up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله چرخه طبيعي آب PDF
QR code - چرخه طبيعي آب

چرخه طبيعي آب

آب در زندگي بشر اهميت بنيادي دارد. از اينرو آب را مايه حيات گويند. در روز گرم تابستان وقتي شير آب قطع مي شود ، ضرورت وجود آب در زندگي انسان نمايان مي گردد. انسان مي تواند بدون غذا چند روزي را بگذراند ، اما بدون آب به زودي از پا در مي آيد.
آيا مي توانيد روزي را تجسم کنيد که آب نداشته باشيد؟
آيا آب را به بطور سالم و در حد نياز استفاده مي کنيد؟
آيا آب به اندازه کافي و در همه جا در دسترس بشر هست؟
براي استفاده مطلوب از آب چه کار بايد کرد؟ و غيره
● موقعيت جهاني آب
مقدار آب موجود در کره زمين تقريبا ثابت بوده است. اين آب به مصارف آشاميدن ، کشاورزي ، صنعت و ... مي رسد و زندگي بشر را بهبود مي بخشد. اگر کره زمين از فضا روئيت شود ، رنگ طبيعي آن آبي ديده مي شود يعني کره اي که بيشتر سطح آن را آب پوشانده است. يعني بخش اعظم سطح زمين را اقيانوس ها و درياها فرا گرفته اند. از نقطه نظر حجم و اندازه ، در حدود ۹۷.۲%از آبهاي موجود در جو زمين و آب موجود در خاکها و آبهاي زيرزميني مي باشند.
آب شيرين
انسان براي انجام فعاليت هايش به آب شيرين نياز دارد. آب شيرين ، يعني آبي که ميزان نمکهاي آن بسيار کم باشد. آب اقيانوس ها و درياها شور هستند و استفاده از آنها نيازمند تصفيه کردن آنهاست که اين امر به احداث مرکز تصفيه خانه آب با مکانيزم هاي پيشرفته تصويه نياز دارد. هزينه بالاي اين امر سبب شده که انسان به آب هاي شيرين موجود در خشکيها و اتمسفر زمين قانع باشد. حجم آب شيرين در جهان بسيار کم و در حدود ۲.۸% از حجم کل آب جهان است. براي مصرف آب شيرين اندک موجود در جهان محدوديت هايي هم وجود دارد ، زيرا مقداري از آبهاي شيرين جهان به شکل يخ در يخچالهاي قطبي و کوهستاني قرار دارد که به اين صورت قابل بهره برداري نمي باشند. اما انسان به آبهاي شيرين موجود در رودها ، درياچه ها ، و آبهاي زيرزميني دسترسي دارد. البته آبهاي زيرزميني که در لايه هاي داخلي زمين موجود هستند ، لازمه دسترسي به آنها مسائلي همچون اکتشاف ، حفر چاه ، کانال کشي ، و به کار بردن دستگاههاي پمپ آب ، ايجادتاسيسات و لوله کشي را در پي دارد.
● گردش طبيعي آب
آبهاي موجود در زمين همواره در حال تغيير شکل هستند. اين آبها ، حالات مايع ، جامد و گاز به خود مي گيرند ، جلوه هاي طبيعي آب بسيار وسيع است. مقداري از آن در زمين نفوذ کرده و آبهاي زيرزميني را تشکيل مي دهد. قدري از آن هم در درون شاخه ها ، برگ ها ، تنه و ريشه درختان ذخيره مي شود. آيا جلوه هاي ديگري از آب هم مي شناسيد؟
آب موجود در اتمسفر زمين بر اثر گردش طبيعي آن هر ۹ روز يک بار بين آسمان و زمين جابجا مي شود. در هر سال اين عمل چندين مرتبه تکرار مي شود. حجم آبي که در هر سال به وسيله گردش آب در طبيعت فراهم مي شود ، در حدود ۴۰۰۰۰ کيلومتر مکعب است. انسان با تکنولوژي امروزي مي تواند ۲۵۰۰۰ کيلومتر مکعب آنرا مورد بهره برداري قرار دهد. ريزش هاي جوي در همه جاي سياره زمين يکسان نيست و در برخي جاها بارندگي بيشتر از ساير مکانهاست.
● وضعيت آبهاي ايران
با توجه به قرار گرفتن ايران در نواحي خشک و بيابان ، مقدار بارندگي و حجم آبهاي ايران کافي نيست. و ريزش هاي جوي نيز بطور يکنواخت صورت نمي گيرد. ميانگين بارندگي سالانه در جهان در حدود ۸۰۰mm تبخير واقعي و ۹۰۰mm تبخير بالقوه مي شوند. کشور ايران با اينکه ۱.۱% از مساحت خشکي هاي جهان را داراست ، فقط ۰.۳۴۵% از آبهاي موجود در خشکيهاي جهان را در اختيار دارد. از سوي ديگر در اغلب مناطق ايران ، ريزشهاي جوي بصورت محلي و فصلي است که نياز چنداني به آب براي کشاورزي در پاييز و زمستان نيست ، همچنين بارندگي به طور يکنواخت در کشور توزيع نمي شود.
محدوديت منابع آب و توزيع فصلي نامناسب بارندگي دال بر اين است که بايستي منابع آبهاي موجود سطحي و زيرزميني را به خوبي شناساي و مطالعه کرده و با برنامه ريزي دقيق ، بهره برداري صحيح از آنها صورت گيرد. البته مردم ايران از اول با اين مشکل مواجه بوده اند و با حفر قنات و کاريز ، بهره برداري از آبهاي زيرزميني را ابداع کرده اند. با احداث سد و بندهاي متعددي نيز آبهاي سطحي را مورد استفاده قرار مي دهند.
● آنچه بايد بدانيم
حجم آبهاي شيرين قابل استفاده توسط انسان بسيار محدود است.
ميزان بارندگي سالانه ايران بسيار کمتر از ميانگين بارندگي جهاني است. پراکندگي بارش در همه جاي ايران يکسان نيست و بيشتر بارندگي در زمان نامناسب براي کشاورزي صورت مي گيرد.
براي بهره برداري صحيص از منابع آب بايستي ابتدا منابع را خوب شناخته و بر روي آنها برنامه ريزي دقيق انجام داد.

مقدمه آب ماده اي فراوان در کره زمين است. به شکل هاي مختلفي همچون دريا ، باران ، رودخانه و... ديده مي‌شود. آب در چرخه خود ، مرتباً از حالتي به حالت ديگ ...

رودخانه رسوباتي را که با خود حمل مي کند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي مي گذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيها ...

رودخانه رسوباتي را که با خود حمل ميکند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي ميگذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيها ر ...

رودخانه‌ رسوباتي را که با خود حمل مي‌کند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي مي‌گذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيه ...

مناطق قطبي بخش مهمي از سيستم آب و هوايي زمين را تشكيل مي دهند و مي توانند تغييرات زيادي را بر آب وهواي كل جهان كه در اثر انباشته شدن گازهاي گلخانه يي ...

آبهاي معدني ( Inorganic Water ) ، آبهايي هستند که در يک کيلوگرم آنها لااقل هزار ميلي گرم نمک و يا ۲۵۰ ميلي گرم انيدريد کربنيک آزاد موجود است. آبهاي مع ...

جنگل داري عبارتست از به کارگيري مجموعه اي از علوم و فنون که درجهت شناخت جوامع متنوع جنگلي، آگاهي از کيفيت و کميت آن ها، پرورش توده هاي جنگلي، بهره برد ...

دياژنز: سنگ زايي پس از انباشته شدن رسوب ها در محيط هاي رسوبي ممکن است فرايندهاي فيزيکي و شيميايي گوناگوني در آن ها رخ دهد که به سنگ شدن آن ها بينجامد. ...

دانلود نسخه PDF - چرخه طبيعي آب