up
Search      menu
صنعت و مکانیک :: مقاله ياتاقان PDF
QR code - ياتاقان

ياتاقان

ياتاقانها:
ياتاقانها تکيگاه اصلي اجزائ چرخنده پمپ بوده ومعيوب شدن آنها ممکن است موقعيت اجزاء چرخشي پمپ را تغيير دهد که در اين صورت باعث برخورد قطعات ثابت ومتحرک پمپ مي شود معيوب شدن کلي ياتاقانها ممکن است موجب خم شدن محور پمپ شود و در نهايت موجب شکستگي محور شود و در ساير موارد باعث داغ شدن موضعي قطعات پمپ شود .
ياتاقانهاي لغزشي :
اين ياتاقانها براي تکيه نمودن وحفظ کردن اجزاء چرخشي در هر دو جهت شعاعي و محوري بکار مي روند محافظ شعاعي معمولا شامل پوستهاي سيلندر شکل از مواد و ابعاد مناسب مي باشد که در محفظه صلب نصب وثابت شده اند.محافظ محوري معمولا ريگهاي صلبي است که در محفظه ياتاقان نسب شده اند و بوشهاي متحريکي را بصورت سفت ومحکم به اجزاءچرخشي سوار شده ، تحمل مي کند گاهي اوقات اين بوشها را بصورت کروييا مخروطي مي سازند تا محافظت محوري و شعاعي را مهيا سازند .
ياتاقانهاي غلتشي :
ياتاقانهاي غلتشي در واقعه شامل دو عدد ريگ يا حلقه و يک سري ساچمه هستند که بصورت مماس و به اندازهبين حلقه ها قرار گرفته اند ساچمه ها توسط قفسي که از صفحات موازي برنجي پلاستيکي يا هر ماده مناسب ديگر ساخته شده اند جدا از هم نگه داشته مي شوند .
▪ مزاياي ياتافانهاي لغزشي نسبت به غلتشي :
۱) زماني که محور تحت بارهاي مداوم و ثابت قرار مي گيرد قسمتهاي تحت بار ياتاقان تحت تنش ثابت قرار مي گيرند که موجب کاهش خطر معيوب شدن در اثر خستگي مي شوند
۲) چناچه ياتاقانهاي لغزشي از مواد مناسب ساخته شده باشند قادر خواهند بود در داخل مايع مورد پمپاژ کار نموده و روانکاري و خنک کاري شوند .
۳) توسط روانکاري و روغنکاري مناسب در سرعت هاي بالا ياتاقانهاي لغزشي نسبت به ياتاقانهاي غلتشي مي توانند بارهاي بيشتري را تحمل کنند .
▪ بررسي معايب ياتاقانهاي لغزشي نسبت به غلتشي :
۱) ضريب اصطکاک انها ۱۰ تا ۱۵ برابر ياتاقانهاي غلتشي است و اين امر موجب اتلاف پر هزينه مي شود
۲) غالب ضريب اصطکاک بيشتر دماي روانسازي را تا حدي افزايش مي دهد که نسب سيستمهاي دقيق وپرهزينه خنک کاري را اجتناب ناپذير مي سازد.
▪ بررسي علل خرابي ياتاقانهاي لغزشي :
۱) روغنکاري نامناسب :اين پديده شامل کيفيت روانساز مورد استفاده و همچنين دفعات تعويض روغن ميباشد .
۲) خنک کاري نا مناسب روانساز :اين پديده در اثر اشکال در سيستم خنکاري يا قصور اپراتور در باز کردن شير مستقيم مايع خنک کننده قبل از راه اندازي پمپ بوجود مي ايد .
۳) عدم هم محوري چناچه پمپ جهت تعميير يا نگهداري پياده شود اين اشکال بعد از سوار نمودن آشکار مي شود عدم هم محوري مي تواند در اثر ماندن آلودگي بين پايه ياتاقان و محفظه پمپ ويا با توجه به ناهمواريها در اثر ضربه يا سفت نمودن غير يکسان مهره ها حاصل شود همچنين ممکن است در اثر بار هاي اضافي وارده بر ياتاقانها ،خم شدن محور يا برخورد فلزي بين قطعات ثابتوچرخيدن که غالبا منجر به سايش زياد و گير پاژ مي شود حاصل گردد. عدم هم محوري، از بيرون خود را توسط حرارت زياد و محفظه ياتاقان آشکار مي سازد.
۴) پيچهاي شل: منبع ديگر مشکلات که توسط ياتاقان بوجود مي آيد زماني است که پيچهاي نگهدارنده پايه ياتاقان بطور يکسان و کافي سفت نشده اند و يا در حين کار پمپ شل شده اند در اين موارد ممکن است ياتاقان انقدر از محور خود جابجا شود که تمام بار ها برروي رينگهاي پروانه يا آب بند وارد شود.
▪ مزاياي عمده ياتاقانهاي غلتشي :
۱) هزينه اوليه کم مي باشد .
۲) آنها ميتوانند بدون مراقبت با پريودهاي طولاني کار کنند .
۳) آنها معمولا نيبت به ياتاقانهاي لغزشي با وظيفه مشابه محفظه هاي کوچکتر و کم هزينه اي لازم دارند.
۴) بمنظور تعويض سريع مي توان از منابع متنوعي استفاده کرد.
۵) موجب صرفه جويي انرژي مي شوند .تعويض روانساز بدليل ضريب اصطکاک کم به دفعات بسيار کمتري نسبت به ياتاقانهاي لغزشي انجام مي شود و بيشتر ياتاقانهايغلتشي توسط روانکار داخلي با درپوش آببند تهيه شده که براي عمر کاري انها کافي است .
▪ معايب ياتاقانها غلتشي :
۱) حلقه و تمام اجزائ چرخشي در معرض تنشهاي متناوب و سريع مي باشند که باعث عيب ناشي از خستگي مي شود .
۲) بسياري از ياتاقانهاي لغزشي هنگام منتاژ و دمنتاژ نيازمند احتياط زياد و مراقبتهاي ويژه اي هستند.
۳) نيازمند مراقبتهاي ويژهاي از نظر ميزان روانساز مي باشند (نه کم نه زياد ) .
● روانکاري ياتاقانهاي غلتشي:
روانکاري نا مناسب باعث مي شود ياتاقانها خيلي سريع فرسوده شوند بطور مثال روانکاري بيش از حد مي تواند باعث کوتاه شدن عمر ياتاقان گردد.روانکاري بيش از حد سبب داغ شدن ياتاقانها مي گردد و در نتيجه ميزان اکسيد اسيون روانساز افزايش پيدا مي کند و اين پديده موجب معيوب شدن زودرس ياتاقانها مي شود .
ميايب ناشي از روغنکاري نامناسب خود را به چند روش نشان ميدهد :
۱) نبود روانساز در محفظه ياتاقانها
۲) وجود آب در روانسازو محفظه ياتاقانها
۳) تغيير جلاي حلقه ساچمه ها
۴) پريدگي بر روي شيارها و ساچمه ها
۵) خراشهاي موئين بر روي حلقه ها
۶) و حرارت ايجاد شده در اثر نبود روانساز
براي جلوگيري از اين موارد بسياري از کارخانه هاي سازنده روانکاري با گريس و روغن را توصيه مي کنند.
▪ مزاياي گريس:
۱) گريس ميتواند بدون محفظه خاصي ابقاء شود حتي در محورهاي عمودي
۲) بعضي گريسها با پايه کلسيم مي توانند عايقي براي رطوبت باشند.
۳) بعضي گريسها با پايه ليتيم مي تواند ياتاقان را از خوردگي شيمياي حفظ کنند
۴) گريسهاي سنگين، پوششي در برابر مواد آلوده کننده هستند
۵) گريسها نسبت به روغنها به دفعات کمتري نياز به تجديد گريسکاري دارند.
▪ معايب گريس کاري:
۱) خنک کاري موثر ياتاقانهاي که با گريس روانکاري مي شوند مشکل است و اين پديده مانعي براي استفاده از گريس در دورهاي بالا مي باشد
۲) انتخاب گرانروي گريس با توجه به استفاده ان در دماهاي متغيير قابل توجه مي باشد و در نتيجه گريسها را براي محيطهايي که نوسانات دمايي زيادي دارند مناسب نمي باشد .
۳) مشخص کردن ميزان واقعي گريس براي ياتاقانها بسيار مشکل است و باعث روانکاري زياد يا کم ياتاقانها مي گردد.
▪ مزاياي عمده روانکاري با روغن:
۱) سطح روغن را براحتي مي توان کنترل نمود و ثابت نگه داشت.
۲) روغن مي تواند براحتي خنک شود و در واقه استفاده از روغن در دورهاي بالا بسيار مفيد است براي خنک کاري.
۳) عمده روغنها داراي گرانروي بالاي هستند و اين امر باعث استفاده انها در رنجهاي متغيير دماي مي شود.
۴) تعويض روغن به مراتب اسان تر از تعويض گريس است
۵) برخي روغنها ضريب اصطکاک کمتري نسبت به گريس دارند و اين خاصيت باعث کارکرد مناسب انهادر سرعتها بالا مي شود .
▪ معايب روغن:
۱) بسيار پر هزينه است چون نياز به مکتنيکال سيل دارد
۲) نيازمند تعويضهاي بسيار بيشتر از گريس مي باشد
۳) براي محورهاي عمودي نيازمند طراحي دقيق و پرهزينه محفظه ياتاقان مي باشد
۴) براي محيطهاي مرطوب و خورنده نسبت به گريس از مرغوبيت کمتري برخودار است

شهريار حي شاد - مهندس مكانيك علل خرابي ياتاقان عمريک ياتاقان غلتشي به کل تعداد سيکل هاي تنش و بار هايي که به اجزاي غلتشي وغلتک هاي ياتاقان وارد مي شود ...

عمريک ياتاقان غلتشي به کل تعداد سيکل هاي تنش و بار هايي که به اجزاي غلتشي وغلتک هاي ياتاقان وارد مي شود بستگي دارد.روش استاندارد شده محاسبه تنش هاي دي ...

عمريک ياتاقان غلتشي به کل تعداد سيکل هاي تنش و بار هايي که به اجزاي غلتشي وغلتک هاي ياتاقان وارد مي شود بستگي دارد.روش استاندارد شده محاسبه تنش هاي دي ...

آيا تا به حال، چگو نگي کارکرد وسايلي مانند چرخهاي اسکيت يا موتور هاي الکتر يکي که به نرمي و با سرعت مي چرخند شما را متعجب ساخته است ؟علت را مي توان در ...

توربوشارژر نوعي سيستم دمنده است که هوا را با فشار زياد به درون سيلندر مي دمد. همان طور که مي دانيد، هنگامي که پيستون در حالت عکسش قرار دارد، مخلوط هوا ...

ج) اندازه توربوشارژر: اندازه توربوشارژر هم مزايا و معايبي به همراه دارد. هر چه توربوشارژر كوچكتر باشد، زمان تاخير كمتري دارد و سريعتر قدرت را اعمال مي ...

موتور هاي چند فاز موتورهاي چند فازه موتورهاي متناوبي هستند که به صورت دو يا سه فاز کار مي کنند . هر دو از لحاظ ساختماني مشابه بوده و فقط اتصال داخلي ک ...

- پمپهاي هيدروليکي با توجه به نفوذ روز افزون سيستم هاي هيدروليکي در صنايع مختلف وجود پمپ هايي با توان و فشار هاي مختلف بيش از پيش مورد نياز است . پ ...

دانلود نسخه PDF - ياتاقان