up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله پوسته زمين PDF
QR code - پوسته زمين

پوسته زمين

تغيير شکل پوسته زمين (2)

● تقسيم بندي بر اساس صفحه درزه:
بسته به وضعيت صفحه درزه درزه ها را مي توان به انواع قائم افقي ومايل تقسيم کرد. امتداد و شيب درزه ها را مانند انچه در مورد طبقا ت گفته شد تعريف مي کنند. همچنين درزه ها را ميتوان بر اساس امتداد به درزه هاي شمالي جنوبي شرقي و غربي تقسيم کرد .
▪ تقسيم بندي بر اساس وضعيت درزه نسبت به طبقات اطراف:
▪ در اين نوع تقسيم انواع درزه هاي زير را مي توان تشخيص داد:
۱) درزه هاي امتدادي:
دراين درزه ها امتداد درزه با امتداد طبقات رسوبي ياشيستو ز يته سنگهاي دگر گوني مجاور موازي يا تقريبا موازي است .
۲) درزهاي شيبي:
انهائي هستند که امتداد شان با جهت عمومي شيب طبقات رسوبي يا شيستو زيته سنگهاي دگر گوني مجاور موازي است
۳) درزه هاي قطري:
که امتدادشان با هيچ يک از دو امتداد ياد شده منطبق نيست.
۴) درزه هاي طبقه اي:
انهائي هستند که صفحه انها موازي لايه بندي عمومي منطقه است . معمولا تعداد زيادي درزه در يک منطقه موازي اند به تعدادي درزه موازي نام دسته درزه وبه دو يا چند دسته درزه يک سيستم درزه اطلاق مي شود .
● تقسيم بندي درزه ها بر اساس نحوي تشکيل:
از نظر چگونگي تشکيل نيز درزه ها را مي توان تقسيم بندي کرد وبر اين اساس چهار دسته درزه هاي زير را تشخيص داد:
۱) درزه هاي تکتونيکي:که در اثر حر کات تکتو نيکي مختلف به وجود مي ايند.
۲) درزه هاي نا شي از تنش هاي باقيماند:که قبلا در سنگ وجود داشته است.
۳) درزه هاي ناشي از انجماد:
که مشخص ترين انواع ان را مي توان در گدازه هاي باالتي مشاهده کرد اين درزه ها معمولا عمود بر سطح سرد شدن تشکيل مي شوند در جاده هزار مي توان نمو نه هاي جالبي از اين
درزه ها را مشاهده کرد.
۴) درزه هاي ناشي از عوامل سطحي:
مثل درزه هائي که در اثر حرکت سنگهاي بزرگ و يخچا لها به وجود مي ايند.
در خيلي از موارد درزه اي متعددي را مي توان در محل هائي که چين ها تشکيل شده اند مشاهده کرد وچنين به نظر مي رسد که عوامل بوجود اورنده از جمله معمولي ترين انواع اين درزه هاست انهايي هستند که در خط الراس به موازات صفحه محوري ان تشکيل شده است.
● گسله ها
▪ آشنايي:
گسله ها را مي توان به صورت شگستگي هائي که در ان سنگهاي دو طرف سطح شکستگي نسبت به هم تغيير مکاني به موازات صفحه شکستگي دارند تعريف کرد مقدار اين تغيير مکان در گسله هاي مختلف از چند سانتيمتر تا چند صد کيلو متر تغيير مي کنند از انجا که سطح گسله عموما به شکل يک صفحه مستوي است لذا مي توان انرا با تعيين شيب و امتداد صفحه اش مطابق انچه که در مورد لايه ها گفته شد مشخص کرد. بايستي توجه داشت که سطح گسله ها هميشه مستوي نيست ودر بعضي موارد به شکل يک سطح منحني است.
▪ مشخصات گسله:
مهمترين مشخصات گسله عبارت اند از :
الف) امتداد گسله:
که در حقيقت امتداد يک خط افقي واقع در صفحه گسله است .
ب) شيب گسله:
زاويه خط بزر گترين شيب صفحه گسله ها با صفحه افقي به نام شيب گسله خوانده مي شود.
ج) کمر بالا:
طبقاتي را که روي صفحه گسله قرار دارند به نام کمر بالا مي خوانند.
د) کمر پائين:
طبقات واقع در زير صفحه گسله به نام کمر پائين خوانده مي شود.بديهي است کلمهي کمر پائين و کمر بالا فقط در مواردي اطلاق مي شوند که صفحه گسله مايل يا افقي باشد و در مورد صفحات قائم چنين تعاريفي صادق نيست.
ه) زاويه ريک يا پيچ:
عبارت است از زاويه بين خطي که اثر حرکت گسله در روي صفحه ان نشان مي دهد با خط افقي واقع در صفحه گسله است.
و) زاويه ميل:
زاويه اي که خطوط مو جود در صفحه گسله با صفحه افقي تشکيل مي دهد به نام زاويه ميل خوانده مي شود.
▪ انواع حرکات طبقات در طرفين صفحه گسله:
طبقات دو طرف صفحه گسله ممکن است حرکت انتقالي چر خشي ويا مخلوط اين دو دا شته باشد معمولا تعيين حرکت مطلق در گسله ها مشکل است و اغلب با يستي لغز ش دو طرف گسله به طور نسبي مطا لعه کرد . لغزش نسبي دو طرفين صفحه گسله را به انواع زير تقسيم کرد .
الف) لغزش کلي:
فاصله دو نقطه در طرفين صفحه گسله مشروط به اينکه اين دو نقطه قبل از تشکيل گسله بر هم منطبق بوده باشد .
ب) لغزش عرضي يا شيبي :
عبارت از مولفه لغزش کلي به موازات خط بزر گترين شيب گسله است گاهي ممکن است لغزش کلي به موازات شيب صفحه گسله باشد که در اين حالت اين مو لفه و لغزش کلي مساوي است.
ج) لغزش طولي يا امتدادي:
که در حقيقت مو لفه لغزش کلي به موازات امتداد صفحه گسله است . در اينجا نيز گاهي لغزش کلي منطبق بر اين مولفه است .
د جدايش:فاصله بين دو قسمت جدا شده بو سيله گسله در يک امتداد مشخص را جدايش مي گو يند مثلا اگر لايه يا رگه اي به وسيله گسله قطع شود فاصله بين دو قسمت اين لايه يا رگه جدايش نام دارد جدايش نيز نظير لغزش مولفه هاي افقي قائم شيبي و امتدادي دارد .
ه) افت قائم :
عبارت از مولفه قائم جدايش شيبي است.
و) افت افقي:
عبارت از مولفه افقي لغزش شيبي است.
● طبقه بندي گسله ها:
گسله ها بر مبناهاي مختلف طبقه بندي مي کنندکه اين مطلب موضوع کتابهاي زمين شناسي سا ختماني .مهمترين انواع گسله ها عبا رتند از :
الف) گسله عادي:
در اين گسله ها کمر بالا نسبت به کمر پائين به طرف پائين حرکت کرده است. شيب اين گسله معمولا بيش از ۴۵درجه است . لغزش اين گسله ها ممکن است از حدود ميليمتر تا چندين ده کيلومتر تغيير کند.
ب) گسله هاي رانده يا معکوس:
در اين گسله ها کمر بالانسبت به کمر پايين به سمت بالا حر کت کرده است.معمولا گسله هاي رانده در مجاورت چين خو ردگي ها به و جود مي ايندولي گاهي هم ممکن است ار تباطي با اين پديده هانداشته باشد.
ج) رواندگي:
رواندگي ها گسله هاي راندهاي هستند که شيب صفحه انها از۱۰درجه کمتر و لغزش کلي انها از يک کيلومتر بيشتر است.معمو لا لغزش رو راند گي ها چندين کيلومتر است و در نتيجه انها طبقات قد يميتر روي طبقات جديدترقرار مي گيرند.
بالاراندگي و پا ئين افتادگي اگرناحيه اي در اثر دو گسله عادي که لغزش انها تقر يبا مساوي است از طبقات مجاور پائين تر افتاده باشد هنگامي که نا حيه اي در اثر دو گسله عادي بالاتر از طبقات مجاور قرار گيرد يک بالا راندگي به وجود مي آيد.
ه) گسله هاي امتداد لغز:
در اين گسله ها لغزش کلي به موازات امتداد صفحه گسله است اين گسله ها قائم يا شيب زياد است.
طرز تشخيص گسله ها :معمولا بعد از تشکيل گسله ها در اثر فرسايش طبقات طرفين گسله تغيير مي کند و شنا سائي انها مشکل مي شود . بدين ترتيب هر چند در بعضي موارد استثنائي مي توان صفحه گسله را به طور مستقيم مشاهده کرد ولي اکثرا بايستي از بعضي نشانه ها و مشا هدات غير مستقيم به منظور شنا سائي گسله ها استفاده کرد.

تغييرات آب و هوايي زمين عصر يخبندان در خلال تاريخ، آب و هواي زمين بار ها دستخوش تغييرات اساسي شده است. بين ۸۰۰ تا ۶۰۰ ميليون سال پيش در طي دوره اي به ...

● مقدمه زمين ، سومين سياره نزديک به خورشيد و بزرگترين سياره در ميان سيارات دروني است. ساختار دروني زمين مثل ساير سيارات دروني از يک هسته داخلي و يک هس ...

تعريف: بنا به تعريف انجمن زمين شناسي مهندسي(IAEG)، زمينلغزش عبارتست از جابجايي به سمت پايين توده اي از مواد بر روي يك شيب طبقه بندي زمينلغزش ها: در سا ...

حرکت و جابجايي بخشي از مواد دامنه در امتداد يک سطح گسيختگي مشخص را «لغزش» مي ناميم. در لغزشهاي دامنه اي تغيير شکل از نوع «برش ساده» است. لغزش انواع مخ ...

معمولاً وقتي از شدت درجه ريشتر (Richter) صحبت مي شود، تمام اطلاعات مربوط به شدت يک زلزله ارائه مي شود. زلزله اي که در تابستان سال ۱۹۹۸ قسمتي از افغانس ...

در حاليکه اطلاعات اندکي تاکنون در باره مرکز کره زمين در اختيار بوده است، هم اکنون داده هاي مربوط به زمين لرزه ها ثابت مي کند که مرکزي ترين و دروني تري ...

امروز همه در اتحاديه اروپا از آتشفشان ايسلند سخن مي گويند!پروازها به شدت مختل شده است و ضربات سخت و جبران ناپذيري به بخش صنايع کشورهاي اروپايي وارد شد ...

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

دانلود نسخه PDF - پوسته زمين