up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله وريدها PDF
QR code - وريدها

وريدها

رگ و مويرگ

دستگاه گردش خون و لنف شامل قلب ، شريانها ، وريدها ، مويرگها و رگهاي لنفي است. خون پمپ شده از قلب که حاوي مواد غذايي و اکسيژن مي باشد توسط شريانها در بدن توزيع مي شوند. شريانها پس از انشعاب به شاخه هاي باريک ، شريانچه ها را بوجود مي آورند و شريانچه ها نيز به انشعابات باريکتري به نام مويرگ ختم مي شوند.
مبادله مواد بين خون و سلولهاي ارگانهاي مختلف در سطح مويرگها انجام مي گيرد. پس از مبادله مواد ، خون مويرگي به وريدچه هاي منتقل شده و نهايتا توسط وريدهاي بزرگ مجددا به قلب برمي گردد. رگهاي لنفي نيز بطور بن بست از ارگانهاي مختلف شروع و پس از جمع آوري لنف يا مايعات ميان بافتي (که عمدتا از خون منشا گرفته است) آن را به سيستم گردش خوني باز مي گرداند.
● ساختمان کلي رگهاي خوني
▪ لايه داخلي (Tunica intima)
اين لايه از يک رديف سلول سنگفرشي ساده مشتق از مزودرم به نام آندوتليوم و بافت همبند شل زيرين آن به نام طبقه زير آندوتليال تشکيل شده است. آندوتليوم بر روي تيغه پايه قرار گرفته و طبقه زير آندوتليال حاوي الياف الاستيک و رتيکولر و بطور نادر در شريانهاي الاستيک سلولهاي عضلاني است.
▪ لايه مياني (Tunica media)
اين لايه معمولا از عضلات صاف تشکيل شده که در بين آنها الياف الاستيک ، کلاژن ، رتيکولر و پروتئوگليکان ها قرار گرفته اند. مواد بين سلولي در ديواره رگها توسط سلولهاي عضله صاف سنتز مي شود.
▪ لايه خارجي يا ادونتيس (Tunica adventita)
خارجي ترين لايه عروق و مرکب از |کلاژنالياف کلاژن نوع I و الياف ارتجاعي است که بطور طولي قرار گرفته اند . اين لايه معمولا در امتداد با بافت همبند اطراف رگها قرار دارد و تشخيص آنها از يکديگر مشکل مي باشد. در عروق بزرگ اين لايه حاوي رگهاي تغذيه کننده خود عروق موسوم به رگها مي باشد. انواع رگها در بدن عبارتند از : شريانها ، وريدها و مويرگها در رگهاي لنفي مي باشد.
● شريانات قلب
شريانها يا سرخرگها ، خون را از قلب به ارگانهاي مختلف حمل مي کنند و بر اساس ساختمان بافتي و اندازه به سه دسته شريانهاي بزرگ ، شريانهاي متوسط و شريانها يا آرتريولها تقسيم مي شوند. انقباض عضلات ديواره شريانچه ها يا آرتريولها مي تواند قطر رگها را بطور خاصي تغيير دهد و از اين نظر نقش مهمي در توزيع خون به مويرگها دارند. آرتريولهاي انتهايي به متآدتريولها ختم مي شوند. مت آرتريولها بزرگتر از مويرگها هستند و در ديواره آنها سلولهاي عضلاني بطور فاصله دار قرار گرفته اند.
وريدها
پس از مبادله مواد بين خون و محيط خارج سلولي ، در سطح مويرگها ، خون مويرگي به ترتيب از طريق وريدچه ها ، وريدهاي متوسط و وريدهاي بزرگ به قلب منتقل مي گردد. وريدها در هر ارگان معمولا همراه با شريانهاي مربوطه مي باشند و قطر آنها بزرگتر از شريانهاست. ديواره وريدها هميشه نازکتر از شريانها بوده و از سه لايه داخلي (انتيما) ، مياني (ميديا) ، ادونتيس (خارجي) تشکيل شده که در مقايسه با شريانها لايه مياني در آنها نازکتر و لايه خارجي ضخيم تر مي باشد.
کوچکترين انشعابات وريدها ، وريدچه ها هستند که در ارتباط با شبکه مويرگي بسيار کوچک بوده و به وريدچه هاي پشت مويرگي موسومند. وريدچه هاي پشت مويرگي از نظر ساختماني شبيه مويرگها مي باشند.
● مويرگها
شريانچه ها به رگهاي خوني بسيار ظريفي منتهي مي شوند که به مويرگ موسومند. مويرگها در حدود ۹ ۷ ميکرومتر قطر دارند و فضاي دروني آنها براي جاگيري يک گويچه قرمز کفايت مي کند. ديواره مويرگ متشکل از يک رديف سلول پهن و نازک به نام آندوتليوم ، تيغه پايه و شبکه ظريفي از الياف رتيکولر مي باشد.
مويرگها رابط بين شريانچه ها و وريدچه ها بوده و به علت وسعت زياد خود ، داشتن ديواره نازک و کاهش سرعت جريان در آنها ، مناسب ترين محل براي مبادله مواد غذايي ، اکسيژن و دي اکسيد کربن بين خون و مايعات بافتي مي باشد. مبادله مواد از طريق انتشار ، عبور از منافذ ديواره مويرگها ، عبور از اتصالات بين سلولي و توسط وزيکولهاي پينوسيتوزي انجام مي گيرد.
● رگهاي لنفي
به استثناي ارگانهاي معيني نظير سيستم عصب مرکزي ، استخوان و غضروف در بيشتر ارگانها و بافتهاي بدن همراه و به موازات رگهاي خوني ، رگهاي ديگري به نام رگهاي لنفي وجود دارند. اين رگها که به صورت بن بست از بافتها سرچشمه مي گيرند مايعات ميان بافتي موسوم به لنف را از بافتها جمع آوري و به دستگاه گردش خون باز مي گردانند. جريان لنف يک طرفه بوده و از بافتها به سوي قلب مي باشد.
● اعصاب و رگها
اعصابي که عضلات صاف ديواره رگهاي خوني را عصب دهي مي کنند به اعصاب وازوموتور (محرکه رگها = Vasomotor) موسومند. اين اعصاب عموما از رشته هاي عصبي بدون ميلين سمپاتيک مي باشد که انشعابات آنها پس از عبور از لايه خارجي رگها وارد عضلات طبقه ميديا مي گردند و لايه هاي داخلي تر بوسيله انتشار از طريق اتصالات سوراخ دار تحريک را دريافت مي نمايند.
تحريک رشته هاي سمپاتيک باعث انقباض عروق مي گردد. شريانهاي موجود در بين عضلات اسکلتي بوسيله اعصاب پاراسمپاتيک عصب دهي شده اند که تحريک آنها باعث استساع عروق مي گردد. بطور کلي اعصاب وازوموتور با انقباض و اتساع عروق جريان و فشار خون را کنترل مي کنند.
● رگ رگها
چون در عروق خوني بزرگ همه سلولهاي تشکيل دهنده ديواره نمي توانند از طريق انتشار ، مواد غذايي و اکسيژن مورد نياز خود را دريافت کنند تغذيه آنها را رگهاي کوچک ديگري موسوم به رگ رگها عهده دار مي باشند. اين رگها به تعداد زياد در لايه خارجي يافت مي شوند و انشعابات آنها به طبقه ميديا نيز نفوذ مي کند که ميزان نفوذ آنها در وريدها بيشتر از شريانها مي باشد.
رگهاي خوني بزرگ علاوه بر رگ رگها ، حاوي مويرگهاي لنفي نيز در ديواره خون مي باشند. مويرگهاي لنفي در شريانها محدود به طبقه خارجي مي باشند ولي در وريدها به طبقه ميديا نيز نفوذ مي کنند.

● ديد کلي دستگاه گردش خون و لنف شامل قلب ، شريانها ، وريدها ، مويرگها و رگهاي لنفي است. خون پمپ شده از قلب که حاوي مواد غذايي و اکسيژن مي باشد، توسط س ...

وريدهاي واريسي معمولا بصورت طنابهايي برجسته و آبي رنگ درست زير سطح پوست ديده مي شوند. در هر قسمتي از بدن مي توان اين وريدها را ديد، اما بيشتر پاها درگ ...

دستگاه گردش خون يکي از دستگاه‌هاي بدن است. کار اين دستگاه به گردش درآوردن خون در بدن به منظور رساندن غذا و مواد مورد نياز و دفع مواد زايد از اطراف سلو ...

وريدهاي واريسي معمولا بصورت طنابهايي برجسته و آبي رنگ درست زير سطح پوست ديده مي شوند. در هر قسمتي از بدن مي توان اين وريدها را ديد، اما بيشتر پاها درگ ...

بند ناف يک طناب عروقي متصل کننده است که جنين در حال رشد را به جفت متصل مي کند. در حين رشد پيش از تولد، طناب نافي از همان تخم يا زيگوتي منشأ مي گيرد که ...

● ديد کلي عمل دستگاه گردش خون بر آوردن نيازهاي بافتها است، يعني حمل مواد غذايي به بافتها ، حمل فراورده هاي زائد به خارج از بافتها ، رساندن هورمونها از ...

چشم هاي شما جزو اولين اعضايي است که در صورتتان رخ نمايي مي کند و البته اگر اين چشم ها چين وچروک هايي داشته باشند، مي توانند در ظاهر شما و تصوري که بين ...

دانلود نسخه PDF - وريدها