پلکها گويند .بلفاريت يک ضايعه ي مزمن پوستي محسوب مي گردد.دو نوع بلفاريت وجود دارد که شامل بلفاريت استافيلوککي و بلفاريت سبورئيکي است . بلفاريت سبوريئکي مزمن است و به درمان جواب نمي دهد اما در موارد خفيف ممکن است با رعايت بهداشت و اسکراپ پلک برطرف شود. بلفاريت استافيلوککي معمولاً ظاهر ضخمي دارد و بعلت درگيري قاعده فوليکول مو اين نوع خطرناک تر است .
علائم : 1- چشم قرمز و پر اشک ( اشک کف آلود) 2-احساس وجود شن در چشم 3- خارش و سوزش پلک ها 4- پلکهاي قرمز و ملتهب 5- حساسيت به نور 6- پوسته هاي روغني در ريشه مژه ها و يا روي پلک ( گاه همراه با زخم ) 7- ريختن مژه ها يا رشد نا به هنجار آنها 8- پوسته پوسته شدن پوست پلک و اطراف چشم 9- خروج ترشحات چرکي از ريشه مژه هاي از دست رفته 10- چسبندگي پلک ها به هم هنگام برخاستن از خواب .
علت : 1- شوره سر يا آبرو ( درماتيت سبورئيک ) 2- عفونت باکتريايي ( استافيلوککي ) 3- عملکرد نابهنجار غدد چربي در پلک 4- آکنه روزاسه –اگزما –پسوريازيس 5- واکنش آلرژيک (حساسيتي ) 6- عفونت با شپشک ( شپشک حشراتي کوچک که از خون و مايعات بدن تغذيه مي کنند و همراه با وارد کردن خرطوم خود باکتري و عوامل بيماري زا را وارد بدن کرده و باعث عفونت مي شوند ) 7- مواجهه با دود و بخارات تحريک زا
نکته : بلفاريت ممکن است به گل مژه ، شالازيون، خشکي چشم ، اشک ريزش ،التهاب ملتهمه و يا صدمه به قرنيه منجر شود .
درمان :
1- درمان عامل ضمينه اي بلفاريت
2- رعايت اصول بهداشت (مواردي که در پيشگيري از گل مژه گفته شد )
3- تجويز آنتي بيوتيک ها و استروئيدهاي چشمي موضعي و يا سيستميک(توسط پزشک
متخصص )
4- شستشوي چشم با شامپو بچه قبل از خواب و صبح هنگام
نکته : اين عارضه به کرات مجدداً عود مي کند .
4- کونژنکتيويت ( التهاب ملتحمه چشم ) conjunctivitis
کونژنکتيويت شايع ترين بيماري چشمي در تمام دنيا است . اين بيماري با ظاهر صورتي رنگ چشم مشخص مي شود (به اين بيماري اصطلاحاً چشم صورتي گفته مي شود ) زيرا عروق خوني ملتحمه( پرده مخاطي که روي صلبيه و داخل پلک را مي پوشاند ) دچار خونريزي مي گردند .
انواع کونژنکتيويت : بر اساس علت آن تقسيم بندي مي شود .
1- عفونت باکتريايي 2- کونژنکتيويت ويروسي 3- حساسيت و آلرژي 4- تحريک ناشي از مواد سمّي 5- همچنين مي تواند عفونت ثانويه ناشي از يک عفونت چشمي ديگر و يا علامت يک بيماري سيستميک باشد .
الف) کونژنکتيويت ميکروبي :
علائم قرمزي ، سوزش و ترشح به صورت حاد ظاهر مي شود .ظاهر پاپيلري ملتحمه ( پاپيل خارجي ترين لايه ملتحمه است که دچار هيپر پلازي (افزايش غير عادي تکثير سلولها) ميشود و به شکل برجستگيهاي موزائيک مانند ظريفي در معاينه با اسليت لامپ ظاهر مي گردد . اسليت لامپ يک ميکروسکوپ دو چشمي است که مي تواند چشم را 10 تا 40 برابر بزرگتر از تصوير واقعي نشان دهد و از ابزار معاينه چشم است ) . در عفونت هاي حاد و شديد باکتريها ترشح چرکي از چشم وجود دارد حال آنکه در موارد خفيف ترشحات موکوسي -چرکي ظاهر مي شود .
در يک نوع عفونت باکتريال به نام کونژنکتيويت گنوککي علائم حاد تر است و حتي لنفادنوپاتي هم مشاهده مي شود . (لنفادنوپاتي بزرگي غدد لنفاوي بناگوشي و تحت فکي است که لنف را از پلک ها تخليه مي کند .) در اين بيماري بايد شخص سريع با آنتي بيوتيک درمان شود وگرنه ممکن است شخص نابينا شود .
ب) کونژنکتيويت ويروسي :
علائم : در اين نوع کونژنکتيويت ترشحات چشم آبکي و فوليکول هاي دائمي در ملتحمه وجود دارد ( فولوکول ها ضايعات برجسته متعددي اند که به وسيله عروق خوني نازکي احاطه مي شوند و شبيه دانه هاي برنج اند )
ارگانيسم هاي ويروسي شايع عبارتند ازهرپس سيمپلکس وآدنوويروس
کونژنکتيويت ناشي از آدنو ويروس قابليت سرايت بيشتري دارند . نشانه هاي آن عبارتند از اشک ريزش شديد ، قرمزي و احساس يک جسم خارجي که مي تواند در يک چشم يا هر دو چشم باشد . در ابتدا اين بيماري با نشانه هاي عفونت مجاري فوقاني شروع مي شود .درگيري قرنيه چشم موجب حساسيت به نور (فتوفوبي ) مي شود . ساير علائم عبارتند از اِدم پلک (ورم پلک ) ، افتادگي پلک ، گشاد شدن عروق خوني و احتقان در ملتحمه ، ترشحات آبکي ، ايجاد فوليکول و پاپيل
کراتو کونژنکتيويت اپيدرمي ( Epidermic keratoconjunctivits(EKC))
اين کونژنکتيويت ويروسي غالباً با لنفادنوپاتي غدد بناگوشي و گاهي اوقات درد اُوربيت (کاسه چشم ) توام است .
تشکيا فوليکول و پاپيل در اين نوع کونژنکتيويت قابل ملاحظه است . اين بيماري با قابليت سرايت بالا است . اپيدمي اين بيماري فصلي و بيشتر در تابستان که فصل شنا است ديده مي شود
ج) کونژنکتيويت حساسيتي :
علائم : خارش ، اشک ريزش زياد و فتوفوبي شديد . ترشحات چشم به صورت موکوئيدي و غليظ معمولاً با ماليدن چشم ها در اثر خارش توام مي باشد . ممکن است پاپيلهاي درشتي تشکيل شود که ظاهري شبيه قلوه سنگ داشته باشد .اکثر افراد مبتلا تاريخچه ي آسم و يا اگزما دارند .
د) کونژنکتيويت سمي : که مي تواند در اثر کُلر زني استخرهاي شنا ، تماس با بخارهاي سمي و يا تماس با دود ، اسپري ، باز و يا اسيد ايجاد شود .
درمان : شامل شستن سريع چشم با آب استريل يا سرم نمکي ( نرمال سالين ) است .
درمان کونژنکتيويت :
درمان کونژنکتيويت به نوع آن بستگي دارد . اکثر کونژنکتيويت هاي خفيف و ويروسي بيماريهاي خوش خيم و خود محدود کننده اند که ممکن است نياز به درمان نداشته باشد . کونژنکتيويت ويروسي به هر درماني جواب نمي دهد. کمپرس آب سرد ممکن است بعضي نشانه ها را تسکين دهد . اين نکته بسيار مهم است که کونژنکتيويت ويروسي به خصوص نوع EKC شديداً واگير است . اقدامات براي پيشگيري شامل شستشوي مکرر دستها و گند زدايي و ضد عفوني وسايل در ارتباط با چشم و محيط مي باشد .
در طي بروز اپيدمي هاي ناشي از آدنو ويروس لازم است به انتشار بيماري توجه شود .بايد مکان خاصي براي افراد مبتلا به اين بيماري مشخص شود . در صورت آلوده شدن داروها در پايان هر روز بايد مابقي دارو دور انداخته شود . کارمندان و دانش آموزان آلوده بايد در طول 3 تا 7 روز دوره بيماري به محل کار و تحصيل نروند . براي بيماران مبتلا به کونژنکتيويت بهاره يا آلرژيک داروهاي ضد التهاب و حاوي کورتيکوستروئيد تجويز ميشود .استفاده از داروهايي مثل محلول موضعي اپي نفرين ، کمپرس سرد ، کيف يخ و تهويه سرد معمولاً ناراحتي بيمار را تسکين مي دهد .
چند نکته در درمان کونژنکتيويت ويروسي : 1- براي کاهش درد مي توانيد روزانه چهار تا پنج بار و هر بار به مدت 10 دقيقه روي چشم مبتلا کمپرس سرد بگذاريد
2- براي جلوگيري از احساس وجود ريگ و شن در چشم از اشک مصنوعي استفاده کنيد
3- درد خفيف را مي توانيد با استامينوفن تسکين دهيد
4- براي جلوگيري از حساسيت به نور از عينک دودي استفاده کنيد
5- اگر ترشح آبکي چشم زرد رنگ يا چرکي شد به پزشک مراجعه کنيد .

چشمه هرگاه آبهاي زيرزميني از راههاي طبيعي به خارج راه پيدا کنند چشمه‌ها را تشکيل مي‌دهند. بعضي از چشمه‌ها براي چشمه با تمام سال و بعضي‌ها براي مدت کوت ...

هرگاه آبهاي زيرزميني از راههاي طبيعي به خارج راه پيدا کنند چشمه‌ها را تشکيل مي‌دهند. بعضي از چشمه‌ها براي چشمه با تمام سال و بعضي‌ها براي مدت کوتاه و ...

در ۹۰ موارد، گلوکوم حاد زاويه بسته ناشي از انسداد مردمک است که در نتيجه آن گشادشدن مردمک موجب قرارگرفتن عدسي و عنبيه در برابر هم مي شود و در نهايت مسي ...

هرگاه آبهاي زيرزميني از راههاي طبيعي به خارج راه پيدا کنند چشمه ها را تشکيل مي دهند. بعضي از چشمه ها براي چشمه با تمام سال و بعضي ها براي مدت کوتاه و ...

سالخوردگي با بروز تغييرات جسماني متعددي همراه است که توانايي ها و قابليت هاي جسماني فرد را محدود مي کند. توجه به زندگي سالمند مي تواند به سالمندان در ...

اين بيماري که به افتخار «ديويد بروس » پزشک اسکاتلندي ،بروسلوز و به علت مشاهده اولين مورد در جزيره مالت بيماري تب مالت ، ناميده مي شود، يکي از مرموزتري ...

مطالعات اخير نشان داده است كه راه هاي سيگنال دهي استوانه ها به صورت هاي مختلف و پيچيده اي در شبكيه انجام ميشود، دليل وجود چنين راه هاي متعددي براي است ...

از بين انواع مختلف درد، سردردها شايع ترين دردها به شمار مي روند. در همين ارتباط مصرف انواع مسکن ها براي تسکين درد در ايران مطابق بررسي هاي انجام شده چ ...

دانلود نسخه PDF - چشم