up
Search      menu
صنعت و مکانیک :: مقاله هواپيماي توربوپراپ PDF
QR code - هواپيماي توربوپراپ

هواپيماي توربوپراپ

هواپيماي توربوپراپ منطقه اي (Regional Turboprop Aircraft)

هواپيماي مسافربري منطقه اي، هواپيمايي است کوچک براي حمل ۳۵ تا ۱۰۰ نفر مسافر از يک منطقه به منطقه اي ديگر که براساس بهترين کارايي(اقتصادي، عملکرد) طراحي مي شود. اين نوع هواپيما به دو گروه جت وتوربوپراپ قابل تقسيم است.
هواپيماي مسافربري منطقه اي داراي سه گروه بهره بردار مي باشد:
۱) خطوط هوايي که بليط خود را با تخفيف ارائه مي کنند يا هر روز
از حومه به شهر و بلعکس سفر مي کنند و همچنين هواپيماهاي بزرگ امکان پرواز در آن مسير ها را ندارند (Commuter Airlines).
۲) مراکز نظامي براي جابجايي پرسنل از يک منطقه به منطقه ديگر (Government Militaries).
۳) شرکت هاي بزرگ باربري براي استفاده در خطوط منطقه اي (Large Legacy Carriers).
در دهه ۶۰ که هواپيماهاي جت وارد بازار مسافربري شدند، پيش بيني مي شد هواپيماهاي پراپ به طور کامل از رده خارج شوند. ولي هواپيماهاي بزرگ جت براي مسيرهاي کمتر از ۴۰۰ مايل (۷۴۰ کيلومتر) اقتصادي نبودند لذا خطوط هوايي در دهه ۸۰ نسل جديد توربوپراپ ها را سفارش دادند(مثل هواپيماي Havilland Canada Dash ۸) از طرفي در دهه ۹۰ با پيشرفت موتورهاي جت و کاهش مصرف سوخت آنها، هواپيماهاي جت منطقه اي نيز وارد عرصه شدند. در حال حاضر بين اين دو نوع هواپيما رقابت سختي به وجودآمده به طوري که ازحدود ۵۴۰۰ فروند هواپيماي منطقه اي در جهان بيش از نيمي از آن راهواپيماهاي توربو پراپ به خود اختصاص داده اند.
چرا هزينه هاي هواپيماي توربوپراپ نسبت به جت کمتر است؟
▪ مصرف سوخت %۲۸-
▪ وزن سازه %۲۰-
▪ هزينه تعمير و نگهداري سازه %۲۶-
▪ هزينه تعمير و نگهداري موتور تا %۸۳-
▪ هزينه خدمه پروازي %۱۴-
● ساخت هواپيماي ايران ۱۴۰
کشور ما بعد از انقلاب اسلامي با تحريم ابر قدرت ها در زمينه صنعت هوايي روبرو شد لذا در درجه اول مجبور شديم داشته هاي خود (هواپيماهاي مدرن و به روز دنيا) را که توسط آمريکائيها اداره مي شد حفظ و به نحو احسن مخصوصاً در زمان جنگ تحميلي از آنها استفاده کنيم. اکنون که بيش از ۳۰ سال از زمان انقلاب مي گذرد بيشتر اين هواپيماها فرسوده شده وبايد از رده خارج شوند، اين مسئله باعث شده ايمني پرواز در ايران کاهش يابد. در دوران سازندگي به دلايل زير دولت تصميم به ساخت هواپيماي مسافربري در ايران گرفت:
تقويت ناوگان حمل و نقل هوايي کشور
انتقال تکنولوژي ساخت هواپيما
تعليم نيروهاي متخصص در صنعت و دانشگاه
ايجاد اشتغال براي افراد با تخصص بالا (جلو گيري از فرار مغزها)
پشتيباني نيروهاي مسلح
انتخاب هواپيماي توربوپراپ با ظرفيت حمل ۶ تن بار و با توان جابجايي ۶۰ مسافر و بار همراه براي مسيرهاي در حد ۷۰۰ km و با زمان پرواز ۱.۵ ساعت در سال ۱۳۷۵ با حضور کارشناسان وزارتخانه هاي راخ و ترابري ، صنايع و دفاع و نمايندگان خطوط هوايي کشور انجام پذيرت. به دنبال انتخاب نوع هواپيما از کليه سازندگان اين نوع هواپيما دعوت به مشارکت گرديد. با توجه به مسائل اقتصادي و روابط بين المللي کشورمان هواپيماي آنتونف ۱۴۰ از کشور اکراين انتخاب گرديد. شرکت طراحي آنتونف بزرگترين طراح هواپيماي در بلوک شرق مي باشد که با تجربه صد سال طراحي و توليد هواپيما تا کنون بيش از ۱۰ خانواده هواپيما توليد نموده و افتخار توليد بزرگترين هواپيماي دنيا در انحصار اين شرکت مي باشد و از هواپيماهاي طراحي شده اين موسسه در دهها کارخانه توليد هواپيما در سراسر جهان بيش از دهها هزار فروند توليد شده است.
در زمان عقد قرارداد (سال ۱۳۷۵) اين هواپيما در هرحله تکميل طراحي و توليد اولين نمونه هاي آزمايشي قرار داشت.
شرکت صنايع هواپيماسازي ايران (هسا) واقه در شاهين شهر به عنوان محل توليد اين هواپيما انتخاب گرديد. ميزان مشارکت ايران در ساخت اين هواپيما، دريافت مدارک طراحي و توليد و امتياز به مقدار صد در صد و اجراي عمق عملي ساخت در حدود ۷۰% مي باشد. (صرفا به علت رعايت مسائل اقصادي و صرفه و صلاح کشور ، هسا هر زمان اراده نمايد مي تواند صد در صد هواپيما را توليد نمايد.)
عليرغم انعقاد قرارداد در دسامبر سال ۱۹۹۵ به علت تاخير در تکميل مراحل طراحي و تست نمونه هاي اوليه و اخذ گواهينامه تايپ اين هواپيما از طرف اکراين و عدم تامين اعتبارات کافي براي آماده نمودن تاسيسات و خريد تجهيزات مورد نياز عملا اولين فروند هواپيماي توليدي هسا در سال ۱۳۷۹ از خط توليد خارج گرديد. در سالهاي ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۳ به علت کاهش شديد قيمت نفت و عدم پرداخت اعتبارات مورد نياز، پروژه با بي مهري روبرو گرديد و هسا نتوانست اقلام وندور هواپيما (موتور، سيستمها و اويونيک) که بيش از ۶۰% قيمت هواپيما را تشکيا مي دهد، تهيه نمايذ و در نتيجه توليد مستمر و قابل اعتماد برقرار نگرديد و در نتيجه قراردادهاي فروش قابل توجهي با مشتريان منعقد نگرديد. همچنين به علت اينکه براي اولين بار توليد هواپيما مسافربري در ايران انجام مي گرفت، هيچ کدام از ساختارهاي قانوني و تجاري آن مانند نحوه بيمه کردن و نرخ بيمه، نحوه تامين اعتبارات بانکي و سود مشارکت، نحوه ثبت هواپيما و گرفتن تضمينهاي لازم بانکي و دهها مسائل قانوني ديگر در ايران شکل نگرفته بود و هنوز نيز برطرف نشده است و همچنين قيمت فوق العاده پايين بليط هواپيما در ايران، خريد هيچ نوع هوپيماي نو را توجيه پذير نمي داند که اين خود بزرگترين دليل بر وضعيت کنوني ناوگان پير و فرسوده حمل ونقل هوايي در ايران است.
با روي کار آمدن دولت دکتر احمدي نژاد عنايت بيشتري به اين پروژه شد و بخشي از بدهي هاي پروژه بخشيده شد و اعتباراتي جهت خريد اين هواپيما براي خطوط هوايي کشور تخصيص داده شد و پروژه از سال کذشته بسيار فعال شده است. در حال حاضر چهار فروند از اين هواپيما توليد و آماده واگذاري به خطوط هوايي مي باشد.
● موتور توربوپراپ (Turboprop Engine)
موتور توربوپراپ يک موتور توربين گاز يا همان جت مي باشد که نيروي جلوبرندگي هواپيما (thrust) را با چرخش پراپ (propeller) ايجاد مي کند در صورتي که در موتور جت توربوفن اين نيرو توسط عکس العمل گاز خروجي از موتور توليد مي شود. به طور کلي تمام اجزاء اصلي اين دو موتور با يکديگرمشابه است.
تنها در موتور توربوپراپ انرژي گاز خروجي توسط يک يا چند مرحله توربين به شافت چرخاننده پراپ منتقل مي شود.
● دليل استفاده از توربوپراپ چيست؟
در طراحي هواپيما پارامترهاي متنوع وجود دارد که بر اساس ماموريت هواپيما مشخص مي شود، البته ماموريت هر هواپيما نيز توسط مشتري آن تعيين مي گردد. مسائلي همچون سرعت، قيمت، ارتفاع پروازي و... . اگر پارامتر سرعت را در نظر بگيريم اين نوع موتورها در سرعت هاي زير ۶۰۰ کيلومتر بر ساعت راندمان بيشتري نسبت به موتورهاي جت توربوفن دارند يعني با مصرف سوخت کمتر نيروي پيشرانه لازم را ايجاد مي کنند. از طرفي قيمت کمتري هم خواهند داشت لذا در هواپيماهاي برد کوتاه، طراح موظف است از جديدترين موتورهاي توربوپراپ استفاده کند چراکه بين ۱۰% تا ۳۰% هزينه ها را کاهش مي دهد. به طور مثال جديدترين هواپيماي ايرباس با نام A۴۰۰M که در سال ۲۰۰۸ به بازار مي آيد از اين نوع موتور استفاده مي کند.
هواپيماي ايران ۱۴۰ نيز از يک موتور توربو پراپ به نام TV۳-۱۱۷VMA-SBM۱ با قدرت ۲۵۰۰ اسب بخار استفاده مي کند که توسط کامپيوتري به نام RED ۲۰۰۰ کنترل مي شود. شايان ذکر است که پراپ اين نوع موتورها نسبت به ملخ موتورهاي پيستوني قديمي که در ذهن بيشتر ما مي باشد از تکنولوژي خاص و پيچيده اي برخوردار است استفاده از مواد گران قيمت کامپوزيتي، تغيير زاويه پيچش با فرمان گيري از کامپيوتر مرکزي و... باعث شده از نظر قابليت اطمينان هيچ چيز از موتورهاي جت توربوفن بکار رفته در هواپيماهاي بزرگ مانند بوئينگ و ايرباس کم نداشته باشد.
مزاياي هواپيماي ايران ۱۴۰ :
▪ مسافربري باربري ، براي شرايط گرم، مرتفع و بد آب و هوايي
▪ مجهز به سيستمهاي APU و FADEC
▪ مجهز به درب ورودي پله دار
▪ مصرف سوخت پايين و نيروي پساي کم
▪ بهره برداري و تعمير و نگهداري با هزينه اندک
▪ بي نيازي از تجهيزات زميني
▪ داراي تجهيزات کامل IFR
● مشخصات کلي هواپيماي ايران ۱۴۰ :
▪ حداکثر وزن برخاست ۲۱.۵ تن
▪ حداکثر بار ۶ تن
▪ تعداد مسافر ۵۲ نفر
▪ خدمه پروازي ۲ نفر
▪ حداکثر سرعت کروز ۵۳۵ کيلومتر بر ساعت
▪ ارتفاع کروز ۶۰۰-۷۲۰۰ متر
▪ طول باند مورد نياز ۱۹۲۵ متر

همواره اين سوال مطرح بوده که آيا يک فضاپيماي تجاري روزي خواهد توانست خودش از زمين برخيزد، تا خارج از جو به پرواز درآيد و دوباره در باند فرود بنشيند؟ ا ...

در حدود سال هاي ۱۹۷۰، نيروي هوايي اسرائيل، تعداد ۵۰ فروند هواپيماي موفق ميراژ ۵ را به شرکت داسو برگه فرانسوي سفارش داد. اما به دليل فشارهايي که از سوي ...

خودروهاي الکتريکي از مرحله ايده خارج و به فناوري کاربردي تبديل مي شوند. در حالي که خودروهاي الکتريکي گام به گام عرصه زمين را دراختيار مي گيرند، اوضاع ...

● سيستم تامين سوخت سيستم تامين سوخت بايستي قادر به تامين سوخت مورد نياز موتور تحت تمامي شرايط کار کرد موتور باشد. پمپ الکترونيکي ، سوخت را از ميان فيل ...

همزمان با يکصدمين سالروز پرواز ۱۲ ثانيه اي برادران رايت، مراسمي با حضور بوش و مقامات آمريکا در سيتي هاوک، جايي که اولين هواپيماي ساخت بشر به پرواز درآ ...

کاهش ذخائر سوختي فسيلي، رقابت هاي اقتصادي و مسائل زيست محيطي، ما را به سمت ساخت موتورهايي با کارايي بالاتر مي برد. روش هاي مختلفي براي رسيدن به اين هد ...

دانلود نسخه PDF - هواپيماي توربوپراپ