up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله هيرسوتيسم PDF
QR code - هيرسوتيسم

هيرسوتيسم

پرمويي در خانم ها يا هيرسوتيسم چيست و چگونگي درمان آن ؟

موهاي زايد در خانم ها مشکل نسبتا شايعي است که گهگاه عوارض رواني هم به دنبال دارد. حتماً شما نيز در ميان اطرافيانتان با خانم هائي که در صورتشان موهاي ضخيم و سياه رنگ وجود دارد، رو به رو شده ايد. اصلا شايد خود شما يکي از کساني باشيد که با اين مشکل مواجه هستند. اگر اين طور است بايد به اطلاعتان برسانم که شما تنها نيستيد، چون خانم هاي زيادي وجود دارند که با اين مشکل مواجهند و تعداد آنها به طور شگفت انگيزي رو به افزايش است.
اکثر خانم هائي که با اين مشکل مواجهند، چون از ظاهرشان ناراضي هستند، قبل از اينکه علت اصلي ايجاد اين وضعيت را پيدا کنند، به انواع و اقسام داروها و روش هاي درماني دردناک و غير دردناک متوسل مي شوند. اما چون در بسياري از موارد علت اصلي برطرف نشده، پس از مدت کوتاهي همه چيز به حالت اول باز مي گردد.
هيرسوتيسم چيست؟
به رشد بيش از اندازه مو در مکان هاي خاصي از صورت و بدن خانم ها هيرسوتيسم يا پر مويي گفته مي شود. موهاي صورت يک خانم به طور طبيعي بايد کمرنگ و نازک بوده و به آساني قابل ديدن نباشند. اگر در صورتتان موهاي ضخيم و سياه با الگوي مردانه (خصوصاً در محل ريش و سبيل) رشد کرده، يا اگر در مدت زمان کوتاهي رشد سريع مو در بدنتان داشتيد حتماً به پزشک مراجعه کنيد و توجه داشته باشيد که اين مشکل علاوه براينکه روي ظاهرتان اثر مي گذارد، ممکن است مشکلات دروني فراواني را برايتان ايجاد کند، پس آن را دست کم نگيريد. قبل از گذاشتن تشخيص هيرسوتيسم بايد به اين نکته توجه داشته باشيد که الگوي طبيعي رشد مو بر اساس زمينه نژادي بسيار متفاوت است. مثلاً سفيد پوستان موهاي صورتي بيشتري نسبت به سياه پوستان و نژاد زرد دارند و زنان مديترانه اي به طور طبيعي موهاي بيشتري نسبت به زنان شمال اروپا دارند. علت ايجاد اين بيماري در خانم ها اين است که پيازهاي مو توسط تستوسترون يا ساير آندروژن ها (هورمون هاي مردانه) دچار تحريک بيش از حد مي شوند. آندروژن ها برجسته ترين هورمون جنسي در مردان هستند و درخانم ها به طور طبيعي معمولاً سطح کمي از اين هورمون هاي مردانه وجود دارد اما گاهي به عللي اين هورمون ها به طور غير طبيعي افزايش مي يابند و منجر به ازدياد رشد مو مي شوند. هيرسوتيسم گاهي در حضور سطح طبيعيِ هورمون ها نيز رخ مي دهد که در اين مورد معمولاً حساسيت گيرنده هاي پوست آن نواحي، نسبت به تستوسترون افزايش يافته است.
● کي به بالا رفتن هورمون هاي مردانه شک کنيم؟
در صورت ايجاد هر يک از علائم زير حتي در صورت عدم وجود هير سوتيسم به بالا رفتن هورمون هاي مردانه در بدنتان شک کرده و با پزشک مشورت کنيد:
قاعدگي هاي کم، نامنظم يا قطع شده
جوش هاي مقاوم به درمان
خشونت صدا
عقب رفتن خط رويش موهاي سر
کاهش اندازه پستان ها يا بزرگ شدن کليتوريس
نشانه هاي زير ممکن است مطرح کننده علت زمينه اي براي هيرسوتيسم در تخمدان ها، غدد فوق کليوي يا هيپوفيز باشند :
چاقي به طور شايعي در نشانگان تخمدان پر کيست که يک علت شايع براي افزايش هورمون مردانه است ديده مي شود.
پوست تيره و ضخيم شده در چاله آرنج، کشاله ران يا گردن
کبودي سريع، اضافه وزن در ناحيه مياني يا ضعف
ترشح شير يا ساير مايعات از پستان در زماني که کودک شيرخوار نداريد
فشار خون بالا، قند خون بالا و مشکلات کلسترول
هيرسوتيسم پيش از بلوغ يا هيرسوتيسمي که به طور ناگهاني رخ مي دهد
از آنجا که برخي مشکلات پزشکي که باعث پر مويي مي شوند، شکل خانوادگي دارند حتي اگر پرمويي در بين اعضاي خانواده شما رايج است، با پزشک مشورت کنيد
● هورمون هاي مردانه چگونه ايجاد مي شوند؟
محل اصلي توليد هورمون هاي مردانه در بيضه است. اما همانطور که مي دانيد خانم ها بيضه ندارند، پس منشاً اين هورمو ن ها در خانم ها کجاست؟ افزايش توليد هورمون مردانه در يک خانم مي تواند از اختلالي در تخمدان ها، غدد فوق کليوي يا غده هيپوفيز در مغز ناشي شود. مثلاً نشانگان تخمدان پر کيست يکي از بيماري هاي تخمدان است که مي تواند باعث پرموئي شود (در مورد اين نشانگان در همين صفحه صحبت خواهيم کرد.)
علت ديگر داروها هستند. برخي داروها مانند پروژسترون هاي استفاده شده در بعضي مدل هاي قرص هاي پيشگيري از بارداري يا داروهاي فشار خون يا استروييدهاي تسکيني که حاوي هورمون مردانه هستند و اثراتي مشابه هورمون هاي مردانه دارند نيز باعث ايجاد هورمو ن هاي اضافي مي شوند. داروهاي ديگري نيز وجود دارند که به طور غيرمستقيم باعث ساخته شدن تستوسترون مي شوند. از اين دسته مي توان به داروهايي براي درمان تهوع، اسکيزوفرني، پرخاشگري، صرع، سردردهاي ميگرني، و داروهاي درمان اختلالات دو قطبي اشاره کرد. گاهي بعضي از موارد رشد زياد مو با رشد موي مردانه تناسب ندارد (مانند رشد مو در ميان چشم ها، پيشاني، شقيقه ها، بالاي چانه و صورت) اين نحوه رشد مو مي تواند از مشکلات تيروييدي يا بيماري بي اشتهايي عصبي ناشي شود. همچنين اين مشکل مي تواند از استفاده طولاني مدت از داروهاي خاص مانند داروهاي استروييدي : سيکلوسپورين فني تويين، مينوکسيديل، پني سيلامين و داروهاي پوستي که با درمان هاي ضد آفتاب ترکيب مي شوند، ناشي شده باشد.
● نشانه ها و تشخيص :
براي پيدا کردن علت هيرسوتيسم بايد به سن ايجاد، سرعت پيشرفت رشد مو و نشانه همراه آن توجه کنيم. اگر چرخه هاي قاعدگي به هم خورده باشد به احتمال زياد مشکل از تخمدان است (مثلاً تخمدان پر کيست) و ربطي به غده فوق کليه ندارد، اما اگر ترشح شير از پستان، فشار خون بالا، سهولت کبود شدن، افزايش وزن قسمت هاي مرکزي مثل شکم و ضعف وجود داشته باشد به مشکلات غده فوق کليه فکر مي کنيم.
اگر قاعدگي شکل طبيعي دارد، ممکن است هيرسوتيسم ژنتيکي باشد. هيرسوتيسم داراي درجات مختلفي است. زني با هيرسوتيسم خفيف ممکن است علائم رويش موي تيره در روي لب فوقاني، چانه، اطراف پستان ها يا روي شکم داشته باشد. هيرسوتيسم پيشرفته تر منجر به رشد مو در پشت، شانه ها، جناغ سينه و بالاي شکم مي شود. اين نوع هيرسوتيسم بيشتر اوقات در هنگام بلوغ ايجاد مي شود و علت آن تغييرات هورموني شديدي است که در اين دوران ايجاد مي شود.
براي تشخيص حتماً به يک پزشک مراجعه کنيد. پزشک شما ممکن است سوالاتي در مورد تاريخچه پزشکي با توجه خاص به چرخه هاي قاعدگي تان بپرسد و ممکن است معاينه تان کند. در مورد کساني که هيرسوتيسم و به هم خوردن چرخه هاي قاعدگي جديداً اتفاق افتاده، ممکن است نياز به بررسي در مورد مشکلات بالقوه خطرناکتري مانند تومور تخمدان ها، غدد فوق کليوي يا هيپوفيز باشد.
● نشانگان تخمدان پرکيست :
نشانگان تخمدان پر کيست وضعيتي است که اغلب با قاعدگي نامنظم (که شايع ترين يافته است)، افزايش رشد موهاي زائد ( هيرسوتيسم) و چاقي مشخص مي شود. اما مي تواند زنان را به اشکال متفاوت مبتلا کند. قاعدگي نامنظم به معناي داشتن چرخه هاي قاعدگي است که در فواصل طولاني تر از ۵۳ روز يا کمتر از ۸ بار در سال اتفاق مي افتد. نشانگان تخمدان پرکيست امکان دارد در زماني که خانمي براي باردار شدن مشکل دارد بارز شود.
علائم و نشانه هاي نشانگان تخمدان پر کيست از اختلال در چرخه توليد مثل منشاء مي گيرد که بصورت طبيعي هر ماه با آزاد شدن يک تخمک از تخمدان (تخمک گذاري) تکميل مي شود. نام اين وضعيت از ظاهر تخمدان ها، در زناني که اين اختلال را دارند گرفته شده است. (تخمدان بزرگ و پر از کيست است) اين کيست ها فوليکول هايي هستند که از کيسه مايع حاوي تخمک هاي نابالغ پر شده اند. تشخيص زود هنگام و درمان تخمدان پر کيست مي تواند خطر عوارض طولاني مدت مانند ديابت و بيماري قلبي را کم کند.
● راه تشخيص :
حضور کيست هاي تخمداني که در سونوگرافي توسط پزشک تشخيص داده مي شود، مي توانند علا مت نشانگان تخمدان پر کيست باشند. زني ممکن است تخمدان پر کيستي داشته باشد ولي نشانگان تخمدان پر کيست نداشته باشد. از سوي ديگر زني با نشانگان تخمدان پر کيست ممکن است تخمدان هائي با ظاهر طبيعي داشته باشد. بسياري از زنان مبتلا به نشانگان تخمدان پر کيست چاق هستند. به نظر مي رسد توزيع چربي بر شدت علائم اثر مي گذارد. يک مطالعه نشان داد زناني که چاقي مرکزي دارند (وجود چربي در قسمت مياني بدن يا تنه) هورمون مردانه و سطح قند و چربي بالاتري نسبت به زناني که چاقي آنها در اندم هاست دارند.
● درمان هيرسوتيسم :
بسياري از علل هيرسوتيسم تمايل به رشد زياد مو در کل دوره زندگي دارند. اما بيشتر زنان به درمان پزشکي در صورتي که چند ماه يا بيشتر ادامه يابد، پاسخ مي دهند. براي همه زنان درمان زيبايي و داروهائي که اثر هورمون هاي مردانه را بر پيازهاي مو کم مي کنند کمک کننده است، اما بايد توجه داشته باشيد که از بين بردن ظاهري موها، علت اصلي و دروني هيرسوتيسم را از بين نخواهد برد. پس تاکيد مي کنيم که حتما با مراجعه به پزشک علت را پيدا کنيد. در صورتي که علت مشخصي براي هيرسوتيسم شناسايي شود، پزشک درمان مناسب آن مورد را پيشنهاد مي کند و در اين صورت است که بيشتر موارد هيرسوتيسم مي تواند با موفقيت، با درمان دارويي و زيبايي برطرف شود.
در زناني که اضافه وزن دارند، از دست دادن وزن مي تواند سطوح آندروژن را کم کرده و هيرسوتيسم را بهبود ببخشد. برخي علل هيرسوتيسم مانند تومورهايي که آندروژن توليد مي کنند يا تومورهاي غده هيپوفيز مي توانند از طريق جراحي، اشعه درماني يا هر دو درمان شوند. پزشک ممکن است براي تعديل اثرات ناشي از افزايش هورمون، داروهايي را تجويز کند. اسپيرنولاکتون اثر هورمون مردانه را از بين برده و توليد هورمون جديد مردانه را متوقف مي کند. اسپيرنولاکتون يکي از داروهاي دفع کننده آب است و ممکن است باعث شود بيش از روزهاي ديگر ادرار کنيد. عوارض جانبي ديگر آن ، خشکي پوست، سوزش سردل ، سردرد و خستگي است. ديگر داروهاي ضدهورمون مردانه فيناستريد و فلوتاميد هستند اما اين داروها گرانتر از اسپيرنولاکتون هستند و عوارض جانبي بيشتري دارند. داروي ديگر (ديان) است. اصول مصرف قرص ديان به اين ترتيب است که يک قرص در روز به مدت ۱۲ روز تجويز مي شود. توجه کنيد که اين دارو بايد زير نظر پزشک مصرف شود.
● الکتروليز :
براي برداشتن دائمي موهاي زائد، بعضي از زنان علاوه بر درمان طبي تحت الکتروليز هم قرار مي گيرند. در اين روش سوزن نازکي داخل فوليکول مو قرار داده مي شود و از جريان الکتريکي براي از بين بردن فوليکول مو استفاده مي شود. اين روش دردناک است و از آنجا که تنها يک فوليکول در هر مرتبه درمان مي شود، براي نواحي بزرگ بدن مفيد نيست.
● اپيلاتورها :
اين موبرها مانند تيغ هستند اما در اين روش مو از زير پوست کنده مي شود. فايده اين روش در اين است که بدن مدت طولاني بدون مو خواهد بود و زمان بيشتري براي رشد نياز دارند و اگر اين روش در قسمتي از بدن بطور مرتب و مکرر انجام شود تعداد موهاي آن منطقه به مرور کاهش خواهد يافت. اين روش قدري دردناک است.
در اين روش مو بايد تا اندازه ي بلند شده باشد تا دستگاه اپيليتور کار کند. اين دستگاه را روي پوست هاي خيلي حساس بدن مانند پوست صورت، دستگاه تناسلي و زير بغل نبايد استفاده کرد. اين دستگاه و اين روش براي از بين بردن موهاي زائد مناطق بازوها و پاها مناسب است. در ضمن پس از استفاده از اين دستگاه حتما قسمت هاي مختلف آن را با مواد ضد عفوني کننده (مانند الکل) تميز کنيد تا هنگام استفاده مجدد در پوست شما ايجاد عفونت نکند.
● ليزر :
ليزر مطمئن ترين روش در برطرف کردن موهاي زائد بدن است چرا که فقط جهت نفوذ در ريشه مو طراحي شده است. بنابراين براي بقيه قسمت هاي بدن شما، عامل مخربي محسوب نمي شود. در عمليات درماني ليزر مراقبت هاي لازم انجام مي شود تا پوست اطراف صدمه اي نبيند. ماده اي که به مو رنگ مي دهد، ملانين نام دارد. اين ماده نور را از ليزر جذب کرده و آن را تبديل به حرارت مي کند اين حرارت به اندازه اي است که مکانيسم رشد مو را غير فعال کرده و از کار مي اندازد و به اين ترتيب باعث از بين رفتن فوليکول مو مي شود. درست است که در اين روش نياز به چندين مرحله درمان است اما مطمئناً بيشترين اثر را بر روي موهايي که در مرحله رشد هستند دارد. از طرفي ليزرها سريعتر عمل مي کنند و در مقايسه با تکنيک ها و روش هاي ديگر مانند مومک انداختن، بي رنگ کردن ،کندن، اصلاح کردن با تيغ و الکتروليز در کاهش تعداد موها تقريبا نتيجه کار دائمي است. ليزر درماني بيش از همه در افرادي با موهاي تيره و پوست روشن قابل استفاده است. علاوه بر مو، پوست هم رنگ خود را از ملانين مي گيرد و پوست تيره با ملانين بيشتر مي تواند، انرژي ليزر بيشتري را جذب کند که منجر به آسيب پوست و بي رنگ شدن آن مي شود. به هرحال پزشکان شروع کرده اند به استفاده از وسايل و تکنيک هاي ليزري که نتايج بهتري را براي افراد تيره پوست دارند. تنها محدوديت براي استفاده از اين روش درماني قيمت و هزينه آن است که بسيار گران است. معمولا دو هفته پس از انجام ليزر موها ريزش پيدا مي کند و در فواصل۵ ۱ تا ۲ ماه موها دوباره رشد مي کند، هنگامي که حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد موهاي بار قبل رشد کرد، زمان مناسب براي انجام مجدد ليزر است، اين فاصله مي تواند بين ۵ ۱ تا ۳ ماه باشد. معمولا با انجام ۴ تا ۷ بار عمل ليزر بيمار به نتايج مطلوب مي رسد. موهاي ضخيم و مشکي بهترين هدف براي هر ليزر هستند و به راحتي معدوم مي شوند، ولي موهاي سفيد تاکنون جواب مطلوبي به ليزر نداده اند.
اگر قصد استفاده از ليزر را داريد يک ماه قبل از عمل ليزر و در طول درمان موها را از ريشه نکنيد زيرا که نور ليزر در پياز موي در حال رشد و فعال جذب مي شود. با قطع کردن ساقه هاي مو از سطح پوست و تراشيدن، مي توانيد موها را در اين وضعيت فعال و پاسخگو به نور ليزر نگاه داريد.
هيرسوتيسم و بارداري :
بيشتر زنان در زمان بارداري به درجاتي از پر موئي دچار مي شوند که در صورت واضح تر از نواحي ديگر است . اين پرموئي در نتيجه اثرات هورموني دوران بارداري است و در فواصلي بعد از زايمان از بين مي روند. در سر هم موها پرپشت تر مي شوند و ريزش طبيعي مو هم کم مي شود. بعد از زايمان بدليل برگشت وضعيت هورموني به قبل از بارداري ؛ نسبت موهاي در حال رشد نيز به حالت طبيعي بر مي گردد و ۳ تا ۵ ماه بعد از زايمان يک ريزش نسبتا زياد مو را خواهيم داشت که علاوه بر اثرات افت هورمون هاي دوران بارداري؛ اثرات تغذيه اي و کاهش املاح خوني بخصوص آهن و همچنين مسائل روحي و رواني بعد از زايمان نيز در اين ريزش سهيم هستند.
شير دادن جدا از مسائل تغذيه اي هيچ نقشي در ريزش مو ندارد و اگر مادري بطور صحيح تغذيه شود و کالري و ويتامين و آهن کافي به بدنش برسد با شير دادن هيچ نوع اثري در بدن وي بوجود نمي آيد. اين ريزش بعد از زايمان با برگرداندن کمبود مواد خوني و تغذيه کافي معمولا بعد از چندين ماه برطرف شده و تراکم موها به حد قبل از بارداري ميرسد. در موارد نادري کمبود موهاي ريزش کرده به حد قبل از بارداري نمي رسد که نياز به بررسي بيشتر دارد. در صورتي که تا يک سال بعد از زايمان کمبود مو در سر و يا وجود موهاي ضخيم در صورت و نواحي ديگر بدن که در دوره بارداري بوجود آمده از بين نرود بايد بيمار از نظر هورمون آندروژن و وجود کيست و علل ديگر بررسي گردد .
● توصيه هايي براي خانم هاي باردار :
به خانم هاي باردار در دوران بارداري توصيه مي شود که تا بعد از وضع حمل صبر کنند. اگر وجود اين موهاي زائد برايشان خيلي آزار دهنده بود مي توانند در صورت تمايل آنها را اصلاح کرده يا با موچين آنها را بکنند. اگر از قبل از شروع دوران بارداري موهاي زائد در صورت داريد بهترين زمان براي از بين بردن موهاي زائد صورت الان است.
الکتروليز عمري بيش از ۱۲۰ سال دارد و در تمام اين سال ها هيچ نمونه يا خبري از اثرات و عوارض مخرب يا سوء دوران بارداري وجود نداشته است. اما احتياطا مي توانند پس از وضع حمل بقيه قسمت هاي بدن مانند خطوط مايو، شکم و يا سينه را الکتروليز کرده و از شر موهاي زائد بدن خلاص شوند.
در چند هفته آخر دوران بارداري روي سينه ها و مخصوصا نوک سينه ها را نبايد الکتروليز کرد. بالاخص اگر قصد داريد که فرزندتان را با شير خودتان تغذيه کنيد بايد حتماً به اين نکته توجه کنيد. طي ۳ ماهه آخر اين دوران نيز الکتروليز شکم توصيه نمي شود. سينه ها و شکم در دوران بارداري مي توانند بسيار پر مو شده باشند. همچنين از آنجائيکه کودک در آخرين ماه هاي بارداري فعال و پرتحرک مي باشد، الکتروليز بر روي شکم مي تواند باعث شود که کودک در شکم مادر شروع به لگد زدن کرده و مادر را ناراحت کند.

● هيرسوتيسم چيست؟ به رشد بيش از اندازه مو در مکان هاي خاصي از صورت و بدن خانم ها هيرسوتيسم يا پر مويي گفته مي شود. موهاي صورت يک خانم به طور طبيعي باي ...

بيماري هيرسوتيسم که در اصطلاح عاميانه از آن با نام پرمويي ياد مي کنند، مشکل نسبتا شايعي بين خانم هاست. خيلي از زنان از رشد موهاي مردانه و ضخيم در صورت ...

بسياري از خانم ها از داشتن موي زايد روي صورت يا بدن خود رنج مي برند. اين ناراحتي نسبتا شايع در اغلب موارد ظاهر خانم ها را برايشان آزاردهنده و ناخوشاين ...

آکنه ناشي از تداخل عملکرد هورمون ها و ديگر مواد روي غدد چربي پوست (غدد سباسه) و فوليکول مو است. اين عوامل منجر به بسته شدن منافذ شده و منجر به بروز ضا ...

شايد شما هم با خانمهاي متعددي رو به رو شده باشيد که از اختلالات دوره ماهانه شکايت دارند و نمي دانند چه بايد بکنند. در اين ميان حتي برخي از دختران به د ...

دانلود نسخه PDF - هيرسوتيسم