up
Search      menu
مدیریت و اقتصاد :: مقاله پانل PDF
QR code - پانل

پانل

پانل: گردهمايي صاحبنظران

پانل روشي است که هم به عنوان روش اصلي و هم به صورت روش تکميلي استفاده مي­شود. کمتر پروژهي آينده ­پژوهي را مي توان يافت که پانل در آن جايي نداشته باشد.
مرور فعاليتهاي آينده پژوهي انجام يافته در دهههاي گذشته، استفادهي گسترده از پانلها در فرايند اجراي پروژه­ها را نشان مي­دهند. پانل به گروهي از افراد گفته مي­شودکه دور يک ميز نشسته­اند. آينده­پژوهي فعاليتي مشارکتي است که بايد مبتني بر بهترين شواهد و قضاوتهاي موجود باشد. در اين شرايط، آينده­پژوهان استفاده از پانلها را در ميان مجموعهي روشهاي موجود، انتخابي طبيعي مي­دانند. و امروزه روش پانل در تمامي پروژه­هاي آينده­پژوهي به عنوان روش اصلي و يا کمکي استفاده مي­شود. پانلها نه تنها فرايند را به روي صدها نفر ميگشايند. بلکه گردهماييهاي ايده آلي براي مباحثه و بحثهاي عميق در حوزه­هاي مرتبط را ايجاد ميکنند.
● تعريف پانل
پانلها از ذي­نفعان، خبرگان وکارشناسان تشکيل شده ­اند و هر پانل، بين ۱۲ تا ۲۰ نفر است.که در مدت­زماني بين ۳ تا ۱۸ ماه، در مورد آينده­ي موضوع پانل انديشه کرده و به مشورت ميپردازند. با وجود استفادهي فراگير از اين روش، در گستره­ي ادبيات آينده­ پژوهي مورد توجه قرار نگرفته نشده اند. و بسياري بر اين باورندکه سازمان­دهي و مديريت پانلها به عنوان امري معمولي و آسان است. اما تجربه نشان داده که سازماندهي ومديريت پانلها به هيج عنوان امري مرسوم و به دور از مشکل نيست.
پانلها در شکل­ها و اندازه هاي گوناگوني تشکيل مي­شوند. پانلها ميتوانند افراد غيرحرفهاي را نيز در خود جا دهند. در واقع اعضاي پانلها ممکن است تخصص و خبرگي لازم را نداشته نباشند. چنين پانلهايي، از ذي­نفعان يعني افرادي که سهم و منفعتي در نتايج فرايند پانل دارند و در بعضي مواقع نمايندهي يک سازمان خاص هستند، تشکيل مييابند. در اين صورت تجربه ­هاي کاري چنين افرادي، معيار عضويت آنها در گروه ميباشد.
کاربرد گستردهي پانلها در پروژههاي آينده ­پژوهي مزاياي فراوان استفاده از اين روش را نشان مي­دهند. برخي از اين مزايا عبارتاند از:
۱) دسترسي راحت به قضاوت افراد خبره و کارشناسان ؛ اين امر به ويژه هنگامي که با ابهاماتي در رابطه با آينده سر و کار داريم، اهميت دارد.
۲) تعامل زياد و هدف­مند و شبکهسازي بين رشته هاي علمي و تخصصهاي گوناگون؛
۳) تکميل کردن روشهاي ديگر مورد استفاده در پروژههاي آينده­پژوهي؛ در واقع استفاده از پانلها براي تهيه کردن وروديها، تفسير نتايج و يا هدايت کامل فرايند، به همراه برخي روشهاي ديگر ضروري است.
۴) اعتبار و اقتدار بخشيدن به پروژهي آينده ­پژوهي؛ معرفي سوابق اعضاي پانل و توزيع نتايج جلسات پانلها به پروژه اعتبار مي­بخشد
● شيوه­ ي فعاليت پانل­ها
پانلها در هر پروژهي آيندهپژوهي، يک مجموعه فعاليتهاي خاص را دريک دورهي زماني مشخص انجام ميدهند. وجود سرپرست (رئيس) براي پانلها ضروري است. سرپرست، فعاليتهاي خاص پانل را مشخص و چگونگي انجام اين فعاليتها را به اعضاي پانل توضيح ميدهد. به گونه اي که دست­کم اعضا بفهمند چه انتظاري از آن­ها وجود دارد. در انتخاب رئيس يا سرپرست پانل بايد دقت ويژهاي شود. دو معيار اصلي براي انتخاب سرپرست پانل عبارتند از تجربهي کاري افراد و زمان در دسترس آن­ها. اگر سرپرست پانل فردي شناخته شده است و يا مهم­تر از آن در انجمن يا سازماني خاص، و يا جامعهي دانشگاهي، مورد احترام باشد کمک فوقالعادهاي به پيشرفت کار پانل کرده و به اقتدار و مشروعيت بيشتر آن منجر ميشود.
همچنين چون سرپرست پانل بايد در جلسات گوناگون حضور يافته و نقشهاي متنوعي ايفا نمايد، و در مقايسه با ديگر اعضاي پانل زمان بيشتري را بايد اختصاص دهد. زماني که گستره­ي موضوعي پانل مشخص شد، ميتوان براي گردآوري افراد براي تشکيل پانل اقدام کرد. نخستين گام براي اين کار، تدوين شرح کوتاهي در بارهي ويژگيهاي پانل با رعايت دو ملاحظهي زير است:
۱) ترکيب[۱] پانل: چه ترکيبي از دانشها و تخصصها به منظور پيگيري حوزهي عمل پانل مورد نياز است؟
۲) تعادل[۲] در پانل: چه ترکيبي از ديدگاهها، مقامها، قضاوتهاي ارزشي و رشتههاي علمي بايد در پانل حضور داشته باشند تا تحليلها و نتيجهگيريها به صورت بيطرف و منصفانه انجام پذيرد.
به منظور شناسايي و فراخواندن اعضاي پانلها، روشهايي وجود دارد که در گزارش روش دلفي معرفي شدند. اما در مورد تعداد پانلها در يک پروژهي آينده­پژوهي، هيچ قانون ثابتي وجود ندارد. برخي پروژهها تعداد کمي پانل در حدود ۶ تا ۸ را در بر ميگيرند، در صورتي که برخي پروژههاي ديگر جهت تحقق بخشيدن به همين هدف، تعداد ۱۵ تا ۲۰ پانل را تشکيل ميدهند. تصميم در مورد تعداد پانلها با توجه به محدوديت منابع، مانند هزينههاي مالي، وظايف مديريت پروژه و ...، اتخاذ ميشود. تعداد بيشتر پانل، اجازهي تمرکز بيشتر و عميق­تر بر موضوع­ها را ميدهد اما در صورت نبودن ساز و کارهاي ارتباطاتي مناسب خطر متلاشي شدن و تکه تکه شدن پروژه را افزايش ميدهد.
زماني که سرپرست و ساير اعضاي پانل تعيين شدند، لازم است در خصوص فعاليتهاي پانل توضيح داده شود. اين امر ميتواند از طريق ملاقات­هاي رو در رو در نخستين جلسهي پانل انجام شود و به وسيلهي توزيع کليه­ي برنامههاي پروژه و خلاصهاي از روشهاي مورد استفاده در پانل و خلاصهي تجربياتي از ساير اعضاي پانل قبل از برگزاري نخستين جلسه، تکميل شود. توزيع اين اطلاعات قبل از نخستين جلسه، سبب ميشود که اعضا، در جلسهي نخست پانل، سطح دانشي مطلوبي نسبت به کل پروژه کسب کنند. در بسياري از پروژههاي آينده­پژوهي در سطح ملي، به منظور آگاه ساختن اعضاي پانل از موقعيتهاي کاري و روشهاي مورد استفاده، کارگاههاي آموزشي برگزار ميشود. اين کارگاهها، به ويژه زماني توصيه ميشوند که اعضاي پانل بخواهند روشهاي ناشناختهاي را به کار گيرند. به طور کلي موضوعاتي که نيازمند مطرح شدن در پانل و بحث و تصميمگيري هستند عبارتند از:
۱) فعاليتهاي کاري و ساختار پانل: به عنوان مثال آيا پانل به عنوان يک کل کار ميکند و يا از طريق زير گروههايش؟ آيا اعضايي از پانل، به عنوان گروه کار[۳] جهت هدايت موضوعاتي خاص انتخاب ميشوند؟
۲) روشهاي مورد استفاده: نيازمنديهاي اطلاعاتي و تحقيقاتي روشهاي مورد استفاده کدامند؟ اطلاعات چگونه گردآوري و تحليل ميشوند؟ چه کسي تحقيقات را هدايت ميکند؟ چه مشورتهاي گستردهتري انجام خواهد شد؟ چه تسهيلاتي براي اين روش­شناسي خاص مورد نياز است؟ پانلها جهت پاسخگويي مؤثر به چنين پرسش­هايي، نيازمند کمک مجريان و دست­اندرکاران پروژه هستند.
۳) زمانبندي جلسات پانل: چه تعداد جلسه و به چه ترتيبي برگزار شود؟ حتي پانلها و يا تيم مديريت پروژه، ممکن است راجع به موضوع هر جلسه نيز تصميمگيري کنند. به عنوان مثال جلسهي سوم ممکن است به منظور تحليل SWOT برنامهريزي شود.
۴) برنامهي زماني پانل جهت ارايهي نتايج چه خواهد بود؟
نقش پانلها در پروژههاي آينده ­پژوهي متفاوت است. در برخي موارد، پانلها مراکز اصلي و قطبهاي فرايند آينده­پژوهي هستند به­گونه­اي که دادهها و نظرات گروههاي گوناگون را گردآوري وتحليل کرده و بسياري از روشهاي آينده­پژوهي، مثل سناريونويسي، را به کار گرفته و اولويتها و پيشنهادهايي را براي اجرا تدوين ميکنند. در مقابل و در برخي موارد ديگر، پانلها وظايف بسيار خاصتري را در فرايندي گسترده به عهده دارند. به عنوان مثال، تدوين گزارهها و عناوين براي انجام يک پروژه دلفي.
پانلها ميتوانند در کنار فعاليتهاي خود، از نظرات گسترده­ي افراد و کارشناسان خارج از پانل نيز بهرهمند شوند. ضرورت و مزاياي تبادل نظر با ديگران در کار پانلها، امري بديهي است. پانلهايي که به بحثها و مشورتهاي داخلي خود اکتفا مي­کنند، حتا اگر اعضاي آن­ها افرادي با پس زمينه ها و تجربيات گوناگون باشند، احتمال دارد که اطلاعات و ديدگاههاي مهمي را ناديده بگيرند.
يکي از اصلي ترين اهداف تشکيل و راهاندازي پانلها در آينده­ پژوهي، ترويج بحث و مذاکره بين اعضاي پانلها (کارشناسان يا ذي­نفعان) درباره­ي مجموعه اي از موضوع­ها است، با اين هدف که مذاکرات موجب روشنگري و ارايهي رهنمودهايي جهت سياست­گزاري شود. رهنمودهايي که براي سياست­گزاري ارايه ميشوند (مثل اولويتها و پيشنهادها) بايد به صورت صريح و مشخص بيان شوند. اين رهنمودها مشخص ميکنند که چه کارهايي بايد انجام پذيرد و چرا بايد اين کارها را انجام داد. حتا پيشنهادها مشخص ميکنند که چه کسي يا کساني بايد وارد عمل شوند.
اگر اختلاف نظرهاي جدي بين اعضاي پانل وجود دارد، بايد به جاي ناديده گرفته شدن، مورد تاکيد قرار گيرد. در برخي پروژههاي آينده ­پژوهي ممکن است دستيابي پانلها به اجماع يا شناسايي اولويتها مد نظر نباشد و تنها طرحريزي پيشنهادها براي سياست­گزاري و سرمايهگذاري مورد نياز باشد. در اين حالت، وظيفهي گروهها به تحليل وتفسير اطلاعات محدود ميشود. اما در پروژههايي که شناسايي اولويتها مد نظر است، اولويتها بايد معتبر باشند و تعيين آنها به روشي شفاف و منظم انجام پذيرد. دستيابي پانل به اولويتها، مستلزم دستيابي اعضاي پانل به سطحي از همفکري و اجماع است. اين اجماع، معمولاً از طريق قدرت مباحثه و تحليل پانل حاصل ميشود.
پانلها بايد هم در حين کار و هم در پايان فعاليت خود،گزارش يافته هاي خود را ارايه کنند. علت اصلي گزارشدهي پانلها، انتشار تحليلها و يافتههاي آن­ها و ارايهي اولويتها و پيشنهادها به منظور اقدام­هاي بعدي است. اين گزارشها بايد متناسب با خواست و نياز استفادهکنندگان باشد. تدوين گزارش بايد از ابتداي کار پانل، مورد توجه قرار گيرد و به پايان کار انتقال داده نشود. بهتر است که در ابتدا، ساختار و طرح گزارش را تعيين کرده و در هنگام کار آن را اصلاح کرد. انتظار ميرود زماني که وظيفهي پانلها بسيار مشخص و معين است، تهيهي گزارش آسانتر از زماني باشد که پانلها آزادي عمل بيشتري دارند و بايد قلمروي گستردهتري را پوشش دهند.

با توجه به وسعت کشور ايران و شرايط اقليمي متفاوت در نواحي مختلف اين سرزمين لازم است روشهاي ساختمان سازي متناسب با ويژگيهاي خاص منطقه اي تدوين و به مور ...

▪ مقاومت در خمش و بار محوري همزمان : مقاومت خمشي – محوري صفحات ديواري بايستي طبق مقررات فصل ۱۶ آبا و باتوجه به عملکرد ترکيبي ، نيمه ترکيبي و يا غير تر ...

دانلود نسخه PDF - پانل