up
Search      menu
آموزش,روانشناسی :: مقاله هوش عاطفي (EQ) PDF
QR code - هوش عاطفي (EQ)

هوش عاطفي (EQ)

هوش عاطفي (EQ) چيست؟

براي سال هاي متمادي تصور بر اين بود که IQ ( ضريب هوشي ) نماينده ميزان موفقيت افراد است. در مدارس معيار اهداي جوايز به دانش آموزان تست هوش بود و حتي بعضي از شرکت ها براي پاداش از تست هوش استفاده مي‌کردند. در دهه اخير محققان در يافتند که IQ تنها شاخص ارزيابي موفقيت يک فرد نيست. آن ها در حال حاضر مشغول تحقيق درباره EQ ( هوش عاطفي ) هستند.
هوش يکي از مهمترين سازه هاي فرضي است که از زمان مطرح شدن آن توسط آلفرد بينه در اويل قرن بيستم همواره براي تبيين موفقيت شغلي و کارآيي به کار رفته است. هوش عاطفي زماني مورد توجه قرار گرفت که دنيل گولمن در سال 1995 کتاب خود را با عنوان چرا هوش عاطفي مي تواند مهمتر از IQ باشد؟ به چاپ رساند.
درابتداي پيدايش اين سازه، روانشناسان بيشتر بر روي جنبه هاي شناختي همانند حافظه و حل مساله تاکيد مي کردند . اما خيلي زود دريافتند که جنبه هاي غير شناختي مانند عوامل عاطفي و اجتماعي نيز داراي اهميت زيادي هستند. بعضي پژوهشگران بر اين عقيده اند که IQ در خوش بينانه ترين حالت 10 الي 25 درصد از واريانس متغير عملکرد را تبيين مي کند.
علم به اين که احساسات شما چيست و چگونه بايد از آن ها در جهت تصميم گيري به نحو احسن استفاده کنيد مي گويد :
- هوش عاطفي، توانايي براي مديريت اضطراب و کنترل تنش ها و انگيزه، اميدواري و خوش بيني در مواجهه با موانع در راه رسيدن به هدف است.
- هوش عاطفي، در حقيقت راهي است براي زيرک بودن.
- هوش عاطفي، همدلي است، درک اين که اطرافيان شما چه احساسي دارند.
- هوش عاطفي، يک نوع مهارت اجتماعي است، همراهي با مردم، مديريت عواطف و احساسات در روابط و توانايي ترغيب و رهبري ديگران.
هوش عاطفي يا هوش اجتماعي شامل 4 مهارت است :
خود ( Self )
ديگران (Others )
آگاهي (Awareness )
اقدام ( Action)
که با ترکيب اين ها, مؤلفه هاي بنيادي هوش عاطفي به دست مي آيد:
1-خودآگاهي ( شامل: خود ارزيابي، اعتماد به نفس )
2- خودگرداني ( شامل: خويشتن داري و قابل اعتماد بودن، وجدان سازگاري، انگيزه پيشرفت و ابتکار )
3- آگاهي اجتماعي ( شامل: همدلي، ‌آگاهي سازماني و انگيزه خدمت )
4- مهارت هاي اجتماعي (شامل: توان تاثيرگذاري، رهبري، مديريت تعارض ايجاد رابطه و کار گروهي )
1- خودآگاهي ( Self Awareness) :
يک نوع توانايي فردي است براي درک احساسات و حالات خلقي. خودآگاهي به شخص کمک مي کند تا هميشه بر افکار و احساسات خود نظر داشته و بنابراين در جهت درک آن ها به فرد کمک مي کند.
2- خودگرداني( Self Management) يا مديريت عواطف( Managing Emotions ):
مهارتي است که به افراد کمک مي کند تا احساسات خود را به صورت مناسب و جامعه پسندانه نشان دهند. به زبان ديگر به فرد درکنترل عصبانيت، ناراحتي و ترس کمک مي‌کند.
3- آگاهي اجتماعي ( Social Awareness ):
عبارت است از توانايي درک احساسات ديگران و استفاده از احساسات خود در جهت دستيابي به اهداف.
*
4- مهارت هاي اجتماعي (Social Skills ):
عبارت است از ارتباط با ديگران در موقعيت هاي مختلف اجتماعي و در اصل به معناي توانايي ادامه رابطه با توجه به احساسات افراد يا همان ظرفيت اجتماعي است.
تحقيقات نشان داده است که EQ عامل مهمي در ايجاد تغييرات اساسي در زندگي است. اگرچه کودکان با سرشت و فطرت گوناگون به دنيا مي آيند و چگونگي برخورد آن ها با مسايلي چون برخوردهاي اجتماعي، اشتياق، ‌خجالت و غيره متفاوت است، اما هوش عاطفي به والدين و مربيان کمک مي‌کند تا بر روي قابليت ها و يا عدم وجود آن ها کار کرده و بنابراين کودکان را براي رويارويي با جامعه بيروني آماده کنند. براي مثال والدين به جاي جلوگيري از برخورد بچه هاي خجالتي با دنياي بيرون، بايد آن ها را با چالش هاي جديدي مثل ديدار با دوستان جديد و قرارگرفتن در فضاهاي تازه روبرو نمايند. گرچه اين تشويق نبايد به هيچ عنوان بچه ها را دلزده يا ترسوتر نمايد بلکه بايد به آن ها تجربه هاي جديد بياموزد.
مثال ديگري که مي توان در اين مورد مطرح کرد اين است که براي مثال تحقيقات نشان داده که بچه هاي کلاس دومي که عصبي بوده و هميشه با مشکل مواجه هستند، شش تا هشت بار بيشتر از بچه هاي ديگر در معرض ابتلا به خشونت در نوجواني و ارتکاب جنايت مي‌باشند. دختراني که در سنين راهنمايي از احساسات سردرگم، خستگي و عصبانيت توام با گرسنگي رنج مي‌برند، احتمال مي‌رود که در سنين نوجواني دچار اختلالات گوارشي شوند. اين بچه ها از احساسات خود و اين که اصولا اين احساسات چه هستند، بي خبرند. اما اگر در شرايطي قرار بگيرند که بتوانند از هوش عاطفي خود بهره مند شوند، مسلما به هيچ يک از اين موارد دچار نخواهند شد.
نمونه هايي وجود دارد که باعث عدم استفاده از هوش عاطفي خواهد شد:
ترس و نگراني، تصوير منفي از خود، توقعات غير واقعي از زندگي و سرزنش ديگران. بنابراين زماني که اين موانع به وجود مي آيد و هوش عاطفي مورد استفاده قرار نمي گيرد، حرکات افراد به سمت موفقيت متوقف مي شود.
پس نتيجه مي گيريم که هدف از تقويت هوش عاطفي، آگاهي از احساسات و تربيت آن ها براي غلبه بر موانع زندگي است.
اولين قدم براي افزايش هوش عاطفي، خودآگاهي است. خودآگاهي يعني شما چه احساسي داريد و چرا دچار آن احساس شده ايد. اگرچه ممکن است اين کار در بدو امر براي بعضي از افراد مشکل باشد، اما زماني که فرد شروع به درک خود مي کند، مي تواند ديگر مهارت هاي احساسي اش را نيز توسعه دهد و در نهايت به هوش عاطفي بالايي دست يابد.

براى تعريف هوش چند نوع برخورد به اين مفهوم در برابر داريم. دو برخورد متداول‏تر، رهيافت روان‏سنجى ( psychometric approach)، رهيافت پردازش اطلاعات (data ...

مهاجرت نخبگان تنها سبب کاهش ميانگين ضريب هوشي ملل نمي شود، بلکه اين کشورها را از نوابغ تهي مي سازد. اعلام ميانگين ضريب هوشي ۸۴ براي ايراني ها، سبب تعج ...

● نانو دانش و فنون مقياس نانو در اين نوشتار با دو دسته از مواد هوشمند نوع اول آشنا خواهيم شد که آشنايي با آنها ديد مناسبي از نحوه عملکرد ساير مواد اين ...

در سال ۱۹۵۹ ريچارد فاينمن طي مقاله اي اعلام کرد که روزي خواهد رسيد ماده را در مقياس اتم توليد کنيم. جمله معروف او با عنوان ”فضاي بسيار زياد در مقياس پ ...

شايد باور نکنيد اما حتي قبل از اينکه متوجه بارداري خود شويد و آزمايش بارداري بدهيد، مغز کودک شما در حال شکل گيري است! لوله هاي عصبي و ساختمان هايي که ...

هوش يکي از مهمترين سازه هاي فرضي است که از زمان مطرح شدن آن توسط آلفرد بينه در اويل قرن بيستم همواره براي تبيين موفقيت شغلي و کارايي به کار رفته است. ...

به تدريج که جامعه از الگوي جامعه کشاورز به صنعتي تغيير مي يابد،هم کارکردها و هم اقتدار خانواده، همراه با آن دگرگون مي شود. شايد عمده ترين پيامد و نتيج ...

در سفرنامه اي از يک غربي درباره اذعان آنان به زيبايي زنان ايران مطالبي خوانده بودم. اما امروز زنان ايراني هيچ اعتقادي به آن نداشته و به هر ترتيبي در ح ...

دانلود نسخه PDF - هوش عاطفي (EQ)