up
Search      menu
ساختمان و معماری :: مقاله پي PDF
QR code - پي

پي

پي و پي سازي

پي و پي سازي
فصل اول: تقسيم بندي زمينها از نظر مقاومت در مقابل بارساختمان
بطور کلي زمينها به چند دسته تقسيم مي شوند :
* زمينهاي خاکريزي شده ( زمينهاي خاک دستي ): مانند بعضي از اراضي شمال تهران و خندق هاي پر شده که همه بوسيله خاک دستي پر شده اند ، مقاومت اين زمينها بسيار کم بوده و قدرت مجاز آنها در حدود 80 گرم بر سانتي متر مربع مي باشد . اين زمينها بدون پي سازي هاي ويژه مانند شمع کوبي و غيره به هيچ وجه براي ساختمان مناسب نيستند .
* زمينهاي ماسه اي : مانند زمينهاي سواحل دريا ، اين زمينها براي ساختمانهاي سبک مناسب هستند و در حدود 1 تا 2 1 کيلوگرم بر هر سانتي متر مربع بار تحمل مي نمايند و در بعضي از انواع زمينهاي سواحل دريا که ماسه اي بوده و به کل فاقد خاکهاي چسبنده مي باشد (خاک رس) بيش از 500 گرم بار تحمل نمي کنند . در اين گونه زمينها نيز بايد براي ساختمانهاي سبک طبق شرايط محلي پي سازي ويژه صورت بگيرد و براي ساختمانهاي بزرگ ابعاد پي بايد با توجه به مطالعات مکانيک خودرو و بر طبق محاسبه ساخته شود .
* زمينهاي شني : اگر اين زمينها داراي دانه بندي خوب باشند به طوري که دانه هاي ريز فضاي خالي بين دانه هاي درشت تر را پر نموده و توليد جسم توپر و متراکمي کرده باشد و اين دانه بندي به وسيله ماده چسبنده به هم متصل باشد (خاک رس به اندازه لازم) براي ساختمان بسيار مناسب بوده و مقاومت مجاز آن در حدود 5 2 و حتي 5 3 کيلو گرم بر سانتي متر مربع مي باشد به اين گونه ها زمينها دج گفته مي شود .
* زمينهاي رسي : اين زمينها به دو دسته تقسيم مي شوند :
1. زمينهاي رسي خشک: که فشاري در حدود 5 1 کيلوگرم بر سانتي متر مربع را تحمل مي نمايند مانند زمينهاي جنوب تهران
2. زمينهاي رسي تر (آبدار) : اين زمينها به واسطه وجود آب فراوان داخل خاک داراي سستي هاي زياد بوده و قدرت مجاز آن بر حسب درصد آب موجود در آن متفاوت است . بايد توجه نمود که اعداد داده شده در فوق براي مقاومت مجاز زمين در خاکهاي مختلف کاملاً تقريبي بوده زيرا تعيين مقاومت مجاز خاک به عوامل ديگر از قبيل آب هاي تحت الارضي ودرصد خاکهاي چسبنده و غيره نيز بستگي دارد .
فصل دوم: پياده کردن نقشه
پاک سازي و تسطيح زمين:
قبل از پياده کردن نقشه بايد عمليات تسطيح و پاک سازي محل ساختمان را انجام دهيم . اين عمليات شامل تخريب بناهاي موجود وغير قابل استفاده ريشه کني بوته ها و درختان تميز کردن نخاله ها و سنگ و کلوخ است . تخريب ساختمانها کاري تخصصي است و بايد توسط افرادي که در اين کار مهارت دارند انجام شود . ريشه کني درختان را مي توان توسط ابزارهاي دستي يا مکانيکي انجام داد . بريدن درختان بزرگ را بايد به افراد ماهر واگذار کرد . محل ساختمان بايد کاملاً از چمن و ديگر نباتات پاکسازي شود اين عمل در واقع براي پاکسازي خاک صورت ميگيرد . چون ممکن است حدود 30 سانتيمتر از خاک سطحي شامل گياهان زنده و نباتات باشد در نتيجه خاک سطحي سست شده و به آساني فشرده ميشود که اين خاک براي ساختمان سازي مناسب نيست . پس اين خاک بايد با ماشين آلات خاک برداري يا با وسايل دستي ساده مانند بيل و فرغون برداشته و به محل مناسبي حمل شود . در ضمن چنانچه سطح زمين نا صاف باشد بايد با گريدر و يا با وسايل دستي تسطيح و خاکهاي اضافي به محل ديگري برده شود .
پياده کردن نقشه و هدف آن :
پس از اينکه مراحل مطالعه و طراحي هر طرح ساختماني به پايان رسيد و نقشه آن آماده شد ، بايد براي شروع عمليات ساختماني ، موقعيت و محل دقيق آن روي زمين مشخص شود . منظور از پياده کردن نقشه ، مشخص کردن گوشه ها ، و محور ها و اضلاع طرح بر روي زمين است که به وسيله مترکشي يا دوربين هاي نقشه برداري تعيين ، ميخ کوبي و سپس رنگريزي مي شود .
به بيان ديگر ، پياده کردن نقشه بر روي زمين مرحله اي بين طرح و شرع عمليات ساختماني است . نکته بسيار مهم اينکه عمل پياده کردن نقشه بايد کنترل شود يعني پس از ميخ کوبي گوشه ها و تعيين محورها و قبل از رنگريزي بايد با اندازه گيري مجدد اضلاع و زوايا ، از درستي آنها مطمئن شد . در غير اينصورت بايد نسبت به اصلاح آنها اقدام شود . در مورد اهميت کنترل و پياده کردن نقشه بايد متذکر شد که اگر محل ساختمان يا ارتفاع کف آندرست مشخص نشده باشد ، زمان و هزينه هاي انجام شده ي عمليات ساختماني ، به هدر رفته و خسارات سنگين در بر خواهد داشت ، در صورتي که با صرف وقت کم براي کنترل عمليات پياده کردن ، که کاري بسيار ساده است مي توان از زيانهاي مادي و اتلاف وقت جلوگيري کرد .پياده کردن نقشه يک ساختمان با ابزار ساده مانند متر و ابزار دقيق مانند دوربين نقشه برداري و متر امکان پذير است .
فصل سوم: گودبرداري
گود برداري:
بعد از پياده کردن نقشه و کنترل آن در صورت لزوم اقدام به گود برداري مي نمايند. در کليه ساختمانهايي که تمام يا قسمتي از بنا پايينتر از سطح طبيعي زمين احداث مي شود بايد گود برداري انجام شود .
گاهي ممکن است عمق گود برداري به چندين متر برسد . گود برداري معمولاً با وسايلي مانند بيل مکانيکي ويا لودر ودر صورت محدوديت زمين و يا عدم دسترسي به ماشين آلات از وسايل دستي مانند بيل و کلنگ و فرغون و در عمق زياد يا منطقه وسيع مثل پارکينگ هاي زير زميني ، انبارهاي بزرگ زير زميني و غيره با کمک ساير ماشين آلات ساختماني انجام مي گيرد . گود برداري در زمين ها به دو صورت نامحدود و محدود انجام مي شود .
گود برداري در زمين هاي نا محدود :
منظور از زمين هاي نا محدود ، زمين نسبتا وسيعي است که اطراف آن هيچ گونه ساختماني نباشد . براي گود برداري اين گونه زمين ها از ماشين آلاتي مانند بيل مکانيکي ،لودر ، و ... استفاده مي شود و خاک با شيب متناسب برداشته مي شود . خاک هاي حاصل از گود برداري با کاميون به خارج از ساختمان حمل ميشود . چنانچه عمق گود برداري نسبتا زياد باشد گود برداري در لايه هاي مختلف و به تدريج انجام ميگيرد تا به عمق زمين پيش بيني شده برسد .
شيب ديوارهاي محل گودبرداري شده :
براي جلوگيري از ريزش ديوارهاي محل گود برداري شده به داخل گود ، معمولا ديوارهاي کناري حاصل از خاکبرداري يا تراشه هاي اطراف بايد داراي شيب ملايمي باشد . اندازه زاويه شيب به نوع خاک محل گود برداري دارد هر قدر خاک محل سست تر و قابل ريزش تر باشد اندازه زاويه اين شيب بزرگتر خواهد شد .
براي جلوگيري از هزينه اضافي ميتوان با قالب بندي ديواره هاي محل گود برداري از زاويه شيب کوچکتري استفاده نمود .
فصل چهارم: پي سازي
پي کني :
پي کني در ساختمان به دو منظور صورت مي گيرد :
1. دسترسي به زمين سخت و مقاوم ، زيرا بارهاي ساختمان نهايتا به زمين منتقل مي شود در نتيجه زمين زير پي بايد مطمئن باشد و نشست نکند .
2. براي محافظت پي ساختمان و جلوگيري از اثرات جوي مانند يخ زدگي و نيروهاي جانبي پس از پياده کردن نقشه روي زمين ، شروع به پي کني مي کنيم .
پي کني در زمينهايي که از نظر جنس و مقاومت زمين و نيز وجود آبهاي سطحي و عمقي با هم تفاوت دارند ، فرق مي کند .
ابعاد پي کني به ابعاد و عمق پي کني به ارتفاع پي و شرايط اقليمي بستگي دارد . يعني در مناطقي که در زمستان آب و هواي خيلي سرد دارند و يا بارندگي زياد مي شود و خطر يخ زدگي براي پي وجود دارد ، عمق پي را بيشتر از مناطق معتدل و گرمسير در نظر مي گيرند و به هر حال در هر نوع آب و هوايي عمق پي کني نبايد کمتر از 50 سانتيمتر باشد .
پي کني در انواع زمين ها :
1. پي کني در زمينهاي دج :
عمق پي در اينگونه زمينها معمولا بين 80 تا 100 سانتيمتر و در بعضي موارد 120 سانتيمتر است . پي کني در زمينهاي دج نسبتا آسان بوده و خطر ريزش به خصوص در مورد عمقهاي معمولي بسيار کم است . اضافي عرض پي براي کفراژ ( قالب – بندي ) ، در اين نوع زمين حدود 15 سانتيمتر در هر طرف است .
2. پي کني در زمينهاي ماسهاي :
چون عمل پي کني در اينگونه زمينها هميشه با خطر ريزش روبروست به خصوص اگر زمين مزبور خشک باشد ، چنانچه داراي عمق کم بوده و از طرفي شدت ريزش در آن زياد نباشد . اصولي ترين و در عين حال ساده ترين روش براي جلوگيري از احتمال ريزش خاک هنگام پي کني است که پي با گونه هاي شيب دار کنده شود . زاويه شيب بر حسب شدت ريزش تا 45 درجه متغير خواهد بود . لکن چنانچه شدت ريزش بسيار زياد و عمق پي نيز نسبتا زياد باشد ، پي کني با شيب نه عملي است و نه مقرون به صرفه . در چنين مواردي لازم است که گونه هاي پي را با چوب بست و با قالب بندي مهار کرد . براي اين کار الوارهايي به ابعاد 5*30*40 سانتيمتر در طرفين پي واداشته و به کمک تيرکهاي چوبي يا چهار تراش و با بهره گيري از گوه هاي چوبي الوارها مهار مي شود .
پي کني در زمينهاي رسي خشک نيز همانند زمينهاي ماسه اي است لکن زاويه شيب پي کني آن در حدود 37 – 25 درجه خواهد بود که اين اختلاف شيب نسبت به زمين هاي ماسه اي به علت چسبندگي دانه هاي خاک رسي است .
3. پي کني در زمينهاي سنگي :
پي کني در اينگونه زمينهاي مشکل و انجام آن با وسايل دستي از قبيل بيل و کلنگ امکان پذير نيست . پي کني در زمينهاي سنگي با ماشين آلات مکانيکي و مته هاي کمپرسوري انجام مي گيرد که در نتيجه هزينه آن سنگين خواهد بود .
عمق پي در زمينهاي سنگي در مناطق سردسيري حداقل 75 سانتيمتر است لکن در مناطق گرمسيري مي توان حداقل عمق را تا 50 سانتيمتر تقليل داد .
شايد فکر کنيم زمين سنگي امکان دارد زمين سنگي فوق العاده مقاوم باشد ، در اين صورت ساختمان نياز به پي نخواهد داشت . چنين فکري اساسا اشتباه است ، زيرا عدم پي در ساختمان باعث ناپايدار شدن بنا گرديده و با کمترين نيروي جانبي به ويژه زلزله هاي خفيف شروع به حرکت خواهد کرد . لکن وجود پي باعث تنگ افتادن ساختمان در زمين شده و از حرکت بنا جلوگيري مي کند .
4. پي کني در زمين هاي شيب دار :
زمين ساختماني مسطح به ندرت يافت مي شود و بنابراين پيش از شروع هر کار ساختماني بايد محل ساختمان را تسطيح کرد . براي اين منظور از سه روش مي توان استفاده کرد و اغلب روشي به کار گرفته مي شود که از نظر اقتصادي مقرون به صرفه تر باشد .
1. خاک برداري و خاک ريزي :
اين روش بسيار معمول و متداول است ، زيرا باعث کاهش هزينه مي شود .
2. خاک برداري :
براي تسطيح ، کليه ي خاکهاي اضافي برداشته شده و به محلي خارج از ساختمان برده مي شود که اين روش هزينه حمل خاک را به دنبال خواهد داشت ولي چون به زمين دست نخورده مي رسيم ، کاري اصولي است .
3. خاک ريزي :
اين روش توصيه نمي شود ، زيرا زمين را با خاک دستي پر کرده ايم ولي چنانچه مجبور باشيم بايد با خاک مرغوب که داراي تراکم و دانه بندي مناسب و مقاومت مطلوب هست عمل خاک ريزي را طبق اصول فني ، با رعايت مرطوب کردن و غلتک زدن خاک در لايه هاي مختلف انجام دهيم که مقدار تراکم و مقاومت خاک بايد به تاييد آزمايشگاههاي مکانيک خاک برسد .
تعريف پي:
مجموعه اي از بخش هاي سازه و خاک در تماس با آن که انتقال بار بين سازه و زمين از طريق آن صورت مي پذيرد.
ابعاد پي
عرض.طول و عمق پي ها کاملآ بستگي به وزن ساختمان و قدرت خاک محل عمل ساختمان دارد. در ساختمان هاي بزرگ قبل از شروع کار به وسيله آزمايشات مکانيک خاک قدرت مجاز عملي زمين را تعيين نموده و از روي آن و مهندس محاسب از روي آن ابعاد پي را تعيين مي کند.ولي در ساختمان هاي کوچک در اغلب مواقع قدرت مجاز عملي زمين با مشاهده خاک پي و ديدن طبقات آن و طرز قرار گرفتن دانه ها بر روي همديگر و يا ضربه زدن به وسيله کلنگ به محل پي قابل تشخيص مي باشد.
انواع پي
پي ها را نسبت به نوع مصالح و سيستم ساخت آن مي توان به دو گروه تقسيم کرد : گروه اول شامل انواع پي از نظر نوع مصالح آن مانند پي هاي سنگي ، آجري ، شفته اي ، بتني ، گروه دوم شامل انواع پي از نظر سيستم ساخت آن مثل : : پي هاي تکي ، نواري ، صفحه اي ، پي مشترک و پي هاي کلاف شده مي باشد .
1. پي سنگي :
اين پي از سنگ هاي طبيعي و در مناطقي که سنگ ارزان در دست رس باشد ساخته مي شود سنگي که در براي اين گونه پي ها انتخاب مي گردد بايد سالم ( نپوسيده ) بوده و از انواع سنگ هاي لاشه شکسته باشد سنگ هاي قلوهاي به علت صيقلي و مدور بودن آن براي بي سازي مناسب نمي باشد زيرا حالت ناپايدار به پي مي دهد . سطح پي سازي با سنگ بايد از ديوار هايي که روي آن قرار دارد وسيع تر و از هر طرف ديوار حداقل 15 سانتيمتر عنوان ريشه گسترش داشته باشد . پي سازي با سنگ با دو نوع ملات صورت مي گيرد . چناچه بار و فشار کم باشد ملات سنگ ها را از نوع گل آهک و چنانچه بار زياد باشد ملات ماسه سيمان انتخاب مي شود و استفاده از ملات ماسه سيمان ، ماسه و آهک و يا ملات باشد و از پي هاي سنگي فقط و ساختمانهاي يک طبقه . پي ديوارهاي محوطه استفاده مي شود .
2. پي آجري :
از پي هاي آجري در مواقعي استفاده مي کنند که ساختمان کوچک و باروارده نيز کم باشد در ضمن از پي هاي سنگي نيز به علت گراني و کميابي سنگ نتوان استفاده کرد اين پي نيز مانند پي هاي سنگي بايستي داراي ريشه اي به اندازه 15 تا 20 سانتي متر از طرفين ديوار روي آن باشد براي اين منظور است که عرض پي کني نيز 30 تا 40 سانتي متر از عرض ديوار بيشتر باشد اين مقدار اضافه عرض همچنين عمل آجر چيني در داخل پي را آسان تر مي نمايد چون زاويه پخش بار در پي عالي آجري در حدود 60 درجه مي باشد براي صرفه جويي در مصرف آجر بهتر است آن را به شکل پلکاني در آورد .
3. پي شفته اي :
ساده ترين و در عين حال ابتدايي ترين پي سازي براي ساختمان کوچک 2 يا 3 طبقه آجري است . شفته خميري است از مخلوط خاک ، آب ، شن و گردآهک که در هر متر مکعب خاک آن بن 200 تا 250 کيلو گرم آهک به کار مي رود . گاهي نيز بنابر لزوم مقداري پاره سنگ به آن مي افزايند . طريقه شفته ريزي بدين صورت است که شفته را در پي ريخته و پس از آنکه شفته به حدود 20 يا 30 سانتي متر رسيد آن را در يک سطح افقي هموار مي کنند و يک روز آن را به حالت خود مي گذارند . تا آبش در اثر تبخير يا جذب کاهش بايد ( اصطلاحا دونم شود ) سپس آن را با وزنه ي سنگيني ( تخماق ) مي کوبند تا کاملا متراکم گردد . مجددا به همان ارتفاع شفته ريزي انجام گرفته و تا پر شدن پي همچنان ادامه مي يابد .
4. پي بتني :
بتن را مي توان يکي از مقاومترين و مستحکم ترين سنگ هاي مصنوعي دانست . لذا پي هايي که با بتون ساخته مي شود ، بهترين پي در کارهاي ساختمان به شمار مي آيند . امروزه توصيه مي شود . که پي کليه ي ساختمانها را با بتون مسلح بسازند به خصوص در مناطق زلزله خيزي نظير شهر هاي جنوب خراسان ، دامنه هاي سلسله ي جبال البرز ، قزوين حتي براي ساختمان سبک و يک طبقه نيز پي هاي بتوني از نوع نواري آن بسيار مناسب خواهد بود . زاويه ي پخش بار در پي هاي بتني بين 30 تا 45 درجه مي باشد . لذا مي توان اين گونه پي ها را پلکاني يا به صورت هرم ناقص ( سومل ) ساخت و از مصرف اضافي بتن صرفه جويي نمود . پي سازي با بتن بدين طريق انجام مي گيرد که ابتدا کف پي را به اندازه تقريبي 10 سانتي متر بتن کم سيمان با نام مکر مي ريزند . که سطح خاک و بتن اصلي را از هم جدا کرده و همچنين سطح پي را جهت بتن ريزي اصلي تراز نمايند . سپس روي بتن مگر داخل پي را با تخته قالب بندي مي کنند و پس از آماده شدن قالب بتن ساخته شده را داخل قالب ريخته و خوب مي کوبند ويبرا تور ( لرزاننده ) به آن ارزش مي دهند .
تا بتون اصطلاحا جا بيفتد يعني دانه هاي شن ماسه در بتون عمل جايگيري را کاملا انجام دهند و متراکم گردند . بارگذاري روي پي هاي بتني بايستي حداقلهفت روز پس از پي ريزي انجام مي گيرد . ضمنا بايد توجه داشت ، چنانچه بتون از نوع مسلح باشد ، بايد ابتدا ميلگرد در قالب جاسازي شده ، سپس بتن ريزي صورت گيرد ، از اين پي شفته در ساختمان هاي اسکلت فلزي استفاده مي شود .
5. پي هاي نقطه اي :
براي ساختمانهايي که بار آن ها به صورت متمرکز (نقطه اي)به زمين منتقل مي شود ساخته ميگردد مانند ساختمان هاي فلزي يا ساختمان هاي بتوني
لايه هاي پي هاي نقطه اي:
1. زمين مناسب
2. بتن مگر
3. ميلگرد هاي کف پي
4. بتن اصلي
5. صفحه زير ستون (در ساختمانهاي اسکلت فلزي)
6. پي هاي نواري:
اين پي ها معمولا در ساختمان هاي آجري مورد استفاده قرار مي گيرد. حداکثر عمق پي هاي نواري در حدود 50 و عرض پي قدري بزرگتر از عرض ديوار روي آن مي باشد.
لايه هاي پي هاي نواري به ترتيب از پايين به بالا:
1. شفته ريزي
2. کرسي چيني
3. شناز
4. ملات ماسه سيمان براي ايزولاسيون رطوبتي
5. قير گوني
6. ملات ماسه سيمان براي پوشش روي قير گوني
7. ديوار چيني اصلي
7. پي هاي گسترده :
به پي هايي اطلاق مي شود که بار چند ستون يا ديوار را که در رديف ها يا امتداد هاي مختلف قرار دارند به زمين منتقل مي نمايند. پي گستره ممکن است به شکل دال مجموعه تير_دال و... ساخته شود.
بايد توجه کرد که در بندر عباس با توجه به گرماي هوا بايد 3الي4 ساعت بعد از ريختن بتن فونداسيون آبدهي بتن آغاز شود و بتن ريزي بعد از ظهر انجام گيرد.
در صورت که بتن ريزي در صبح زود تا قبل از ساعت 10 صبح انجام گيرد دماي بتن را با خنک کردن آب مصرفي بتن .به کار بردن سيمان مناسب با حرارت زدايي کم. پايين نگه داشتن دماي سيمان با نگهداري سيمان در سيلو هاي عايق بندي شده.
کاهش دماي مصالح سنگي با انبار کردن آنها و يا آب پاشي يا دميدن هواي سرد به آنها و نگهداري ابزار و ماشين آلات تهيه و حمل مخلوط بتن در سايه و يا آب پاشي به آنها پايين تر از 32 درجه آورد.
لازم به ذکر است حداقل سيمان يا مواد سيماني در مناطق ساحلي خليج فارس 350kg mو حداکثر آن 425kg m بتن مي باشد.
مقدار کلريد هاي مصرفي در بتن مسلح بايد کمتر از 500 قسمت در ميليون باشد.ميزان کل کلريد قابل حل در آب بتن سخت شده 28 روزه نيز بايد مطابق آيين نامه مقررات ملي ساختمان باشد.
8. پي صفحه اي :
پي صفحه اي ( راديوژنرال ) ، در مواردي استفاده مي شود که بارهاي وارده از ساختمان بسيار بوده (بار آسمان خراش ها ) و يا مقاومت زمين تا قدري کم باشد . که جهت انتقال بار به خاک تمام سطح زير ساختمان مورد لزوم قرار گيرد . پي صفحه اي به صورت يک پارچه از بتن آرمه در سر تا سر زير ساختمان ساخته مي شود که ميله ي ستون ها و ديوار بر روي آن قرار مي کيرد . در بعضي مواقع که بار بسيار زياد باشد . سطح پي را بزرگ تر از سطح ساختمان روي آن مي سازد تا پخش فشار در سطح بزرگتري انجام پذيرد .
پي هاي صفحه اي به صورت مختلف ساخته مکي شود و مانند پي صفحه اي ساده صفحه با ديوار محيطي ، صفحه اي با تير صفحه اي با ديوار بتني در يک جهت – صفحه اي با ديوار بتني در دو جهت و پي هاي سلولي
9. پي هاي مشترک :
هر گاه براي دو و يا چند ستون يک پي ساخته شود پي را مشترک گويند . پي مشترک وقتي مورد استفاده قرار مي گيرد که :
1. فاصله پي ها از يکديگر کم بوده و يا طوري باشد که سطح پي ها ، يکديگر را بپوشانند .
2. يکي از پي ها در کنار زمين همسايه قرار گرفته باشد .
3. وقتي که به علت طول زياد يک بنا مجبور باشيم ساختمان را درز انبساط ( ژوئن ) بسازيم . در اين صورت براي ستون هاي مجاور درز انبساط پي مشترک در نظر مي گيرد . چنانچه براي در پي بار هاي مختلف خواسته باشيم پي مشترک طرح نمائيم . پي مزبور به شکل ذوزنقه اي خواهد که تا عده ي کوچک در طرف بار کمتر و قاعده بزرگ آن در جهت باريستنر باشد .
10. پي باسکولي :
براي جلوگيري از چرخش فونداسيون و تير و در کنار ديوار همسايه از فونداسيون باسکولي يا استواپييم استفاده مي شود .
11. پي هاي کلاف شده :
اتصال دو پي فنرو توسط شناژ ( بتن آرمه ) را پي کلاف شده مي نامند . در مناطق زلزله خيز بهترين نوع پي نوع پي براي ساختمانهاي مسکوني معمولي به حساب مي آيد . در حالتي که ضخامت شفاژ از ارتفاع پي کمتر باشد ، به دو صورت اتصال صورت مي گيرد :
1. سطح بالايي شناژ و سطح بالايي پي در يک امتداد قرار مي گيرد .
2. سطح زير شناژ با سطح زير پي در يک امتداد قرار مي گيرد .
12. پي هاي شمعي :
شمعها اعضايي از جنس فولاد ، بتن ، بتن مسلح ، و چوب مي باشند که در صورت مناسب نبودن ظرفيت باربري زمين براي استفاده از شالوده هاي سطحي ، از آنها براي ساخت شالوده هاي عميق ( شالوده هاي شمعي ) استفاده مي شود . وقتي که لايه يا لايه هاي فوقاني خاک داراي قابليت فشردگي زياد و يا خيلي ضعيف باشند ، به طوري که نتوان از شالوده سطحي براي توزيع بار ساختمان استفاده کرد ، شالوده هاي شمعي براي انتقال بار به لايه تحتاني محکمتر و يا سنگ بستر مورد استفاده قرار مي گيرند. وقتي که بستر سنگي و يا لايه محکمتر تحتاني در عمق معقولي از سطح زمين قرار نداشته باشد ، از شمع براي انتقال تدريجي بار استفاده ميشود . در اين حالت ، بيشتر مقاومت شمع از طريق نيروي اصطکاک بين سطح تماس شمع و خاک ( مقاومت جلدي ) تامين ميشود . اگر شمع ها تحت تاثير نيروي افقي قرار گيرند ، در حالي که هنوز قابليت حمل بار هاي قايم را دارا هستند ، مي توانند به وسيله خمش ، نيرو هاي افقي راحمل نمايند . اين وضعيت اغلب در شالوده سازه هاي حايل خاک که وظيفه آنها مقاومت در مقابل فشار جانبي خاک است و يا ساختمان هاي بلند که تحت تاثير نيروي باد يا زلزله قرار دارند ، پيش مي آيد .
انواع شمع و مشخصات سازه اي آنها
بر حسب شرايط تحت الارضي ، سطح آب زير زميني ، و نوع باري که بايد حمل شود ، انواع مختلفي از شمع ها در کارهاي ساختماني مورد استفاده قرار مي گيرد .
شمع ها بر حسب مصالحي که از آن ساخته مي شوند ، داراي انواع زير هستند :
1. شمع هاي فولادي
2. شمع هاي بتني
3. شمع هاي چوبي
4. شمع هاي مرکب
شمع هاي فولادي
انواع معمول شمع هاي فولادي ، شمع هاي لوله اي و شمع هاي مي باشند . شمع هاي لوله اي نيز در دو حالت انتهاي بسته و انتهاي باز به زمين کوبيده مي شوند . هر چند که از تيرآهن هاي و بال پهن نيز مي توان براي شمع کوبي استفاده کرد ، ليکن تيرآهن ها با نيمرخ به علت مساوي بودن ضخامت بال و جان معمولا ترجيح داده مي شوند . در نيم رخ هاي بال پهن و نيم رخ هاي ، ضخامت جان معمولا کوچکتر از ضخامت بال مي باشد . در خيلي از حالات ، شمع هاي لوله اي بعد از کوبيده شدن با بتن پر مي شوند .
شمع هاي بتني
در عمل ، شمع هاي بتني به دو صورت مورد استفاده قرار مي گيرند:
(الف)شمع هاي پيش ساخته
(ب) شمع هاي در جاريز .
شمع هاي پيش ساخته را مي توان با استفاده از ميلگرد هاي معمولي ساخت . مقطع آنها به صورت مربع يا هشت ضلعي است) . ميلگرد ها به منظور مقاوم نمودن شمع در مقابل خمش توليد شده در هنگام حمل و نقل ، بلند کردن و اعمال نيروي جانبي به شمع و همچنين افزايش مقاومت فشاري ، مورد استفاده قرار مي گيرند . شمع هاي پيش ساخته در طول مورد نظر ساخته شده و تحت شرايط مرطوب به عمل مي آيند تا به مقاومت مورد نظر برسند . پس از آن به محل کوبيدن حمل مي شوند . شمع هاي پيش ساخته را مي توان با استفاده از کابل هاي پيش تنيدگي پر مقاومت ، به صورت پيش تنيده در آورد . شمع هاي بتني در جاريز بدين صورت اجرا مي شوند که ابتدا چاهي در زمين به وسيله دست يا ماشين حفر مي شود و سپس قفس آرماتور ها درون چاه قرار داده شده و داخل آن با بتن پر مي شود . امروزه شمع هاي درجا به روش ها و انواع مختلف اجرا مي شوند و اکثر آنها در انحصار شرکت خاصي که ابداع کننده اوليه آنها مي باشد ، قرار دارند .
شمع هاي درجاريز در دو گروه اصلي جاي مي گيرند:
(الف) با غلاف
(ب) بدون غلاف .
هر دو گروه ميتوانند داراي نوک پهن شده (پداستال) باشند . شمع هاي درجاريز غلافدار بدين صورت اجرا مي شوند که ابتدا يک لوله فولادي به زمين کوبيده شده و پس از رسيدن به عمق مورد نظر ، مصالح داخلي آن خالي شده و داخل لوله پر از بتن مي شود . لوله را مي توان با قرار دادن يک سنبه در داخل آن کوبيد و پس از رسيدن به عمق مورد نظر ، سنبه را خارج کرد . براي سر پهن کردن شمع (ايجاد پداستال) ، پس ريختن مقداري بتن در نوک شمع ، با رها کردن وزنه از ارتفاع ، آن را مي کوبند تا از طرفين پهن شود . براي اجراي شمع بدون غلاف ، ابتدا غلاف در زمين کوبيده شده و سپس همزمان با بتن ريزي در داخل غلاف ، غلاف به تدريج به بيرون کشيده مي شود
شمعهاي چوبي
شمعهاي چوبي تنه هاي درخت هاي سالم،صاف و بلند مي باشندکه شاخ وبرگ ان زرد شده و سطح آن پساز کندن پوست،به دقت تراشيده شده است. حداکثر طول اغلب شمع هاي چوبي بين 10 تا 20 متر ميباشد.چوبي که از ان به عنوان شمع استفاده مي شود بايد مستقيم،بدون درز و ترک و سالم باشد. انجمنن امريکا يي مهندسان عمران در دستورالعمل اجرايي شماره ي17(1959)،شمعهاي چوبي را به سه کلاس زير تقسيم مي کنند:
1. شمعهاي کلاس A: اين شمعها بارهاي سنگين را حمل مي کنند. حداقل قطر سر چنين شمعهايي 350 ميليمتر(14 اينچ) مي باشد.
2. شمعهاي کلاس B: اين شمعها بارهاي سبک را حمل مي کنند. حداقل قطر سر اين شمعها بين 305 تا330 ميليمتر ( 12 تا 13 اينچ) مي باشد.
3. شمعهاي کلاسC : از اين شمعها براي کارهاي ساختماني موقت استفاده مي شود. وقتي که تمام طول شمع در داخل سفره ي آب زيرزميني قرار داشته باشد،از اين شمعها مي توان براي حمل بارهاي دائمي استفاده کرد.حداقل قطر سر اين شمعها 305 ميليمتر (12 اينچ) مي باشد.در هيچ حالتي قطر نوک شمع نبايد کمتر از 150 ميليمتر (6 اينچ) باشد.
اگر شمع چوبي در خاک کاملاً اشباع کوبيده شود،عمر آن تقريباً بي نهايت خواهد بود. ليکن در آب و هواي دريايي،شمعهاي چوبي تحت حملات ارگانيسمهاي مختلف قرار گرفته و ظرف چند ماه صدمات جدي در آنها ظاهر مي شود. شمع چوبي در بالاي سطح آب زيرزميني،تحت حملات حشرات قرار مي گيرند. با انجام بعضي اصطلاحات،مثلاً محافظت آنها توسط روغن کروزوت،مي توان عمر آنها را افزايش داد.
شمعهاي مرکب (مختلط)
در شمعهاي مرکب،قسمتهاي فوقاني و تحتاني شمع از دو مصالح مختلف ساخته مي شوند. به عنوان مثال شمعهاي مرکب ممکن است از فولاد و بتن و يا چوب و بتن ساخته شوند. شمعهاي مختلط فولاد و بتن مرکب از قسمت تحتاني فولاد و قسمت فوقاني بتن درجا مي باشند.اين نوع شمع وقتي مورد استفاده قرار مي گيرد که طول شمع لازم براي تأمين ظرفيت باربري از ظرفيت شمع بتني در جاي ساده ***** کند. شمعهاي مختلط چوب و بتن داراي قسمت تحتاني چوبي مي باشند که به طور دائم در سفره ي آب زيرزميني قرار دارد و قسمت فوقاني آنها از بتن است.در هر صورت ايجاد وصله در محل تلاقي دو مصالح مشکل بوده و به همين علت است که شمعهاي مختلط داراي کاربرد وسيعي نمي باشند.
شمع اتکايي
اگر بستر سنگي و يا لايه ي شبيه سنگ ( خيلي متراکم) درعمق منطقي قرار داشته باشد،شمع را مي توان تا آن لايه ادامه داد در اين حالت ظرفيت باربري شمع کاملاً بستگي به ظرفيت باربري بستر سنگي در مقابل نوک شمع خواهد داشت. به همين علت به اين شمعها،اتکايي مي گويند. در چنين حالتي با توجه به معلوم بودن عمق بستر سنگي از روي گمانه هاي حفر شده،تعيين طول شمع کار چندان مشکلي نخواهد بود.اگر به عوض بستر سنگي،يک لايه ي سخت و نسبتاً متراکم درعمق منطقي قرار داشته باشد،شمع را مي توان چند متر در لايه سخت ادامه دارد
شمع اصطکاکي
در صورتي که عمق بستر سنگي يا لايه ي شبيه به سنگ زياد باشد،طول لازم براي شمع اتکايي غيراقتصادي خواهد شد.در چنين شرايطي مطابق شکل 8-6-پ شمع به عمق مناسبي در لايه ي نرم فوقاني بدون اينکه به لايه ي سخت برسد،کوبيده مي شود.انتخاب نام اصطکاکي براي اين شمعها،ازآنجا ناشي مي شود که اکثر مقاومت آنها به وسيله ي اصطکاک جدار تأمين مي شود.البته اين اسم بعضي مواقع مي تواند گمراه کننده باشد،زيرا مقاومت شمعهايي که در لايه ي رسي کوبيده مي شوند،بستگي به چسبندگي بين جدار شمع و رس دارد.
طول لازم براي شمع اصطکاکي بستگي به مقاومت برشي خاک،بار وارده،و اندازه ي شمع دارد.براي تعيين طول لازم شمع،احتياج به درک خوبي از اندرکنش خاک - شمع، قضاوت مهندسي،و تجربه است.
شمع تراکمي
در بعضي موارد خاص،شمعها بدين منظور در لايه هاي دانه اي کوبيده مي شوند که تراکم خوبي در لايه ي سطحي خاک به وجود آيد.اين شمعها به شمعهاي تراکمي موسوم هستند.
طول شمعهاي تراکمي به عوامل زير بستگي دارد:
الف: تراکم نسبي خاک قبل از تراکم
ب: تراکم نسبي مورد نياز بعد از تراکم
پ: عمق لازم براي تراکم
شمعهاي تراکمي معمولاً کوتاه هستند،ليکن براي تعيين طول مناسبي براي آنها،بعضي آزمايشهاي صحرايي لازم است.
پايه هاي عميق و شالوده هاي صندوقه اي
پا يه هاي عميق وشالوده هاي صندوقه اي در واقع شمعهاي بتني در جاريزي مي باشند که قطر آنها بزرگتر از حدود 750ميليمتر است و مي تواند مسلح يا غير مسلح،با و يا بدون پد استال (کوره) باشند.
پايه ي عميق نوعي شمع بتني با قطربزرگ است که براي اجراي آن ابتدا يک چاه در زمين حفر و سپس قفسه ي آرماتور به داخل آن هدايت شده (در صورت مسلح بودن) ودست آخر درون آنت با بتن پر ميشود. بسته به شرايط خاک، براي جلوگيري از ريزش جدار چاه،ممکن است غلاف و يا سپر فلزي به کار گرفته شود.قطر سوراخ پايه ي عميق معمولاً آنقدر بزرگ است که فردي براي بازرسي بتواند وارد آن شود.
استفاده از پايه هاي عميق معمولاً داراي مزاياي زير است:
1. يک پايه ي عميق به تنهايي مي تواند جايگزين چند شمع گردد و در نتيجه نياز به استفاده از کلاهک سر شمع نيز ازبين برود.
2. در نهشته هاي ماسه اي و شني متراکم،استفاده از پايه هاي عميق به مراتب آسانترازشمعکوبي است.
3. در نتيجه ي ارتعاش حاصله،شمعکوبي مي تواند ساختمانهاي مجاور را به مخاطره اندازد.در حالي که در اجراي پايه هاي عميق چنين خطري در ميان نيست.
4. شمعکوبي در زمينهاي رسي مي تواند باعث تورم خاک و يا حرکت جانبي شمعهاي کوبيده شده از قبل گردد.پايه هاي عميق چنين عوارضي در بر ندارند.
5. در هنگام اجراي پايه هاي عميق هيچگونه سر و صدا که در کوبيدن شمع توليد مي شود،وجود ندارد.
6. با توجه به اين که مکان پهن کردن نوک پايه ي عميق وجود دارد (ايجاد کوره)،پايه هاي عميق مي توانند مقاومت کششي قابل ملاحظه اي در مقابل نيروهاي بر کنش از خود نشان دهند.
7. در پايه هاي عميق امکان بررسي چشمي وضعيت جداره ها و همچنين کف چاه که مقاومت نوک پايه را تأمين مي نمايد،وجود دارد.
8. پايه هاي عميق به علت قطر بزرگتر،داراي مقاومت بيشتري در مقابل بارهاي جانبي در مقايسه با شمعها مي باشند.
در کنار مزاياي فوق،استفاده از پايه هاي عميق،معايب چندي نيز دارد.به عنوان مثال بتن ريزي پايه هاي عميق احتياج به نظارت دقيق دارد.در آب و هواي نامناسب ممکن است اجراي عمليات بتن ريزي به تعويق بيافتد.همچنين همانند ترانشه هاي مهار شده،خاکبرداري عميق براي پايه ها،ممکن است باعث نشست زمين هاي اطراف و در نتيجه خسارت به ساختماني مجاور پايه شود.
مراد از شالوده ي صندوقه اي،شالوده اي مي باشد که در يک محيط تر،نظير رودخانه،درياچه و يا سواحل دريا اجرا مي شود.براي ايجاد شالوده ي صندوقه اي،يک شفت توخالي و يا صندوقه درمحل مورد نظر درزمين مستغرق مي شود تا به لايه ي محکمي که قراراست شالوده درآن ساخته شود،برسد.براي اينکه عمل فرورفتن صندوقه درزمين هاي نرم سهل ترشود،يک لبه ي برنده در قسمت تحتاني صندوقه تعبييه ميگردد.بعد از قرار گرفتن لبه ي تحتاني در روي لايه ي محکم،مصالح داخل صندوقه خالي شده و بعد از قرار دادن قفسه ي آرماتوردر داخل صندوقه،داخل آن بتن ريزي مي شود.پايه هاي مياني و کناريپلها،ديوارهاي ساحلي،و سازه هاي حفاظت ساحلي،را مي توان بر روي پايه هاي صندوقه اي قرارداد.
زمين مناسب
زمين مناسب زميني است که قدرت مجاز آن تاب تحمل وزن ساختمان را داشته باشد.
بتن مگر
مقدار سيمان در اين بتن معمولآ 150kg mاست.در پي هاي نقطه اي بتن مگر به دو دليل مورد استفاده قرار مي گيرد:
الف)براي جلوگيري از تماس مستقيم بتن اصلي پي با خاک.
ب)براي رگلاژ .
ضخامت بتن مگر در حدود 10cmمي باشد و کفراژ از روي بتن مگر آغاز مي شود.
ميلگردهاي کف پي
اصولآ بتن در مقابل نيروهاي کششي ضعيف بوده و در محل تارهاي کششي ترکهايي در آن ايجاد مي شود لذا براي جلوگيري از ترکيدن بتن در محل تارهاي کششي ميلگرد هاي فولادي قرار مي دهند.
تارهاي کششي در پي هاي نقطه اي در کف پي بوده و ميلگرد ها را در دو جهت به صورت مشبک (در حدود 5سانتيمتر بالاتر از کف)روي بتن مگر قرار مي دهند.فاصله اين مليگرد ها از روي بتن مگر بستگي به محل اطراف پي. شرايط آب و هوايي و نوع ساختمان دارد و اصطلاحا به آن کاور مي گويند.
در اکثر ساختمان هايي که اجرا مي شوند به دليل شرايط آب و هوايي و ميزان رطوبت معمولآ کاورراحدود 5 سانتيمتر در نظر مي گيرند تا از نفوذ رطوبت به داخل ميلگرد ها و پي و در نتيجه زنگ زدن و ايجاد تنش هاي غير مجازدر داخل بتن و در انتها از ترک خوردن فونداسيون جلوگيري شود.لازم به ذکر است با توجه به شرايط جوي در فونداسيون بلافاصله بعد از بافتن بايد عمليات بتن ريزي و قالب بندي بدون وقفه انجام گيرد تا رطوبت و (يون کلريت) با ميلگرد ها واکنش ندهد و باعث زنگ زدگي نشود..آرماتور هاي شبکه اي را که از قبل به اندازه هاي متناسب در حدود 5سانتيمتر از هر طرف بافته شده است در کف پي قرار داده و زير آن را براي ايجاد اين فاصله تکه بتوني که اصطلاحآ به آن لقمه مي گويند قرار مي دهند. بايد توجه کرد هيچ وقت ميلگرد ها يي که در داخل بتن قرار مي گيرند نبايد رنگ آميزي شده يا به روغن آغشته شوند زيرا در اين صورت رنگ روي ميلگرد مانع چسبيدن بتن و فولاد به يکديگر مي گردد.از آنجا که پي ها بايد به صورت يک جسم همگن در برابر نيرو ها رفتار کنند .ميلگرد هاي آجدار باعث چسبندگي بهتر بتن و فولاد مي شود

● شرح بيماري آمپيم عبارت است از تجمع چرک در يکي از حفرات بدن . معمولاً در فضاي اطراف ريه ها بين لايه هاي پرده جنب دچار عفونت ، اتفاق مي افتد. آمپيم به ...

اوکاپي نام انگليسي:okapi نام علمي:okapia johnstoni اوکاپي ها حيواناتي کمياب از خانواده زرافه ها هستند. از نظر ظاهري بسيار شبيه به اسبها هستند اما از ن ...

ساخت هاي گنبدي در نتيجه نيروهاي قائم كه از پايين به بالا اثر مي كنند، تشكيل مي شوند. از مهم ترين آنها گنبدهاي نمكي مي باشند. اين گنبدها بر اثر ناپايدا ...

سيم پيچ به طور ساده يک سيم هادي معمولي است که پيچانده شده است . مقاومت اهمي سيم پيچ را در اغلب موارد مي توان صفر فرض نمود و بنابر اين با عبور جريان dc ...

▪ پي سازي چند مرحله دارد : ۱) آزمايش زمين از لحاظ مقاومت ۲) پي کني ۳) پي سازي پي وسيله اي است که بار و فشار وارد از نقاط مختلف ساختمان و همچنين بارهاي ...

افت پي بر اثر عواملي همچون رطوبت و فشارهاي وارده از طبقات ، بي مقاومتي خاک و عملکردهاي آن پيش مي آيد . همچنين نوع مصالح مصرفي و اجراي غيرفني ، سبب نشس ...

● مراحل ساخت پي در ساختمان ▪ قالببندي بعد از اين مرحله نوبت به قالب بندي مي رسد . قالب هايي که براي عمليات بتني ساخته مي شوند اغلب چوبي مي باشند ولي ب ...

مراحل ساخت فونداسيون سازه هاي اسكلت فلزي نكات اجرايي زيرسازي پي : فرض كنيد يك پروژه اسكلت فلزي را بخواهيم به اجرا در آوريم، مراحل اوليه اجرايي شامل سا ...

دانلود نسخه PDF - پي