up
Search      menu
آموزش,روانشناسی :: مقاله يوگا PDF
QR code - يوگا

يوگا

روانشناسي از ديدگاه يوگا

يوگا را مي توان به عنوان يک سيستم علمي طراحي شده بررسي کرد که به پاکسازي بدن و ذهن از سموم تجمع يافته ايي که به علت انتخابهاي نامناسب نحوه زندگي و الگوهاي فکري منفي در بدن انباشته شده، کمک مي کند.
يوگا را مي توان به عنوان يک سيستم علمي طراحي شده بررسي کرد که به پاکسازي بدن و ذهن از سموم تجمع يافته ايي که به علت انتخابهاي نامناسب نحوه زندگي و الگوهاي فکري منفي در بدن انباشته شده، کمک مي کند.يوگا سيستمي است که ريشه در هزاران سال تجربه عملي داشته و براي نتايج خود مستنداتي به همراه دارد، هدف از تمرينات يوگا تنها رهايي از بيماري هاي ذهني نيست، بلکه دستيابي به مرحله اي است که ذهن در رويارويي با احساسات پرآشوب اميال و رنجهايي که در دنيا يافت مي شود، در مرحله آرامش قرار گيرد. در اين مقاله درباره علم روانشناسي يوگا مي پردازيم . علم روانشناسي يوگا که در آن ذهن و آگاهي مورد مطالعه قرار مي گيرد، موضوع گسترده ايي است که بر درک و شناخت ذهن آدمي تمرکز دارد.
هنگاميکه روانشناسي يوگا را مطالعه مي کنيم عميقاً به رابطه ذهن و بدن پي برده و در جهت يکپارچگي اين دو گام برمي داريم. اولين گام بزرگ در جهت زندگي بهتر درک و شناخت ذهن است. هدف،ايجاد زمينه براي درک عميق و جز به جز اين امر است که يوگا در حکم يک علم به خودي خود عمل مي کند و جهت درک ذهن در روانشناسي غرب نيز مکمل است . يوگا و سلامت ذهن اطلاعاتي را براي فراگيران يوگا، دانش آموزان و روانشناسان فراهم مي کند که در چگونگي تغيير و تبديل بيماري هاي ذهني به سلامت ذهن و بهبود روان، سودمند است.
تعريف سلامت انسان در تمام جنبه هاي جسمي، ذهني، احساسي و رواني معنا مي يابد اگر به تاريخچه چگونگي روش درمان انسان نگاهي بيافکنيم ، در مي يابيم که در زمان هاي قديم يک درمانگر قادر بود به همان کيفيتي که بيماري جسمي را درمان مي کند بيماري رواني را نيز بهبود بخشد. تنها در قرن اخير است که اصول سلامتي به جنبه هاي جسمي، روحي و رواني تقسيم بندي شده است. بنابراين سلامت جسمي امروزه وابسته به علم پزشکي تخصصي است که به طرز ويژه اي با بيماري هاي بدن مبارزه مي کند. سلامت ذهني نيز امروزه به طورگسترده اي مورد مطالعه مردم قرار گرفته است. اينکه عملکرد مغز چيست و عدم تعادل ذهني چگونه مي تواند با وسايل و امکاناتي که امروزه در دسترس است درمان شود، اغلب جنبه هاي سلامت رواني است که کار در آن زمينه ها به افرادي اختصاص دارد که در آن اطلاع دارند.
يوگا تنها مجموعه ايي از وضعيت هاي فيزيکي يا تمرينات ذهني نيست. يوگا روش زندگي است که مي تواند توسط هر فردي در زندگي بکار گرفته شود. هنگامي که به تار عنکبوت نگاه مي کنيم، متوجه ميشويم که هرگاه حشره اي گرفتار تار مي شود، هر چه بيشتر مبارزه و ستيز مي کند، بيشتر گرفتار مي شود در حاليکه عنکبوت آزادانه در طرف ديگر حرکت مي کند بدون اينکه با تار درگير شود و اين به دليل اين است که يک طرف تار چسبناک است و طرف ديگر غير چسبناک. اين تجربه را مي توان در رابطه با ذهن انسان يادآوري کرد. طبق اصول يوگا، دو مسير در زندگي وجود دارد يکي پراوريتي و ديگري ني وريتي. پراوريتي عموماً درگيري و گرفتاري با دنياست و ني وريتي تحت تاثير قرار نگرفتن توسط دنيا، تلاش براي درک و فهميدن جهان، معنويت و آگاهي کيهاني است.
پراوريتي و ني وريتي دو روي يک سکه هستند. درست مانند تار عنکبوت که در يک طرف غير چسبناک و در طرف ديگر چسبناک است. پراوريتي سمت چسبنده تار عنکبوت و ني وريتي سمت عادي و آزاد تار است. هنگاميکه ما درگير دنيا مي شويم استرس ها و تنش ها وابسته به آن اعم از درد، لذت، رضايت، عدم رضايت، لمس يا تجربه به ما روي مي آورد. الگوي فکري ما، وابسته به طرز برخورد ما و نيز ميزان آگاهي ما از خودمان است، که چطور خود را از چرخه افکار ممتد رها کنيم. يوگا مي گويد روشهاي خاصي براي رهايي شما از سمت چسبناک ذهن وجود دارد براي متعادل سازي و هماهنگ کردن خودتان نياز داريد که کيفيات خاص و جنبه هاي طبيعي خودتان را گسترش دهيد. ريلکسيشن يک روش اصولي است که اجازه نمي دهد قفل ها و گيرها در ذهن و بدن تجمع پيدا کنند. پس از اينکه شما قادر شديد از لحاظ جسمي، ذهني و احساسي خود را رها کنيد، از طريق يوگا ياد مي گيريد که آگاهي شخصي را براي مشاهده عکس العملتان به دنيا، جامعه و خانواده وبا توجه به محدوديت ها، آرزوها و نيازهايتان افزايش دهيد. شما آن کسي نيستيد که فکر مي کنيد.
شما مي توانيد شروع به آموزش خود کنيد و عليرغم همه مشکلات، خود واقعي تان را بشناسيد. روانشناسي يوگا اصولي را براي رهايي شما از محکوميت زندگي توصيه مي کند و شمارا به پا گذاشتن به مسير آگاهي و بررسي خودتان جهت شناختن عمق وجودتان دعوت مي کند. اين راه بر اساس اصولي پايه گذاري شده است که شما را قادر مي سازد خود واقعي تان باشيد. اما ابتدا بايد خودتان را پيدا کنيد و بشناسيد. هنگامي که ياد گرفتيد از تمامي عقايد و آدابي که شرايط اجتماعي به شما تحميل کرده، خلاصي يابيد، موفق خواهيد شد ذات خود را از محکوميت رهايي بخشيد. هرچند نبايد فکر کنيد که کار آساني است. رهايي روحي نياز به اين دارد که شما با ناديده گرفته شده هاي روحي تان روبه رو شده و وارد اساس و ريشه آن شويد. شما بايد با نقص هاي درونتان مواجه شويد و آنها را اصلاح کنيد.
ذهن چيست؟ فرضيه هاي بسياري وجود دارد. از عقايد مترياليستيک(ماده گرايي)که معتقدند ذهن يکي از اجزاء مغز فيزيکي است، تا نظريات معنوي که معتقدند ذهن تجلي آگاهي است، بنابراين در تک تک سلولهاي ما وجود دارد.
روانشناسي يوگا علمي است که ذهن را از مسير يوگا و تمرکز بررسي مي کند. هدف اين نيست که از جنبه عقلاني بدانيم ذهن چيست بلکه مي خواهيم مستقيما ذهن را مشاهده و درک کنيم، در واقع آن را تجربه کنيم. ابزار بررسي روانشناسي يوگا آگاهي هاي دروني فردي و تمرکز است. در روانشناسي يوگا بدن و ذهن به عنوان يک واحد قابل مشاهده بررسي مي شوند. بدن فيزيکي جنبه زمخت و کلي وجود است و ذهن جنبه زيرک آن، آنها جدايي ناپذير هستند، بنابراين هنگاميکه ذهن رشد مي کند شرايط جسمي نيز بهبود مي يابد و برعکس.
در يوگا ذهن به عنوان يک فرايند پيچيده انرژي زا بررسي مي شود که به کمک رشد من دروني، با همه جنبه هاي درک و شناخت مبارزه مي کند.
چگونه مي توان ذهن را کنترل کرد؟ به چه وسيله مي توان از انباشتگي ذهن جلوگيري کرد؟
ذهن چيزي بيرون از ما يا متفاوت از ما نيست. من ذهنم هستم و ذهن من خود من است. بدن و ذهن تنها وابسته به هم نيستند بلکه يک عضو واحد هستند. يک کليت را تشکيل مي دهند. روانشناسان سعي کرده اند رابطه بين ذهن و بدن را با تأکيد بر اينکه آنها دو چيز متفاوت هستند، بررسي کنند. آنها متفاوت نيستند. براي يافتن اينکه ذهن و رابطه اش با بدن چيست، ما فقط مي توانيم مقايسه کنيم. همه چيز در پايين يک تکه کوه يخي که روي اقيانوسي قرار دارد مايع است و در بالا جامد. اما بخش مايع زيرين و بخش جامد رويي قابل تفکيک از هم نيستند. به طوري که ما نمي توانيم مرزي براي هريک قائل شويم و مشخصاً بگوييم از کجا بخش جامد آغاز مي شود. اين حالت درست شبيه رابطه بين بدن و ذهن است. ذهن همان مايع است که به بدن جامد تبديل مي شود و هيچ مرز مشخصي بين بدن و ذهن وجود ندارد. واکنش ما به دنيا پاسخي است که با تمام شخصيت و وجودمان به عوامل بيروني مي دهيم. در اين حالت اگر پاسخ نامناسبي به عوامل بيروني بدهيم نمي توانيم مشخص کنيم که اين پاسخ مربوط به کدام بخش بوده است. ما با ذهن و بدن هردو به اين عامل واکنش نشان داده ايم. آن چيزي که به عنوان شخص يا فرد ناميده مي شود ترکيبي از ذهن و بدن است.
ذهن از عملکردش جدايي ناپذير است. عملکردي که همان ويريتي نام گرفته است. روشي که ما به عوامل بيروني واکنش نشان مي دهيم. ما به دنياي بيرون با همه وجودمان واکنش نشان مي دهيم. اين واکنش ويريتي مرکزي يا عملکرد رواني ماست. ويريتي روشي است که فرد از طريق آن دنيا را مشاهده مي کند يا چيزها را تعبير و تفسير مي کند. دو نوع ويريتي وجود دارد، نوع رنج آور و نوع بدون رنج. نگاه کردن و ديدن، ويريتي بدون رنج است ؛ تفسير و تعبير، ويريتي دردآور است. وقتي که يک چيز با ارزش مثل طلا، نقره يا پول نقد در جلوي مردم قرار بگيرد همه مردم به يک شکل به آن نگاه خواهند کرد و همه مي دانند که آن چيز با ارزشي است. اين يک درک و دريافت عمومي است و اين يک ويريتي بدون رنج است اما ويريتي درد آور هنگامي است که کسي بخواهد درست يا غلط مالک آن چيز با ارزش شود. مشاهده يا ديدن هر چيزي يک ويريتي بدون رنج است، اما هر حسي مانند مالک بودن ، احترام گذاشتن ، عشق ورزيدن ،تنفر داشتن و غيره ويريتي هاي دردناک هستند. در واقع اين ذهن است که يک ويريتي بدون رنج را با تعبيير و تفسير به يک ويريتي درد آور تبديل مي کند.
طبق نظر سوآمي ساتياناندا هر عملي يک انرژي دارد. در پايان هر عمل و انرژي مربوط به آن، دانه اي در نيمه آگاه کاشته مي شود، که حافظه آن عمل است. اين دانه ها همان ساماسکاراها در يوگا و الگوي اوليه در روانشناسي هستند. ذهن روشي براي دفن خاطرات ناخوشايند و تجربيات منفي در عمق خود دارد. بنابراين ذهن نيمه آگاه حافظه اي از تجربيات و افکار و احساسات منفي بيشماري است. هيپنوتيزم بخش مهمي از روانشناسي است که طي آن مطالبي که در ناخودآگاه پنهان شده بودند، کشف شده و رها مي شوند. يوگا راه ديگري مشابه روش قبلي به نام آنتارمونا دارد(سکوت درون). آنتارمونا تکنيکي در يوگا است که همانند روش قبلي در روانشناسي عمل مي کند(هيپنوتيزم). دو تفاوت اساسي بين هيپنوتيزم و آنتارمونا در يوگا وجود دارد. در آنتارمونا شما خود روانشناس خود هستيد و شخص ديگري اين کار را براي شما انجام نمي دهد. دومين تفاوت مهم اين است که در آنتارمونا هدف آگاه بودن کامل، طي تمرين است که در هيپنوتيزم اينگونه نيست. اين تکنيک يوگا به فرد مي آموزد که افکار را از ناخودآگاه بوسيله تحريک آنها و سپس مشاهده الگوي آنها خارج کند.
سوآمي ساتياناندا مي گويد: هنگامي که افکار به درون ذهن مي آيند، شما مي توانيد با ياد گرفتن اينکه بدون قضاوت آنها را مشاهده کنيد، خط بطلان روي آنها بکشيد. اگر شما درگير آن بشويد دوباره اين افکار باز مي گردند و انرژي آنها مجدداً ذخيره مي شود. بنابراين تأکيد مي شود که الگوهاي فکري مشاهده شوند و سپس افکار بي ارزش دور ريخته شوند. در آنتارمونا شما ياد مي گيريد که ذهن را همانطور که در لحظه است ببينيد و وارد مرحله بدون فکري شويد. اين تکنيک يوگا هنگامي که ياد گرفته مي شود به برطرف کردن عميق ترين ترس ها و مشکلات عصبي کمک مي کند و آرامش و آسايش را در زندگي روزمره شما مي آورد. شما مي توانيد ياد بگيريد که با سطح رواني آگاهي خود که اساس همه روياها و الهامات است، رابطه برقرار کنيد.
براي درک دليل همه درگيري ها و بيماريهاي ذهني ما بايد بدانيم که ذهن داراي دو بخش آگاه و نيمه آگاه است. درگيري ها و آشفتگي هاي ذهني به اين دليل رخ مي دهند که ما نمي توانيم آگاهي هايمان را با آنچه که در عمق ذهن رخ مي دهد هماهنگ و سازگار کنيم. علاوه بر اين ذهن نيمه آگاه جايگاه افکار منفي نيز است که دائماً در حال درگيري و نزاع با هم هستند.
هدف روانشناسي يوگا(و همچنين روانشناسي مدرن تا آنجا که ما مي دانيم) اصلاح اين درگيري ها و هماهنگ نمودن آنها با ذهن آگاه است.

فلسفه مکتب يوگا يوگا يکى از مکاتب فلسفى عرفانى رايج در هند است که مبتنى بر آداب خويشتن دارى، ورزش بدنى و ذهنى مى باشد. هر يک از مکاتب بنا به روش خود ت ...

درحال حاضر تفکر جامعه بشري براي حفظ محيط زيست خود و نجات کره زمين و حيات آن (تغييرات آب وهواي و غيره) از عواقب مصرف و اتمام سوخت هاي هيدروکربوري و آلو ...

امروزه گازهاي گوناگون و مفيدي براي سوخت، وجود دارند كه بيش از سه نوع آن در جهان استفاده مي شود. اين سه نوع عبارتند از: گاز مايع (ال.پي.جي) كه مخلوطي ا ...

مقدمه استحصال بيوگاز مي تواند از فرايندهاي بي هوازي فاضلاب نيز انجام گيرد که علاوه بر توليد انرژي مي تواند در کنترل بو نيز موثر باشد. يکي از روشهايي ک ...

جاي بسي خوشبختي است که امروز توجه بسياري از مسئولين و دست اندرکاران جوامع بشري به سلامت و شادابي زن به عنوان محور اصلي واحد خانواده جلب شده است و چنان ...

روش هاي زيادي براي کاهش تنش ( tension ) و رسيدن به آرامش وجود دارد. در اين جا شما را با ۱۰ روش موثر براي فرو نشاندن استرس که با توجه به ميزان کار و زم ...

شايد باور نکنيد اما حتي قبل از اينکه متوجه بارداري خود شويد و آزمايش بارداري بدهيد، مغز کودک شما در حال شکل گيري است! لوله هاي عصبي و ساختمان هايي که ...

به نظر مي رسد که در طي اعصار به تدريج اين حالات و عوامل مربوط به ساختمان دروني و فکري انسان در ژن هاي بدن ذخيره شده و از نسلي به نسل ديگر منتقل مي شود ...

دانلود نسخه PDF - يوگا