up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله ويتامين D PDF
QR code - ويتامين D

ويتامين D

ويتامين D
مطمئنا با نام ويتامين D آشنايي داريد و از بيماري راشيتيسم يا نرمي استخوان نيز مطالبي شنيده ايد و يا شايد تاکنون کودکان يا افراد بزرگسالي را ديده ايد که پاهاي هلالي شکل دارند ، دليل آن چيست؟ آيا هلالي شدن پاي افراد به سمت خارج يا داخل يک مسئله ژنتيکي است يا يک کمبود تغذيه اي ؟ با توضيحاتي که در مورد ويتامينD داده خواهد شد اين مساله روشن مي شود.
ويتامينD را کالسفيرول گويند که از ويتامينهاي محلول در چربي است و از راههاي مختلفي به بدن مي رسد. اصلي ترين راه تأمين ويتامينD برخورد نور ماوراء بنفش آفتاب و تغييرات پيش سازهاي زير پوستي است. اين ويتامين از راه مواد غذايي حيواني نيز تامين مي شود ، در گياهان نيز پيش سازهاي توليد کننده ويتامينD موجود است .
پس مي بينيم که اين ويتامين مهم از راههاي زيادي تامين مي شود، قرار گرفتن در آفتاب مستقيم حتي به مدت 10 دقيقه در روز، نياز بدن ما را تامين مي کند . اين مساله براي کودکان و سالمندان که در منزل نگهداري مي شوند و افراد شب کار بسيار اهميت دارد .
جذب اين ويتامين بوسيله چربي ها صورت مي گيرد و در خون توسط عامل حمل کننده ويتامينD منتقل مي شود ، از اينرو کسانيکه مبتلا به بيماريهاي هضمي و جذبي چربي هستند بايد به ميزان دريافت ويتامين D و عوارض کمبود آن توجه بيشتري بنمايند.
عملکرد ويتامينD چيست؟
* نقش اصلي ويتامينD ، حفظ تعادل کلسيم و فسفر است .
* اين ويتامين در تمايز سلولي تاثير دارد.
رشد استخواني ، استحکام استخوانها و دندانها ، سلامت استخوان در دوران کهنسالي و عدم ابتلا به استئوپروز يا پوکي استخوان همه به دليل تاثير ويتامينD در حفظ تعادل کلسيم و فسفر است. ويتامينD ازيک سو موجب افزايش جذب کلسيم و فسفر از روده ها ، کاهش دفع از کليه ها و کنترل متابوليسم در استخوان مي شود و از سوي ديگراين ويتامين در رشد سلولهاي استخواني نيز مؤثر است . تاثيرآن در رشد سلولها ، به دليل عمل آن در ترجمه ژنهاي هسته سلول مي باشد .
مطالبي که بيان شد ميزان اهميت و نحوه عملکرد ويتامينD را بيان مي دارد. در مورد عوارض کمبود و ميزان مورد نياز بدن ، صحبت خواهيم کرد.
ويتامينها و املاح
ويتامينD 2
با سلام دوباره
در مطلب گذشته دانستيم که ويتامينD چيست و عملکرد آن چگونه است. حال مي خواهيم بدانيم کمبود آن چه عواقبي را به دنبال دارد.
عوارض کمبود ويتامينD چيست؟ بيماري اصلي حاصل ويتامينD، راشيتيسم يا نرمي استخواناست . اين بيماري در اثر کمبود کلسيم و فسفر در زمان رشد استخوانها در کودکان است. اين عوارض در استخوانهاي اصلي و بلند رخ داده و فرد دچار درد و سستي عضلات مي شود. به دليل اينکه استخوانها داراي املاح کمتري هستند ، وزن را تحمل نمي کنند و انحنا مي يابند. عوارض ديگر، تشکيل برجستگيهاي دکمه مانند برروي ستون فقرات ، جمجمه بزرگ و سينه برجسته مي باشد ، مچ دست و پا پهن مي شود که از علائم اوليه و قابل تشخيص توسط راديوگرافي است . اين بيماري در کشورهاي فقير ، چين ، نيجريه و بنگلادش شايع است در ايران نيز موارد آن کم نيست ولي در سالهاي اخير به دليل افزايش آگاهي والدين کمتر ديده مي شود . در بزرگسالان کمبود ويتامينD عارضه استئومالاسي را در پي دارد . کاهش تراکم استخواني موجب بروز دردهاي شديد در قسمت کمر و پا مي شود که بروز شکستگي سريع در استخوانهاي دراز و ضعف عضلاني از عوارض آن است . دريافت ويتامينD به همراه کلسيم و فسفر، راه درمان اين عارضه است .
استئوپروزيا پوکي استخوان يکي از بيماريهايي است که بسياري از سالمندان خصوصا زنان بدان مبتلا مي شوند در اين بيماري استخوان از داخل تخليه مي شود و املاح استخواني کاهش مي يابد . عامل اصلي تاثيرگذار تغييرات هورموني بدن است. در اين بيماري ميزان ويتامينD کاهش مي يابد ولي درمان با ويتامينD تاثير چنداني ندارد. تنها مي توان توصيه کرد براي پيشگيري از ابتلا ، از دوران جواني ميزان کافي کلسيم و فسفربه همراه ويتامينD مصرف شود. ميزان مورد نياز ويتامين Dدريک فرد بالغ 10ميکروگرم است . ميزان نياز در کودکي خيلي بيشتراست و با افزايش سن در دوران پيري نيز نياز فرد بالا مي رود .
منابع غذايي ويتامينD بيشتر منابع حيواني است
روغن کبد ماهي غني ترين منبع آن است .
ويتامينD به ميزانهاي متفاوت درکره ، زرده تخم مرغ ، خامه و جگرموجود است .
براي تامين ويتامينD توصيه مي شود از منابع غذايي دريايي مثل تن ماهي هاي مختلف حداقل دوباردر هفته مصرف شود .
« ويتامين D و عملكرد عضلات » 3
دريافت ويتامينD و كلسيم موجب افزايش قدرت و هماهنگي عضلات ، در افراد بالاي 65 سال مي شود .
ضعف عضلات در بسياري از سالمندان موجب عدم توانايي در راه رفتن مي شود آنان گاهي حتي قدرت بلند شدن از صندلي را ندارند . دليل عمده ناتواني عضلات سطح پائين ويتامين Dاست . در صورتيكه ميزان هيدروكسي ويتامينD در خون كمتر از 50 نانومول در ليتر باشد، عضلات هماهنگ عمل نمي كنند و با ميزان كمتر از 30، قدرت عضلات كاهش مي يابد و فرد دچار ناتواني مي گردد.
از آنجا كه اغلب افرادبهميزان ناكافي ويتامينD از غذا دريافت مي كنند ، بايد در مقابل آفتاب قرار گيرند تا از اين طريق ويتامينD در زير پوست بدن آنها توليد گردد . قرار گرفتن در برابر آفتاببه طور مستقيم ( نه پشت شيشه ) و به مدت20 دقيقه در مناطق صورت و دستها كافي است .
توصيه مي شود افرادي كه مبتلا به ضعف عضلات هستند،ميزان هيدروكسي ويتامينD خون خود را مورد آزمايش قرار دهند و در صورتيكه مبتلا به كمبود شديد شده باشند ، دريافت 400 واحد كوله كاسيفرول ( ويتامينD ) به همراه 1200 ميلي گرم كلسيمبراي آنهاضروري است .
به ويتامين D اهميت بيشتري بدهيم
آيا شما به مقدار کافي ويتامينD دريافت مي کنيد؟ آيا مي دانيد کمبود ويتامين D هم مي تواند منجر به سرطان شود؟
محققان طي مطالعات مختلف به اين نتيجه رسيده اند که بسياري از موارد سرطان بر اثر کمبود ويتامين D ايجاد مي شود. براساس مطالعه اي که انجام شده است، ميزان مرگ و مير بر اثرسرطان کولون در نواحي شمالي آمريکا، سه برابر نواحي جنوبي آمريکاست. کارشناسان علم تغذيه معتقدند تعداد بسيار کمي از افراد ويتامينD خود را از طريق غذا تأمين مي کنند، بنابراين به منظور تأمين ويتامين D مورد نياز، بايد در معرض نور آفتاب قرار گيريم. شدت نور خورشيد در نواحي شمالي نسبت به نواحي جنوبي کمتر است. افرادي که در آب و هواي سرد زندگي مي کنند در زمستان اغلب بيرون نمي روند، در نتيجه اين افراد از کمبود ويتامين D رنج مي برند.
کمبود ويتامين D به سيستم ايمني بدن آسيب مي رساند که اين امر منجر به ايجاد سرطان، ديابت و عفونت مي شود.
کمبود ويتامين D ، توانايي فرد و سيستم ايمني را جهت از بين بردن ميکروب ها و سلول هاي سرطاني، تحت تأثير قرار مي دهد. بدن انسان روزانه ميليون ها سلول سرطاني توليد مي کند. سيستم ايمني بدن اين سلول ها را پالايش مي کند و از رشد آنها جلوگيري مي کند. زماني که سيستم ايمني بدن دچار نقصان مي شود، سلول هاي سرطاني مي توانند رشد کنند و سرطان هايي مانند سرطان سينه، پروستات يا کولون را ايجاد کنند.
افراد سياه پوست نسبت به افرادي که داراي پوست روشن تري هستند نياز به اشعه فرابنفش بيشتري جهت ساختن ويتامين D دارند. کمبود ويتامين D به سيستم ايمني بدن آسيب مي رساند که اين امر منجر به ايجاد سرطان ، ديابت و عفونت مي شود. توصيه اي که در اينجا مطرح مي شود اين است که در مورد وضعيت ويتامين D خود بيانديشيم.
فردي که داراي پوست روشن است، مي تواند روزانه فقط با چند دقيقه قرار گرفتن در معرض نور خورشيد، ويتامين D مورد نياز خود را تأمين کند، ولي شخصي که پوست تيره تري دارد بايد بيشتر در معرض نور خورشيد قرار گيرد تا نياز ويتامين D خود را تأمين کند. شما مي توانيد ويتامين D را از طريق مکمل هاي ويتاميني، روغن ماهي، ماهي ، غلات صبحانه غني شده و مقدار کمي نيز از طريق شير غني شده به دست آوريد. اگر شما مطمئن نيستيد که از طريق غذا يا نور خورشيد، ويتامين D به مقدار کافي دريافت مي کنيد يا خير، مي توانيد با مراجعه به پزشک و درخواست آزمايش خون، از سطح ويتامين D خون خود مطلع شويد. اگر سطح ويتامين D خون شما از 15MC LI پايين تر بود، شما بايد روزانه 5 ميکروگرم ويتامين D دريافت نماييد. محققان معتقدند که شما با اين عمل، خود را در برابر عفونت ها و سرطان محافظت خواهيد کرد. زناني که سطح ويتامين D خون آنها طبيعي است، نوزادان خود را از عفونت و نقايص احتمالي تولد، محافظت خواهند کرد.
عوارض مصرف زياد ويتامين AوD
ويتامين A :
چنانچه منابع حيواني غني از ويتامين A مانند جگر، به مقدار زياد و مکرر مصرف شوند، مي تواند موجب بروز مسموميت حاصل از تجمع ويتامين A در کبد شود. در بعضي موارد ديده شده که مصرف زياد و مکرر مواد حاوي کاروتنوئيدها (پيش ساز ويتامين A) مانند آب هويج ، آب گوجه فرنگي و آب ساير سبزي ها يا ميوه هاي حاوي ويتامين A ، رنگ زرد در پوست ايجاد مي نمايد.
برخي از افراد تصور مي کنند که مصرف اين مواد موجب اختلالات کبدي و بروز يرقان در شخص مي شود. اين تصور صحيح نيست و مصرف منابع گياهي ويتامين A به طور معمول هيچ گونه عارضه اي در کبد ايجاد نمي کند و رنگ زرد حاصله، ارتباطي با يرقان ندارد، بکله اين زردي در پوست به علت تجمع کاروتن (که زرد رنگ است) مي باشد. در اين حالت، مخاط پوست زرد نمي شود، در حالي که در يرقان رنگ زرد مخاط ها علامت مشخصي است.
با قطع مصرف منابع غذايي کاروتن، زردي پوست به زودي برطرف مي شود. بنابراين مي توانيم بدون نگراني از مسموميت حاصل از تجمع ويتامين ها و مواد معدني، از منابع غذايي سرشار از ويتامين ها و املاح استفاه کنيم و از خواص بسيار مفيد و حياتي آنها بهره ببريم.
اما چنانچه بر اثرات مکمل هاي دارويي مانند انواع قرص، کپسول و منابع تزريقي ويتامين ها و املاح مروري داشته باشيم، به اين نتيجه مي رسيم که مصرف مداوم و مکرر اين مواد، عوارض و اختلالات ناشي از مسموميت ويتاميني و مواد معدني را در انسان ايجاد مي نمايد.
مصرف مکرر قرص هاي حاوي ويتامين A با ميزان بالا مي تواند موجب بروز مسموميت ويتايمني در بدن شود.
از عوارض مسموميت با ويتامين A مي توان تغييرات در پوست (خشک شدن و پوسته پوسته شدن)، شکنندگي ناخن ها، ريزش مو، خشکي لب ها، ترک خوردن گوشه ي دهان، خشکي بيني و چشم ها، التهاب لثه ها، بي اشتهايي، خستگي و کوفتگي، سردرد، تحريک پذيري،استفراغ در کودکان و شيرخواران را نام برد. در مادران باردار مسموميت ، خطر نقص عضو جنين را به همراه دارد.
در حالي که مصرف منابع غذايي اين ويتامين، با دارا بودن اثرات مفيد در سلامت انسان از قبيل تاثير در رشد بدن، سلامت پوست و مخاط ها، تقويت بينايي و حفظ مقاومت بدن در برابر عفونت ها و بيماري ها، باعث مسموميت ويتاميني و عوارض ناگوار ناشي از آن نخواهد شد. به خصوص چنانچه انسان از منابع گياهي ويتامين A از قبيل سبزي هاي برگ سبز(مانند اسفناج و کلم بروکلي) و سبزي هاي با رنگ نارنجي و نارنجي مايل به قرمز(مانند هويج، گوجه فرنگي و کدو حلوايي) و نيز ميوه هايي مانند زردآلو، طالبي، انبه و هلو استفاده نمايد، در معرض خطر عوارضي ناشي از مسموميت اين ويتامين قرار نخواهد گرفت.
ويتامين D :
ويتامين D نيز از دسته ي ويتامين هاي محلول در چربي است و مصرف بيش از حد آن، به خصوص اگر همراه با مصرف زياد کلسيم باشد، مي تواند به مسموميت منجر شود.
استفاده از قرص و آمپول ويتامين D با ميزان بالا و به طور مکرر، مي تواند عوارضي از قبيل رسوب کلسيم در بافت هاي نرم مانند کليه ها، ريه ها، قلب و گوش ايجاد نمايد که در کليه ها موجب بروز سنگ کليه، در ريه ها و قلب باعث عوارض ريوي و قلبي، و در گوش به اختلالات شنوايي و کري منجر مي شود. همچنين عوارض ديگري مانند سردرد، تهوع، استفراغ، ضعف، تشنگي زياد، افزايش حجم ادرار، يبوست، تاخير در رشد در شيرخواران ، اختلالات گوارشي و شکنندگي استخوان ايجاد مي شود.
با توجه مختصري درمي يابيم که با وجود آن که ويتامين D براي سلامت انسان بسيار ضروري است و تاثير مهمي در رشد و استحکام استخوان ها و دندان ها دارد و نيز کمبود آن موجب بروز راشيتيسم، نرمي استخوان در بزرگسالان و پوکي استخوان به خصوص در سالمندان مي شود، ولي استفاده ي نا به جا و بيش از حد لازم اين ويتامين مي تواند اختلالات مهم و ناگواري بر سلامت انسان به جاي گذارد و انسان را در معرض عوارض فراواني قرار دهد.

ويتامين E در طي تحقيقات در مورد توليد مثل در موشها كشف و به عنوان عامل تغذيه‏اي محلول در چربي شناخته شد. ايوانز و بيشاپ (Bishop & Evans) اين مشاهدات ر ...

ويتامين سي (اسيد اسكوربيك) بدن شما قادر به ذخيرة ويتامين «سي» نيست. بنابراين براي حفظ سلامتي بايد به طور مرتب روزانه به ميزان كافي از اين ويتامين استف ...

يکي ديگراز اعضاي گروه ويتامينهاي محلول درآب ويتامينB6ونام علمي آن پريدوکسين* است. آمپولهاي تقويتيB کمپلکس حاويB6 هستند . بسياري از داروها که براي تقوي ...

ويتامين D چندين نقش کليدي در بدن دارد، و از همه مهم تر کمک به جذب مواد معدني کلسيم و فسفر از غذايي است که مي خوريد. کلسيم براي تقويت استخوانها ضروري ا ...

ويتامينB3خانواده ويتامينB اعضاء زيادي دارد، شما تاکنون در اين خانواده با چند ويتامين آشنا شده ايد يکي ديگراز اين ويتامينهاB3يا نياسين است. اين ويتامين ...

شير اين نوشيدني اسرارﺁميز يک ترکيب مغذي و کامل است . شير موثرترين مواد در افزايش بهره هوشي ٬ رشد استحکام استخوانها ٬ سلامت لثه ٬ دندان و شادابي و طول ...

1)خاصيت گرم دارد ، چاق کننده ، صاف کننده خون و مولد خون ، پوست انگور دير هضم و دانه آن سرد و خشک است 2)انگور براي درمان بيماري فشار خون ، روماتيسم ، ن ...

كلسيم مهمترين عنصر ساختماني استخوان و پوسته تخم مرغ در مرغهاي تخمگذار است. استخوان ، كه حاوي ۹۹% از كل كلسيم موجود در بدن مي باشد ، بعنوان يك عضو اساس ...

دانلود نسخه PDF - ويتامين D