up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله هپاتيت چيست PDF
QR code - هپاتيت چيست

هپاتيت چيست

واکسن، اولين راهبرد

بيماري هپاتيت از جمله بيماري هايي است که سهم قابل توجهي از مرگ و مير، ناتواني، بار اقتصادي – اجتماعي و رواني را به خود اختصاص داده و موارد مزمن آن در حال حاضر مشکلات و تبعات بسياري را بر جامعه ما تحميل کرده است.
انجام واکسيناسيون هپاتيت B مي تواند بروز اين بيماري که سهم زيادي از سرانه سلامت را به خود اختصاص داده است در کشور ما کاهش داده و الگوي اپيدميولوژيک آن را تغيير دهد.
از سال ۱۳۷۲ با ادغام واکسيناسيون هپاتيت B در برنامه گسترش ايمن سازي کشور، کودکان از بدو تولد عليه اين بيماري واکسينه مي شوند.
بنابراين نوجوانان تا سن ۱۴سال بر عليه اين بيماري ايمن شده اند و از سال گذشته طبق مصوبه کميته هاي کشوري ايمن سازي و هپاتيت B مبني بر پوشش دهي نوجوانان زير ۱۸ سال براي کنترل بيماري هپاتيت B، برنامه ايمن سازي سراسري هپاتيت B نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ساله در دستور کار وزارت بهداشت قرار گرفته که به مدت ۳ سال تحت پوشش واکسيناسيون قرار مي گيرند.
در مرحله اول اين طرح در سال گذشته نوجوانان متولد سال ۶۸ واکسينه شدند و در مرحله دوم که از ۱۵ اسفند سال جاري آغاز مي شود، کليه متولدين سال ۶۹ واکسينه خواهند شد.
هپاتيت يک بيماري شايع است که به علت التهاب کبد ايجاد مي شود. کبد بزرگ ترين غده بدن و کارخانه شيميايي آن است که فعاليت هاي حياتي و مهمي مانند دخالت در هضم و جذب و مصرف مواد غذايي مانند چربي ها، قندها، پروتئين ها و ويتامين ها، ساخت آنزيم ها و پروتئين ها، تصفيه سموم و تبديل آنها به مواد بي ضرر، متابوليسم داروها، خون سازي قبل از تولد، مقاومت در برابر عفونت ها، فراهم ساختن سريع انرژي در هنگام ضرورت و ذخيره آهن را بر عهده دارد.
هپاتيت هاي ويروسي که جزء علل مهم درگيري کبد مي باشند در اثر آلودگي با ويروس هاي هپاتيت E،D،C،B،A و همچنين ويروس هاي CMV،EBV سرخک و سرخجه ايجاد مي شود.
به طور کلي هپاتيت هاي ويروسي براساس نام ويروس و راه سرايت به ۲ دسته تقسيم مي شوند: دسته اول هپاتيت هاي ويروسي منتقله از راه آب و مواد غذايي شامل A،E و دسته دوم هپاتيت هاي ويروسي هپاتيت B است.
اهميت هپاتيت B شيوع زياد اين بيماري و همچنين عوارض مهم کبدي و خارج کبدي است.
در حال حاضر سه چهارم مردم دنيا در نواحي با شيوع بالاي آلودگي هپاتيت B زندگي مي کنند و حدود يک ميليون نفر در سال به علت عوارض حاد عفونت هپاتيت B و همچنين عوارض مزمن نظير سيروز فوت مي کنند.
عفونت هپاتيت B يک مشکل مهم بهداشتي در دنياست. مسير بيماري از يک عفونت حاد تا يک بيماري مزمن متفاوت است.
معمولا موارد حاد عفونت با هپاتيت B سير خودمحدود شونده دارند.
يک تا ۲ درصد از موارد حاد منجر به هپاتيت برق آسا مي شوند که در ۵۰ ۳۰ درصد موارد منجر به مرگ بيمار مي شود.
● انواع هپاتيت B و علائم آن
به طور کلي آلودگي به ويروس هپاتيت B به ۳ حالت متفاوت وجود دارد: حاد، مزمن و بدون علامت.
در حالت هپاتيت حاد، بيمار پس از يک دوره مقدماتي با نشانه هايي مانند تب، سرماخوردگي، تهوع، استفراغ، درد شکم و ادرار تيره دچار زردي مي شود.
يکي از مهم ترين علائم، زردشدن چشم هاست. اين بيماري به طور معمول خود به خود بهبود مي يابد و در طي ۶ ماه خون از ويروس پاک مي شود و فقط در ۵ تا ۱۰درصد بيماران بالغ ممکن است آلودگي مزمن ايجاد شود.
در هپاتيت مزمن نشانه ها بسيار غيراختصاصي است. شايع ترين نشانه هپاتيت مزمن، ضعف و خستگي طولاني است.
گاهي ممکن است زردي خفيف يا خارش وجود داشته باشد. با پيشرفت اين بيماري ممکن است نارسايي کبدي بروز کند. اين افراد بايد تحت نظر پزشک قرار گيرند و در صورت نياز دارودرماني شوند. اين بيماري فقط با مراجعه به پزشک و انجام آزمايش تشخيص داده مي شود.
در آلودگي بدون علامت، فرد بدون هيچ گونه نشانه باليني و يا آزمايشگاهي بيماري کبدي، فقط ويروس هپاتيت را در خون خود دارد و مي تواند آن را به سايرين انتقال دهد.
اين افراد به درمان دارويي نياز ندارند ولي خطر ابتلا به حالت مزمن هپاتيت در آنان زياد است و بايد هر ۶ ماه يکبار توسط پزشک بررسي شوند.
● راه هاي انتقال
روش غالب انتقال بيماري هپاتيت B در نقاط مختلف دنيا متفاوت است. در مناطق با شيوع بالا، انتقال از مادر به جنين مهم ترين راه انتقال است.
اصلي ترين راه انتقال در مناطق با شيوع متوسط، انتقال از فرد آلوده در دوران کودکي و نوجواني است و در مناطق با شيوع کم، روابط جنسي غيرمطمئن و مصرف داروهاي تزريقي در بالغين است.
ميزان انتقال هپاتيت B از مادر به جنين در صورت آلودگي مادر، بيش از ۹۰درصد است. انتقال اين ويروس از مادر به جنين ممکن است طي بارداري، هنگام زايمان يا بعد از آن اتفاق بيفتد.
نوزادان به دنيا آمده از مادران ناقل بايد در بدو تولد واکسينه شوند که از اين طريق احتمال آلوده شدن نوزاد به شدت کاهش مي يابد.
احتمال انتقال بيماري هپاتيت B از طريق تماس جنسي حفاظت نشده با فرد آلوده، استفاده مشترک از ابزار آلوده تيز و برنده نظير سرنگ و سوزن، تيغ اصلاح و مسواک، خراش هاي پوستي مخاطي به خصوص در کودکان طي تماس هاي نزديک بدني و تماس هاي غيرمستقيم مثل خالکوبي، حجامت و سوراخ کردن گوش وجود دارد.
ويروس هپاتيت B مي تواند از خارج از بدن به مدت طولاني زنده بماند. لذا احتمال آلودگي در تماس با وسايلي نظير مسواک، تيغ و حتي اسباب بازي آلوده با خون وجود دارد.
به نظر مي رسد با توجه به الگوي اپيدميولوژيک بيماري در کشور ما، آلودگي با اين روش بيشتر اتفاق مي افتد.
تزريق خون و تماس با خون آلوده نيز يک روش مهم انتقال بيماري است که امروزه کنترل خون هاي اهدايي در کشور ما، احتمال آلودگي از اين طريق را بسيار اندک کرده است.
انتقال از طريق تماس جنسي نامطمئن، مهم ترين روش انتقال در کشورهاي توسعه يافته است.
در آمريکا ۵۰درصد از موارد هپاتيت حاد به علت انتقال از اين طريق است. لذا آموزش عمومي جامعه در مورد پايبندي به خانواده و استفاده از وسايل حفاظتي اهميت بسزايي در کنترل اين بيماري دارد.
هپاتيت B شايع ترين ويروس منتقل شونده از طريق خون در پرسنل بهداشتي و درماني است. انتقال معمولا از طريق وسايل آلوده يا تماس با سوزن آلوده ايجاد مي شود. انتقال ويروس هپاتيت B از پرسنل بيمارستاني آلوده به بيماران وجود دارد.
يکي از راه هايي که جديداً موردتوجه قرار گرفته، انتقال از طريق اعضاي پيوندشده است. حتي اهداي عضوي نظير کليه و قرنيه از فرد اهداکننده آلوده مي تواند موجب انتقال بيماري شود.
● گروه هاي در معرض خطر و پرخطر ابتلا به بيماري
گروه هاي در معرض خطر ابتلا به بيماري هپاتيت B شامل کارکنان سامانه بهداشتي درماني کشور اعم از پزشکان متخصص، دستياران، پزشک عمومي، دانشجويان رشته هاي پزشکي و پيراپزشکي، پرستاري و مامايي، دندانپزشکي، رشته هاي مختلف بهداشتي، رشته هاي مختلف علوم آزمايشگاهي و اتاق عمل، کارکنان نيروي انتظامي درگير با مجرمين و زندانيان، امدادگران، کارگران بيمارستان ها و رفتگران شهرداري هستند.
صاحبان مشاغل پرخطر و افرادي که به نوعي با اجسام تيز و نافذ سر و کار دارند؛ از قبيل آرايشگران، زندانبانان و زندانيان، مصرف کنندگان مواد مخدر تزريقي، افراد با بي بند وباري جنسي و رفتارهاي پرخطر، همسران افراد آلوده، نوزادان مادران آلوده، افراد دريافت کننده خون و فراورده هاي خوني مانند بيماران هموفيلي، تالاسمي و تحت دياليز، افراد دريافت کننده عضو و بافت پيوندي و دريافت کنندگان اقدامات تتو و خالکوبي جزء گروه هاي پرخطر ابتلاي به بيماري هپاتيت B هستند.
● برنامه کنترل راه هاي پيشگيري
در کشور ما استراتژي هاي موردنياز برنامه کنترل هپاتيت در ۳ سطح اول، دوم و سوم پيشگيري تعريف مي شوند و در هر ۳ سطح بنا به امکانات موجود و اولويت هاي اجراو اهداف موردنظر، فعاليت هاي قابل انجام تعيين مي شود که عبارتند از: واکسيناسيون، تزريق ايمونوگلوبولين هپاتيت B، پيشگيري از آلودگي بعد از تماس آلوده، رعايت احتياط هاي استاندارد، غربالگري گروه هاي هدف، مراقبت موارد آلوده، درمان بيماران مبتلا به هپاتيت مزمن، تقويت زيرساخت هاي لازم به منظور فراهم کردن امکانات غربالگري، آموزش و مشاوره افراد نيازمند، مراقبت اپيدميولوژيک، ثبت و گزارش دهي، تحقيق و پژوهش، پايش و ارزشيابي.
مهم ترين و مؤثرترين راه مبارزه با هپاتيت B پيشگيري به وسيله واکسيناسيون است. واکسن هاي هپاتيت B کاملاً بدون خطر بوده و در بيش از ۹۰ درصد موارد مؤثر است. هدف از انجام واکسيناسيون، پيشگيري از ايجاد عفونت مزمن هپاتيت B و در نتيجه جلوگيري از عوارض عفونت مزمن مانند سيروز است.
به نظر مي رسد با واکسيناسيون برنامه ريزي شده و هدفمند مي توان تا حدود زيادي شيوع هپاتيت B در جامعه را کاهش داد. به طور کلي ۵ تا ۹۰ درصد مرگ هاي ناشي از اين آلودگي با واکسن قابل پيشگيري است.
دريافت واکسن توسط افراد خانواده فرد آلوده يا افرادي که با خون و ترشحات آلوده سر و کار دارند و يا رفتارهاي پرخطر از قبيل تماس جنسي خارج از چارچوب خانواده و اعتياد تزريقي دارند و افرادي که به طور مکرر خون و يا فراورده هاي خوني دريافت مي کنند، ضروري است.
اين واکسن به صورت عضلاني در بزرگسالان در بازو و در کودکان زير ۲سال در ران در سه نوبت اولين مراجعه، يک ماه بعد و ۶ ماه بعد از اولين مراجعه تزريق مي شود.
از ديگر راه هاي پيشگيري، پرهيز از استفاده مشترک از وسايل تيز و برنده نظير سرنگ و سرسوزن، تيغ اصلاح و مسواک، پرهيز از انجام اقداماتي که به سوراخ شدن پوست منجر مي شود نظير؛ خالکوبي، تتو، حجامت به روش غيرعلمي در مراکز غيرمطمئن و آلوده، پرهيز از تماس جنسي مشکوک و حفاظت نشده است.

هپاتيت به معني التهاب کبد است و انواع مختلفي دارد که بعضي از آنها قابل سرايت هستند و برخي مسري نيستند. بيشتر مبتلايان به هپاتيت آنهم از نوع C و B علائ ...

هپاتيت به انواع مختلفى تقسيم مى‌شود كه علت آن تفاوت در نوع ويروس اين بيمارى است. ويروس‌هاى هپاتيتى كه با حمله به بافت كبد منجر به تخريب اين بافت و موج ...

يکي از شش ويروس شناخته شده هپاتيت، ويروس هپاتيت C است که عامل بسياري از موارد بيماري هپاتيت ويروسي در انسان مي‌باشد. در کشور ما احتمالاً 200 تا 300 هز ...

کبد بزرگترين غده بدن و کارخانه شيميايي آن است که در قسمت بالاي سمت راست شکم درست در زير دنده ها و در قسمت فوقاني عضله ديافراگم قرار دارد. کبد فعاليت ه ...

با گذشت زمان، خيلي از چيزهايي که در زمان هاي قديم مد بوده ، دوباره مد مي شود؛ مثلا تا چند سال پيش، وقتي اسمي از حنا برده مي شد، بيشتر ما يا به ياد ماد ...

هپاتيت، بيماري التهابي کبد است که اغلب به دليل عفونت با يکي از پنج ويروس هپاتيت E، D، C، B و A رخ مي دهد. هپاتيت هاي B و C از جمله دغدغه هاي جهاني هست ...

آيا تاکنون هپاتيت گرفته ايد يا کسي را در اطرافيانتان مي شناسيد که دچار اين بيماري شده باشد؟! چه کساني بيشتر در معرض اين بيماري هستند و رفتار شما با اي ...

در ميان زيورآلات آويزي، گوشواره ها کم خطرترين هستند اما در شرايطي خاص حتي گوشواره ها هم خطرناک محسوب مي شوند.... نرمه گوش (قسمت گوشتي پايين گوش) از جم ...

دانلود نسخه PDF - هپاتيت چيست