up
Search      menu
ساختمان و معماری :: مقاله پي سازي PDF
QR code - پي سازي

پي سازي

تشريح کامل مراحل پي سازي

پي سازي چند مرحله دارد :
۱) آزمايش زمين از لحاظ مقاومت
۲) پي کني
۳) پي سازي
پي وسيله اي است که بار و فشار وارد از نقاط مختلف ساختمان و همچنين بارهاي اضافي را به زمين منتقل مي کند .
● آزمايش زمين :
▪ طبقه بندي زمين چند نوع است :
زمين هايي که با خاک ريزي دستي پر شده است :
اين نوع زمين ها که عمق بيشتري دارند و با خاکهاي دستي محل گودال ها را پر کرده اند اگر سالهاي متمادي هم بگذرد باز نمي توان جاي زمين طبيعي را بگيرد و اين نوع زمين براي ساختمان مناسب نيست و بايد پي کني در آنها به طريقي انجام گيرد که پي ها به زمين طبيعي يا زمين سفت برسد .
زمينهاي ماسه اي :
زمينهاي ماسه اي بيشتر در کنار دريا وجود دارد . اگر زمين از ماسه خشک تشکيل شده باشد ، تا يک طبقه ساختمان را تحمل مي کند و ۱.۵ کيلوگرم بر سانتيمتر مربع مي توان فشار وارد آورد . ولي در صورتي که ماسه آبدار باشد قابل ساختمان نيست ، چون ماسه آبدار حالت لغزندگي دارد و قادر نيست که بار وارد را تحمل کند بنابراين ماسه از زير پي مي لغزد و جاي خالي خود را به پي مي دهد و پايه را خراب مي کند .
زمينهاي دجي :
زمين دجي زميني است که از شنهاي درشت و ريز و خاک به هم فشرده تشکيل شده است و به رنگهاي مختلف ديده مي شود :دج زرد ، دج سياه ، دج سرخ ، اين نوع زمين ها براي ساختمان مرغوب و مناسب است .
زمينهاي رسي :
اگر رس خشک و بي آب و فشرده باشد ، براي ساختمان زمين خوبي محسوب مي شود ، و تحمل فشار لازم را دارد . ولي اگر رس آبدار و مرطوب باشد قابل استفاده نيست و تحمل فشار ندارد ، خصوصاً اگر ساختمان در زمين شيب دار روي رس آبدار ساخته شود فوري نشست مي کند و جاهاي مختلف آن ترک بر مي دارد و خراب مي شود . و اگر ساختمان در زمين آبدار با سطح افقي ساخته شود به علت وجود آب فشار را به همه نقاط اطراف خود منتقل مي کند و ديوارهاي کم ضخامت آن ترک بر مي دارد .
زمينهاي سنگي :
زمينهاي سنگي بيشتر در دامنه کوهها وجود دارد و از تخته سنگها ي بزرگ تشکيل شده و براي ساختمان بسيار مناسب است .
زمينهاي مخلوط :
اين نوع زمينها از سنگ درشت و شن و خاک رس تشکيل شده اگر اين مواد کاملا به هم فشرده باشند براي ساختمان بسيار مناسب است و اگر به هم فشرده نباشد و بايد از ايجاد ساختمان به روي اين نوع زمينها احتراز کرد .
زمينهاي بي فايده :
زمينهاي بي فايده مانند باتلاق ها و زمينهاي جنگل که از خاک و برگ درختان تشکيل شده است . در اين نوع زمين ها بايد زمين آنقدر کنده شود تا به زمين سفت و طبيعي برسد .
● آزمايش زمين :
گاهي پس از پي کني به طبقه اي از زمين محکم و سفت مي رسند و پي سازي را شروع مي کنند ولي پس از چندي ساختمان ترک بر مي دارد . علت آن اين است که زمين سفتي که به آن رسيده اند از طبقهُ نازکي بوده است و متوجه آن نشده اند ولي براي اطمينان در جاهاي مختلف زمين مي زنند تا از طبقات مختلف زمين آگاهي پيدا کنند و بعد شفته ريزي را شروع مي کنند اين عمل را در ساختمان گمانه زني (سنداژ) مي گويند .
● امتحان مقاومت زمين :
يک صفحه بتني ۲۰*۲۰*۲۰ يا ۲۰*۵۰*۵۰ از بتن آرمه گرفته و روي آن به وسيلهُ گذاشتن تيرآهنها فشار وارد مي آورند . وزن آهنها مشخص و سطح صفحه بتن هم مشخص است فقط يک خط کش به صفحه بتني وصل مي کنند و به وسيله ميليمترهاي روي آن ميزان فرورفتگي زمين را از سطح آزاد مشخص و اندازه گيري مي کنند ولي اگر بخواهند ساختمانهاي بسيار بزرگ بسازند بايد زمين را بهتر آزمايش کنند . براي اي منظور با دستگاه فشار سنج زمين را اندازه گيري مي کنند و آزمايش فوق براي ساختمانهاي معمولي در کارگاه است .
پس از عمليات فوق پي کني را آغاز ميکنند و پس از پي کني شفته ريزي شروع مي شود .
توجه شود اين عمل همان آزمايش بارگذاري صفحه است که در درس مهندسي پي جزء آزمايش هاي محلي و مهم محسوب ميشود البته از آنجا که انجام عمليات مکانيک خاک براي ساختمانهاي معمولي صرفه اقتصادي ندارد ، انجام اين آزمايش در سازمانهاي و اداره هاي دولتي و يا ساختمانهاي بلند انجام مي شود .
● افقي کردن پي ها (تراز کردن) :
براي تراز کردن کف پي ساختمانها از تراز هاي آبي استفاده مي کنند در ديوارهاي طويل چون کار شمشه و تراز کردن وقت بيشتري لازم دارد ، براي صرفه جويي در وقت از سه T مي توان استفاده کرد بدين معني که T اول را با T دوم تراز مي کنند و T سوم را در مسافت مسير به طوري که سه T در يک رديف قرار بگيرد قرار مي دهند از روي T اول و دوم که با هم برابر هستند T سوم را ميزان و برابر مي کنند و پس از آنکه T سوم برابر شد T اول را بر مي دارند و به فاصله بيشتري بعد از T سوم قرار مي دهند ، دوباره T دوم و سوم را با T چهارم که همان T اول مي باشد برابر مي کنند و دنباله اين ترازها را تا خاتمه محل کار ادامه مي دهند .
البته اين طريق تراز کردن بيشتر در جاده سازي و زمين هاي پهناور به کار مي رود .
● شفته ريزي :
کف پي ها بايد کاملا افقي و زاويهُ کف پي نسبت به ديوار پي بايد ۹۰ درجه باشد . اول کف پي را بايد آب پاشيد ، تا مرطوب شود و واسطهاي بين زمين و شفته وجود نداشته باشد ، و سپس شفته را داخل آن ريخت .
شفته عبارت است از خاک و شن و آهک که به نسبت ۲۰۰ تا ۲۵۰ کيلوگرم گرد آهک را در متر مکعب خاک مخلوط مي کنند و گاهي هم در محلهايي که احتياج باشد پاره سنگ به آن مي افزايند . شفته را در پي مي ريزند و پس از اينکه ارتفاع شفته به ۳۰ سانتيمتر رسيد آن را در يک سطح افقي هموار مي کنند و يک روز آن را به حالت خود مي گذارند تا دو شود يعني آب آن يا در زمين فرو رود و يا تبخير گردد .
پس از اينکه شفته دو نم شد آن را با وزنهُ سنگيني مي کوبند که به آن تخماق ميگويند و پس از اينکه خوب کوبيده شد دوباره شفته را به ارتفاع ۳۰ سانتيمتر شروع مي کنند و عمل اول را انجام مي دهند . تکرار اين عمل تا پر شدن پي ادامه دارد .
در ساختمان ها که معمولاً در گود يا پي کني عمل تراز کردن انجام ميگيرد محل کار در پي که پيچ و خم زيادي دارد و تراز کردن با شمشه و تراز مشکل مي باشد از تراز شلنگي استفاده مي کنند . بدين ترتيب يک شلنگ چندين متري را پر از آب مي کنند به طوري که هيچ گونه حباب هوايي در آن نباشد و آن را در پي محل هايي که بايد تراز گردد به گردش در مي آورند و نقاط معين شده را با هم تراز مي کنند . آب چون در لوله هايي که به هم ارتباط دارند در يک سطح مي ماند بنابراين چون شلنگ پر از آب مي باشد در هر کجا که شلنگ را به حرکت در آورند آب دو لوله استوانه اي در يک سطح مي باشد بنابراين دو نقطه مزبور با هم تراز مي باشند بشرط آنکه مواظبت کنيم که شلنگ در وسط بهم گره خوردگي يا پيچش پيدا نکرده باشد تا باعث قطع ارتباط سيال شود که ديگر نمي توان در تراز بودن آنها مطمئن بود .
تراز کردن گاهي بوسيله دوربين نقشه بر داري (نيو) انجام مي گيرد يعني محلي را در ساختمان تعيين نموده دوربين را در محل تعيين شده نصب مي کنند و با مير ( تخته هاي اندازه گيري ارتفاع در نقشه برداري ) يا ژالون ( چوب هاي نيزه اي يا آهني که هر ۵۰ سانتيمتر آنرا به رنگهاي سفيد و قرمز رنگ کرده اند که از پشت دوربين بخوبي ديده بشود ) اندازه گرفته و تراز يابي مي کنند . تراز کردن با دوربين بهترين نوع تراز يابي مي باشد .
در زمين هايي مانند زمين هاي شهر کرمان از آنجايي که از زمانهاي قبل قنواتي وجود داشته و بتدريج آب آنها خشک شده در زير زمين وجود داشته و بعد از مدتي بدون رعايت مسائل زير سازي درون آنها خاک ريخته اند و براي شهر سازي و خيابان کشي که سطح خيابان ها را بالا مي آورده اند و به ظاهر در سطح زمين و حتي در عمق هاي ۳ تا ۴ متري اثري از آنها نيست اگر سازه اي روي اين زمين بنا شود پس از مدتي و بسته به عمق قنات و شرايط جوي مثلاً بعد از آمدن يک باران سازه نشست مي کند و در بسياري از مواقع حتي تا ۱۰۰ درصد خسارت مي بيند و ديگر قابل استفاده نيست اگر در چنين ساختمان هايي از شفته آهک استفاده شود باعث تثبيت خاک مي شود و بروز نشست در ساختمان جلوگيري مي کند .
پي سازي :
بعد از اينکه عمل پي کني به پايان رسيد را بايد با مصالح مناسب بسازند تا به سطح زمين رسيده و قابل قبول براي هر گونه بنا باشد مصالحي که در پي بکار ميرود بايد قابليت تحمل فشار مصالح بعدي را داشته باشد و ضمناً چسبندگي مصالح نسبت به يکديگر به اندازه اي باشد که بتوانند در مقابل بارهاي بعدي تحمل کند و فشار را يکنواخت به تمام پي ها انتقال دهد چون هرچه ساختمان بزرگتر باشد فشارهاي وارده زيادتر بوده و مصالحي که در پي بکار مي رود بايد متناسب با مصالح بعدي باشد .
پي سازي را با چند نوع مصالح انجام مي دهند مصالحي که در پي بکار مي رود عبارتند از شفته آهکي ، پي سازي با سنگ ، پي سازي با بتن ، پي سازي با بتن مسلح .
پي سازي با سنگ :
پس از اينکه عمل پي کني به پايان رسيد پي سازي با سنگ بايد از ديوارهايي که روي آن بنا ميگردد وسيع تر بوده و از هر طرف ديوار حداقل ۱۵ سانتيمتر گسترش داشته باشد يعني از دو طرف ديوار ۳۰ سانتيمتر پهن تر مي باشد که ديواري را رد وسط آن بنا مي کنند ، پي سازي با سنگ با دو نوع ملات انجام مي شود چنانچه بار و فشار بعدي زياد نباشد ملات سنگها را از ملات گل و آهک چنانچه فشار و بار زياد باشد ملات سنگ را از ملات ماسه و سيمان استفاده مي کنند اول کف پي را ملات ريزي نموده و سنگها را پهلوي يکديگر قرار ميدهند و لابِلاي سنگ را با ملات ماسه و سيمان پر ميکنند (غوطه اي) به طوري که هيچ منفذ و سوراخي در داخل پي وجود نداشته باشد و عمل پهن کردن ملات و سنگ چيني تا خاتمه ديوار سازي ادامه پيدا مي کند .
پي سازي با بتن :
پس از اينکه کار پي کني به پايان رسيد کف پي را به اندازه تقريبي ۱۰ سانتيمتر بتن کم سيمان بنام بتن مِگر مي ريزند که سطح خاک و بتن اصلي را از هم جدا کند روي بتن مگر قالب بندي داخل پي را با تخته انجام ميدهند همانطور که در بالا گفته شد عمل قالب بندي وسيع تر از سطح زير ديوار نقشه انجام ميگيرد تمام قالب ها که آماده شد بتن ساخته شده را داخل قالب نموده و خوب مي کوبند و يا با ويبراتور به آن لرزش وارد آورده تا خلل و فرج آن پر شود و چنانچه بتن مسلح باشد ، داخل قالب را با ميله هاي گرد آرماتور بندي و بعد از آهن بندي داخل قالب را با بتن پر ميکنند .
بتن ريزي در پي و آرماتور داخل آن به نسبت وسعت پي براي ساختمان هاي بزرگ قابليت تحمل فشار هر گونه را ميتواند داشته باشد و بصورت کلافي بهم پيوسته فشار ساختمان را به تمام نقاط زمين منتقل مي کند و از شکست و ترک هاي احتمالي جلو گيري بعمل مي آورد .
پي سازي و پي کني با هم :
در بعضي مواقع ممکن است زمين سست بوده و پي کني بطور يکدفعه نتواند انجام پذيرد و اگر بخواهيم داخل تمام پي ها را قالب بندي کنيم مقرون به صرفه نباشد در اين موقع قسمتي از پي را کنده و با تخته و چوب قالب بندي نموده شفته ريزي مي کنيم پس از اينکه شفته کمي خود را گرفت يعني آب آن تبخير و يا در زمين فرو رفت و دونم شد پي کني قسمت بعدي را شروع نموده و با همان تخته ها ، قالب بندي مي کنيم بطوريکه شفته اول خشک نشده باشد و بتواند با شفته اول خشک نشده باشد و بتواند با شفته بعد خودگيري خود را انجام داده و بچسبد اين نوع پي سازي معمولاً در زمين هاي نرم و باتلاقي ، خاک دستي و ماسه آبدار عمل ميگردد .
پي کني در زمين هاي سست :
در زمين هاي سست و خاک دستي اگر بخواهيم ساختماني بنا کنيم بايد اول محل پي ها را به زمين سفت رسانيده و پس از اطمينان کامل ساختمان را بنا نماييم زيرا ساختمان که روي اين زمين ها مطابق معمول و يا در زمين سست بنا گردد . پس از چندي يا در همان موقع ساخته شدن باعث ترک ها و خرابي ساختمان ميگردد . بنابراين شفته ريزي از روي زمين سفت بايد انجام گيرد و براي اينکار بشرح زير عمل مي نمائيم :
پي کني در زمين هاي خاک دستي و سست :
پس از پياده کردن اصل نقشه روي زمين محل پي هاي اصلي و يا در تقاطع پي ها که فشار پايه ها روي آن مي باشد چاه هائي حفر ميشود ، عمق اين چاهها به قدري مي باشد تا به زمين سفت و سخت برسد بعداً محل چاه ها را با شفته آهکي پر کرده و پس از پر کردن چاه ها و خودگيري شفته ، پي ها را به طريقه معمول روي شفته چاه ها شفته ريزي ميکنند ، شفته ها به صورت کلافي مي باشند که زير آنها را تعدادي از ستون هاي شفته اي نگهداري ميکند و از فرو ريختن آن جلوگيري مي نمايند البته بايد سعي کرد که فاصله ستون هاي شفته اي نبايد بيش از سه متر طول باشد .
خاصيت چاه ها بدين طريق مي باشد که شفته پس از خودگيري مانند ستونهايي است که زير زمين بنا شده است و شفته روي آن مانند کلافي پايه را به يکديگر متصل مي کنند براي مقاومت بيشتر در ساختمان پس از اينکه آجر کاري پايه ها را شروع نموديم ما بين پايه ها را مطابق شکل با قوسهايي به يکديگر متصل ميکنند تا پايه ها عمل فشار به اطراف خود را خنثي نموده و فشار خود را در محل اصلي خود يعني در محلي که شفته ريزي آن به زمين بِکر رسيده متصل ميکند .
گاهي اتفاق مي افتد که در ساختمان در محل بناي يکي از پايه ها چاه هاي قديمي وجود دارد و بقيه زمين سخت بوده و مقاومت به حد کافي براي ساختن ساختمان روي آنرا دارد براي اينکه براحتي بتوان پايه را در محل خود ساخت و محل آن را تغيير نداد چاه را پس از لاي روبي (پاک کردن ) با شفته آهک پر مينماييم موقعيکه شفته خودگيري خود را انجام داد روي آنرا يک قوس آجري ساخته و در محل انتهاي کمان پايه را بنا ميکنيم که فشار ديوار با اطراف چاه منتقل گردد .
در بعضي مواقع چاه کني در اين گونه زمين ها خطرناک مي باشد . زيرا زمين ريزش دارد و به کارگر صدمه وارد مياورد و در موقع کار ممکن است او را خفه کند براي جلوگيري از ريزش زمين بايد از پلاکهاي بتني يا سفالي که در اصطلاح به آنها گَوَل (در شهرستانها گوم و غيره ) مينامند استفاده شود گَوَل هاي بتني يک تکه و دو تکه اي و گول هاي سفالي يک تکه ميباشد . گول هاي بتني را بوسيله قالب مي سازند و گول هاي سفالي بوسيله دست و گل رس ساخته شده و در کوره هاي آجري آن را مي پزند تا بشکل سفالي در آيد از اين گول ها در قنات ها نيز استفاده ميشود .
● طريقه عمل :
مقداري از زمين که بصورت چاه کنده شده گول را بشکل استوانه اي ساخته ميباشد داخل محل کنده شده نصب و عمل کندن را ادامه ميدهند در اين موقع دو حالت وجود دارد يا اينکه گول اولي که زير آن در اثر کندن خالي شده براحتي پايين رفته گول دوم را نصب ميکنيم يا اينکه گول اول در محل خود با فشار خاک که به اطراف آن آمده تنگ مي افتد و نمي تواند محل خود را تغيير و يا پايين تر برود در اين موقع از گول هاي دو تکه اي استفاده مينماييم نيمي را در محل خود نصب و جاي آنرا محکم نموده و نصفه دوم را پس از کندن محل آن نصب مي نماييم و عمل پي کني را بدين طريق ادامه ميدهيم .
پي کني در زمين هاي سست مانند خندق هائي که خاک دستي در آنها ريخته شده است و مرور زمان هم اثري براي محکم شدن آن ندارد و يا زمين هاي باتلاقي و غيره ضروري مي باشد .
زمين هائي که قسمت خاک ريزي شده در آنها به ارتفاع کم مي باشد و يا باتلاقي بودن آن به عمق زيادي نرسد ميتوان در اين قبيل زمين ها پي کني عمقي انجام داد و براي جلوگيري از ريزش خاک آنرا با تخته و چوب قالب بندي نموده تا به زمين سخت برسد .
البته قالب بندي در اينگونه زمين ها خالي از اشکال نمي باشد بايد با منتهاي دقت انجام گيرد پس از انجام کار قالب بندي شفته ريزي شروع ميشود و چون تخته هاي قالب در طول قرار دارد ميتوان پس از شفته ريزي تخته دوم را شروع کرد به همين منوال تمام پي ها را ميتوان شفته ريزي کرد بدون اينکه تکه اي و يا تخته اي از قالب زير شفته بماند .

● شرح بيماري آمپيم عبارت است از تجمع چرک در يکي از حفرات بدن . معمولاً در فضاي اطراف ريه ها بين لايه هاي پرده جنب دچار عفونت ، اتفاق مي افتد. آمپيم به ...

اوکاپي نام انگليسي:okapi نام علمي:okapia johnstoni اوکاپي ها حيواناتي کمياب از خانواده زرافه ها هستند. از نظر ظاهري بسيار شبيه به اسبها هستند اما از ن ...

ساخت هاي گنبدي در نتيجه نيروهاي قائم كه از پايين به بالا اثر مي كنند، تشكيل مي شوند. از مهم ترين آنها گنبدهاي نمكي مي باشند. اين گنبدها بر اثر ناپايدا ...

مقدمه : با توجهات دولتها و تلاشهاي بين المللي در مورد ( مديريت منابع آب ) از اوايل دهه ۱۹۷۰ ميلادي با مطرح شدن و پيدايش عبارت ( توسعه پايدار ) در ادبي ...

افت پي بر اثر عواملي همچون رطوبت و فشارهاي وارده از طبقات ، بي مقاومتي خاک و عملکردهاي آن پيش مي آيد . همچنين نوع مصالح مصرفي و اجراي غيرفني ، سبب نشس ...

● مراحل ساخت پي در ساختمان ▪ قالببندي بعد از اين مرحله نوبت به قالب بندي مي رسد . قالب هايي که براي عمليات بتني ساخته مي شوند اغلب چوبي مي باشند ولي ب ...

نياز گسترده و روز افزون جامعه به ساختمان و مسکن وضرورت استفاده از روش ها و مصالح جديد به منظور افزايش سرعت ساخت سبک سازي افزايش عمر مفيد ونيز مقاوم نم ...

مراحل ساخت فونداسيون سازه هاي اسكلت فلزي نكات اجرايي زيرسازي پي : فرض كنيد يك پروژه اسكلت فلزي را بخواهيم به اجرا در آوريم، مراحل اوليه اجرايي شامل سا ...

دانلود نسخه PDF - پي سازي