up
Search      menu
ساختمان و معماری :: مقاله نور پردازي PDF
QR code - نور پردازي

نور پردازي

نور يکي از نيازهاي حياتي در زندگي روزمره ماست از اين رو هنگام طراحي دکوراسيون يک خانه يا حتي پيشتر در هنگام ساخت آن، بايد مورد توجه خاص معمار و سپس دکوراتور هر خانه قرار گيرد. از آنجا که بسياري از ما شانس دخالت در نقشه اوليه ساختمان و ساختن خانه اي با ويژگي هاي مورد نظر خود را نداريم پس در مرحله طراحي داخلي و دکوراسيون اتاق مي توانيم به اين امر بپردازيم و کاستي هاي احتمالي موجود در ميزان نورگيري اتاق را جبران کنيم.
نورپردازي در هر اتاق بايد متناسب با ويژگي هاي معماري آن و نحوه قرارگيري اتاق باشد و ضمن تأمين نور مورد نياز بايد با سبک دکوراسيون اتاق نيز هماهنگ باشد. يک نورپردازي خوب بيش از هر چيز به ميزان نورگيري اتاق در روز مرتبط است تا دست کم نور مورد نياز در طول روز را با ترکيبي از نور طبيعي و در صورت نياز مصنوعي تأمين کند.
هر يک از اتاق هاي يک خانه از طريق پنجره ميزاني از نور طبيعي را دريافت مي کنند، اما اين امر به آن معنا نيست که از نور کافي در طول روز برخوردارند. با توجه به کاربردهاي مورد نظر يک اتاق و همچنين مقدار نور طبيعي که به اتاق راه مي يابد ممکن است کيفيت و کميت اين نور کافي نباشد. اين کيفيت و کميت به نحوه قرارگيري يک خانه و سپس هر يک از اتاق ها، اندازه و فرم اتاق، ابعاد آن و تعداد پنجره ها و آنچه در برابر پنجره قرار دارد، بستگي دارند.
نحوه قرارگيري اتاق به معناي جهتي است که پنجره هاي اتاق رو به آن دارند. به طور کلي در نيمکره شمالي نوري که از پنجره هاي شمالي به داخل يک اتاق مي تابد سفيدتر و کم حرارت تر و همچنين يکنواخت تر از نوري است که از پنجره هاي جنوبي به درون مي تابد. نور شمالي تأثير کمتري بر روي رنگ ها مي گذارد و در حضور اين نور رنگ ها واقعي تر ديده مي شوند. اما نور جنوبي که زرد رنگ تر است رنگ ها را گرم تر از آنچه هستند نشان مي دهد و کنتراست هاي شديدي از نور و سايه در يک اتاق پديد مي آورد. اين ويژگي ها در نيمکره جنوبي برعکس خواهند بود.
همچنين اندازه و فرم يک اتاق نيز ميزان نورگيري طبيعي آن را تحت تأثير قرار مي دهد. چنان که به راحتي مي توان مجسم کرد يک اتاق کوچک به نور کمتري نسبت به يک اتاق بزرگ نياز دارد. فرم اتاق و تعداد و اندازه پنجره ها نيز در اين امر تأثيرگذار هستند.
مثلاً اگر در يک اتاق مستطيل شکل، پنجره ها در عرض اتاق قرار گرفته باشند اتاق از نور کمتري نسبت به اتاقي که پنجره هايش در طول آن قرار دارند بهره مند خواهد بود و به همين ترتيب اگر بيرون از پنجره ها مانعي براي عبور نور نباشد ميزان نور دريافتي با زماني که ساختمان ديگري و يا يک درخت در برابر پنجره قرار دارد متفاوت خواهد بود.
ميزان نور طبيعي يک اتاق را در واقع مي توان نقطه آغاز طراحي يک نورپردازي مناسب براي آن دانست. هنگام طراحي يک نورپردازي در فضاي اتاقي مشخص ابتدا کاربردهاي اتاق را در نظر بگيريد. اگر اتاق فضاي نسبتاً بزرگي دارد و احتمال مي رود براي مصارف گوناگون از قبيل خواندن و مطالعه، استراحت و تماشاي تلويزيون مورد استفاده قرار گيرد بايد نورپردازي به نحوي باشد که براي هر يک از اين فعاليت ها ميزان نور مناسب در اتاق تأمين شود و همچنين در هر اتاق ويژگي هاي دکوراتيو را نيز مي توان با استفاده از نورپردازي پر رنگ تر و ديدني تر ساخت. ضمن آن که هر سبک دکوراسيوني نيز نوع خاصي از نورپردازي را مي طلبد.
رنگ ديوارها در يک اتاق نيز مي توانند تأثير چشمگيري بر روي نورفضا ايجاد کنند. ديوارهايي که رنگ روشن دارند با انعکاس نور از سطحشان فضا را روشن تر نشان مي دهند حال آن که ديوارهاي تيره نور را جذب مي کنند و فضا را کم نورتر نشان مي دهند.
سقف هاي سفيد مانند يک صفحه بزرگ منعکس کننده نور عمل مي کنند و نور طبيعي يا مصنوعي موجود را از خود انعکاس مي دهند و به فضاي اتاق مي تابانند. رنگ هاي نيمه گرم چرخه رنگ (مانند زردها و انواع کرم) مي توانند سردي نور شمالي را بگيرند و به عکس رنگ هاي سرد (مانند آبي ها و سبزها) از تندي آفتاب جنوبي مي کاهند. همچنين جنس و رنگ پرده ها بر روي نوري که از آنها عبور مي کند تأثير مي گذارند و با فيلتر کردن نور به نوبه خود بر روي ساير اجزا و اشيا اتاق نيز تأثير مي گذارند.
به طور کلي هر اتاق به سه نوع نورپردازي نيازمند است: نورپردازي عمومي يا نور پس زمينه، نورپردازي کانوني، و نورپردازي دکوراتيو.
نورپردازي عمومي يا پس زمينه: در واقع مبناي طراحي نورپردازي يک اتاق است. از اين نورپردازي براي جبران کمبود نور طبيعي چه در طول روز و چه در شب استفاده مي شود. اين نور کلي اغلب از طريق چراغ هاي سقفي تأمين مي شود. اما ممکن است از ترکيبي از منابع مختلف نوري در نقاط گوناگون يک اتاق نيز تأمين شده باشد مانند آباژورهاي پايه بلند روي زمين يا آباژورهاي روميزي و چراغ هاي ديواري. نور حاصل از نورپردازي عمومي ممکن است درخشان و مستقيم و يا مات و غيرمستقيم باشد. اما آنچه مهم است اين که اين نور نبايد سايه دار باشد و بايد به نحوي تأمين شود که در هيچ بخشي از اتاق سايه نيفتد.
نورپردازي کانوني: نوري در جهت خاص توليد مي کند و نقطه خاصي از اتاق را روشن مي سازد. مثلاً با استفاده از يک نورپردازي کانوني مي توان مبلي را که محل مطالعه در اتاق است روشن تر کرد و يا به بخشي از آشپزخانه که محل آماده سازي مواد غذايي است نور بيشتري بخشيد. اين نوع نورپردازي در اطراف محل روشن شده سايه ايجاد مي کند. اغلب نور مورد نياز براي اين نوع نورپردازي از چراغ هايي که بر روي بازوهاي متحرک نصب شده اند تأمين مي شود؛اين نور مکملي براي نور عمومي در يک فضا است.
نورپردازي دکوراتيو: به هر نوع نوري که يک شي يا ناحيه از اتاق را به جهات زيباسازي و به لحاظ دکوراتيو، و نه از جنبه کاربردي روشن کرده باشد اطلاق مي شود. اين نوع نورپردازي براي جلب توجه بيننده به ويژگي هاي دکوري در يک اتاق و اشياء هنري موجود در آن مورد استفاده قرار مي گيرد، مانند به نمايش گذاشتن اشياي زينتي چيده شده در يک بوفه و يا يک تابلوي خاص نصب شده به ديوار و يا ويژگي هاي معماري يک اتاق؛ نوري که براي اين منظور به کار مي گيريم بايد حداقل سه برابر نور عمومي اتاق باشد. نور حاصل از چراغ هالوژن به خصوص اگر بر روي بازوهاي متحرک نصب شده باشند براي اين منظور مناسب است. براي يک نورپردازي کامل در يک اتاق بايد هر سه نوع نور پردازي را در آن داشته باشيم.
با استفاده از نورپردازي صحيح حتي مي توان با ايجاد حقه هاي بصري بر روي ابعاد يک اتاق و يا ويژگي هاي معماري خاص آن نيز تأثير گذاشت.
در اين جا به برخي از اين تأثيرات اشاره مي کنيم:
- براي بلندتر جلوه دادن سقف يک اتاق از چراغ هاي ديواري که نور را به سقف مي تابانند و يا چراغ هاي پايه بلند که روي زمين قرار مي گيرند و نور را به بالا و بر روي سقف مي تابانند استفاده کنيد.
- براي کوتاه جلوه دادن سقف هاي بلند و ايجاد فضايي صميمي تر در يک اتاق از چراغ هاي ديواري که نور را به پايين مي تابانند و آباژورهايي که کلاهشان نور را به سمت پايين هدايت مي کند و يا چراغ هاي سقفي که نور را فقط به طرف پايين مي تابانند استفاده کنيد و از تابيدن نور به سقف خودداري کنيد.
- براي عريض تر جلوه دادن يک فضاي باريک و بلند با تاباندن نور درخشان تري بر روي يکي از ديوارهاي عرضي اتاق و جلب توجه بيننده به آن ديوار با نصب يک شي يا تابلوي هنري جذاب بر روي آن و روشن کردن ديوارهاي ديگر با نوري نسبتاً مات و يکنواخت، توجه را از باريکي اتاق منحرف کنيد.
- براي صميمي و گرم تر به نظر رسيدن يک فضا از آباژورهاي روميزي متعدد به جاي چراغ هاي سقفي استفاده کنيد و کلاهک آباژورها را از رنگ هاي گرم انتخاب کنيد تا نوري گرم به فضا بپاشند.

ماهيت ذر‌ه‌اي اسحاق نيوتن (Isaac Newton) در کتاب خود در رساله‌اي درباره نور نوشت پرتوهاي نور ذرات کوچکي هستند که از يک جسم نوراني نشر مي‌شوند. احتمالا ...

وقتي جسم كدري ميان يك پرده و يك چشمه نقطه اي نور قرار گيرد، سايه اي پيچيده متشكل از نواحي روشن و تاريك ايجاد مي شود. اين اثر به آساني قابل روئيت است، ...

● مقدار سرعت نور: نور بيشترين سرعت خود رادر خلا دارد که حدودا۳۰۰۰۰۰ کيلومتر بر ثانيه مي باشد مقدار سرعت نور در محيط مادي غير خلا کمتر ازمقدارش در خلا ...

● مقدار سرعت نور: نور بيشترين سرعت خود رادر خلا دارد که حدودا۳۰۰۰۰۰ کيلومتر بر ثانيه مي باشد مقدار سرعت نور در محيط مادي غير خلا کمتر ازمقدارش در خلا ...

▪ ابعاد: ابعاد کلي واحد قبل از چاپ بستگي به تعداد عمليات، حجم تجهيزات و تعداد پرسنل آن بخش دارد. همواره مي بايست فضاي گسترش را نيز در نظر داشت، چه با ...

آجر از قديمي ترين مصالح ساختماني است که قدمت آن بنا به عقيده برخي از باستان شناسان به ده هزار سال پيش مي رسد.در ايران بقاياي کوره هاي سفال پزي و آجر پ ...

بهينه‌سازي مصرف انرژي، امروزه يكي از موضوعاتي است كه كشورها براي صرفه‌جويي در مصرف انرژي و كاهش هزينه‌هاي مالي آن را در اولويت كارهاي خود قرار داده‌ان ...

ساخت بناهاي متفاوت توسط بشر براي منظورها و کاربردهاي مختلف بوده است. بناهاي مذهبي، دولتي، صنعتي، يادبود، تجاري، مسکوني و گونه‌هاي مختلف ديگر هر يک کار ...

دانلود نسخه PDF - نور پردازي