up
Search      menu
جانور شناسی :: مقاله ويروس PDF
QR code - ويروس

ويروس

ويروس جانوري و جايگاه آن در بدن جانوران

ويروس جانوري و جايگاه آن در بدن جانوران
ويروس از انواع مختلف جانوران از تک ياختگان تا انسان ، جدا شده است. ميزبان مهم ويروسها در بي ‌مهرگان ، بندپايان هستند، خصوصا کنه‌ها و حشرات. پاره‌اي از ويروسها در عين حال که در حشرات تکثير مي‌يابند، مي‌توانند در گياه يا در جانور مولد بيماري باشند، ولي براي خود حشرات بيماريزا محسوب نمي‌شوند. نظر به اينکه حشرات ناقل بسياري از ويروسها هستند، از اهميت اقتصادي خاصي برخوردار هستند.
ويروس از انواع مختلف جانوران از تک ياختگان تا انسان ، جدا شده است. ميزبان مهم ويروسها در بي ‌مهرگان ، بندپايان هستند، خصوصا کنه‌ها و حشرات. پاره‌اي از ويروسها در عين حال که در حشرات تکثير مي‌يابند، مي‌توانند در گياه يا در جانور مولد بيماري باشند، ولي براي خود حشرات بيماريزا محسوب نمي‌شوند. نظر به اينکه حشرات ناقل بسياري از ويروسها هستند، از اهميت اقتصادي خاصي برخوردار هستند.
ويروسها در اکثر مهره‌داران فعاليت دارند و در ماهيها ، دوزيستان و پرندگان و پستانداران بيماريهايي ايجاد مي‌کنند که گاهي علايم آنها به شکل تومور نمايان مي‌شود. ويروسها در انسان نيز بيماريهاي گوناگوني مانند اوريون ، سرخک ، پوليوميليت ، تب زرد ، آبله ، آنفلوآنزا ، آبله مرغان و … ايجاد مي‌کنند.
● رابطه ويروسهاي جانوري با ياخته‌هاي ميزبان
در سالهاي اخير به علت استفاده از کشت بافت ، جانوران آزمايشگاهي و جنين مرغ براي پرورش ويروسها مطالعه در مورد ويروسهاي جانوري به ميزان قابل ملاحظه‌اي توسعه يافته است. مطالعات انجام شده نشان داده‌اند که در مواردي مانند تبخال مي‌توان ويروس مولد را از ياخته‌هاي ميزبان آلوده در زمان معيني جدا کرد، در صورتي که در مورد بعضي بيماريها ، مانند پوليو ميليت به علت اينکه ويروس پس از ايجاد آلودگي از بين مي‌رود، اين عمل امکان‌پذير نيست. پس از ابداع روش کشت ياخته‌اي ، مطالعه در مورد ارتباط بين ويروسهاي جانوري با ميزبانشان نيز کم و بيش گسترش يافت. بطور کلي ، اثر ويروس بر ياخته ميزبان به يکي از دو طريق زير است:
● تغيير شکل و مرگ ناگهاني ياخته ميزبان.
اثري که شبيه به حالت اول است، ولي کندتر و ديرتر ظاهر مي‌شود. علت تاخير در ظهور علائم اصلي توسط ويروسهاي گروه دوم مربوط به طولاني بودن دوره زندگي ويروس است.ياخته‌هاي جانوري ديواره ياخته‌اي ندارند، غشاي سيتوپلاسمي آنها قابل ارتجاع بوده، از غشاي واحد تشکيل شده است. بنابراين در ياخته‌هاي جانوري ، غشاي سيتوپلاسمي تنها راه ورود ويروسهاست.
رشد ويروسهاي جانوري در شرايط آزمايشگاه
برخي از ويروسهاي جانوري را مي‌توان منحصرا در بدن حيوانات زنده نظير موش ، خرگوش و خوکچه هندي پرورش داد. اکثر تجربيات مربوط به مطالعه واکنشهاي ايمني نسبت به عفونتهاي ويروسي نيز بايد در بدن حيوانات آلوده شده انجام گيرد. بطور کلي تلقيح حيوانات براي تشخيص ويروسها در نمونه‌هاي باليني مورد استفاده قرار مي‌گيرد. به دنبال آلوده کردن حيوان با ويروسها ، آنها را بايد از نظر پيدايش بيماري مورد بررسي قرار داد، يا حيوان را کشته و از بافتهاي آلوده براي بررسي و ارزيابي قدرت بيماريزايي ويروس استفاده نمود.
● ازدياد ويروسهاي جانوري
اکثر ويروسهاي جانوري پس از ورود به آهستگي شروع به ازدياد مي‌کنند و علايم آلودگي را پس از چند روز يا يک هفته آشکار مي‌سازند. تمام ويروسهاي واجد DNA از جمله آنهايي که در سيتوپلاسم ساخته مي‌شوند، مانند ويروس آبله گاوي و آنهايي که هسته در ازدياد آنها سهيم است، مانند ويروس تبخال دوره نهان طولاني دارند.
ويروسهايي که واجد RNA دو رشته‌اي هستند و ويروسهاي سرطاني ، نيز داراي دوره نهان طولاني هستند. عامل تب برفکي بعد از ۳ ساعت شروع به ازدياد مي‌کند و پس از حدود ۶ ساعت کامل مي‌شود. ويروسهاي بزرگ ممکن است پس از ۲۴ ساعت شروع به ازدياد کنند. بطور کلي زمان لازم براي ازدياد ويروسهاي جانوري بر حسب نوع ويروس ميزبان متفاوت است.
● اثر ويروسهاي جانوري بر ياخته‌هاي ميزبان موجود زنده
ويروسها بر حالت فيزيولوژيک و ژنتيک ياخته‌هاي ميزبان خود اثر مي‌گذارند. ويروسها به نوکلئوتيدها ، اسيدهاي آمينه و برخي از آنزيمهاي ياخته ميزبان احتياج دارند و بنابراين کم شدن مواد غذايي مورد نياز ميزبان از رشد ويروسها نيز مي‌کاهد. ويروسها بر ياخته‌هاي ميزبان به طرق مختلف موثرند و اثرات آنها ممکن است به صورت جلوگيري از اعمال زيست شيميايي ياخته‌هاي ميزبان و مرگ آنها و يا تحريک ياخته‌هاي ميزبان براي تقسيم باشد. در برخي از موارد ويروسها بر ياخته‌هاي ميزبان هيچ‌گونه اثري ندارند. اثر ويروسها بر ياخته‌هاي ميزبان ممکن است نسبت به نوع ويروس در مراحل گوناگون متفاوت باشد.
● تشخيص بيماريهاي ويروسي
در ويروس شناسي جديد ، براي تشخيص ويروسهاي مولد بيماري در جانوران از روش خاص پيروي مي‌کنند. ابتدا از خون ، ادرار ، مدفوع ، ترشحات گلو يا چشم نمونه‌هايي برمي‌دارند و پس از له کردن ، با استفاده از آنتي بيوتيکهاي خاصي باکتريهاي موجود در آنها را از بين مي‌برند. سپس بوسيله صافي يا با استفاده از سانتريفوژ ويروسها را از باکتريها و اجزا آنها جدا مي‌کنند. نمونه‌ها را به محيط کشت اضافه مي‌کنند. سپس ويروسها را جدا کرده و آنها را از نظر زيست شيميايي و سرم شناختي بررسي مي‌کنند.
● کنترل بيماريهاي ويروسي جانوري
يکي از مسائل مهم علم ويروس شناسي بدست آوردن اطلاعات لازم در مورد بيماريهاي ويروسي و مطالعه درباره چگونگي پيشگيري آنهاست. بطور کلي به دو طريق مي‌توان بيماريهاي ويروسي را تحت کنترل قرار داد.
● استفاده از واکسن
استفاده از واکسن نخستين بار توسط ادوارد جنر به سال ۱۷۹۸ در مورد بيماري آبله آغاز شد. به تدريج واکسنهاي پيشگيري کننده عليه اغلب بيماريهاي ويروسي مانند تب زرد و بيماري هاري و پوليوميليت تهيه گرديد.
● استفاده از مواد شيميايي
اطلاعات زيادي در مورد نحوه عمل مواد دارويي مانند پورومايسين ، اکتينومايسين و سيکلوهگزيميد بر روي سنتز اسيدهاي نوکلئيک بدست آمده است. چون سنتز اسيدهاي نوکلئيک ويروسها و ياخته‌هاي ميزبان کم و بيش به يک صورت انجام مي‌گيرد، لذا استفاده از داروهايي که باعث بروز اختلال در اسيدهاي مزبور در ويروسها مي‌شوند، براي ياخته ميزبان نيز زيان‌آور است.
● ژنتيک ويروسهاي جانوري
آناليز ژنتيکي ، روش مفيدي براي درک ساختمان و فعاليت ژنوم ويروسي ، محصولات آن و نقش آنها در ايجاد عفونت و بيماري است. شناخت تغييرات آنتي ژني ويروس از لحاظ باليني داراي اهميت زيادي است. ويروسهايي که در سطح خود آنتي ژنهاي پايداري دارند، مانند ويروس سرخک را مي‌توان به کمک واکسيناسيون کنترل کرد، اما ساير ويروسها که آنتي ژنهاي متعددي دارند، يا آنتي ژن خود را همواره تغيير مي‌دهند، نظير ويروس آنفلوآنزا را به راحتي نمي‌توان با واکسيناسيون کنترل کرد. در چنين مواردي به کمک آناليز ژنتيکي مي‌توان واکسنهاي موثرتري بر ضد اين بيماريهاي ويروسي تهيه کرد.

● ديد کلي تا اواخر قرن ۱۹ اصطلاح ويروسهاي پالايه پذير براي مشخص کردن عوامل عفوني که از صافيهاي عبور دهنده باکتريها ، قارچها و پروتوزوئرها مي گذرند، اط ...

تا اواخر قرن 19 اصطلاح ويروسهاي پالايه‌پذير براي مشخص کردن عوامل عفوني که از صافيهاي عبور دهنده باکتريها، قارچها و پروتوزوئرها مي‌گذرند، اطلاق مي‌شد. ...

● شرح بيماري هپاتيت ويروسي عبارت است از التهاب كبد در اثر يك ويروس . هپاتيت ويروسي انواع مختلفي دارد. شايع ترين انواع آن هپاتيت A و B هستند. ساير انوا ...

اطلاعات اوليه ويروسها از جلبکها ، قارچها و گلسنگها ، خزه‌ها ، سرخسها و گياهان عالي جدا شده‌اند، ولي در گياهان عالي بيش از گياهان پست مورد مطالعه قرار ...

گونه پورفايراي جلبك قرمز بعنوان بزرگترين منبع غذايي (خوراكي) مي باشد كه در ايران وجود ندارد. دو ماده استخراجي مهم جلبك هاي قرمز، آگار و كاراگينان نقش ...

ويروس پاروا يکي از بيشترين و مهمترين ويروسهايي است که در دينا سلامت سگها را تهديد مي کند. اين ويروس موجب التهاب و زخم در روده و ايجاد اسهال شديد در سگ ...

مرغ شاخدار جزء راسته گالي فرميس، خانواده فزان ها و زيرخانواده نوميدين طبقه بندي مي شود. مرغ هاي شاخدار بر حسب ضمائم موجود در سربه سه فرم ظاهر مي گردند ...

بيماري تيزر يک بيماري عفوني است. عامل آن يک باکتري مي باشد که سلولهاي کبدي، قلبي و پي تليال روده را درگير مي کند. همستر بيمار به طور ناگهاني دچار اسها ...

دانلود نسخه PDF - ويروس