up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله ويتامين B12 PDF
QR code - ويتامين B12

ويتامين B12

ويتامين ب۱۲ يا کوبالامين چيست؟

ويتامين ب ۱۲ از ويتامين هاي مهم است و در ماهي، گوشت و لبنيات يافت مي شود و در حفظ سلامت اهميت بالايي دارد.
اين ويتامين که به «کوبالامين» نيز معروف است، از ويتامين هاي حل شونده در آب است.
ويتامين ب ۱۲ از عوامل سازنده گلبول هاي قرمز و DNA است و در کار سيستم عصبي نقش بسيار مهمي دارد.
گياه خواران و افرادي که از رژيم هاي غذايي کم گوشت و لبنيات استفاده مي کنند، همچنين افراد مسن تر، در معرض خطرات ناشي از کمبود اين ويتامين هستند. اين افراد يا از منابع گوشتي و لبنياتي اين ويتامين را دريافت نمي کنند و يا بدن آن ها در جذب اين ويتامين با مشکل روبرو است.
● عوامل عدم جذب ويتامين ب ۱۲
اين مشکل ممکن است توسط نوعي بيماري عفوني بوجود بياييد. اين بيماري سلول هايي از سيستم گوارش که وظيفه دريافت ويتامين ب ۱۲ را دارند را از بين مي برند.
يکي ديگر از عوامل مشکل در جذب ويتامين ب ۱۲ استفاده از دارو هاي درمان رفلاکس يا ضد اسيد هاي معده است.
عمل هاي جراحي که روي بخش هايي از روده انجام مي شوند نيز مي توانند سيستم گوارش را ار جذب اين ويتامين باز دارند.
● اثرات کمبود ويتامين ب ۱۲
اگر ميزان کمبود ويتامين ب ۱۲ ناچيز باشد ممکن است عوارض زيادي را به دنبال نداشته باشد و يا اين عوارض کوتاه مدت و خفيف باشند. ولي کمبود زياد اين ويتامين باعث ايجاد کم خوني، افسردگي، اختلالات ذهني و مشکلات سيستم عصبي مي شود.
بستگي به بدن افراد، کمبود ويتامين ب ۱۲ مي تواند باعث بالا رفتن بيش از حد «هموسيستين» در بدن شود. بالا بودن مقدار اين آمينو اسيد در خون افراد را مستعد بيماري هاي عروقي و انسداد رگ ها مي کند.
توجه داشته باشيد که اگر از کمبود ويتامين ب ۱۲ رنج مي بريد به پزشک مراجعه کنيد و از مصرف مکمل هاي غذايي خودداري کنيد، چرا که اين مکمل ها نمي توانند ميزان کمبود ب ۱۲ را جبران کنند.
ويتامين (ب۱۲)براي توليد سلول هاي گلبول قرمز و DNA و کاهش ميزان هوموسيستين مفيد است.
هومو سيستين نوعي اسيد آمينه است که خطر ابتلاي بدن به بيماري هاي قلبي را افزايش مي دهد. پزشک مصرف روزانه ۲۵ ميکرو گرم ويتامين (ب ۱۲)، براي هر فرد را ضروري مي داند. براي تأمين مقدار مورد نياز ويتامين (ب ۱۲) ،درصورتي که گياه خوار هستيد، به مکمل هاي غذايي و يا غذاهاي غني شده نياز پيدا مي کنيد. اين ويتامين از طريق مکمل ها سريعتر جذب مي شود.اگر بيش از ۵۰ سال سن داريد و دچار برگشت اسيد معده هستيد و يا اين که پزشک شما گفته که بدنتان براي جذب ويتامين (ب ۱۲) دچار مشکل است، روزانه ۴۰۰ تا ۸۰۰ ميکرو گرم ويتامين (ب ۱۲) مصرف کنيد تا مقدار مورد نياز به بدنتان برسد. نگران مقدار زياد ويتامين نباشيد، زيرا آزمايش ها نشان داده است که مصرف زياد از حد ويتامين (ب ۱۲) (تا ۱۰۰۰ ميکروگرم) زياني به بدن وارد نمي کند.
● منابع
▪ حدود ۸۵ گرم جگر سياه، گوشت گوساله سرخ شده ۷۰، ميکرو گرم
▪ حدود ۸۵ گرم کنسرو ماهي آزاد يا قزل آلا، ۴ ميکرو گرم
▪ حدود ۸۵ گرم تن ماهي (پخته شده با آب)، ۲ ۵ميکروگرم
▪ دو قاشق چاي خوري خمير مايه يا خمير ترش، ۲ ۵ ميکروگرم
▪ حدود ۸۵ گرم گوشت گاو با ۱۵ درصد چربي، ۲ ميکروگرم
▪ حدود ۸۵ گرم گوشت بره، ۲ ميکروگرم
▪ حدود ۲۲۶ گرم ماست ساده کم چرب، ۱ ۳ ميکروگرم
▪ ۱ ۲ فنجان پنير محلي ساخته شده از شير ۲ درصد چربي ۰ ۸ ميکروگرم
اين ويتامين به تنهائي نمي‌تواند به‌طور کامل جذب گردد و براي جذب کامل نياز به کلسيم دارد.
مقدار توصيه‌شده روزانه آن سه ميکروگرم در روز مي‌باشد و کمبود آن مي‌تواند منجر به کم‌خوني ماکروسيتيک و التهاب دهان و گلوسيت گردد.
اين ويتامين در بدن موجب تشکيل و تجديد گلبول‌هاي قرمز خون مي‌شود، تحريک‌پذيري روده‌ها را کاهش داده و منجر به افزايش اشتها در کودکان مي‌گردد. دستگاه عصبي را سالم نگه مي‌دارد و موجب مي‌شود بدن در استفاده از پروتئين‌ها و کربوهيدرات‌ها و چربي‌ها بهتر عمل نمايد.
الکل، استروژن، نورخورشيد و در معرض مواد اسيدي يا قليائي بودن اين ويتامين را از بين خواهند برد. جگر، گوشت گوساله، تخم‌مرغ، شير، پنير و قلوه از جمله منابع غني آن هستند.
ويتامين‌هاي گروه ب را ويتامين اعصاب و ويتامين اخلاقي نيز ناميده‌اند. اين ويتامين‌ها در اکثر واکنش‌هاي مربوط به سوخت و ساز انرژي (کربوهيدرات‌ها) نقش دارند و شايد بتوان کمبود آن را شايع‌ترين نوع کمبود ويتامين در جامعه امروز ايران دانست از سوئي کسب مقدار زيادي از انرژي از نان و برنج که به سبب جدا نمودن سبوس‌شان از لحاظ ويتاميني بسيار فقير هستند و از سوئي استفاده زياد از حد از مواد قندي که موجب از بين رفتن چند نوع از ويتامين ب مي‌شود باعث شده‌اند که عوارض رواني کمبود اين گروه از ويتامين‌ها نظير بي‌حالي، افسردگي، پرخاشگري، عدم تعادل روحي، ضعف جسمي، عدم تمرکز فکري و ... به وفور در جامعه ما يافت شود.
ويتامين B۱۲ ، از اعصاب و سلول‌هاي خوني محافظت مي‌کند. اگر سن شما بالاي ۵۰ سال است، بدنتان به مقدار بيشتري از اين ويتامين احتياج دارد. کمبود اين ويتامين موجب کم خوني ، تخريب اعصاب و کمبود حافظه مي‌گردد.
نقش منابع
ويتامين براي ايجاد سلول هاي جديد و حفظ سلول هاي عصبي مهم است. گوشت قرمز، ماهي، مرغ و پرندگان، تخم مرغ،
ب 12
(vitamin B12) غذاهاي دريايي، ساردين، گياهان و جلبک دريايي
شير، پنير،غلات سبوس دار
کم خوني وخيم ( کم خوني ناشي از کمبود ويتامين ب ۱۲) عبارت‌ است‌ از کم‌خوني‌ ناشي‌ از جذب‌ ناکافي‌ ويتامين‌ ب‌۱۲ (کوبالامين‌). ويتامين‌ ب۱۲ تنها در غذاهاي‌ با منشاي‌ حيواني‌ يافت‌ مي‌شود، مثل‌ گوشت‌، ماهي‌، و لبنيات‌. اين‌ نوع‌ کم‌خوني‌ اغلب‌ در افراد ۶۰-۵۰ ساله‌ روي‌ مي‌دهد. علايم‌ کم‌خوني‌ وخيم‌ به‌ آهستگي‌ و به‌ طور نامحسوس‌ ظاهر مي‌شوند و ممکن‌ است‌ بلافاصله‌ تشخيص‌ داده‌ نشوند.
علائم شايع
• ضعف‌، به‌ خصوص‌ در بازوها و پاها
• زبان‌ دردناک‌
• تهوع‌، بي‌اشتهايي‌، و کاهش‌ وزن‌
• خونريزي‌ از لثه‌ها
• کرختي‌ و احساس‌ سوزن‌ سوزن‌ شدن‌ در دست‌ها و پاها
• مشکل‌ در تعادل‌
• لب‌ها، زبان‌ و لثه‌هاي‌ رنگ‌ پريده‌
• زردي‌ چشم‌ها و پوست‌
• افسردگي‌
• گيجي‌ و منگي‌، و زوال‌ عقل‌
• سردرد
• مشکل‌ در حافظه‌
• وزوز گوش‌
علل
فقدان‌ ماده‌اي‌ به‌ نام‌ «فاکتور داخلي‌» که‌ جذب‌ ويتامين‌ ب‌۱۲ را ممکن‌ مي‌سازد. اين‌ ماده‌ از مخاط‌ معده‌ ترشح‌ مي‌شود. علت‌ فقدان‌ «فاکتور داخلي‌» معلوم‌ نيست‌، اما امکان‌ دارد يک‌ نقص‌ ارثي‌ يا اختلال‌ خودايمني‌ باشد.
کاهش‌ ترشح‌ اسيد معده‌، به‌ خصوص‌ بعد از جراحي‌ معده‌، يا همراه‌ با فقدان‌ «فاکتور داخلي‌». اسيد معده‌ نيز براي‌ جذب‌ ويتامين‌ ب‌۱۲ ضروري‌ است‌.
عوامل‌ افزايش‌دهنده‌ خطر
غذاي‌ نامناسب‌، به‌ خصوص‌ رژيم‌ گياهخواري‌ که‌ ويتامين‌ ب‌۱۲ را فراهم‌ نمي‌آورد و عدم‌ استفاده‌ از مکمل‌ ويتامين‌ ب‌۱۲
در اين‌ حالت‌ بيماري‌ تيروييد جراحي‌ معده‌، سرطان‌ معده‌، يا التهاب‌ معده‌ پرخوري‌ يا بي‌اشتهايي‌ عصبي‌ ديابت‌ شيرين‌ (مرض‌ قند) ميکسِدِم‌ (يک‌ نوع‌ بيماري‌ تيروييد) سابقه‌ خانوادگي‌ اين‌ نوع‌ کم‌خوني‌ سن‌ بالا عوامل‌ ژنتيکي‌. اين‌ بيماري‌ در مردمان‌ اهل‌ شمال‌ اروپا شايع‌تر است‌. در عوض‌ در سياه‌پوستان‌ و آسيايي‌ها نادر است‌.
پيشگيري‌
اگر جراحي‌ معده‌ شده‌ايد يا التهاب‌ معده‌ داريد، بايد مرتباً ويتامين‌ب‌۱۲ تزريق‌ کنيد.
عواقب‌ مورد انتظار
در حال‌ حاضر اين‌ بيماري‌ غيرقابل‌ درمان‌ است‌. اما با تزريق‌ منظم‌ ويتامين‌ ب‌۱۲ علايم‌ را تا هر زمان‌ مي‌توان‌ کنترل‌ نمود و عوارض‌ را بهبود بخشيد. بعضي‌ از علايم‌ در عرض‌ چند روز پس‌ از شروع‌ درمان‌ ناپديد مي‌شوند، در حالي‌ که‌ اين‌ زمان‌ براي‌ بعضي‌ علايم‌ ديگر ممکن‌ است‌ چند ماه‌ باشد.
عوارض‌ احتمالي‌
• نارسايي‌ احتقاني‌ قلب‌
• دو بيني‌
• افزايش‌ استعداد ابتلا به‌ عفونت‌
• ناتواني‌ جنسي‌ در مردان‌
درمان
• براي‌ تأييد بيماري‌ از آزمايشات‌ تشخيصي‌ مختلفي‌ مي‌شود: آزمايش‌ خون‌، آزمايش‌ شيلينگ‌ (جهت‌ بررسي‌ جذب‌ ويتامين‌ ب۱۲)، و گاهي‌ نمونه‌برداري‌ از مغز استخوان‌دستورات‌ درماني‌ توصيه‌ شده‌ که‌ شامل‌ درمان‌ ويتامين‌ ب‌۱۲ نيز هست‌ را به‌ کار بنديد.
• معمولاً ويتامين‌ ب‌۱۲ تزريقي‌ تجويز مي‌شود. مقدار آن‌ بستگي‌ به‌ شدت‌ بيماري‌ دارد. دوز معمول‌ عبارت‌ است‌ از يک‌ تزريق‌ در روز تا ۷ روز، سپس‌ يک‌ تزريق‌ در هفته‌ براي‌ يک‌ ماه‌، و سپس‌ يک‌ تزريق‌ در ماه‌ براي‌ باقي‌ عمر
طريقه‌ تزريق‌ ويتامين‌ ب‌۱۲ به‌ خود را ياد بگيريد، زيرا مکمل‌هاي‌ خوراکي‌ ناکافي‌ هستند. درمان‌ براي‌ باقي‌ عمر ضروري‌ است‌. البته‌ توجه‌ داشته‌ باشيد که‌ با درمان‌ نيز توانايي‌ جذب‌ ويتامين‌ ب۱۲ در شما طبيعي‌ نخواهد بود.
رژيم‌ غذايي‌
رژيم‌ خاصي‌ توصيه‌ نمي‌شود. هم‌اکنون‌، گوشت‌ و جگر خام‌ که‌ قبلاً توصيه‌ مي‌شدند ديگر توصيه‌ نمي‌شوند.

ويتامين E در طي تحقيقات در مورد توليد مثل در موشها كشف و به عنوان عامل تغذيه‏اي محلول در چربي شناخته شد. ايوانز و بيشاپ (Bishop & Evans) اين مشاهدات ر ...

ويتامين سي (اسيد اسكوربيك) بدن شما قادر به ذخيرة ويتامين «سي» نيست. بنابراين براي حفظ سلامتي بايد به طور مرتب روزانه به ميزان كافي از اين ويتامين استف ...

يکي ديگراز اعضاي گروه ويتامينهاي محلول درآب ويتامينB6ونام علمي آن پريدوکسين* است. آمپولهاي تقويتيB کمپلکس حاويB6 هستند . بسياري از داروها که براي تقوي ...

ويتامين D چندين نقش کليدي در بدن دارد، و از همه مهم تر کمک به جذب مواد معدني کلسيم و فسفر از غذايي است که مي خوريد. کلسيم براي تقويت استخوانها ضروري ا ...

ويتامينB3خانواده ويتامينB اعضاء زيادي دارد، شما تاکنون در اين خانواده با چند ويتامين آشنا شده ايد يکي ديگراز اين ويتامينهاB3يا نياسين است. اين ويتامين ...

شير اين نوشيدني اسرارﺁميز يک ترکيب مغذي و کامل است . شير موثرترين مواد در افزايش بهره هوشي ٬ رشد استحکام استخوانها ٬ سلامت لثه ٬ دندان و شادابي و طول ...

1)خاصيت گرم دارد ، چاق کننده ، صاف کننده خون و مولد خون ، پوست انگور دير هضم و دانه آن سرد و خشک است 2)انگور براي درمان بيماري فشار خون ، روماتيسم ، ن ...

كلسيم مهمترين عنصر ساختماني استخوان و پوسته تخم مرغ در مرغهاي تخمگذار است. استخوان ، كه حاوي ۹۹% از كل كلسيم موجود در بدن مي باشد ، بعنوان يك عضو اساس ...

دانلود نسخه PDF - ويتامين B12