up
Search      menu
جانور شناسی :: مقاله پرندگان زينتي PDF
QR code - پرندگان زينتي

پرندگان زينتي

پرندگان زينتي، مرغ شاخدار

مرغ شاخدار جزء راسته گالي فرميس، خانواده فزان ها و زيرخانواده نوميدين طبقه بندي مي شود. مرغ هاي شاخدار بر حسب ضمائم موجود در سربه سه فرم ظاهر مي گردند. موطن اصلي آنها آفريقا است.
مرغ هاي شاخدار به شکل گله اي زندگي کرده و به آنها مرغ مصري و مرغ فرعون نيز اتلاق مي شود. اين پرنده، علاوه بر حشرات و مارها، علاقه زيادي به خوردن جوانه هاي گياهي مخصوصا جوانه هاي بادام زميني دارند. در زمان هاي قديم، مرغ شاخدار نزد مصريان پرنده اي مقدس به شمار مي رفت، اهلي کردن آنها را به يونانيان و رومي ها نسبت مي دهند.
اين مرغان به علت دارا بودن بدني قوي و نسبتا گرد و توپر جلب توجه مي کنند. بال هاي آنها کوتاه بوده و قدرت چنداني جهت پرواز کردن ندارند، دم آنها مانند دم مرغ خانگي پهن نبوده و ظاهري همانند آنها ندارند.
تکامل پرهاي بدن به صورت کامل و اکثر آنها کوتاه و به رنگ خاکستري است. سر آنها پرهاي کمي داشته و منقار نسبا بزرگ و شاخي رنگ آنها سبب سبب جلب توجه بيننده مي شود. در سطح منقار رنگ قرمز و در بعضي موارد رنگ زردي جلب توجه مي کند که به تدريج به زايده اي قرمز رنگ تبديل مي شود. به همين علت اين دسته از مرغان را مرغ شاخدار مي گويند. در برخي انواع آنها اين زائده به صورت برجستگي کاکل مانندي ديده مي شود که باعث شده حتي به آنها کلاهدار يا کاکلي هم اطلاق شود. در جنس نر اين پرنده زائده کلاه مانند قدري بزرگتر است و در صورتي که فرد بيننده داراي آشنايي لازم و تجربه کافي باشد، مي تواند از روي اين مشخصه جنسيت پرنده را تشخيص دهد.
نژادهاي مرغ شاخدار از آفريقا سرچشمه گرفته و ۸ گونه دارد، که شامل دو زير گونه مي شود.
● مرغ شاخدار کلاهدار و مرغ شاخدار کاکل دار
نوع وحشي اين پرنده سالي يک يا دو بار اقدام به لانه سازي کرده و حدود ۱۰ تخم نيز مي گذارد. اين راندمان ناچيز در نوع اهلي آن به طور قابل ملاحظه اي افزايش داده شده است.
مخصوصا در اين مورد، فرانسوي ها و ايتاليايي ها به طور گسترده اي کار کرده اند. تفکيک جنس در جوجه هاي يکروزه براساس فرم رويش پرها و نيز به روش ژاپني امکان پذير است. مرغ هاي شاخدار در سن ۷-۶ ماهگي به سن بلوغ رسيده و در اين سن وزني حدود ۲-۷ ۱ کيلوگرم خواهند داشت. آنها را اغلب با روش بستر و يا نسبت ۴ ماده به يک نر نگهداري مي کنند.
● مديريت پرورش
مرغ هاي شاخدار پرورشي از لحاظ جنس تفکيک شده و در سالن هاي نيمه تاريک بر روي بستري از سبوس گندم يا مواد ديگر نگهداري مي شوند. تعداد ۸-۶ قطعه آن را مي توان در واحد سطح جاي داد. از سن ۶-۵ هفتگي از چوب هاي خواب و جعبه فضولاتي که ۳۰ درصد از سطح سالن را اشغال مي نمايند استفاده مي کنند. براي هر ۶ قطعه مرغ شاخدار يک متر چوب خواب منظور مي شود. معمولا سعي مي نمايند که سن بلوغ را در آنها به تعويق بيندازند تا درصد باروري را افزايش داده و اندازه تخم ها را به حالت يکنواخت در آورده و تعداد آنها را فزوني بخشند. با اجراي برنامه هاي نوري به اين هدف دست مي يابند که به نمونه اي از آن اشاره مي گردد:
● جوجه ها تا ۱۰ روزگي هر روز ۲۴ ساعت روشنايي
از ۱۴-۱۰ روزگي هر روز ۲۱ ساعت نور دريافت مي کنند سپس اين مدت به مرور کاهش يافته، چنان که از هفته سوم تا بيست و ششم به ۷ ساعت مي رسد. بين سنين ۲۶ تا ۲۸ هفتگي مدت روشنايي را تدريجا به ۱۴ ساعت افزايش مي دهند.
شدت نور در سه روز اول زندگي ۳ وات براي هر مترمربع سطح سالن و سپس ۳ ۰ وات براي همين سطح تا سن ۲۶ هفتگي است. معمولا از ۲۶ هفتگي که مرغ هاي شاخدار را به قفس ها منتقل مي نمايند، شدت نور تا ۲۸ هفتگي مجددا ۳ وات به ازاء هر مترمربع خواهد بود.
براي مرغ هاي شاخدار در حال رشد نيز مشابه همين برنامه نوري را مي توان اعمال نمود، با اين تفاوت که از ۲۱ هفتگي به بعد به ازاء هر هفته يک ساعت به مدت روشنايي افزوده، به طوري که در جابه جايي آنها از بستر به قفس در هفته ۲۸، مدت روشنايي به ۱۴ ساعت برسد.
مرغ هاي شاخدار پرورشي را ۹۰-۸۰ درصد در قفس و در سالن هاي نيمه تاريک با تهويه مناسب نگهداري مي کنند. چون مرغ هاي شاخدار نسبت به صدا و ورود ناگهاني اشخاص و روشن و خاموش شدن چراغ عکس العمل نشان داده و اکثرا شديد مي ترسند، لذا استفاده از سالن هاي نيمه تاريک توصيه مي شود.
معمولا تغيير روش نگهداري از بستر به باطري براي نرها از هفته بيست و چهارم و براي مرغ هاي شاخدار در هفته بيست و ششم صورت مي گيرد. اين باطري ها اغلب سه طبقه و مشابه باطري هايي است که براي مرغ ها مورد استفاده قرار مي گيرند.
از آن جا که مرغ هاي شاخدار در روش بستر به آبخوري هاي ناوداني عادت مي کنند و تغيير اين عادت به آبخوري قطره اي در روش قفس به درازا مي کشد و اختلالاتي در توليد و بنيه آنها به وجود مي آيد، لذا بايد ۴-۳ هفته قبل از تغيير روش، ضمن استفاده از آبخوري هاي ناوداني از نو.ع قطره اي نيز استفاده شود تا بعدا مشکلي در اين رابطه به وجود نيايد.
حرارت سالن نگهداري را ۲۲-۲۰ درجه سانتي گراد با رطوبتي در حدود ۶۰-۵۵ درصد توصيه مي کنند. غذاي مخصوص مرغ هاي شاخدار پرورشي را بايد ۳-۲ هفته قبل از تغيير روش نگهداري در اختيار آنها گذاشت.
اولين تخم به طور معمول در سن ۳۱ هفتگي گذاشته شده و راندمان گله در ۳۴ هفتگي به ۷ درصد و در ۳۶ هفتگي به ۸۵-۸۰ درصد رسيده و تا ۴۰ هفتگي تداوم يافته و سپس به زير ۵۰ درصد کاهش مي يابد. پس از اين مرحله نرها با ۸ ۱ کيلوگرم و ماده ها با ۲ ۲-۲ کيلوگرم آمده ذبح هستند.
در نگهداري جوجه ها براي پرواربندي، در مرحله نخست نياز حرارتي آنها بايد تامين گردد. ميزان اين حرارت ۳۸-۳۶ درجه سانتي گراد در هفته اول بوده که هر هفته ۳-۲ درجه سانتي گراد آن را کاهش مي دهند.
اغلب مدت روشنايي را ۱۶ ساعت از ۲۴ ساعت توصيه مي نمايند، ولي اين مدت مي تواند ۲۴ ساعته نيز باشد. آنچه که مهم بوده و بايد به آن توجه داشت، خاموشي هاي مستمر و طولاني است که نبايد پيش آيد، چون بر اثر آن، ترس بر پرنده ها مستولي شده و به يک گوشه هجوم برده نتجيتا تعداد زيادي از آنها بر اثر ازدحام تلف مي گردند. بهتر است منبع نور در ۲ متري سطح کف سالن استقرار يابد. رطوبت نسبي هوا را در داخل سالن بايد بين ۶۰-۵۵ درصد ثابت نگهداشت.
آبخوري ها و دانخوري هاي که براي مرغ ها به کار مي روند، مي شود براي مرغ هاي شاخدار نيز مورد استفاده قرار گيرند. از آن جا که اين پرنده نسبت به ساير طيور ميزان زيادتري از غذا را حيف و ميل مي کند، لذا روي دانخوري ها را با فواصل معين، مفتول هاي فلزي نصب مي کنند تا از ريخت و پاش جلوگيري گردد.
طول دانخوري تا سن ۲ هفتگي، ۵ ۱ سانتي متر و از ۷ هفتگي به بعد ۵ ۲ سانتي متر براي هر قطعه کافي است. يک آبخوري سيفوني اتوماتيک معمولا براي ۱۰۰ قطعه جوجه يکروزه کافي خواهد بود. از آن جا که مرغ هاي شاخدار به مايکوز حساس هستند، لذا بستر بايد از مواد بسيار مرغوب و تميز انتخاب شود. براي اطمينان علاوه بر ضدعفوني بستر بايد از قارچ کش ها نيز استفاده کرد.
● تغذيه و مواد مغذي
مطالعات کمي بر روي احتياجات مواد مغذي مرغ شاخدار صورت گرفته است. فرض کلي بر اين است که احتياجات پروتئيني مرغان شاخدار بيشتر از مرغ هاي محلي است.
بلام ايتال، مقدار پروتئين را براي دوره ۰ تا ۴ هفتگي ۲۴ تا ۲۶ درصد، ۴ تا ۸ هفتگي ۱۹ تا ۲۰ درصد، ۸ تا ۱۲ هفتگي ۱۶ درصد و يا کمتر از اين مقدار را توصيه کرده در حالي که هوقوز و جان حداقل ميزان ۲۱ درصد پروتئين در جيره ي استارتر و مقدار ۱۷ درصد پروتئين جيره ي پس دان را توصيه کردند. تعداد زيادي از مواد غذايي مانند ذرت، کنجاله ي بادام زميني، کنجاله ي تخم پنبه و غيره را مي توان در فرمول غذايي جيره مرغان شاخدار در روش پرورش متراکم جاي داد.
تحقيقات نشان داده است که عمده غذاي موجود در چينه دان مرغ شاخدار وحشي ذرت است و مي توان ذرت را در فرمول غذايي جيره ي مرغان شاخدار محسوب شده به نسبت ۲۰ درصد در جيره ي پيش دان، ۲۵ درصد جيره ي پس دان، ۳۰ درصد جيره ي رشد، ۵۰ درصد جيره ي خروس هاي بالغ و ۷۰ درصد جيره ي مرغ هاي بالغ جايگزين کرد.
جدول زير مي تواند به عنوان راهنمايي براي جيره بندي غذاي مرغ هاي شاخدار مورد استفاده قرار گيرد.
نياز مرغ هاي شاخدار به مواد غذايي بر حسب (کالري ۱۹۸۳)
براي جلوگيري از حيف و ميل غذا توصيه مي شود که آن را به صورت پلت درآورده و کنترل شده توزيع کنند. ميزان مصرف غذا در دوره تخمگذاري بين ۱۱۰-۱۰۰ گرم در روز براي هر قطعه است. مرغ هاي شاخدار تا سن ۲۵ هفتگي تقريبا ۱۲- ۵ ۱۱ کيلوگرم در ماده ها و ۱۰-۸ ۹ کيلوگرم در نرها غذا مصرف مي نمايند. ضريب مصرف غذايي در نرها ۴-۱ است.
معمولا درصد تلفات مرغان شاخدار ناچيز و در حدود ۳-۱ درصد است. در اين رابطه تفاوت معني دار بين دو جنس وجود ندارد. براساس تحقيقات دي بست جنس نر تا سن ۶- ۴ هفتگي رشد سريعتري نسبت به جنس ماده داشته و در بين ۱۴-۱۰ هفتگي اين امر برعکس شده و ماده ها رشد سريعتري خواهند داشت. از سن ۱۵ هفتگي تفاوت رشد در دو جنس کاملا مشخص گشته و به طوري که همانند بلدرچين، که جنس ماده سنگين تر است، در سن ۳۰ هفتگي مرغ هاي شاخدار حدودا ۳۰۰ گرم سنگين تر از جنس نر هستند.
لاشه مرغ هاي شاخدار را،تازه يا منجمد به بازار عرضه مي کنند. در فرانسه اين پرنده را در سنين مختلف براي اهداف گوناگون ذبح و به بازار مي فرستند.
● بيماري ها و تلفات
نشان داده شده است که مرغان شاخدار بالغ نسبت به طيور ديگر مقاومت بيشتري نسبت به تعداد زيادي از بيماري هاي ويروسي و باکتريايي دارند، اما در يک گلر وارداتي از پلاستراي شيوع بيماري نيوکاسل در نيجريه گزارش شده است. بيماري نيوکاسل در جوجه هاي گوشتي بهتر از مرغ شاخدار ظاهر مي گردد. بيماري نيوکاسل در مرغان شاخداري که در شرايط روستايي پرورش داده مي شوند ۱۳۰۷ درصد شيوع داشته است.
ويروس بيماري نيوکاسل که از جوجه ها، مرغ ها و مرغان شاخدار گرفته شده بود به دو گروه از مرغان شاخدار تزريق شد. نتايج نشان داد که مرغان شاخدار حساسيت بيشتري به سويه گرفته شده از مرغان نسبت به سويه هاي گرفته شده از مرغان شاخدار نشان دادند و اين آزمايش منجر به اين نتيجه شد که احتمالا ممکن است مرغان شاخدار به همه ي سويه هاي ويروس نيوکاسل حساس نباشند. سويه هاي لننوژنيک و مزوژنيک باراميکسوويروس يک اثري روي مرغ شاخدار ندارند در حالي که نوع ولوژنيک بر روي مرغ شاخدار اثر مي گذارد.
مرغ شاخدار بالغ به طور نسبي در مقايسه با مرغ ها و جوجه هاي بومي بيماري هاي کمتري دارد. مرغان شاخدار جوان به بيماري ها به خصوص در طول هفته هاي اول زندگي مقاوم نيستند.
فاکتورهاي مديريتي در هر دو نوع سيستم پرورش آزاد و متراکم نشان دادند که تاثير مهمي در ايجاد تلفات دارند. مديريت ضعيف سبب ايجاد استرس، شرايط آب و هوايي بد و صدماتي به پرندگان مي شود.
چهارده نوع بيماري (ويروسي، باکتريايي، انگلي و کمبود تغذيه اي) که دلايل مرگ و مير جوجه ها در شرايط پرورش متراکم بودند تشخيص داده شده اند.
بيماري هاي شناخته شده اصلي عبارت بودند از: کوکسيديوز، هلمينتازيس، سالمونلوز، امفاليتيز و سندرم خميدگي انگشتان پا (کمبود ويتامين B۲) مشاهده شده اند. در شرايط پرورش آزاد مرگ جوجه ها قبل از سن ۸ هفتگي بحراني و وخيم است، تلفات تا قبل از اين سن مي تواند به ۶۰ درصد هم برسد.
از بين آزمايشات باکتريايي و ميکروبيولوژي، تعدادي از باکتري هاي بيماري زايي که از بدن پرندگان مرده جدا شده بودند عبارتند از: ايکولاي، سالمونلا، گلبسيلا، پزودوموناس، پرتوزوآ و کانديداآلبيکن بودند.
عواملي که سبب تلف شدن جوجه ها مي شدند شامل بيماري هاي دستگاه گوارش (۸۰ درصد)، بيماري هاي دستگاه تنفسي (۵۷ درصد)، بيماري هاي دستگاه ادراري (۲۷ درصد) بودند، در حالي که بيماري هاي کوکسيديوز (۴۸ درصد)، هلمياتوس (۳۹ درصد)، کلي باسيلوس (۲۴ درصد)، سالمونلوز (۲۳ درصد)، بورسيتز (۲۰ درصد) و تريکوموناس (۶ درصد) از عوامل اصلي تلفات در مرغ شاخدار جوان مي باشند.

پرندگان جانوراني خونگرم هستند که پوشش خارجي بدن آنها پر است که به اشکال گوناگون در مراحل مختلف از پوست بوجود مي آيد. پرندگان به ۲ زير رده و ۲۷ يا ۲۸ ر ...

●گل زعفران زينتي(کُروکُوس) CROCUS گل زعفران زينتي يا کروکوس Crocus جنسي از گياهان خانواده زنبق ها Iridaceae و داراي دو گروه : بهاره C.Vernus و پائيزه ...

●گل زعفران زينتي(کُروکُوس) CROCUS گل زعفران زينتي يا کروکوس Crocus جنسي از گياهان خانواده زنبق ها Iridaceae و داراي دو گروه : بهاره C.Vernus و پائيزه ...

گل زعفران زينتي (کُروکُوس) CROCUS گل زعفران زينتي يا کروکوس Crocus جنسي از گياهان خانواده زنبق ها Iridaceae و داراي دو گروه : بهاره C.Vernus و پائيزه ...

● تاريخچه در هزاران سال پيش که بشر متوجه اهميت پرندگان شکاري شد ، بيشتر به عنوان وسيله اي براي تهيه شکار و غذا از آنها استفاده مي کرد و نگهداري از آنه ...

براي نگهداري از حيوانات ،شناخت آنها و مخصوصا شناخت بيولوژي و چگونگي فعاليت حياتي آنها از اهميت فوق العاده اي برخوردار است. در اين بخش به توضيح و معرفي ...

خزندگان نيز مانند ماهي ها و دوزيستان نمي توانند گرماي مورد نياز خود را از درون بدن توليد كنند، بنابراين آن را به طور مستقيم از خورشيد و گاهي از محيط ك ...

لاک پشت هاي پشت چرمي ميليون ها سال است که در زمين زندگي مي کنند و در عين حال خالق يکي از ديدني ترين چرخه هاي زيستي هستند. لاک پشت پشت چرمي، گونه جانور ...

دانلود نسخه PDF - پرندگان زينتي