up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله نگهداشت تجهيزات پزشکي PDF
QR code - نگهداشت تجهيزات پزشکي

نگهداشت تجهيزات پزشکي

رعايت کاليبراسيون وظيفه هر آزمايشگاهي است

با گسترش فناوري تجهيزات پزشکي، بيمارستان ها و مراکز درماني خود را به انواع مدل ها و مارک هاي تجهيزات پزشکي مجهز کرده اند و هر يک از اين دستگاه ها بنا بر کاربردهاي گوناگون خود در گوشه اي از مرکز قرار گرفته است.
با توجه به تنوع اين تجهيزات و گستردگي رو به افزايش کاربرد آن ها در بخش هاي مختلف، به خاطر سپردن اطلاعات مرتبط با آن ها امري بسيار دشوار به نظر مي رسد. حال تصور کنيد يک مدير مجبور باشد علاوه بر به خاطر سپردن اطلاعات کلي دستگاه ها، وضعيت کاليبراسيون، تعميرات و نگهداري آن ها را نيز به شيوه هاي سنتي ثبت کند و در اين بين يکي از مديران ارشد از وي گزارش موجودي يا مثلا گزارش هزينه هاي تعميرات دو ماه گذشته را بخواهد.
در چنين شرايطي، زماني که صرف مي شود تا اطلاعات مربوط از بايگاني ها استخراج و سپس محاسبات مرتبط انجام شوند بسيار زياد خواهد بود. حتي ممکن است متوجه شوند که برخي از گزارش ها ناقص هستند يا ديرتر از موعد مقرر تهيه شده اند و بايد پيگير دريافت اطلاعات از بخش ها نيز باشند. چنين مديري ضمن آنکه انرژي زيادي را صرف اين مساله مي کند، از کارهاي اصلي خود که ساماندهي وضعيت تجهيزات پزشکي مراکز زيرمجموعه است باز مي ماند و راندمان عملکرد وي کاهش چشمگيري پيدا مي کند.
مسلما مراکز درماني، بدون تجهيزات پزشکي مناسب و در دسترس، به طوريکه هميشه قابل استفاده باشد و جايگزين آماده به کار داشته باشد معني پيدا نمي کنند. در اختيار نداشتن شناسنامه و نگهداري يک دستگاه موجب پايين آمدن قابليت اطمينان آن مي شود ومدير مجموعه را دچار سردرگمي کرده و او را مجبور مي کند که تصميمات اشتباه يا حتي پرهزينه اتخاد کند.
در يک سيستم مديريتي از هم گسيخته که مدارک دستگاه ها در جاهاي مختلف بايگاني مي شوند و به سوابق تعميرات، قطعات جانبي، کاليبراسيون ونگهداري پيشگيرانه آن ها به طور يکپارچه دسترسي وجود ندارد، مدير نمي تواند روند هاي حياتي کاليبراسيون را به طور پيوسته و منظم پيگيري کند، در نتيجه طول عمر دستگاه کاهش مي يابد و احتمال در دسترس نبودن به موقع آن در مکان و زمان لازم به شدت پايين مي آيد. متاسفانه با وجود هزينه هاي سنگين تاکنون برنامه ريزي دقيقي براي مديريت تجهيزات پزشکي ، خصوصا نگهداري مناسب تجهيزات پزشکي به صورت اجرايي صورت نگرفته است. تا آنجا که حتي مراکز درماني از ميزان خسارت به عمل آمده به علت فقدان نگهداري صحيح تجهيزات پزشکي، کمبود ليست هاي کنترلي و دستورالعمل هاي مناسب که منجر به استفاده نادرست و در نهايت تعميرات غيرقابل پيش بيني مکرر و خواب دستگاه شده است، اطلاع دقيق ندارند.
معمولا از کار افتادگي دستگاه ها مي تواند پيامدهاي نامطلوب زيادي را به همراه داشته باشد که در ادامه به تعدادي از آن ها اشاره مي شود:
▪ بيکاري نيروي انساني به صورت مستقيم يا غير مستقيم
▪ کاهش يا توقف فعاليت ها و خدمات بيمارستاني
▪ نارضايتي مراجعه کنندگان و تخريب روحيه کاربران دستگاه ها
رکود يا از بين رفتن سرمايه مراکز درماني و در نهايت ايجاد ضرر به واسطه از بين رفتن سرمايه هاي ملي
لزوم توجه به مسائل محافظت فني از دستگاه ها و برقراري سيستم منظمي که با مديريتي متشکل، به امور نگهداري دارايي هاي فيزيکي ( شامل ماشين آلات توليدي، تجهيزات تاسيسات و ساختمان ها و ... ) رسيدگي کند هم اکنون در جهان پزشکي به حد کافي احساس مي شود. در جهت بهبود بازدهي توليدي و کارايي تجهيزات ، لازم است فعاليت هاي مديريت فني ( تروتکنولوژي ) در مراحل طراحي، ساخت ، نصب و راه اندازي و بهره برداري در سيستم هاي پزشکي به عنوان يک بخش اساسي و بنياني مورد ملاحظه قرار گيرند.
اهميت تجهيزات در سه بخش تشخيص، مراقبت و درمان بيماران سبب شده است که بخش زيادي از بودجه مراکز درماني به خريد تجهيزات پزشکي از داخل و عمدتا خارج از کشور، اختصاص يابد، به طوري که طبق تحقيقات انجام شده و اطلاعات به دست آمده مي توان گفت بالغ بر ۵۰۰۰ ميليارد تومان تجهيزات پزشکي، آزمايشگاهي، دندانپزشکي و بيمارستاني در کشور وجود دارد . متاسفانه با وجود هزينه هاي سنگين تاکنون برنامه ريزي دقيقي براي مديريت تجهيزات پزشکي و نگهداري مناسب آن ها به صورت اجرايي صورت نگرفته است.
● مفهوم نگهداشت پيشگيرانه وPM
لغت PM که مخفف Proventive Maintenance است، به معني تعميرات يا نگهداري پيشگيرانه به مجموعه فعاليت هايي اطلاق مي شود که در جهت افزايش کارايي و به تاخير انداختن بازه زماني تعميرات تجهيزات پزشکي اجرا مي شود. اين فعاليت ها شامل کنترل، بازرسي و بازبيني دوره اي کمي و کيفي دستگاه، بررسي وضعيت عملکرد آن، بررسي صحت و دقت خروجي هاي دستگاه ( تست کاليبراسيون )، بازبيني ايمني جهت به حداقل رساندن خطرات ناشي از عيوب دستگاه به منظور حفظ جان بيمار و پرسنل و انجام فعاليت هايي از قبيل تميز کاري، روغن کاري يا تعويض قطعاتي که دچار مشکل هستند، مي شود.
● سيستم نگهداشت پيشگيرانه( Perventive Maintenance )
کليه فعاليت هاي مرتبط با نگهداري و تعميرات تجهيزات پزشکي به گونه اي خاص و کليه ماشين آلات صنفي به صورت عام در چارچوب واژه ترو تکنولوژي قابل تعريف است. تکنولوژي بر گرفته از ترکيب کلمه يوناني terin به معناي و کلمه technology به معناي است. آنچه که باعث شده علم ترو تکنولوژي در سال هاي اخير در صنايع مختلف مطرح و به صورتي جدي دنبال شود لزوم پاسخگويي به دو سوال زير است :
۱) تجهيزات چگونه طراحي و توليد شوند که عمر اقتصادي بيشتري داشته و بتوان به راحتي با هزينه کم آن ها را نگهداري و تعمير کرد ؟
۲) در دوران بهره برداري از تجهيزات چگونه عمل شود که تجهيزات خرابي کمتري داشته و سرعت فرسودگي آن ها قابل کنترل و در حد و مرز اقتصادي قرار گيرد ؟
بنابراين در يک نگاه تروتکنولوژي دانش فني است که از ترکيب فعاليت هاي مديريتي، مالي، مهندسي و ساير اموري که در راستاي تامين هزينه هاي يک سيکل عمر اقتصادي بر روي دارائي هاي فيزيکي اعمال مي شود تشکيل شده است . تعميرات و نگهداري در جهت افزايش کارايي و به تعويق انداختن بازده زماني تعميرات تجهيزات پزشکي اجرا مي شود، اين فعاليت ها شامل کنترل، بازرسي، بازبيني دوره هاي کمي و کيفي دستگاهPM( براي هر دستگاهي معني پيدا مي کند ) ، بررسي وضعيت عملکرد آن، بررسي صحت و دقت خروجي هاي دستگاه ( تست کاليبراسيون)، بازبيني ايمني جهت به حداقل رساندن خطرات ناشي از عيوب دستگاه به منظور حفظ جان افراد ( بيمار و پرسنل ) و انجام فعاليت هايي از قبيل تميزکاري و روغن کاري يا تعويض قطعاتي که دچار مشکل هستند مي شود.
● فعاليت هاي نگهداري پيشگيرانه
اين فعاليت ها به دو صورت انجام مي شوند، کمي و کيفي .
▪ فعاليت هاي کمي: اندازه گيري پارامترهاي مختلف و بررسي صحت و دقت آن ها ( مانند تست نشستي و ... .)
▪ فعاليت هاي کيفي: بازرسي و بازبيني عيني و بصري تجهيزات .
● پيامدهاي عدم نگهداري تجهيزات پزشکي
بيکاري نيروي انساني ( متخصصين تجهيزات پزشکي و ... ) به صورت مستقيم يا غير مستقيم
کاهش يا توقف فعاليت ها و خدمات بيمارستاني
نارضايتي مراجعه کنندگان و تخريب روحيه کاربران تجهيزات پزشکي
رکود يا از بين رفتن سرمايه مراکز درماني و در نهايت ايجاد ضرر به واسطه از بين رفتن سرمايه هاي ملي
ضرورت پياده سازي سيستم نگهداري پيشگيرانه و بازرسي تجهيزات پزشکي در مراکز درماني
نگهداشت تجهيزات پزشکي از ديدگاه اقتصادي
بهره وري موثر و استفاده بهينه از تجهيزات پزشکي، اهميت فراواني در ارتقاي راندمان اقتصادي و کارايي فني مراکز درماني خواهد داشت که تحقق آن در راستاي اهميت به مهندسي تجهيزات پزشکي ممکن خواهد بود.
نگهداشت تجهيزات پزشکي از ديدگاه فرهنگي
مسئولين بايد فرهنگ نگهداري و نگهداشت از سيستم ها و تجهيزات را در سيستم و مراکز درماني ايجاد کنند . فرهنگ نگهداري از تجهيزات و سيستم ها بايد جايگزين فرهنگ تعميرات شود که البته از اين راهکار جهت کاهش هزينه نيز استفاده مي شود.
مقوله جلوگيري از ضايعات در تجهيزات پزشکي از مهم ترين رسالت هاي متخصصين مهندسي تجهيزات پزشکي است. در برنامه ريزي جهت نگهداري صحيح تجهيزات پزشکي به منظور افزايش عمر آن ها و تعميرات اين تجهيزات ، آنچه اهميت دارد سيستم کنترل کارکرد دستگاه، کنترل و سرويس دوره اي است.
جايگزين کردن سيستم نگهداري به جاي تعميرات گام مهمي در نيل به استفاده مطلوب از تجهيزات پزشکي است. بديهي است هر چه ميزان و درجه فعاليت هاي نگهداري افزايش يابد، هزينه مربوطه افزايش پيدا مي کند.
● فعاليت هاي نگهداري پيشگيرانه
▪ فعاليت هاي کيفي
در فعاليت هاي کيفي بيشتر به بازرسي و بازبيني عيني و بصري تجهيزات پرداخته مي شود ، به عنوان مثال بازبيني نمايشگرها و نشانگرهاي دستگاه و حصول اطمينان از عملکرد صحيح آن ها، بازبيني کابل برق و حصول اطمينان از عدم نشتي جريان از طريق آن و ... قابل انجام است.
▪ فعاليت هاي کمي
در فعاليت هاي کمي، بيشتر اندازه گيري پارامترهاي مختلف و بررسي صحت و دقت آن ها مد نظر است. به عنوان مثال تست خروجي دستگاه، تست ميزان نشتي جريان بدنه دستگاه، تست مقاومت زمين و ... انجام مي شود.
● ضرورت پياده سازي( pm ) نگهداشت تجهيزات پزشکي در کشور
▪ وجود سرمايه تجهيزات پزشکي ( بالغ بر پنج هزار ميليارد تومان )
▪ محدوديت منابع در کشور
▪ هزينه هاي بسيار بالاي تجهيز هر تخت بيمارستاني در کشور
▪ نتايج مثبت پيشنهاد پياده سازي اين امر در کشورهاي پيشرفته
▪ هزينه هاي گزاف خريد تجهيزات پزشکي
▪ ضرورت و لزوم انجام کاليبراسيون تجهيزات پزشکي
مطالعه در بيمارستان هاي کشورهاي مختلف وجود نظام قانونمند و منسجم کاليبراسيون در فرايند درمان را تاييد مي کند. به طور کلي کاليبراسيون تجهيزات پزشکي واژه اي است که به همراه خود اطمينان متقابل پزشک و بيمار را به ارمغان مي آورد. موضوع نگران کننده آن است که در بسياري از موارد، اطلاعات حاصل از دستگاه ها اساس و بنيان مسير درماني پزشک را مشخص مي کند و چه بسا انتخاب نادرست شيوه درمان و به کارگيري روش هاي سعي و خطا از همان اطلاعات نادرست اوليه شکل مي گيرد. با توجه به طيف گسترده تجهيزات پزشکي، کاليبراسيون تنها براي تجهيزات پيشرفته مفهوم پيدا نکرده و حتي وسايل ساده اوليه را نيز در بر مي گيرد.
متاسفانه سالانه شاهد هدر رفتن مقادير بسيار زيادي از سرمايه هاي ملي و منابع کشور هستيم و وزارت بهدا شت در خصوص تجهيز بيمارستان ها و ساير مراکز درماني جهت رفاه حال هموطنان هزينه هاي زيادي را متحمل مي شود .
● فوايد اجراي نگهداشت پيشگيرانه
تجهيزات پزشکي
افزايش عمر تجهيزات موجود در مراکز درماني
کاهش هزينه هاي ناشي از تعميرات
دست يابي به سيستم مدون گزارش گيري از وضعيت تجهيزات پزشکي به منظور ساماندهي وضع موجود و همچنين استفاده از آن در تصميم گيري خريدهاي آتي
دست يابي به نيازهاي تعميراتي دستگاه ها پس از گذشت چند ماه از استقرار اين سيستم
ايجاد سيستم مدون نظارت بر عملکرد شرکت هاي خدماتي و تعميراتي به منظور جلوگيري از سوء استفاده هاي احتمالي ناشي از عدم تعويض قطعه، هزينه اضافي، دستمزد و ...
کنترل ميزان مصرف اقلام مصرفي و نيمه مصرفي
اعتلاي کيفيت فعاليت ها و خدمات درماني
افزايش اطمينان و قابليت اعتماد مجموعه در قبال مشتري
● ليست تجهيزات پزشکي که نياز به نگهداري پيشگيرانه دارند
▪ تاسيسات بيمارستاني
پريزهاي الکتريکي
اکسيژن ساز پرتابل
تميز کننده پرتابل هوا با فيلتر راندمان بالا
سيستم گازهاي طبي
کف پوش هاي آنتي استاتيک
مخلوط کننده هاي اکسيژن هوا
منبع تغذيه ايزوله
▪ آزمايشگاه
آنالايزر گازهاي خوني
آنالايزر اکسيژن
اسپکتروفتومتر مرئي ماوراء بنفش
بيلي روبين متر
دستگاه PH متر
سانتريفيوژ
▪ دندانپزشکي
يونيت دندانپزشکي
تجهيزات عمومي اورژانس
الکتروکارديوگراف ( EKG )
پالس اکسي متر
آمبوبگ
فشارخون سنج
ساکشن پرتابل
دستگاه هاي کششي
ساکشن
دماسنج
دي سي شوک
تجهيزات تخصصي اورژانس
دفيبريلاتور خودکار خارجي
مبدل فشار
احياء کننده ريوي نيمه خودکار( آمبوبرقي )
مانيتور EKG
دستگاه احياء کننده قلبي
پيس ميکر غيرتهاجمي خارجي
دستگاه هاي کاهنده و افزايش دهنده دما
▪ اتاق عمل هاي سرپايي
تخليه کننده دود ليزر
پمپ هاي سيال چرخشي
سرما درماني
ليزرهاي دي اکسيد کربن
ليزرهاي آرگون
ليزرهاي ان دي ياگ
ليزرهاي ان دي ياگ يا فرکانس دو برابر شده
ليزرهاي هليوم ياگ
کوتر آرگون
▪ اطفال و نوزادان
انکوباتور نوزاد
گرم کننده هاي پرتويي
فتوتراپي
نبولايزر
مانيتورينگ جنيني
گيره هاي ختنه
مانيتور پالس کاپنومتر پوستي
▪ بخش هاي ويژه
تخت هاي الکتريکي
پمپ تزريق
مانيتورينگ ICU,CCU
ونتيلاتور پرتابل
کاپنومتر و کاپنوگراف
مانيتور NIBP
مانيتور IBP
ونيتلاتور
▪ دياليز
همودياليز
دياليز صفاقي
▪ اتاق عمل
الکتروکوتر
تبخير کننده ماشين بيهوشي
پيس ميکر خارجي تهاجمي
مانيتور آپنه
دستگاه باي پس قلبي ريوي
ماشين بيهوشي
اتوترانسفيوژن
دمنده هاي گاز لاپاروسکوپي
ونتيلاتور دستگاه بيهوشي
▪ تصوير برداري
اسکنر اولتر اسوند
راديولوژي پرتابل
راديولوژي ثابت
ماموگرافي
راديولوژي فلوروسکوپيک
سي تي اسکن
MRI
موبايل C arm
مينيC arm
▪ اولتراسوند فيزيوتراپي
بانک خون
گرم کننده خون و محلول

فيزيک پزشکي به معني کاربرد فيزيک در حرفه پزشکي است، مانند راديوگرافي ، سونوگرافي ، بينايي سنجي و غيره. چون بيوفيزيک به معني فيزيک حيات است، فيزيک پزشک ...

دانشي است كه مفاهيم و كاربرد علم فيزيك در پزشكي نوين را بررسي ميكند. فيزيك پزشكي ميتواند در محيط آكادميك و تحقيقاتي اشتغال آفرين باشد. و نيز ميتواند د ...

● پزشکي هسته اي بهتر از راديو درماني تصويربرداري به طريق هسته اي و تزريق و خوردن داروهاي هسته اي به هيچ وجه براي بدن مضر نيست. مواد راديواکتيوي که در ...

● پزشکي هسته اي بهتر از راديو درماني تصويربرداري به طريق هسته اي و تزريق و خوردن داروهاي هسته اي به هيچ وجه براي بدن مضر نيست. مواد راديواکتيوي که در ...

فيزيك پزشكي به معني كاربرد فيزيك در حرفه پزشكي است، مانند راديوگرافي ، سونوگرافي ، بينايي‌سنجي و غيره. چون بيوفيزيك به معني فيزيك حيات است، فيزيك پزشك ...

انرژي هسته اي اگرچه در گذر زمان، زمينه اي براي ساخت سلاح هاي مرگبار بوده، اما نمي توان اثرات مثبت اين انرژي نهفته در دل ذرات را نديد.آن چه در پي مي آي ...

تزريق داروي بي حسي بايد بدون درد و تروما انجام شود، اما معمولا بيماران دندان پزشکي تجربه هاي دردناک و ناخوشايندي از دريافت بي حسي دارند. ترس از تجربه ...

ليزر، نور تک رنگي است که طول موج خاصي دارد و پرتوهاي آن موازي است. ليزر ها انرژي متمرکزشده را در ميان نوک فيبرنوري به بافت انتقال مي دهند. سه نوع ليزر ...

دانلود نسخه PDF - نگهداشت تجهيزات پزشکي