up
Search      menu
علم و تکنولوژی :: مقاله چربيها PDF
QR code - چربيها

چربيها

● ديدکلي
چربيها يا ليپيدها ترکيبات آلي غير محلول در آب هستند که مي توان آنها را بوسيله حلالهاي غير قطبي نظير کلروفرم ، اتر و بنزن از سلولها استخراج کرد. ليپيدها استرهاي يک يا چند اسيد با الکلها مي باشند. بعضي از ليپيدها در ساختمان ديواره و غشاي سلولي شرکت داشته و برخي ديگر ماده ذخيره اي انرژي زا را در داخل سلول تشکيل مي دهند. اسيدهاي چرب به صورت آزاد به مقدار ناچيزي در بافتها ديده مي شوند.
● ساختمان اسيدهاي چرب
تاکنون بيش از هفتاد اسيد چرب از نسوج گوناگون جدا کرده اند که همگي داراي زنجيره هيدروکربني طولاني با يک عامل کربوکسيل انتهايي هستند. بعضي از آنها اشباع شده و برخي داراي يک ، دو يا سه پيوند دوگانه هستند و گروهي در زنجير خود داراي شاخه هاي جانبي نيز مي باشند. تعداد کربنها در اسيدهاي چرب به استثناي چند مورد ، هميشه زوج است و احتمالا علت زوج بودن آسان تر بودن سنتز آنها در نزد جانداران است. فرمول کلي اسيدهاي چرب CH۳ (CH۲)n COOH است که n از صفر تا ۳۰ الي ۴۰ تغيير مي کند.
● خواص اسيدهاي چرب
اسيدهاي چرب غير اشباع داراي نقطه ذوب پايين تري نسبت به اسيدهاي چرب اشباع هستند و هر چه تعداد کربن اسيد چرب بيشتر شود، نقطه ذوب بالاتر مي رود. پيوند دوگانه در اسيدهاي غير اشباع بيشتر بين کربن ۹ و ۱۰ بوده و اين پيوند دوگانه تقريبا در تمامي اسيدهاي چرب غير اشباع طبيعي در وضعيت ايزومر هندسي سيس (Cis) است. اسيدهاي چرب با زنجير طويل در آب غير محلول هستند. ولي در قليايي محلول اند و تشکيل صابون سديم يا پتاسيم مي دهند. اسيدهاي چرب غير اشباع به سهولت اکسيد مي شوند. تند شدن چربيها بر اثر اکسيد شدن و ايجاد عوامل اسيدي و آلدئيدي در چربيها است.
● ساختمان و خواص انواع چربيها
چربيهاي خنثي (آسيل گليسرولها)
ترکيب اسيد چرب و گليسرول را آسيل گليسرول يا گليسريد مي نامند. گليسرول الکلي است که بيش از ساير الکلها در ساختمان ليپيدها ديده مي شود و داراي ۲ عامل الکلي نوع اول و يک عامل الکلي نوع دوم است. برحسب آن که يک ، دو يا سه اسيد چرب با عوامل الکلي گليسرول ترکيب شده باشد، به ترتيب مونو ، دي و تري آسيل گليسرول بدست مي آيد. نقطه ذوب چربيها خنثي بستگي به نقطه ذوب اسيد چرب ترکيبي آنها دارد. تري آسيلها در آب نسبتا نامحلول بوده و تشکيل مسيلهاي کامل نمي دهند. در حالي که دي آسيل گليسرولها که تا حدودي قابل يونيزه شدن هستند، به سهولت تشکيل مسيل مي دهند.
▪ فسفو گليسريدها
اين ليپيدها که به نام گليسرول فسفاتيد نيز موسومند، بيشتر در غشاهاي سلولي وجود دارند و فقط به مقدار خيلي جزئي در چربيهاي ذخيره اي يافت مي شوند. الکل اين ليپيدها گليسرول است که يکي از عوامل الکلي نوع اول آن توسط اسيد فسفريک استريفيه شده است. تمام فسفر گليسريدها داراي يک انتهاي قطبي و دو انتهاي طويل غير قطبي مي باشند و به اين جهت آنها را ليپيدهاي قطبي يا آمفي پاتيک گويند.
▪ پلاسمالوژنها
يک گروه فرعي از فسفر گليسريدها هستند که در آنها به جاي يک مولکول اسيد چرب يک آلدئيد چرب قرار گرفته است. اين ترکيبات در غشاي سلولهاي عضلاني و عصبي فراوانند.
▪ اسفنگو ليپيدها و گليکو ليپيدها
برخي از ليپيدهاي موجود در اين دو گروه را به سختي مي توان طبقه بندي کرد. زيرا بعضي از آنها را مي شود جزو گليکو ليپيدها و يا اسفنگو ليپيدها قرار داد.
الف) اسفنگو ليپيدها :
اينها در غشاي سلولهاي گياهي و حيواني و در بافتهاي عصبي و مغز به مقدار فراوان وجود دارند. اين ترکيبات در اثر هيدروليز ايجاد يک مولکول اسيد چرب و يک مولکول الکل آمينه غير اشباع به نام اسفنگوزين مي کنند. در اسفنگو ليپيدها گليسرول وجود ندارد. ترکيب اسفنگوزين و اسيد چرب را سراميد گويند. اسفنگو ميلين ترکيب سراميد با فسفر کلين مي باشد که فراوان ترين اسفنگو ليپيدها است.
ب) گليکو ليپيدها :
اين ترکيبات داراي يک انتهاي قطبي هيدروفيل (آبدوست) قندي مي باشند. برخي شامل اسفنگوزين و برخي ديگر شامل گليسرول هستند. قندهاي آن شامل D گلوکز و D گالاکتوز است.
ج) سربروزيدها :
اين ترکيبات را مي توان در گروه گليکو ليپيدها و يا اسفنگو ليپيدها طبقه بندي کرد. زيرا داراي قند و اسفنگوزيني هستند. اين دسته از ليپيد بيشتر در غشاي سلولهاي عصبي بويژه در غلاف ميلين و همچنين در گويچه هاي سفيد و سرخ و اسپرم ديده مي شوند.
د) گانگليوزيدها :
ترکيبات ديگري از دسته گليکو ليپيدها هستند. اين ترکيبات عبارتند از گليکو اسفنگو ليپيدهايي که داراي انتهاي قطبي متشکل از قندهاي مرکب نظير اوزامين و اسيد ساليک مي باشند. اين ترکيبات در غشاي سلولي بويژه در سلولهاي عصبي زياد ديده مي شوند.
د) مومها
از نظر ساختماني و خواص ، شبيه آسيل گليسرولها هستند. ولي الکلهاي آنها داراي زنجيره کربني طويل هستند که تنها شامل يک عامل الکل مي باشند. اين ترکيبات در غشاي محافظ پوست ، پر و جدار برگها و بعضي ميوه ها و پوسته خارجي بيشتر حشرات ديده مي شوند.
● ليپيدهايي که صابوني نمي شوند.
ليپيدهايي که تاکنون مورد بحث قرار گرفتند قابل صابوني شدن بوده يعني با قلياييها و در اثر حرارت ايجاد صابون مي کنند. در سلولها مقدار کمتري از نوع ديگر چربيها موجودند که غير قابل صابون شدن هستند. دو گروه اصلي از اين ليپيدها يکي استروئيدها و ديگري ترپنها هستند.
▪ استروئيدها :
ساختار استروئيدها از سه حلقه شش ضلعي فنانترن و يک حلقه پنج ضلعي هستند. از ميان مهم ترين استروئيدهايي که در طبيعت ديده مي شوند، اسيدهاي صفراوي ، هورمونهاي جنسي ، هورومونهاي قسمت قشري غدد فوق کليوي و ويتامين D و کلسترول را مي توان نام برد. استروئيدها به مقدار بسيار کم در سلولها موجودند و فقط يک نوع آنها که بطور کلي استول ناميده مي شود، بسيار فراوان است. کلسترول فراوان ترين نوع استرولها در بافتهاي حيواني است. کلسترول در گياهان ديده نمي شود. استرول موجود در گياهان به نام فيتوسترولها مشهورند. قارچها و مخمرها حاوي استرولهايي به نام ميکو استرول هستند. در اين دسته ارگوسترول را مي توان نام برد که به ويتامين D تبديل مي شود.
▪ ترپنها :
به مقدار جزيي در سلولها وجود دارند. ترپن ممکن است داراي ساختمان خطي يا حلقوي باشد. ويتامين A ، کاروتنها ، بيشتر اسانسها و ويتامين E و K از ترپنها مشتق مي شوند.
▪ ليپو پروتئينها
ليپيدهاي قطبي با پروتئينهاي خاصي ترکيب شده و ليپيد پروتئينها را مي سازند. مانند ليپو پروتئينهاي پلاسماي خون که نقش حامل مواد مختلف را دارا مي باشند. برخي ليپيو پروتئينها داراي ليپيدهاي خنثي مانند گليسرول و آسترهاي آن هستند. اين ترکيبات وسيله انتقال چربيها از روده به کبد به بافت چربي و ديگر بافتها هستند. طبقه بندي ليپو پروتئينها بر مبناي وزن مخصوص آنها انجام مي گيرد.
▪ پروستا گلاندينها
اين ترکيبات که براي نخستين بار در مايع مني و غده پروستات يافت شدند، از يک اسيد چرب غير اشباعي ۲۰ کربنه به نام اسيد آراشيدونيک مشتق شده اند. اين ترکيبات انواع مختلفي دارند که تاکنون متجاوز از ۱۴ نوع پروستاگلاندين در مايع مني انسان و تعداد ديگري در ساير بافتها يافت شده است. پروستاگلاندينهاي گروه E ، گروه F و گروه A و B نمونه اين ترکيبات هستند. پروستاگلاندينها داراي اثرات فيزيولوژيک مختلفي مانند کاهش فشار خون ، تنظيم عبور يونهاي مختلف از غشاي سيناپسهاي عصبي و خنثي سازي اثر برخي هورمونها مي باشند.
▪ مسيلها
ليپيدهاي قطبي مانند اسيدهاي چرب ساده و صابونها در محلولهاي آبگون پخش شده و مسيلها را بوجود مي آورند که در آنها انتهاي هيدروکربني چون آبگريزند (هيدروفوب) از محلول آبگون رانده شده و ايجاد يک فاز آبگريز داخلي مي کند و در نتيجه انتهاي آب دوست (هيدروفيل) آنها به طرف خارج گرايش مي يابد. تري آسيل گليسرولها و کلسترول خود به خود تشکيل مسيل نداده ولي در ساختمان مسيلي وارد شده و مسيلهاي مخلوط را مي سازند. مسيلها ممکن است تک لايه يا دو لايه باشند.

مقدمه ليپيدها دسته‌اي از مولکولهاي غير قابل حل در آب و قابل حل در حلالهاي آلي مانند اتر و کلروفرم هستند. نواحي غير قطبي هيدروکربني در آنها زياد و تعدا ...

● کربوهيدراتها ، منبع مهم غذايي کربوهيدراتها ، منبع مهم غذايي اند. کربوهيدراتها همچنين به عنوان واحدهاي سازنده چربيها و نوکلييک اسيدها عمل مي کنند. سل ...

هيدروژن يا آبزا يک عنصر شيميايي در است که جدول تناوبي با حرف H و عدد اتمي ۱ نشان داده شده است. هيدروژن عنصري بي رنگ، بي بو، غير فلز، يک ظرفيتي و گازي ...

سال ۲۰۰۵ سالي است که محصولات واقعي بسياري با اين دانش جديد- نانوفناوري- توليد و به بازار عرضه شدهاند. به طوري که گزارش امسال Nanotech Product Guide – ...

● لامپهاي التهابي - رشته اي اينها همان لامپهاي رشته اي هستند که ده ها سال است مورد استفاده قرار ميگيرند و در هر مغازه اي يافت ميشوند. نور لامپهاي رشته ...

دانلود نسخه PDF - چربيها