up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله هيپوگليسمي PDF
QR code - هيپوگليسمي

هيپوگليسمي

افت قند خون درمان فوري مي خواهد

از عوارض بسيار شايع و مشکل آفرين بيماري ديابت، افزايش قندخون است. توصيه پزشکان اين است که بيماران قندخون را در حد طبيعي نگه دارند و مصرف به موقع انسولين را فراموش نکنند تا از عوارض جدي مانند درگيري هاي کليوي، چشمي و قلبي عروقي که سلامت بيماران را به مخاطره مي اندازد جلوگيري کنند.
اما آيا منظور از حد طبيعي هميشه کاهش دادن قندخون است و بالا بودن قندخون نگران کننده است يا کاهش آن نيز مي تواند مشکل آفرين باشد؟ امکان پايين افتادن قندخون در همه بيماران ديابتي وجود دارد. اين هفته مي خواهيم بدانيم هنگام مواجهه با اين مشکل چه کار کنيم و چگونه از پس آن برآييم. دکتر سيدمحسن خوش نيت، فوق تخصص غدد و متابوليسم و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي تهران به اين سوالات پاسخ مي دهد.
▪ آقاي دکتر! علت اصلي هيپوگليسمي (پايين افتادن قندخون) چيست و بيماران چه نکاتي را بايد رعايت کنند؟
اصلي ترين علت هيپوگليسمي (افت قندخون) در بيماران ديابتي، عدم استفاده صحيح از انسولين، نخوردن ميان وعده و افزايش فعاليت بدني مانند ورزش يا تزريق زياد انسولين است. بيماران ديابتي بايد در هر شرايطي حتي اگر در سفر باشند دارويشان را به موقع استفاده کنند و نکته مهم ديگر اينکه هميشه بايد با خود ميان وعده همراه داشته باشند. ميان وعده شامل ساندويچ هاي کوچک، سيب يا هر ماده غذايي است که اگر سر ساعت به غذا دسترسي نداشتند از آنها استفاده کنند. گاهي نيز به علت درگيري چشمي (رتينوپاتي) ممکن است به وضوح درجات سرنگ را نبينند و مقدار بيشتري از انسولين را داخل سرنگ بکشند.
در فعاليت بدني، بيماران به آگاهي بيشتري احتياج دارند. لازم است بيماران قبل و بعد از فعاليت بدني مانند ورزش قندخونشان را بررسي کنند. اگر قندخون زير ۸۰ يا بالاي ۲۵۰ باشد عوارض جانبي خواهد داشت. قندخون بالاي ۲۵۰ شايد اثر معکوس بگذارد و حتي ميزان گلوکز خون را بالا ببرد ولي زير ۸۰ احتمال افت قندخون بسيار زياد است. بيماري که مي خواهد ورزش کند حتما بايد صبحانه يا ناهار خورده باشد و قبل از ورزش يک ميان وعده مختصر مانند يک عدد سيب يا يک ليوان شير ميل کند و در طول ورزش هر يک ساعت از اين موادغذايي استفاده کند.
▪ اگر بيماري بخواهد ورزش کند نيازي به تغيير دوز انسولين يا قرص هايش دارد؟
ما توصيه مي کنيم بيماراني که تصميم دارند ورزش کنند روز قبل ميان وعده عصر يا آخر شب شان را بيشتر کنند و هنگام ورزش دوز انسولين يا قرص را با نظر پزشک کاهش دهند زيرا در فعاليت بدني زياد افت قندخون در بيماراني که دارو يا انسولين مصرف مي کنند، بيشتر است. هيپوگليسمي در ورزش به دو صورت حاد و ديررس اتفاق مي افتد. در نوع حاد، قندخون به سرعت افت مي کند و بلافاصله علائم آشکار مي شود ولي در نوع ديررس تا چند ساعت بعد از ورزش و گاهي حتي بيشتر از ۵ ساعت بعد از اتمام ورزش ديده مي شود.
▪ بيماران چه علائمي دارند؟
هيپوگليسمي در افراد با علائم مختلفي بروز مي کند؛ ضعف، بي حالي، سستي، اضطراب، لرزش دست ها، احساس تپش قلب و در مواقع شديدتر سردرد، تاري ديد، کاهش سطح هوشياري، رفتارهاي تهاجمي، تشنج و در نهايت کما و گاهي علايم مغزي جزو نشانه هاي افت قندخون هستند.
▪ حال اين سوال پيش مي آيد که آيا مي توانيم اين حالات را درمان کنيم؟
بله در صورتي که بيمار هوشيار بود بايد از مواد قندي استفاده کند. بهترين ماده قندي قرص گلوکز است. اگر قرص گلوکز در دسترس نبود بهتر است يک ليوان آب قند که با چند حبه قند شيرين شده يا نصف ليوان آبميوه مصرف کند و حدودا ۲۰ دقيقه بعد قند خونش را بررسي کنند. در صورت عدم افزايش مجددا موارد ذکر شده را تکرار کنند و سپس يک ميان وعده يا چنانچه زمان غذاي اصلي فرارسيده غذاي اصلي را ميل کنند.
گاهي بيماران هوشيار نيستند. در اين مواقع تزريق آمپول هاي گلوکاگون به خصوص در مورد بيماراني که انسولين تزريق مي کنند ضروري است بنابراين بايد اين آمپول را در منزل نگهداري کنند. تزريق گلوکاگون معمولا زماني است که قندخون به زير ۶۰ افت کرده است. تزريق گلوکاگون زيرپوستي است و معمولا يک بار تزريق براي برگرداندن بيمار به وضعيت عادي کافي است اما اگر به هر دليلي گلوکاگون موجود نباشد لازم است سرم هاي تغليظ شده قندي (۵۰ درصد) در اورژانس يا مراکز درماني تزريق شود.
▪ آيا در سالمندان هم افت قندخون اين گونه ظاهر مي شود؟
در سالمندان افت قندخون معمولا خيلي واضح نيست و با علائمي مانند بي اختياري ادراري و کاهش سطح هوشياري خود را نشان مي دهد. مي توان گفت علائم واضحي در افت قندخون يا افزايش قندخون نداريم. در سالمندان علاوه بر اين مشکلات، ايمني بدن نيز کاهش مي يابد. کاهش سطح هوشياري سالمندان هنگام افت قندخون سرعت بيشتري دارد.
▪ در مورد سيگاري ها يا الکلي ها چطور؟
بايد بگويم در مورد سيگاري ها هيچ اتفاق خاصي نمي افتد اما در مورد الکلي ها افت قندخون سريع تر رخ مي دهد. معتادان به الکل تمايلي به خوردن غذا ندارند و بيشتر از مشروبات الکلي استفاده مي کنند و اين خود عاملي است تا گلوکز کافي در بدن توليد نشود. وجود الکل در خون با ايجاد يک مکانيسم خاص توليد گلوکز در کبد را متوقف مي کند.
▪ برخي از بيماران ديابتي به علت بيماري هاي ديگر مجبورند داروهاي متفاوتي مصرف کنند. آيا مصرف اين همه دارو با هم تداخل ايجاد نمي کند؟
مصرف داروها از عوامل کمتر شايع افت قند خون است البته برخي از داروهاي قلبي يا داروهاي کاهش دهنده چربي خون شايد اثرات تداخلي داشته باشند. تعدادي از داروها مستعدکننده افت قندخون هستند يا تاثير داروهاي ضدديابت را افزايش مي دهند.
▪ اگر به موقع اقدام نکنيم چه خطري بيماران را تهديد مي کند؟
همان طور که گفتيم در مراحل شديد افت قندخون با علائمي مانند رفتارهاي تهاجمي، تشنج و نهايتا کما مواجه هستيم اما اگر بيمار نتواند چيزي بخورد يا با تزريق گلوکاگون افت قندخون را جبران کند و قندخون به مدت طولاني زير ۴۰ بماند عملکرد سلول هاي مغزي دچار مشکل مي شود.

از قديم الايام انواع بخورها براي معالجه سينوزيت کهنه يا مزمن به کار مي آمد. آئروسل تراپي يا بخور درماني يکي از روش هاي رايج براي درمان سينوزيت هاي مقا ...

● ديابت چيست و انواع آن کدام است؟ ديابت يا بيماري قند به علت ناتواني بدن در توليد يا مصرف انسولين پديد مي آيد. انسولين ماده اي است که در بدن توسط لوزا ...

ديابت يکي از مشهورترين و قديمي ترين بيماري هاست و شايد به همين دليل است که باورهاي نادرست فراواني به اين بيماري تعلق دارد. اگر شما نيز به ديابت مبتلا ...

هورمون رشد (growth hormone) ، يک پلي پپتيد متشکل از ۱۹۲ اسيد آمينه است که در ساختمان آن دو پيوند دي سولفور وجود دارد. هورمون رشد در گونه هاي مختلف متف ...

نوجوانان ديابتي در رويارويي با مقتضيات و ضروريات رشدي اين دوره، در وضعيت نامطلوبي به سر مي برند... آنها جدا از اينکه بايد با اين بيماري پرعارضه دست و ...

دانلود نسخه PDF - هيپوگليسمي