up
Search      menu
اقلیم و هواشناسی :: مقاله پديده يخبندان PDF
QR code - پديده يخبندان

پديده يخبندان

افت درجه حرارت و وقوع يخبندان در مراحل مختلف رويشي براي محصولات كشاورزي مخاطره انگيز ميباشدكه در نهايت موجب محدوديت توليد مي شود . زيرا گياهان حساس به سرما مثل گياهان يكساله و همچنين اندامهاي حساس به سرما مثل گلهاي درختان ميوه در دماهاي بين 2- تا5- درجه به شدت صدمه مي بينند.
از آن جايي كه سالانه خسارات زيادي به كشاورزان و باغداران از طريق وقوع يخبندان و در نتيجه سرمازدگي محصولات وارد مي شود بايد راهكارهاي مناسبي جهت كاهش خسارات ناشي از آن ارائه شود در راستاي همين منظور مي توان با مطالعه و بررسي تاريخهاي شروع و خاتمه يخبندانها مناسبترين زمان كشت محصولات كشاورزي رابا كمترين خسارات ناشي از سرمازدگي تعيين كرد وبا استفاده از آن و نيز دخيل دادن ساير عوامل و عناصر اقليمي مؤثر به برنامه ريزيهاي خرد وكلان كشاورزي در مقياس محلي و ملي پرداخت .
پديده يخبندان
به طور كلي يخبندان به شرايطي اطلاق مي شود كه در آن دماي هوا در ارتفاع 1.2 متري از سطح زمين ، به صفر يا به زير صفر درجه سانتيگراد مي رسد اما از ديدگاه هواشناسي كشاورزي در محل يخبندان به محض وقوع درجه حرارت هاي پايين در حدي كه منجر به خسارت به بافتهاي گياهي مي شود اطلاق مي گردد كه اين نوع يخبندان با توجه به درجات حرارت بحراني براي هر نوع محصولي متفاوت مي باشد .
انواع يخبندان :
به طور كلي دو نوع يخبندان وجود دارد . يكي يخبندان تشعشعي يا تابشي و ديگري يخبندان جبهه اي يا انتقالي . علاوه بر اين دو نوع اصلي بعضي ها معتقد به يخبندان نوع سومي نيز مي باشند كه در صورت رخداد همزمان عوع تشعشعي و جبهه اي به وقوع مي پيوندد و به آن يخبندان مختلط اطلاق مي شود.
1-يخبندان تابشي :
در شبهاي آرام كه وزش باد وجود ندارد و آسمان صاف و غير ابري است ، حرارت زمين با طول موج بلند متصاعد ميشود و بعلت عدم وجود موانعي كه سبب برگشت آن به زمين شوند منجر به سرد شدن هواي مجاور زمين ميشود ، در نتيجه هواي مجاور زمين بعلت از دست دادن حرارت سردتر از هواي بالاتر از خود ميشود كه اصطلاحاً گفته ميشود كه شرايط وارونگي دما رخ داده است . شدت اين وارونگيبه اختلاف درجه حرارت هواي سطح زمين و بالاي لايه وارونگي بستگي دارد . اما اين شرايط وارونگي دما در سطح يك دره يا در سطح يك دشت و منحصراً در هنگام شب به وقوع مي پيوندد.بالا رفتن نسيم ملايم شدت اين وارونگي را تضعيف ميكند ، زيرا باعث ميشود كه هواي گرم بالاي لايه وارونگي با هواي سرد زيرين اين لايه تركيب شود .
در شبي كه يخبندان تشعشعي اتفاق مي افتد علاوه بر عامل باد عواملي مانند رطوبت و وجود ابر كه مانع از خروج تشعشع موج بلند مي باشد باعث كاهش شدت يخبندان و حتي در بعضي موارد مانع از احتمال وقوع يخبندان مي شوند . در هر حال چون در اين نوع يخبندان لايه اي از هوا كه داراي دماي صفر و زير صفر است داراي ضخامت چنداني نمي باشد ، بنابراين امكان كاهش خسارت ناشي از يخبندان در اين نوع بيشتر از نوع يخبندان جبهه اي مي باشد .به علت اين كه يخبندان نوع تابشي تحت پايداري شرايط جوي به وجود مي آيد شدت آن نيز به اين شرايط وابسته مي باشد . از نظر زماني و مكاني نيز اين نوع يخبندان بيشتر در مناطقي كه به مقدار وسيعي پوشش برفي دارند و همچنين بيشتر پس از عبور هواي جبهه سرد به وقوع مي پيوندد. اين نوع يخبندانها پس از طلوع آفتاب از بين مي روند و شب هنگام در صورت وجود شرايط لازم مجدداً به وقوع مي پيوندند .
لايه هواي سرد در اين نوع يخبندان نازك و ساكن مي باشد بنابراين به علت نازك بودن و ساكن بودن لايه هواي سرد مي توان با ايجاد دود يا نصب بخاري ويا پوشش حفاظتي مناسب از صدمات ناشي از اين نوع يخبندان در نقشه هاي سطح بالا ديده نمي شود بنابراين پيش بيني اين نوع يخبندان از طريق بررسي نقشه هاي سينوپتيك امكان پذير مي باشد . در صورتي كه اين نوع يخبندان همزمان با نوع يخبندان جبهه اي به صورت مختلط اتفاق بيفتد ، تأ ثير يخبندان حادث شده تشديد مي گردد
2-يخبندان جبهه اي يا انتقالي يا فرارفتي
يخبندانهاي جبهه اي به علت جابه جايي توده هاي هواي سرد مثل توده هاي هوايي كه از سيبري منشاء مي گيرند حادث مي شوند يعني به علت ريزش هواي سرد از عرضهاي بالا در بستر عقب يك فرود غربي به وجود مي آيند .ضخامت لايه هواي سرد در اين نوع يخبندان ممكن است چندين كيلومتر باشد بنابراين بر خلاف يخبندان تشعشعي كه منحصراً در طول شب به وجود مي آيد اين نوع يخبندان مي تواند روند شبانه روزي داشته باشد تداوم روزهاي وقوع اين نوع يخبندان به روز هاي تداوم ريزش هواي سرد بستگي دارد . به علت وسعت لايه هواي سرد در اين نوع يخبندان نمود آن را مي توان در نقشه هاي هوا مشاهده كرد . اين نوع از يخبندان علي رغم وجود باد و ابر و رطوبت نيز اتفاق مي افتد
طبق مطالعات و بررسي هاي كه اخيراً انجام شده است ، يكي از عوامل موثر در به وجود آمدن يخبندانها در فصل بهار پر فشار هاي مهاجر ي مي باشد كه بيشتر از حوضه جبل الطارق و جنوب انگلستان و مقداري هم از اسكانديناوي سرچشمه مي گيرند . زماني كه پر فشار سيبري با يك پرفشار مهجمي ادغام شود ، بيشترين تأ ثير را در وقوع شرايط پديده يخبندان خواهد داشت .
يخبندانهاي جبهه اي از يخبندانهاي تابشي به راحتي قابل تشخيص مي باشد زيرا در يخبندانهاي تابشي به اين علت كه لايه هواي سرد مجاور زمين نازك است در روي نقشه هاي هواي سطح بالا اثري از آنها ديده نمي شود اما يخبندانهاي جبههاي چون بر اثر ريزش هواي سرد در عقب يك فرود غربي از عرضهاي بالا به وجود مي آيند و به علاوه ضخامت لايه هوا ي سرد نيز چندين كيلومتر است وساكن نمي باشد ، در نقشه هاي هواي سطوح بالا بخصوص نقشه هاي هواي سطح 500 هكتو پاسكال به خوبي قابل تشخيص ميباشند.از طرفي اين نوع يخبندان از طريق باد شديد و آسمان ابري نيز قابل تشخيص مي باشد به طوري كه در اين نوع يخبندان باد شديد حتماً وجود دارد وسريعاً باعث نزول درجه حرارت مي شود.

يکي از پديده هايي که در ارتباط با تجهيزات برقدار از جمله خطوط انتقال فشار قوي مطرح مي شود، کرونا است. ميدان الکتريکي در نزديکي ماده رسانا مي تواند به ...

زلزله عبارتست از لرزش زمين در اثر آزاد سازي سريع انرژي که اغلب موارد در اثر لغزش در امتداد يک گسل در پوسته زمين اتفاق مي­افتد. انرژي آزاد شده از محل آ ...

يکي از پديده هايي که در ارتباط با تجهيزات برقدار از جمله خطوط انتقال فشار قوي مطرح مي شود، کرونا است. ميدان الکتريکي در نزديکي ماده رسانا مي تواند به ...

يکي از پديده هايي که در ارتباط با تجهيزات برقدار از جمله خطوط انتقال فشار قوي مطرح مي شود، کرونا است. ميدان الکتريکي در نزديکي ماده رسانا مي تواند به ...

چرا آسمان صاف در هنگام روز اغلب آبي ، ولي در نزديکي افق سفيد است؟ چرا خورشيد در حال غروب سرخ و آسمان درست در بالاي آن همچون پرده اي رنگارنگ است؟ چرا د ...

الف) در اين آيه از طوفان و ملخ و شپش و وزغ و خون نام مي برد و آنها را مايه عذاب مي داند و در آيه بعد از بلا، نام مي برد يعني تمام اين عوامل مثل خون و ...

در طي فصل تابستان، در كنار فرآيند جذب پرتو فرابنفش و گسيل فروسرخ، در هر منطقه، سقف ساختمان‌ها، خيابان‌ها و سطوح تيره رنگ، گرما را جذب نموده و با طول‌م ...

● باد خورشيدي دماي ذرات باد خورشيدي در نزديکي هاي زمين چيزي حدود ۱۰۰۰۰۰ کلوين است. به اين ترتيب ظاهراً زمين در لفافي از ذرات بسيار گداخته، و بسيار رقي ...

دانلود نسخه PDF - پديده يخبندان