up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله نقش آب در بدن PDF
QR code - نقش آب در بدن

نقش آب در بدن

آب را با فلسفه بنوشيد!

فصل تابستان به همين راحتي تمام شد. فصل آفتاب داغ و تشنگي هاي تمام نشدني و البته آب خنک و حسي که نوشيدن يک جرعه آب در گرماي آن روزها داشت. اما شايد اصلا به اين موضوع فکر نکرده باشيم که خوردن اين آب چه تاثيري بر فيزيولوژي و حيات ما داشته و دارد. در اين مورد با دکتر سيد ضياء الدين مظهري، متخصص تغذيه و رژيم درماني و استاد دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکي ايران به گفت وگو نشسته ايم.
▪ آقاي دکتر! اگر بخواهيم جايگاهي براي آب در زندگي انسان ترسيم کنيم، شما اين جايگاه را چطور مي بينيد؟
اگر بخواهيم نيازهاي زيستي را به ترتيب اولويت نام ببريم بدون شک اولين نياز زيستي موجودات زنده در سطح کره خاکي، هوا است. اما بعد از هوا مهم ترين و اساسي ترين ماده براي تداوم حيات انسان و موجودات زنده ديگر آب است. در واقع انسان مي تواند فقط با مصرف آب و الکتروليت ها تا مدت زيادي بدون نياز به غذا زندگي کند ولي تداوم حيات بدون در نظر گرفتن نقش آب حتي براي زمان هاي کوتاه هم غير ممکن است.
▪ چرا نقش آب تا اين حد مهم است؟
اولين نکته اي که مي توان به آن اشاره کرد اين است که اين ماده قسمت اعظم حجم بدن ما را تشکيل مي دهد. حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد وزن نوزادان، هنگام تولد از آب تشکيل شده است. به تدريج اين درصد کاهش پيدا مي کند و در بزرگسالي به ۶۰ تا ۶۵ درصد مي رسد. آب، تشکيل دهنده سيتوپلاسم سلول هاي بدن است و در تمام بافت ها و سلول ها حضور دارد و نقش ساختماني را در بدن موجودات زنده ايفا مي کند. اين مايع حتي وظيفه رساندن مواد مغذي به سلول ها و نيز انتقال مواد زايد از بافت هاي بدن به کليه و دفع آن را نيز به عهده دارد. نقش ديگر آب تنظيم حرارت بدن است. آب همانند يک دستگاه تهويه هوا به وسيله تعريق غيرمريي و مريي مي تواند حرارت بدن را در دما هاي مختلف تنظيم کند. بنابراين، وجود آن همواره براي بدن ضروري است و کاهش آن عوارض متعددي را براي انسان به دنبال خواهد داشت.
▪ پس با توجه به تعريق بدن، ما مدام به آب و جبران آن نياز داريم!
بله، اما بايد توجه داشته باشيم که اين دريافت آب، صرفا از راه آب نوشيدني نيست. حتي خشک ترين مغزدانه هايي که در طبيعت وجود دارند، حداقل داراي ۱۰ تا ۱۵ درصد آب هستند. ۹۰ درصد از حجم سبزي ها و ميوه ها نيز آب است. مايعاتي مثل شير نيز بيش از ۹۵ درصد از آب تشکيل شده اند که همه اين موارد مي توانند قسمتي از نياز بدن به آب را تامين کنند.
▪ نياز ما به آب چگونه تعيين مي شود؟
بررسي ها نشان داده اند که افراد در ازاي هر کيلوکالري بايد يک ميلي ليتر آب مصرف کنند. يعني در شرايط معمولي براي هر فرد عادي به طور متوسط ۶ ۱ تا ۵ ۲ ليتر آب در شبانه روز لازم است که مقدار دقيق آن با توجه به ميزان آبي که فرد در طول روز از دست مي دهد تعيين مي شود. در واقع اگر بخواهيم به زبان ساده تر بگوييم ميزان دريافت آب در طول شبانه روز بايد با ميزان دفع آن برابر باشد.
▪ و اگر برابر نباشد؟
اگر ميزان دريافت آب بدن کمتر از ميزان دفع آن باشد ابتدا از حجم ادرار کاسته مي شود. در مرحله بعد، از حجم مايعات کاسته خواهد شد و اگر اين شرايط به همين نحو ادامه پيدا کند، فرد با از دست دادن آب ميان بافتي دچار عوارض متعددي خواهد شد که حتي گاهي جبران آن غيرممکن است.
▪ دريافت بيش از اندازه آب هم مي تواند ايجاد عارضه کند؟
بله، اگر ميزان آب دريافتي فرد در شبانه روز بيش از ميزان دفع اين ماده باشد، مي تواند در اندا م هاي وي ايجاد خيز، اِدِم يا تورم کند. اين حالت معمولا در افرادي که داروهايي مثل کورتون مصرف مي کنند، در خانم هاي باردار، بيماران کليوي يا کساني که به غذاهاي پرنمک عادت دارند، رخ مي دهد. در اين حالت آب ميان بافتي انباشته شده و خود را به صورت تورم ظاهر مي کند.
▪ ولي فرد از کجا بايد بفهمد که بدن او به آب نياز دارد؟
شايد ساده ترين و در دسترس ترين راهي که هر فرد را متوجه کمبود آب بدنش مي کند، ايجاد حالت تشنگي در وي باشد ولي در واقع فرد نبايد براي نوشيدن آب منتظر ايجاد حالت تشنگي باشد. تشنگي در واقع نشان دهنده حالت اضطراري بدن براي دريافت آب است و نياز به اين ماده پيش از بروز تشنگي به وجود آمده است. فرد بايد در زمان هاي مختلف در طول شبانه روز آب مصرف کند و خوردن آن را تنها محدود به هنگام صرف وعده هاي غذايي نکند. البته اگر از حالت مُدِر (ادرارآور بودن) ترکيبات چاي صرف نظر کنيم، بخش عمده اي از نياز به آب مردمان مشرق زمين از طريق مصرف مکرر چاي در طول روز جبران مي شود.
▪ آقااي دکتر! برخي افراد عادت به نوشيدن آب سرد دارند ولي در مقابل برخي ديگر اين عمل را مضر مي دانند. نظر شما در اين مورد چيست؟
آبي که مي تواند يک دماي دلنشين براي نوشيدن داشته باشد، نبايد از ۴ تا ۶ درجه سانتي گراد پايين تر باشد. مصرف آب با دمايي کمتر از اين مقدار نمي تواند راه چندان توصيه شده اي براي رفع تشنگي و جبران آب از دست رفته بدن باشد. اين اختلاف شديد دما حتي در مواردي مي تواند به اعضاي دروني دستگاه گوارش نيز صدمه وارد کند.
▪ در تابستان، تشنگي آدم به اين راحتي برطرف نمي شود. براي رفع تشنگي در اين فصل چه بايد کرد؟
در تابستان، آب به تنهايي نمي تواند عطش ما را برطرف کند. در اين شرايط بهتر است ما به آب کمي نمک يا آبليمو اضافه کنيم تا هم بتوانيم نياز بدن به آب را تامين کرده باشيم و هم عطش خود را فرو بنشانيم. اضافه کردن نمک يا ليمو در واقع جبران الکتروليت هايي را مي کند که از طريق تعريق از بدن دفع شده اند و تعادل يوني داخل و بيرون سلول را برقرار مي سازند.
▪ ميزان اين مواد افزودني به آب چقدر بايد باشد؟
در مواردي که افت فشار در افراد بروز مي کند، حل کردن يک سوم قاشق چايخوري جوش شيرين، يک دوم قاشق چايخوري نمک و آب ليمو و يک قاشق مرباخوري عسل در يک ليتر آب مي تواند افت فشار و قند خون را در فرد تا حدود زيادي جبران کند.

مقدمه آب ماده اي فراوان در کره زمين است. به شکل هاي مختلفي همچون دريا ، باران ، رودخانه و... ديده مي‌شود. آب در چرخه خود ، مرتباً از حالتي به حالت ديگ ...

رودخانه رسوباتي را که با خود حمل مي کند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي مي گذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيها ...

رودخانه رسوباتي را که با خود حمل ميکند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي ميگذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيها ر ...

رودخانه‌ رسوباتي را که با خود حمل مي‌کند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي مي‌گذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيه ...

● روغن ماهي و بيماري افسردگي حاد افسردگي حاد يک بيماري شناخته شده و وخيم روحي است که مربوط به تکرار دفعات بروز افسردگي، جنون( تغييرات سريع رفتاري، تحر ...

چند ماه پيش، مدير عامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران گفت: «در صورت بروز شرايط بحراني، ۲۵ درصد از آب شرب مردم شهر تهران از طريق آب هاي بسته بندي تامين م ...

روده جوجه پيش از هچ ، عاري از هرگونه باکتري مي باشد. با شروع نوک زدن به پوسته و تولد جوجه ، وضعيت باکتريايي روده سريعاً تغيير مي نمايد. جوجه هايي که د ...

«تاريخچه تهيه شيرسويا به ۴هزار سال قبل بازمي گردد که چيني ها توانستند شيرسويا را به روش خانگي توليد کنند... جالب است بدانيد شيرسويا نزد چيني ها از اهم ...

دانلود نسخه PDF - نقش آب در بدن