up
Search      menu
تاریخ و فرهنگ :: مقاله پروفسور محمدعبدالسلام PDF
QR code - پروفسور محمدعبدالسلام

پروفسور محمدعبدالسلام

به ياد پروفسور محمد عبدالسلام

پروفسور محمدعبدالسلام ، فيزيکدان برجسته پاکستاني ، برنده جايزه نوبل فيزيک و بنيانگذارمرکز بين المللي فيزيک نظري (تريست ايتاليا)،روز پنجشنبه اول آذرماه ۱۳۷۵، درگذشت .
پروفسور عبدالسلام در ژانويه ۱۹۲۶ درجانگ پاکستان به دنيا آمد، در دانشگاه پنجاب تحصيل کرد و سپس راهي انگلستان شد.درآنجا، از کالج سنت جان (کيمبريج ) با درجه ممتاز در رشته هاي رياضيات و فيزيک ليسانس گرفت ، سپس درسال ۱۹۵۲ از آزمايشگاه کاونديش ، به اخذ درجه دکترا در فيزيک نظري نايل شد و در سال ۱۹۵۷، بخش فيزيک نظري امپريال کالج لندن را بنيان نهاد.
عبدالسلام ، درسال ۱۹۶۴، مرکز بين المللي فيزيک نظري (ICTP) را در شهر تريست ايتالياتأسيس کرد. فکر تأسيس اين مرکز هنگامي مطرح شد که وي در سال ۱۹۶۰ به نمايندگي ازدولت پاکستان در کنفرانس آژانس بين المللي انرژي اتمي در وين شرکت کرده بود. او لزوم بررسي طرح تأسيس مرکز بين المللي براي فيزيک نظري را در قطعنامه کنفرانس گنجاند،اما تا تصويب نهايي طرح و تأمين اعتبارچندسال طول کشيد. دولتهاي عضو سازمان آموزشي و علمي ملل متحد (يونسکو) پيشنهادکمک مالي کردند و از ميان اين پيشنهادها،دولت ايتاليا با ۳۰۰ هزار دلار کمک نقدي ويک ساختمان مناسب ، بزرگترين کمک را دراختيار عبدالسلام قرار داد. مرکز تحقيقات فيزيک نظري در اول اکتبر ۱۹۶۴ (۱۰ شهريور۱۳۴۳) آغاز به کار کرد.
مرکز تحقيقات فيزيک نظري ، تاکنون پذيراي حدود ۲۹ هزار فيزيکدان دست اندرکارپژوهشهاي تجربي و نظري بوده است . حدود۱۶ هزار نفر از اين افراد در دانشگاهها ومؤسسات پژوهشي کشورهاي درحال توسعه کار مي کنند.
همچنين به کمک اين مرکز،دوره هاي پژوهشي در کشورهاي درحال توسعه داير مي شود. از سال ۱۹۸۱، دوره هاي ۴تا ۸ هفته اي در کشورهاي چين ، غنا، بنگلادش ،کلمبيا، سري لانکا و سودان داير شده است . اين مرکز، شبکه اي از ۱۹۵ انستيتوي فيزيک در ۴۶کشور درحال توسعه تشکيل داده است که درمخارج و سازماندهي برنامه ها همکاري دارند.همچنين ، از طريق طرحي به نام (بانک کتاب )بيش از ۲۰ هزار جلد کتاب و ۳۰هزار نسخه نشريات جديد ميان ۴۰۰ انستيتو در ۹۰ کشورتوزيع کرده است . درحال حاضر، قسمت عمده هزينه هاي مرکز از طرف مؤسسه ها ودانشگاهها، عمدتا از کشورهاي درحال توسعه تأمين مي شود. هرسال حدود ۱۰۰۰ فيزيکدان از کشورهاي پيشرفته و ۱۰۰۰ فيزيکدان ازکشورهاي درحال توسعه در مرکز تريست پذيرايي مي شوند و در دوره هاي تحقيقاتي ،کارگاهها، سمينارها و در برنامه هاي پژوهشي ،که از دو سه ماه تا يکي دوسال طول مي کشد، شرکت مي کنند. به علاوه ، از محل اهداييه اي که دولت ايتاليا در اختيار مرکز قرار داده ، هرسال به ۱۰۰ نفر بورسيهايي تعلق مي گيرد تا بتوانند درآزمايشگاههاي کشور ايتاليا به کار فيزيک تجربي بپردازند.
پروفسور عبدالسلام اعتقاد راسخي به توسعه علم و تکنولوژي در کشورهاي جنوب داشت . وي معتقد بود کساني که سرنوشت بشرهاي روبه رشد را در دست دارند (بويژه درکشورهاي جنوب ) اگر مي خواهند گامهايي بردارند بايد امکاناتي فراهم آورند تا بينوايان دانش و تکنولوژي روز را بياموزند، بتواننددانش و تکنولوژي نو بيافرينند، برآن چيره شوند و از آن بهره گيرند. عبدالسلام معتقد بودعلت عقب ماندگي کشورهاي جهان سوم گرچه منشأ و مبناي استعماري دارد، ولي کندي وبي تحرکي دانشمندان و متفکران اين کشورهادر تداوم آن بي تأثير نبوده است . عبدالسلام ، درماندگي علم و تکنولوژي در جهان سوم راسه علت مي دانست : اول ، نداشتن تعهد جدي ومعنادار در مقابل علم ، اعم از علم محض ياکاربردي ؛ دوم ، راه و روش نادرست کشورهاي جهان سوم با کار و دانش و سوم ، فقدان تعهد نسبت به تحصيل خوداتکايي و اعتمادبه نفس در زمينه تکنولوژي . وي معتقد بود که براي توسعه ، ايجاد اراده سياسي در بهره گيري از علم و تکنولوژي ، نخستين قدم است و پس از آن ،توزيع يکسان منابع علمي ميان اغنيا و فقراست . تربيت استعدادهاي درخشان و پرورش نخبگاني در همه زمينه هاي علوم ، بخصوص درکشورهاي جهان سوم از جمله همين راههاي نجات و رهايي اين ملل محروم است : (علم وسيله همکاري تمام بشر و بويژه وسيله همکاري کشورهاي عربي اسلامي است . مابه علم بين المللي مديون هستيم و بايد بامناعت طبع دينمان را ادا کنيم . امر خطير علم بدون پشتيباني بي دريغ مسؤولان کشورهانمي تواند شکوفا شود. ما در کشورهايمان به بنيادهايي نيازمنديم که دانشمندان آنها را اداره کنند، به مراکز تعليم و تربيت عاليه بين المللي درداخل دانشگاههايمان و مستقل از آنها،نيازمنديم که حمايت مالي بي دريغ ، امنيت وامکان تداوم کار را براي افراد و آرمانهايشان فراهم کنند. نگذاريد در آينده بنويسند که درقرن پانزدهم هجري دانشمندان وجود داشتندولي از حاکمان دانش دوست و کمکهاي بي دريغشان خبري نبود.)
بنابراين ، شايسته است همکيشان او درکشورهاي جهان سوم ، بخصوص انديشمندان کشورمان در طرحهاي بزرگ پژوهشي آن دانشمند فرزانه به بحث و فحص بپردازند تا باگرامي داشتن ياد و نام او، استمرار انديشه و تفکر آن عالم مسلمان را در راه ترقي و توسعه دانش بشري موجب شوند.

سيد محمود حسابي در سال 1281 (ه.ش), از پدر و مادري تفرشي در تهران زاده شدند. پس از سپري نمودن چهار سال از دوران كودكي در تهران, به همراه خانواده (پدر, ...

● دکتر ابوالقاسم غفاري دکتر ابوالقاسم غفاري، از برجسته ترين دانشمندان ايراني در حوزه علوم رياضي، فيزيک و صنعت فضاست. ايشان نخستين ايراني راه يافته با ...

دکتر کاوه احمدي علي آبادي ، متولد ۹ آبان ۱۳۴۸ در شهرستان رشت است . وي پس از اتمام تحصيلات ابتدايي و راهنمايي براي ادامه تحصيل به خارج از کشور سفر کرد. ...

ماکس کارل ارنست لودويگ پلانک در بيست و سوم آوريل سال ۱۸۵۸ در شهر کيل آلمان زاده شد. وي فرزند ششم ويلهلم پلانک استاد علوم قضايي دانشگاه شهر بود. افراد ...

از حسن تصادف ايام است که بلافاصله پس از زادروز حکيم ابوعلي سينا که در اول شهريور به روز پزشک نامگذاري شده است، زادروز حکيم زکرياي رازي در پنجم ش ...

استاد عبدالکريم قريب در سال ۱۲۹۱ ه . ش در خيابان عين الدوله تهران ديده به جهان گشود. پدرش ميرزا مصطفي خان مستوفي، فرزند ميرزا عبدالکريم مستوفي گرگاني ...

دانلود نسخه PDF - پروفسور محمدعبدالسلام